| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 3003 aktif kullanıcı var. » (0 Üye - 2999 Ziyaretçi) Applebot, Bing, Google, Yandex
|
| Son Yazılanlar |
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 57.187
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.812
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 463
|
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 5.001
|
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 59.442
|
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.354
|
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.898
|
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.293
|
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.553
|
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.495
|
|
|
| Bakteriden Yakıt Üretildi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 01-27-2010, 09:04 PM - Forum: Tarım Haberleri
- Yorum Yok
|
 |
Kimyasal işleme başvurmadan ikinci nesil biyo yakıt üretmeyi başardı.
Amerikalı bilim adamları, genetik değişikliği kolay bir mikro organizma olan “Escherichia coli” adlı bakteriyi kullanarak, kimyasal işleme başvurmadan ikinci nesil biyo yakıt üretmeyi başardı.
Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bilim adamları, biyodizel üretmek için Escherichia coli bakterisinden faydalanmanın yeni bir buluş olmadığını, ancak önceki çalışmalarda yağ asitleri eklenmesi gerektiğini, şimdi ise glikoz veya etanoldan doğrudan etil ester (organik bir bileşik) oluşturması için E. coli’yi genetik açıdan değiştirdiklerini belirttiler.
California’daki Berkeley Üniversitesinde araştırmayı yapanlardan Jay Keasling, “Doğrudan biyodizel üretimi sağlayacak genleri katıştırdık. Bu önemli bir aşama çünkü yakıt üretmek için hiçbir ilave kimyasal işlem gerekmiyor” dedi.
Ayrıca bir kez genetik değişiklik yapıldıktan sonra E. coli’nin biyodizeli doğrudan hücreden salgıladığını belirten Keasling, dizeli çıkarmak için hücreleri açmanın artık gerekmediğini, bunun da yakıt üretimi sırasında önemli tasarruf sağlayacağını kaydetti.
Araştırmacılar, ayrıca tahtanın bileşenlerinden şekeri ayrıştırarak, selülozdan sağladıkları enzimlerden bakteriyi elde etmeyi başardı.
Bilim adamları, elde ettikleri bu gelişmenin, bakterinin organizmasının, çok ucuz bir şeker kaynağı olan selülozdan yakıt üretebilmesi açısından çok önemli olduğunun altını çizdi.
E. coli’den elde edilen biyodizelin suyla karıştırmadan yağ gibi kullanma ve birkaç küçük genetik değişiklikle alkol veya başka benzer ürünler elde etme avantajı da bulunuyor.
Bilim adamları, E. coli’den iki yıl içinde gerçek anlamda yakıt üretilebileceğine işaret ediyor.
İlk nesil biyo yakıtların tersine, ikinci nesil biyo yakıtlar, beslenmede kullanılmayan tahta veya atık nebatat gibi organik malzemeleri kullanıyor.
|
|
|
| Hayvansal Üretimde Biyoteknolojinin Yeri ve önemi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 01-27-2010, 08:54 PM - Forum: Zootekni
- Yorum Yok
|
 |
Ülke ekonomisinde ve halkın beslenmesinde çok önemli işlevleri bulunan hayvansal üretimin geliştirilmesinin günümüzdeki en geçerli yolu birim hayvan başına verimi artırmaktır. Birim hayvan başına verimi artırmak hiç kuşkusuz hayvan ıslahı ile olanaklıdır. Düşük verimli hayvan ırklarının kalıtsal verim güçlerinin iyileştirilmesi anlamına gelen hayvan ıslahının biri üstün erkek genotipinin, diğeri de üstün dişi genotipinin yaygınlaştırılması olmak üzere iki temel yöntemi vardır. Üstün erkek ve dişi kalıtsal özelliklerinin yaygınlaştırılması biyoteknolojik yöntemler de denilen suni tohumlama ve embriyo transferi teknikleri ile mümkün olabilmektedir.
Biyoteknoloji ya da Bi-Tech olgusu son yıllarda biyolojide bir devrim olarak nitelendirilmekte ve endüstrideki yüksek teknoloji kullanımı ya da High-Technologyi simgeleyen Hi-Teche eşdeğer kabul edilmektedir. Nasıl ki Hi-Techte verilerin depolanıp saklandığı micro-chip kullanımı gelişip yaygınlaşmışsa, Bi-Techte de kalıtsal verilerin depolanıp saklandığı micro-gamet yani erkek ve dişi eşey hücreleri üzerindeki işlemler konusunda büyük ilerlemeler kaydedilmiştir. Hatta son yıllarda endüstride nano-teknoloji alanında yaşanan hızlı gelişmelere benzer biçimde sürdürülen biyolojideki genom çalışmaları da nano-biyoteknoloji olarak anılmaktadır. Bugün, erkek ve dişi hayvanların micro-gametleri yani spermleri ve yumurtaları uygun tekniklerle toplanmakta ve dondurulup uzun süre saklandıktan sonra dişi hayvanlara transfer edilebilmektedir. Ayrıca hücrenin çekirdeğinde bulunan genler üzerinde yapılan çalışmalarla hastalıkların tedavisi ve kimi türlerde verimliliğin artırılması mümkün olabilmektedir.
Suni tohumlama yöntemi Dünyanın en eski biyotekniği olarak kabul edilmekte ve günümüz hayvan yetiştiriciliğinde yaygın biçimde kullanılmaktadır. Bu yöntemde, erkek hayvanlardan uygun tekniklerle elde edilen spermler bir dizi işlemden geçirildikten sonra mikro-pipetlere doldurulmakta ve -196 santigrad derecedeki sıvı azotta dondurulmaktadır. Böylece dondurulan spermler sıvı azot içerisinde kalmak koşuluyla sonsuza değin canlı kalabilmektedir. Kullanılacağı zaman uygun ısıda çözdürülen spermler özel bir teknikle dişinin genital kanalına verilerek tohumlama gerçekleştirilmektedir. Dondurulmuş sperm üretimi ve ticareti günümüzde öylesine yaygınlaşmıştır ki, deyim yerindeyse deniz aşırı dev bir sektör haline gelmiştir. Örneğin A.B.Dde bulunan kalıtım gücü çok yüksek bir boğanın spermi ile Anadolunun en ücra köyündeki bir yetiştiricinin ineği kolaylıkla tohumlanabilmektedir. Bu sayede yetiştirici hem boğa besleme zahmet ve külfetinden kurtulmakta hem de Dünyanın en üstün verimli bir boğasının kalıtsal gücünü oldukça düşük bir bedelle sürüsüne aktarabilmektedir. Örnek vermek gerekirse, bir yetiştiricinin yılda 3000 litre süt veren ineğini, ortalama 100 dolara satın aldığı, kızlarının süt verimi 8000 litre olan bir boğanın sperması ile tohumlattığını düşünelim. Bu tohumlamadan doğacak dişi buzağının ileriki yaşlardaki süt verimi teorik olarak yılda en az 5000 litre olacaktır. Aradaki 2000 litre sütün günümüz fiyatlarıyla brüt miktarı yıllık 12.000 TL dir. Özetlemem gerekirse yaklaşık 150 TL lik bir sperm masrafına karşılık yetiştiricinin brüt kazancı yaklaşık 80 kat daha fazla olacaktır. Eskiden bir boğa doğal yolla yılda ortalama 100 -150 inekle çiftleşip kalıtım gücünü yavrularına aktarabilirken dondurulmuş spermle tohumlama sayesinde bu sayı yılda yaklaşık 50 - 60 bine ulaşabilmektedir. Suni tohumlama sadece dişilerde verimliliği artırmakla kalmaz aynı zamanda yüksek verimli hayvanların mevcut verimlerinin düşmesini de engeller. Hayvanların mevcut verimleri genital hastalıklar dediğimiz ve Türkiyede yaygın olarak rastlanan çok sayıda bulaşıcı hastalığın etkisi sonucu düşmektedir. Dişi hayvanların gebe kalmaması ya da kaldıktan sonra yavru atmasına yol açan bu hastalıklar arasında brusellozis, tüberkülozis, campliyobakteriozis, tricomoniazis, IBR-IPV sayılabilir. Bu hastalıklar doğal yolla çiftleşen boğalar vasıtasıyla ineklere bulaşmaktadır. Hiç gebe kalmayan ya da yavru atan bir inek boşuna yediği yem ve doğurduğu daha az yavru ile işletmeye büyük zarar vermektedir. İşte suni tohumlama, doğal çiftleşme yoluyla bulaşan bu hastalıkları önlemek suretiyle yavru, dolayısıyla da süt veriminin düşmesini ve işletmenin zarar etmesini engellemektedir. Suni tohumlama tekniği Dünyanın hayvancılığı gelişmiş ülkelerinde hayvansal üretimin artırılmasına yönelik olarak çok büyük bir etkinlikle ve yaygınlıkla kullanılmaktadır. Ne var ki, Ülkemizde yıllardır sarfedilen tüm özverili çabalara karşın tohumlanan inek sayıları ve elde edilen döl verimi sonuçları henüz istenilen düzeye ulaşamamıştır.
Dünyada hayvansal üretimin artırılması amacıyla kullanılan biyoteknolojik yöntemlerden bir diğeri de hiç kuşkusuz embriyo transferidir. Embriyo transferi tekniğinde önce verici (donör) ineklere hormon enjekte edilerek normalden çok sayıda yumurtlamaları sağlanmakta, daha sonra üstün verimli boğaların donmuş spermleri ile tohumlanan verici ineklerde oluşan embriyolar uygun tekniklerle rahimden alınmaktadır. Elde edilen bu embriyolar ya taze olarak alıcı (recipient) ineklere hemen nakledilmekte ya da düşük ısıda dondurulup ileride kullanılmak üzere uzun yıllar saklanabilmektedir. Dondurulmuş boğa spermi alanında olduğu gibi dondurulmuş inek embriyosu alanında da Dünyada gittikçe gelişen ve uluslar arası yaygınlık kazanan bir pazar mevcuttur. Bir inekten normal koşullarda yaşamı boyunca 3 -5 yavru alınabilirken bu sayı embriyo transferi tekniği ile 150-200 e ulaşabilmektedir. Ne var ki, hayvansal üretimin artırılmasındaki bunca etkinliğine karşın embriyo transferi tekniği konusunda yapılan bilimsel araştırmalardan ve saha uygulamalarından henüz yeterince başarılı sonuçlar alınamamaktadır. Özellikle Türkiyede yürütülen alan uygulamalarındaki başarısızlığın gerisinde ineklerde genital hijyenin yetersizliği olgusu yatmaktadır. Genital hijyen yetersizliğini doğuran nedenler arasında ise ahır hijyeni eksikliği ve bulaşıcı genital hastalıkları sayabiliriz. Kanımca, sığır suni tohumlamasının bile yeterli yaygınlık ve etkinlik kazanamadığı Ülkemizde pahalı bir yöntem olan embriyo transferinin kısa vadede yaygınlaşması beklenmemelidir. Sadece büyük ölçekli süt sığırcılığı işletmelerinde sürüden çıkarılacak olan üstün verimli ineklerin mezbahaya gitmeden önce embriyoları alınarak dondurulmalı ve ileride kullanılmak üzere saklanmalıdır.
Dişi hayvanlarda değişik dönemlerde ortaya çıkması doğal olan kızgınlıkların toplulaştırılması ya da eşzamanlaştırılması anlamına gelen östrus sinkronizasyonu çoğu bilim adamınca biyoteknolojik bir yöntem olarak kabul edilmektedir. Ösrtrus sinkronizasyonu sığırlarda ve koyunlarda farklı biçimde uygulanmaktadır. İnekler tohumlanmadıkları ya da tohumlanıp da gebe kalmadıkları sürece yıl boyu her üç haftada bir yinelenen kızgınlık gösterirler. İneklerde östrus sinkronizasyonu, kızgınlığı ve yumurtlamayı doğuran hormonları baskı altında tutan progesteronu salgılayan ve ovaryumda yer alan corpus luteumun prostaglandin hormonu enjeksiyonu ile ortadan kaldırılması suretiyle yapılmaktadır. Bir sürüdeki ineklerde farklı dönemlerde görülmesi olası kızgınlıkların eş zamanlı olarak ortaya çıkması doğumların da aynı döneme gelmesini sağladığı için orta ve büyük ölçekli işletmelerde giderlerin azalmasına ve dolayısıyla karlılığın artmasına neden olmaktadır. Koyunlar kızgınlığın oluşumu bakımından ineklerden farklı bir özellik gösterirler. Koyunlar yılın genellikle son bahar mevsiminde birkaç kez yinelenen kızgınlıklar gösterirler. Koyunlarda östrus sinkronizasyonu sıfat sezonu olarak da adlandırılan bu dönem dışında kızgınlıkların toplulaştırılması amacıyla uygulanmaktadır. Bu amaçla progesteron emdirilmiş süngerler (sponge) tekniğine uygun olarak vaginaya yerleştirilmekte ve 11 gün süreyle burada tutulmaktadır. Kana sürekli progesteron hormonu salan ve yapay bir corpus luteum görevi üstlenen bu süngerlerin 11 gün sonra çıkarılmasını takiben progesteronun baskıladığı kızgınlığı ve yumurtlamayı doğuran hormonların kandaki değerleri hızla yükselmekte ve bunun sonucu olarak da koyunlar eşzamanlı olarak kızgınlık göstermektedir. Koyunlarda östrus sinkronizasyonuna çokluk entansif yetiştiricilik yapılan işletmelerde iki yılda üç kuzu elde edilmesi ve mevsim dışı erken kuzu (turfanda) yetiştirilmesi amacıyla başvurulmaktadır. Bu yöntem yavru verimini artırmak suretiyle hayvansal üretime de katkıda bulunur. Ayrıca, işletme giderlerini azaltması ve eş zamanlı doğan erkek kuzuların pazarlama şansını yükseltmesi gibi yararları da vardır.
Son yıllarda ortaya çıkan biyoteknolojik yöntemlerden birisi de klonlamadır. Bu yöntemde hayvanın her hangi bir dokusundan vücut (soma) hücresi alınmakta ve bu hücrenin genetik materyali (DNA) içeren çekirdeği (nukleus) çıkarılmaktadır. Daha sonra bu materyal, çekirdeği çıkarılarak içi boşaltılan bir yumurta (ovum) hücresine monte edilmekte ve elektriksel bir akım verilerek kaynaşmaları sağlanmaktadır. Böylece elde edilen yeni hücre bir dişi hayvanın rahmine yerleştirilerek büyümesi ve gelişmesi sağlanmaktadır. Klonlamada gebelik süresi sonunda doğan yavru genetik materyali alınan hayvanın tıpa tıp benzeri olmaktadır. Bu teknik henüz çok yeni olduğundan hayvancılıkta üretim amacıyla kullanılmamakta, daha çok elde edilen transgenik hayvanlardan başta organ nakli olmak üzere değişik tıbbi araştırmalarda yararlanılmaktadır.
İnsan ve hayvan genomları üzerinde uzun yıllardan beri sürdürülen çalışmaların yüz yılımızın başında ortaya çıkan sonuçları neredeyse yaşadığımız çağa damgasını vurmuş ve hücreden daha küçük olan DNA üzerinde yürütüldüğü için de nano-biyoteknoloji adıyla anılmaya başlanmıştır. Henüz çok yeni olan bu tekniğin ileride hayvansal üretim amacıyla da kullanılacağına kuşku yoktur.
Sonuç olarak, geçtiğimiz yüz yılda geliştirilen biyoteknolojik yöntemlerden bazıları günümüzde hayvansal üretimin artırılması amacıyla etkin olarak kullanılmakta, bazılarının da ileriye dönük uygulama şansları bulunmaktadır. Hayvansal ürünlerin günümüzde kazandığı stratejik önem bu biyoteknolojik yöntemlerin daha etkin ve yaygın olarak kullanılarak hayvansal üretimin çoğaltılmasını zorunlu kılmaktadır.
Prof. Dr. Hazım GÖKÇEN
|
|
|
| Türkiye'deki Süt Sığırcılığının Sorunları ve Çözüm Olanakları |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 01-27-2010, 08:51 PM - Forum: Zootekni
- Yorum Yok
|
 |
Türkiye’deki süt sığırcılığının güncel sorunları ve son çıkarılan destekleme kararnamesi yetiştiricileri olduğu kadar hayvancılıktan geçimini sağlayan veteriner hekimleri de gelecek adına endişelendirmektedir. Gerçekten de ,bir yandan küresel ısınma nedeniyle artan kesif yem fiyatları bir yandan da özellikle son üç ay içerisinde süt fiyatlarında yaşanan düşüşler süt sığırcılığını önemsenecek derecede büyük bir krize sürüklemektedir. Ayrıca kaçak yada ithalat yoluyla dişi damızlık girişi ve süt tozu ithalatı da işin tuzu biberi olmuştur. Bakanlar Kurulu’nun son çıkardığı destek kararnamesi hakkında tarihte ilk kez sektörün tüm paydaşları bir olup olumsuz görüş bildirdiğine göre gerçekten de hatalı bir iş yapıldığı anlaşılmaktadır.Ben uygulamada çalışmadığım için desteklemeler konusunda ahkam kesmek istemiyorum.Sadece şunu söyleyebilirim ki alınan karar siyasidir ve işin doğrusu meslek örgütlerimizin, üretici birliklerinin ve parlamentodaki sektör milletvekillerinin bu konuda ortak bir çaba içerisine girerek kararnamenin iptali yolunda girişimlerde bulunmalarıdır.
Ben okuduğunuz yazımda bu krizin nedenlerini ve krizden çıkılması adına neler yapılabileceğini açıklamaya çalışacağım. Her şeyden önce belirtmeliyim ki, süt sığırcılığının bugün içine düşürüldüğü kriz ne ilktir ne de sonuncu olacaktır. Mesleğe adım attığım 1970 yılından beri artık sayısını unuttuğum kadar çok krizin süt sığırcılığını etkilediğine, hatta günde 20-30 litre süt veren ineklerin bile kasaba gittiğine tanık olmuşumdur. Kuşkusuz bu krizler kendiliğinden oluşmamakta, temelde bizim de meslek olarak öz eleştiri yapmamızı gerektirecek çok sayıda nedenler bulunmaktadır.
Kanımca bu krizlerin en başta gelen nedenlerinden birisi Türkiye’deki süt sığırcılığının, örneğin benim izlediğim kırk yıldan beri büyük çoğunluğu ile” aile içi tüketime dönük üretim yapan ilkel yapıdan pazar için üretim yapan modern aile işletmeciliği modeline bir türlü evrilememesidir”. Böylesi bir yapı hiç kuşkusuz meslektaşlarımızın yıllardır büyük özverilerle sunmaya çalıştığı veteriner hekimliği hizmetlerinin etkin ve yaygın bir biçimde yetiştiriciye ulaşmasını da engellemektedir. Oysa, çok iyi bilmekteyiz ki, yaşamın tüm alanlarında olduğu gibi hayvancılık alanında da son yıllarda yeni paradigmalar(değişim olguları) ortaya çıkmakta, artık nano-biyoteknolojik yöntemler bile hayvancılık alanında sıkça kullanılmaktadır.
Süt sığırcılığında krize yol açan olası nedenlerden bir diğeri de “Karlılığı ve verimliliği önceleyen bir anlayışın uzun yıllardan beri süt sığırcılığına egemen olmayışıdır”. Bu sava kanıt olarak ineklerin hala ilkel ve kapalı ahırlarda barındırılmasını, mevcut boğa altı inek-düve varlığının yarısının bile hala kültür ırkına dönüşememesini, yıllık tohumlanan inek-düve sayısının toplam boğa altı inek sayısının üçte birini bile bulmamasını, üretilen sütün çiğ yani katma değeri düşük olarak pazarlanmasını, yetiştiricilerin eğitimsizliğini, yeni teknolojilerin ve otomasyon sistemlerinin bir türlü hayata geçirilmeyişini , kaba yem üretiminin yetersizliğini sayabiliriz.
Son olarak ta , süt sığırcılığının günümüzdeki önemli sorunlarından ve sıkça yaşanan krizlerin nedenlerinden biri olan “ örgütsüzlüğe “ değinmek istiyorum. Her ne kadar yeni yürürlüğe giren üretici birlikleri yasası ile süt sığırcılığında örgütlenme süreci hızlanmışsa da ne yazık ki çabaların henüz yeterli düzeye ulaştığı söylenemez. Süt sığırcılığındaki örgütsüzlük olgusu hem girdilerin pahalı alınıp çiğ sütün ucuza satılmasına hem de son destek kararnamesi örneğinde olduğu gibi tepkilerin cılız kalmasına neden olmaktadır. Oysa hayvancılığı gelişmiş kimi batı ülkelerinde yetiştirici örgütleri sivil bir güç olarak hükümetlerin üzerinde önemli bir baskı unsuru oluşturabilmektedir.
Bu kez her zamankinden değişik bir yöntem izleyerek süt sığırcılığındaki sorunların çözümünü ve krizden kurtulmanın olası yollarını yine ülkemizin bir olgusu olan tavukçuluktan örnekler vererek sunmaya çalışacağım. Benim mesleğe yeni başladığım 1970 yılında Türkiye’de aynen süt sığırcılığında olduğu gibi birkaç yerel ırktan oluşan köy tavukçuluğu hakimdi ve henüz entegre üretim işletmeleri kurulmadığı için de tavukçuluk ilkel yöntemlerle yapılıyordu. Ankara’da 1960’lı yıllarda kurulan Tavukçuluk Enstitüsü ilk kez Türkiye’ye getirilen yabancı genetik hatlarını deniyor ve halk tavukçuluğuna uyarlamaya çalışıyordu. Oysa bugün Türkiye’deki tavukçuluk sektörü küçük-orta ölçekli aile işletmeleri ve büyük entegre tesisleri ile insanımızın gereksinimini karşıladığı gibi yurt dışına ihracat bile yapmaktadır. Bu gelişmenin kanımca en önemli nedeni süt sığırcılığında henüz yaşanmayan aile içi üretime dönük ilkel köy tavukçuluğundan sadece pazara dönük üretim yapan işletme temelli tavukçuluğa dönüşümdür. Bu sağlam yapı tavukçuluğun, süt sığırcılığının aksine olarak çeşitli nedenlerle ortaya çıkan krizlerden kolaylıkla sıyrılmasını da sağlamaktadır. Bugün tavukçulukta ,süt sığırcılığında da olması arzu edilen sözleşmeli yetiştiricilik modeli ile entegre tesisler ve küçük ölçekli işletmeler arasındaki haksız rekabet önlenmekte; Mudurnu, Başmakçı gibi tavukçuluk havzaları yada organize tavukçuluk bölgelerindeki kooperatiflerde fiyatlar serbestçe oluşmaktadır. Tavukçular bir araya gelerek platformlar oluşturmakta; kooperatifler, sektör (Besd-Bir) ve bilim dernekleri (Bilimsel Tavukçuluk Derneği,Veteriner Tavukçuluk Derneği) kurarak sıkça yaşanan kriz durumlarında gazete ilanları, reklam filmleri gibi medya araçları ile kamu oyunu ve yetkilileri bilinçlendirilmeye çalışılmaktadırlar. Ayrıca yine anılan kuruluşlar entegre işletmelerin de desteği ile sıkça düzenledikleri ulusal ve uluslar arası kongrelerle tavukçuluktaki yeni gelişmeleri ve teknolojileri yetiştiricilere tanıtmakta, çıkardıkları dergi ve broşürler ile eğitilmelerine katkıda bulunmaktadırlar.
Şimdi belki de kimi meslektaşlar “hoca süt sığırcılığından girdi tavukçuluktan çıktı,bu nasıl iş,ne ilgisi var” diyebilirler. Ben eskilerin bildiği “olmayana ergi” yöntemi ile konuyu irdelemeye ve ikisi de ülkemizin bir olgusu olan, aynı mevzuata göre kendi insanımız tarafından yapılan iki ayrı yetiştiricilik kolunun startta aynı koşullarda başladığı halde finalde birinin nasıl ilerleyip ötekinin geri kaldığını kendimce açıklamaya çalıştım.
İnsan ister istemez keşke süt sığırcılığı da tavukçuluk gibi sadece pazara üretim yapan işletmelerde yapılsa; kurulacak entegre tesisler küçük yetiştiricileri sözleşmeli üretim yaptırarak desteklese; süt sığırcılığı işletmeleri uygun havzalarda toplansa; hayvancılığı gelişmiş ülkelerde olduğu gibi boğa altı ineklerin büyük çoğunluğu kültür ırkı olsa ve genetik yapısı üstün spermalarla tohumlansa; demokratik kooperatifler yada birlikler çatısı altında toplanan süt sığırı yetiştiricileri girdi-ürün fiyatı dengesizliğini kolayca çözüp gerektiğinde hükümetler üzerinde baskı oluştursalar, kuracakları bilim dernekleri ile ulusal ve uluslar arası kongreler düzenleyip yeni teknolojileri üyelerine tanıtsalar, çıkaracakları dergilerle üyelerini eğitseler; hükümetler de hayvan yetiştiricilerini ve onlara özveri ile destek sunan veteriner hekimleri mağdur etmese, haklarını gasbetmese ne güzel olur diye düşünüyor.
Prof. Dr. Hazım Gökçen
|
|
|
| Enzimlerin Biyolojik önemi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 01-27-2010, 08:48 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Diğer Canlılarda olduğu gibi insan da organik ve inorganik maddelerden oluşur. Hücrelerde organik ve inorganik maddeler biyokimyasal tepkimelerle sürekli değişir. Bu nedenle enzimler canlı yaşamında çok önemlidir. Örneğin, organik molekül olan amino asitlerden protein sentezlenmesi enzimler aracılığıyla olur. Solunum ve fotosentez enzimlerin yardımıyla gerçekleşir. Bütün bu olaylar olurken canlı büyür, hareket eder, hücre ve dokuları yenilenir.
Eğer enzimler olmasaydı, biyokimyasal tepkimelerin çoğu ya hiç olmazdı ya da son derece yavaş gerçekleşirdi. Enzimler vücuttaki kimyasal tepkimeleri gerektiği gibi hızlandıran, ancak bu tepkime sırasında yapısal değişikliğe uğramayan birer katalizördür.
Vücutta hangi tip enzimlerin sentezleneceğine ilişkin bilgileri genler taşır. Hücrede dna, enzimlerin üretilememesi hücrenin ölümüne neden olur. Bazı enzimlerin eksikliğine bağlı olarak da çeşitli metabolik hastalıklar ortaya çıkabilir. Fenilketonüri zihinsel özür yaratan, kalıtsal, metabolik bir hastalıktır. Rna ve ATP sentezi için gerekli olan enzimler hücrede üretilmesine rağmen hücre dışında da çalışabilir.
Çeşitli sanayi enzimlerden yararlanılır. Örneğin, bazı lekeleri temizlemek için üretilen biyolojik katkılı deterjan ve temizleme tozlarında bazı yapay enzimler bulunur.
Enzimlerin Çalışmasına Etki Eden Etmenler
Sıcaklık: Enzimler protein yapısında olduğu için, ortamdaki sıcaklık değişmelerinden etkilenir. Enzimler belirli sıcaklıkta çalışır. Enzimin en iyi çalışabileceği sıcaklığa optimum sıcaklık denir 30-35 °C. Daha düşük ve daha yüksek sıcaklık, enzimlerin çalışma hızını azaltır. Enzimlerin yapısı yüksek Sıcaklıkta tamamen bozulurken, düşük sıcaklıkta bozulmaz. soğuk, enzimin yapısını bozmadığı için, dondurmak suretiyle besin maddelerinin saklanması, enzimlerin inaktif hâle geçirilmesiyle sağlanır.
pH derecesi: Her enzimin en iyi çalıştığı optimum bir pH aralığı vardır. Genellikle enzimler pHnin 7 olduğu ortamlarda en iyi çalışırken bazıları farklılık gösterir. Örneğin, insanda pepsin pH= 2 ortamda, tripsin pH=8.5 olan ortamda en iyi çalışır.
Enzim Yoğunluğu: Ortamda yeterli substrat varsa, enzim yoğunluğu arttıkça tepkimenin hızı da artar Substrat yoğunluğu Enzim miktarının sabit tutulduğu bir ortamda substrat yoğunluğu arttıkça, tepkimenin hızı da artar. Tepkime hızı en yüksek noktaya eriştikten sonra sabit kalırGrafik 3.5. Çünkü enzim substrat ile iyice doymuştur.
Substrat yüzeyi: Enzim etkinliği substratın dış yüzeyinden başladığı için, substrat yüzeyi arttıkça tepkimenin hızı da artar. Enzimler, etkilerini su içinde gösterdiklerinden ortamın su yoğunluğu enzimlerin etkinliğini değiştirir. Genellikle su yoğunluğu %15′ in altında olan ortamlarda enzimler görev yapamaz. Bitki tohumunun kuru ortamda çimlenememesinin nedeni budur. Besinlerin kurutularak saklanması da bu esasa dayanır.
Diğer kimyasal maddelerin etkisi: Bazı maddeler enzimlerin etkinliğini artırır. Bu maddelere aktivatör madde denir. Örneğin, mide hücreleri tarafından üretilen pepsinojen, ancak hidroklorik asit HCI ile aktifleşirse çalışabilir. Bunun yanı sıra, pankreas hücrelerinden üretilen tripsinojenin ince bağırsaktaki enterokinaz enzimi ile aktifleştirilmesinde olduğu gibi, bazı enzimlerin etkinliğini artıracak yeni bir enzimin eklenmesi gerekebilir. Bazı maddeler de enzimlerin etkinliğini durdurur. Bunlara inhibitör madde denir. Siyanür, kurşun, civa gibi ağır metal iyonları inhibitör maddelerdir.
|
|
|
| Vitaminler ve Vitaminlerin özellikleri |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 01-27-2010, 08:35 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Vitaminlerin Özellikleri
*Vücut direncini arttırırlar.
* Enzimlerin yapısına katılırlar.
* Düzenleştiricidirler,enerji vermezler,sindirilmezler.
* Bir kısmı besinde bulunduğu şekliyle vitamin özelliğinde değildir.Bunlar vücuda alındıktan sonra vitamin özelliği kazanır.Bunlaraprovitamin denir.
* Yağda eriyen vitaminler A,D,E,K
Suda eriyen vitaminler B,C 'dir.
* İnsan vücudunda A,B,D,K sentezlenir.
A karaciğerde
B,K bağırsakta bakteriler tarafından
D deride
* A,D,K karaciğerde depolanır.Diğerlerinin fazlası atılır.
Hangi Besinlerde Hangi Vitaminler Var ?
A vitamini; Balık yağı,yumurta sarısı,süt,peynir,karaciğer,yeşil sebzelerde bulunur.
Büyüme ve gelişmeyi sağlar,vücudu enfeksiyonlara karşı korur,gece körlüğünü önler.
B vitamini; Tahılların kabuklarında,et,süt,karaciğer ve yeşil sebzelerde bulunur.
Karbonhidrat,yağ ve proteinlerin vücut içinde kullanılmasında katalizör olarak görev yapar.Kansızlığı önler.
C vitamini; Yeşil sebze ve meyvelerde bulunur.
Bağ dokusunun oluşması için gereklidir.Skorbit hastalığını önler.Vücuduenfeksiyonlara karşı korur.
D vitamini; Balık yağı,karaciğer,yumurtada bulunur.Ultraviyole ışınlarının etkisi ile deride üretilir. Vücuttaki Ca,P dengesini sağlar.Kemiklerin gelişmesini sağlar.Çocuklarda raşitizmi önler.
E vitamini; Yeşil sebze,karaciğer,et ve bitkisel yağlarda bulunur.
Üreme organlarının gelişmesini sağlar ve kısırlığı önler.
K vitamini; Yeşil sebzeler,karaciğer ve yumurtada bulunur.Bağırsaktaki bakteriler tarafından sentezlenir.
Eksikliğinde kanın pıhtılaşması gecikir.
|
|
|
| Minerallerin Sınıflandırılması ve özellikleri |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 01-27-2010, 08:29 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Bugüne kadar mineralleri sınıflandırmak için birçok sistemler teklif edilmiştir. Mesela; Simetri sınıflarına göre sınıflandırma; mineralleri sadece sahip oldukları simetri sınıflarına göre bir sınıflandırmaya tabi tutup kimyasal ve jenetik bakımdan tüm özellikleri göz ardı ettiği için pek kullanışlı değildir. Bunun gibi daha birçok yönden mineraller çeşitli sınıflandırmalara tabi tutulmuştur.
Cevher mineralleri sınıflandırması, renklerine göre sınıflandırma, endüstrideki kullanım alanlarına göre sınıflandırma, yoğunluklarına göre sınıflandırma bunlardan bazılarıdır.
Minerallerin sınıflandırılmasında en çok kullanılan ve en sistematik olanı "kimyasal sınıflandırma"dır. Burada mineraller kimyasal bileşikler olarak ele alınmaktadır. Buna göre; sülfitler, oksitler, silikatlar gibi sınıflandırma yapılır. Bu gruplar içindeki bölümlemelerde ise kristal yapıları göz önüne tutulur. Örneğin silikat mineralleri kendi aralarında kristal yapılarına göre ayrılmıştır.
Aynı kimyasal sınıftaki mineraller izomorf seriler halinde gruplandırılır. Bu sınıflandırmanın avantajı minerallerin ortak özelliklerini belirtmesi ve tabii sınıflar halinde gruplamasıdır.
Buna göre kimyasal sınıflandırmayı şöyle yapabiliriz:
Nabit Elementler
Sülfürler ve sülfotuzları
Halojenler
Oksitler ve hidroksitler
Karbonatlar
Nitratlar
Boratlar
Sülfatlar
Kromatlar, molibdatlar, volframatlar
Fosfatlar, arsenatlar, vanadatlar
Silikatlar
Not: Bu sınıflandırma "Dana's System of Mineralogy" (C.Palache, H.Berman, C.Frondel, 7th ed.,Vol. 1 (1944), Vol.2 (1952). John Wiey and Sons, New York.)isimli kitaptan alınmıştır
|
|
|
| Proteinlerin Yapısı |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 01-27-2010, 08:27 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum (1)
|
 |
Çoğu protein katlanarak kendine has üç boyutlu bir yapıyla şekil alır. Proteinin doğal olarak katlanıp oluşturduğu şekle onun doğal hali denir. Çoğu proteın kendini olşturan amino asitlerin yapısal eğilimleri yoluyla yardım görmeden katlanabilirse de, diğerleri doğal hallerine elde edecek sekilde katlanabilmek için moleküler şaperonlara gereksinim duyarlar. Biyokimyacılar çoğu zaman protein yapısının dört ayrı yönüne değinirler:
* Birincil yapı(primer yapı): amino asit dizini.
* İkincil yapı(seconder yapı): hidrojen bağları ile kararlı kılınan, düzenli tekrarlanan yerel yapılardır. Bunların en yaygın örnekleri alfa sarmalı (alpha helix) ve beta yaprağıdır (beta sheet). İkincil yapılar yerel olduğu için bir proteinin içinde farklı ikincil yapılara sahip pek çok bölge olabilir.
* Üçüncül yapı(tersiyer yapı): tek bir proteinin tamamının şekli, ikincil yapıların birbirleriyle olan uzaysal ilişkisi. Üçüncül yapı genelde yerel olmaya etkileşimler tarafından kararlı kılınır, bu en yaygın olarak bir hidrofobik çekirdeğin oluşmasıyla olur ama tuz köprüleri, hidrojen bağları, disülfür bağları ve hatta translasyon sonrası değişimler (post-translational modifications) de olur. Üçüncül yapı ile katlama (İngilizce fold) eş anlamlıdır.
* Dördüncül yapı(kuanter yapı): Birden fazla protein molekülünün birbiriye etkileşmesiyle oluşan yapının şekline denir. Bu bağlamda söz konusu proteinlerin bir protein kompleksinin altbirimleri olduğu söylenir.
Yapıyı oluşturan bu seviyelere ek olarak, proteinler işlevlerini görürken birbiriyle ilişkili bir yapıdan başka bir yapıya geçmeleri de protein yapısının bir diğer boyutunu oluşturur. Bu işlevsel yeniden yapılanmaların söz ederken bu üçüncül veya dördüncül yapılarına proteinin "konformasyonları" denir ve bunlar arasındaki geçişlere konformasyonal değişim adı verilir. Bu tür değişimler çoğu zaman bir substrat molekülün bir enzime bağlanmasıyla tetiklenir.
Tipik olarak görülen üçüncül yapılarla ilintili olarak proteinler kabaca üç ana sınıfa ayrılabilirler: küresel (globüler) proteinler, lifli (fibröz) proteinler ve zar (membran) proteinleri. Hemen bütün globüler proteinler suda çözünür ve çoğu enzimdir. Fibröz proteinler çoğunlukla yapısaldırlar; zar proteinleri ise sıkça reseptör olarak görev yapar veya suda çözünen küçük moleküllerin hücre zarından geçmeleri için kanal oluştururlar.
Proteinlerin içinde yer alan özel bir hidrojen bağı türüne dehidron denir, bunlar su molekülü saldırısından korunaklıdır ve kendi dehidrasyonlarını sağlarlar. Proteinlerin yapısının bozulmasına DENATÜRASYON denir. Yapısının eski haline dönmesine RENATÜRASYON denir.
|
|
|
| Protein Sentezi Nasıl Olur |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 01-27-2010, 08:26 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum (1)
|
 |
Protein biyosentezi, hücrenin protein sentezlenmesi için gereken bir biyokimyasal süreçtir. Bu terim bazen sadece protein translasyonu anlamında kullanılsa da transkripsiyon ile başlayıp translasyonla biten çok aşamalı bir süreçtir. Prokaryotlarda ve ökaryotlarda ribozom yapısı ve yardımcı proteinler bakımından farklılık göstermesine karşın, temel mekanizma korunmuştur.
Protein biyosentezi için aminoasil-tRNA'ların hazırlanmasında, ya da sentez süresince ATP ve GTP hidrolizi ile yüksek miktarda enerji harcanır. Ayrıca, hücreler ürettikleri enerjinin büyük kısmını protein sentezinde görev alan yapıları oluşturmakta kullanırlar.
Bu sürecin genel hata oranı 10-4 civarındadır (her 10000 amino asitten bir hatalı yerleştirilir). Bazı antibiyotikler protein sentezine müdahale ederek etki gösterirler.
Genetik bilgi akışında sıra protein sentezine geldiğinde mesajcı RNA (mRNA)’dan başka taşıyıcı RNA (tRNA) da devreye girerek ribozomlarda protein sentezi gerçekleşir. mRNA da yer alan kodonların taşıdığı genetik mesaj ribozomlarda adım adım deşifre edilerek uygun amino asitler tRNA vasıtasıyla ribozoma getirilir. Hücre sitoplazmasında 20 çeşit aminoasil-tRNA ların ribozomda bağlanabilecekleri çeşitli bölgeler bulunur ve amino asitlerini bırakan tRNA’lar ribozomlardan ayrılırken polipeptid zinciri de sentezlenmiş olurlar. tRNA’lar üzerinde yer alan nükleotitlere antikodon adı verilir. Örneğin, UUU şeklinde olan bir mRNA zincirine uyan tRNA antikodonunun nükleotid sırası AAA şeklindedir. UUU şeklinde bir kodon da fenilalanin adlı aminoasitin şifresidir.
|
|
|
| Amino Asit Nedir |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 01-27-2010, 08:25 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Aminoasitler proteinleri oluşturan temel yapı taşlarıdır.
![[Resim: 29z8xzo.jpg]](http://i50.tinypic.com/29z8xzo.jpg)
Kimyada bir aminoasit hem amin hem de karboksil fonksiyonel gruplar içeren bir moleküldür. Aminoasitlerin kovalent bağlarla uç uca eklenmesiyle oluşturdukları kısa polimer zincirler "peptid", uzun polimer zincirler ise "polipeptid" veya "protein" olarak adlandırılırlar. Hücre içerisinde ribozomlar, mRNA moleküllerini kalıp olarak kullanarak aminositleri uç uca ekleyerek proteinleri sentezlerler. Bu işleme translasyon (çeviri) denir.
Bahsedilen amino asitlerin hepsinin aynı anda herhangi bir proteinin yapıtaşında bulunması gerekmez. Ayrıca hepsi eşit miktarda da değildir. Proteinlerde bunlardan çok daha farklı amino asitler de bulunabilir. Farklı amino asitler, 20 temel amino asitle oluşturulmuş polipeptidlerin daha sonra “farklılaşmaları” ile oluşur. Bu tür amino asit farklılaşmaları, proteinin özelliklerini ve işlevlerini oldukça fazla değiştirir. Örneğin çözünürlüklerini arttırabilir veya azaltabilir, ya da diğer molekülerle etkileşmelerini düzenleyebilir.
Amino asitlere ek olarak proteinler, çok daha farklı gruplar da barındırabilirler. Amino asit dışında, yapısında farklı türler barındıran amino asitlere, “konjuge proteinler” denir. Konjuge proteinler, kovalent veya non-kovalent bağlarla, nükleik asitlerle nükleoproteinleri, lipidlerle lipoproteinleri, karbonhidratlarla glikoproteinleri ve daha birçok küçük molekül kütleli maddelerle, metallerle ve metal içeren gruplarla kompleks yapılar oluşturabilirler.
|
|
|
|