Hoşgeldin, Ziyaretçi
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.

Kullanıcı Adı
  

Şifreniz
  





Forumda Ara

(Gelişmiş Arama)

Forum İstatistikleri
» Toplam Üyeler 56.783
» Son Üye Slckcdag
» Toplam Konular 12.166
» Toplam Yorumlar 30.168

Detaylı İstatistikler

Kimler Çevrimiçi
Şu anda 2356 aktif kullanıcı var.
» (0 Üye - 2351 Ziyaretçi)
Applebot, Bing, Facebook, Google, Yandex

Son Yazılanlar
ziraatciyiz.com: Çiftçi R...
Forum: Kuruluş ve Site Tanıtımları
Son Yorum: Mr.Muhendis
Bugün, 05:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 36
meyve.biz: Meyveler ve Me...
Forum: Kuruluş ve Site Tanıtımları
Son Yorum: Mr.Muhendis
Bugün, 05:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 25
ziraatciyiz.net: Tarla Bi...
Forum: Kuruluş ve Site Tanıtımları
Son Yorum: Mr.Muhendis
Bugün, 05:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 25
ziraatciyiz.org: Ziraat Ö...
Forum: Kuruluş ve Site Tanıtımları
Son Yorum: Mr.Muhendis
Bugün, 05:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 22
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Üniversiteler ve Ziraat Fakülteleri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 58.216
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Üniversiteler ve Ziraat Fakülteleri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 8.157
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Üniversiteler ve Ziraat Fakülteleri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 480
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Üniversiteler ve Ziraat Fakülteleri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 5.242
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital ve Akıllı Tarım
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 60.438
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital ve Akıllı Tarım
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.668

 
  Türkiye Sebzecilik Bölgeleri ve Özellikleri
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 09:22 AM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum Yok

TÜRKİYE SEBZECİLİK BÖLGELERİ VE ÖZELLİKLERİ
Bir çok yazara göre “Dünya içersinde küçük bir dünya” olarak adlandırılan Türkiye, iklim özellikleri bakımından bu ismi almaya hak kazanmıştır. Gerçekten memleketimizde dünya üzerindeki hemen hemen tüm iklim özelliklerini görmemiz olasıdır. Doğu Anadolu’da dağlık kesimlerde rastlanan soğuk ve daimi karlı iklimden başlayarak, Karadeniz’de nemli sıcak ve bol yağışlı, Akdeniz’de subtropik, Orta ve Güneydoğu Anadolu’da nemli step, Tuz gölü civarında yer yer görülen çöl iklimine kadar değişik iklim özelliklerini örnek verebiliriz. Bu kadar değişik iklim özelliklerinin meydana gelmesine, memleketimizin üç tarafının denizlerle çevrili olması, değişik iklime sahip üç kıta arasında kalması ve bu kıtalardan gelen hava cereyanlarının yaptığı etki ve nihayet jeomorfolojik yapısı etken olmaktadır. Gerçektir ki, bu değişik iklim özellikleri dünya üzerinde yetişen birçok bitkinin de Türkiye’de yetişmesini sağlamıştır. Türkiye’nin sebzeciliğini ve özelliklerini ortaya çıkarmak üzere, memleketimizi bölgelere ayırarak incelemekte fayda vardır. 1941 yılında Ankara’da toplanan “I. Coğrafya Kongresinde” doğal koşullar ve iklim özellikleri dikkate alınarak memleketimiz Marmara, Ege, Akdeniz, Orta Anadolu, Karadeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu olmak üzere 7 bölgeye ayrılmıştır. Uzun yıllar bu bölgeler, üzerinde hiçbir değişiklik yapılmadan kullanılmıştır. Ancak 1960’lı yıllardan sonra tarımsal ve ekonomik açıdan Türkiye’nin 7 bölgeye ayrılması yeterli olmamaya başlamıştır. Bu 7 bölgenin deniz kıyıları ile iç kara kesim arasında bazı geçit bölgelerin oluşturulması düşünülmüş ve Tarım Bakanlığı’na bağlı kuruluşlarca yeni bazı bölgeler eklenerek, Türkiye’yi ilk önce 9-13 bölgeye ayırma tartışmaları yapılmış ve sonunda 9 bölge üzerinde karar kılınmıştır (Harita 7.1). Şu an geçerli bulunan Türkiye’nin 9 sebzecilik bölgesi aşağıda verilmiştir.

I. Orta Kuzey Anadolu Bölgesi
II. Ege bölgesi
III. Marmara Bölgesi
IV. Akdeniz Bölgesi
V. Doğu Anadolu Bölgesi
VI. Güneydoğu Anadolu Bölgesi
VII. Karadeniz Bölgesi
VIII. Orta Doğu Anadolu Bölgesi
IX. Orta Güney Anadolu Bölgesi

Sebze üretim alanı ve miktarı bakımından bölgeleri birbiri ile karşılaştırmak istediğimizde, son 2000 yılı istatistiklerini ele alırsak sonuç bizi yanıltabilir. Çünkü yıllara göre bazı azalış ve yükselişler meydana gelmektedir. Bu bakımdan 1992-2000 yılları arasındaki değerlerin ortalamaları alınarak Cetvel 7.1’de meydana getirilmiştir. Bu cetvelde Türkiye’de sebze üretim alanı bakımından 188 bin hektarla Orta Kuzey Anadolu Bölgesi ilk sırayı almaktadır. Bunu ikinci olarak 155.8 bin hektarla Akdeniz Bölgesi, üçüncü olarak 110.2 bin hektarla Ege bölgesi, dördüncü olarak Marmara Bölgesi gelmektedir. Üretim miktarı incelendiğinde, alan bakımından ikinci ve üçüncü sırada bulunan Akdeniz ve Ege Bölgesi çok az farkla birinci durumda olup Akdeniz Bölgesindeki üretim 4.766 milyon ton, Ege bölgesindeki üretim 4.750 milyon tondur. Üretim miktarı bakımından birinci sırada olan bu iki bölgeyi 2.544 milyon tonla Marmara Bölgesi ve 1.892 milyon tonla Orta Kuzey Anadolu Bölgesi izlemektedir. Daha sonra 1.289 milyon tonla Karadeniz Bölgesi ve 780 bin tonla Orta Doğu Anadolu ve Orta Güney Anadolu Bölgesi üçüncülüğü paylaşmaktadır.
Harita 7.1. Türkiye Sebzecilik Bölgeleri
Birim alanda üretilen sebze miktarı o bölge sebzeciliğinin gelişmişliğini gösteren en önemli kriterlerden birisidir. Bu kritere baktığımızda hektar başına 43.1 tonla Ege bölgesi birinci sıraya yükselmektedir. Onu sırayla 30.5 tonla Akdeniz ve 26.9 tonla Marmara Bölgesi izlemektedir. En fazla alana sahip Orta Kuzey Anadolu Bölgesi (188.3 bin hek.) birim alana verim bakımından (10.0 ton), bütün bölgelere göre daha az verimle, sonuncu durumdadır. Çok enteresan bir nokta, 8.8 bin hektarla en az sebze ekim alanı olan Orta Güney Bölgesi birim alana 20,6 ton verimle beşinci sırada yer almakta ve sebzeciliğini geliştirmesi bakımından başarılı bir durumdadır. Türkiye genelinde yapılan yukarıdaki değerlendirmelerden sonra, şimdi de bölgelerini ele alarak tek tek inceleyelim.
Cetvel 7.1. Bölgelere göre 1992-2000 yılları arası Türkiye Sebze Üretim Alanları,
Miktarları, Hektar ve Dönüm Başına Verim
Üretim Üretim Hektar Dekar
Bölgeler Alanı Miktarı Başına Başına
(1000 Hek) (1000ton) (ton) (kg)
1.Orta Kuzey Anadolu B 188.3 1892.6 10.0 1005.0
2. Ege Bölgesi 110.2 4750.3 43.1 4310.6
3. Marmara Bölgesi 94.5 2544.1 26.Eyl 2692.1
4. Akdeniz Bölgesi 155.8 4766.6 30.May 3059.4
5. Doğu Anadolu Bölgesi 08.Ağu 151.6 17.Şub 1722.7
6. Güneydoğu Anadolu B. 64.1 1278.8 20.Oca 2011.3
7. Karadeniz Bölgesi 67.6 1289.3 19.0 1907.2
8. Orta Doğu Anadolu B. 37.0 780.5 21.0 2109.5
9. Orta Güney Anadolu B. 42.0 867.1 20.Haz 2064.5
Toplam 768,3 18320,9 208,4 20882.3

Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay

Bu konuyu yazdır

  Sebze Ekim Alanları ve Elde Olunan Ürün Miktarı
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 09:20 AM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum Yok

Sebze ekim alanları ve elde olunan ürün miktarı

Günümüzde sebze tarımı nerdeyse bütün ülke çapında yayılış göstermektedir. Eskilerden bugünlere doğru geldiğimizde sebze ekim alan grafiğinin hafif artışlarla yükseldiğini görürüz. 1980’li yılların başlangıcında 650 bin hektar olan sebze ekim alanları, 1990 yılı başında 800 bin hektara, sonlarında 900 bin hektara doğru tırmanmış ve 2001 yılında 934 bin hektar olmuştur. 1997-2001 yılları arasındaki ekim alanı ortalaması alındığında bu rakam 936,5 bin hektardır. Bu alan üzerinde üretilen sebze miktarı da, ekim alanları gibi artarak 2001 yılında 22,3 milyon tona ulaşmış ve yine 1997-2001 yılları arası üretim miktarı ortalaması 22,2 milyon ton olmuştur. Bu rakama, istatistiklere tam girmeyen köy işletmeleri, hobi ve amatör yetiştiriciler tarafından yetiştirilen 1-3 milyon ton arasındaki ürün ilave edilirse 23-25 milyon ton civarını bulur. Esasında sebze alanlarını ve üzerinde üretilen ürün miktarını belirlemek oldukça güçtür. Hele birde cins ve türler bazındaki hakiki rakamlara ulaşmak daha da zordur. Şahsi düşünceme göre, ne Tarım Bakanlığı’nın, ne de Devlet İstatistik Enstitüsü’nün sebzeler konusunda verdiği rakamlar pek doğruyu yansıtmamaktadır. Burada, sebze yetiştirmenin özelliklerinden ileri gelen sebepler rol oynayabilmektedir. Küçük bir örnekle bunu açıklarsak; sebzelerin tarladaki yetiştirme dönemleri kısa olduğundan, uzun vejetasyon süresine sahip yerlerde aynı alana ön, orta ve geç kültür getirilebilmektedir (sonbahardan ekilmiş ıspanak, ertesi yıl ilkbahar aylarında ön kültür olarak hasat edilir. Yerine yaz aylarında domates dikilir. Sonbaharda da domatesin yerine kıvırcık getirilir). Böylece 1 dönüm alan üzerinde 3 sefer değişik sebze üretildiğinden, 1 dönümden alınan ürün miktarı, normalde 1 dönümden tek üründen alınacak miktarından yüksek çıkar. Arazi 3 kez kullanılmasına rağmen büyüklüğü kullanım büyüklüğünden (normalden) az olur. Bu yüzden de esas ekim alanı ile üretim yapılan alan arasında farklılıklar ortaya çıkar ve üretim alanı daima esas alandan daha yüksek gözükür. Yine elde edilen ürün miktarının esas alana bölünmesiyle ortaya çıkacak dönüme düşen verim miktarı, yetiştirme alanına bölünmesiyle ortaya çıkacak ürün miktarından daima büyüktür. Bu belirtilen durumlar, çoğu kez bir dönümden alınan ürün miktarının belirlenmesinde veya ekim alanının tespitinde karışıklıklara sebebiyet verebilir. Bunların düzeltilmesi için, bu konuda çalışanların bizzat araziyi gezerek rakamları kendilerinin alması, istatistik rakkamlarını değerlendiren kişilerin dikkatli davranması ve hataları bularak, düzeltmesi gerekir. Çoğu kez araziye çıkılsa bile, yetiştiricilere sorularak ve onların verdiği rakamlar değerlendirmeye alınarak istatistikleri düzenlemek, yukarıda belirtilenlerin dışında da, bazen başka sakıncaları yaratabilmektedir. Çünkü çitçiye sorularak yapılan yazılımlarda, devletin vergi alacağı düşüncesi ağır bastığından, yetiştiriciler tarafından yanlış bilgiler verilebilmektedir. Yetiştiricilere zaman zaman doğrudan yolladığımız anket formlarından aldığımız cevaplarda, buna benzer olayları çok tespit ettik. Anket formlarını yetiştiriciye gönderip, doldurulmuş formlar geldikten sonra, kendimiz araziye çıkıp bu formları dolduranlarla yüz yüze yaptığımız görüşmelerde, farklı sonuçlar ortaya çıktığını tespit ettik. Biz, doğruluğu düşündürücü olsa bile, gene de eldeki mevcut resmi istatistik rakamları alıp, durumu incelemek ve değerlendirmek zorunluluğundayız. Cetvel 6.1 ve 6.2’de Türkiye’de geniş çapta üretimi yapılan 39 adet sebzenin ekim alanları ve üretim miktarları verilmiştir. Üretim alanlarında ve miktarlarında yıllara (Örneğin, Cetvel 6.1 ve 6.2’de aldığımız 1992-2000 yıllarına) göre belirli artışlar ve eksilişler meydana gelmektedir. Ama eski yılları, onar senelik bölümler halinde karşılaştırdığımızda, devamlı bir artış söz konusudur. Nitekim 1960’lı yıllarda 400-500 bin hektar, 1970’li yıllarda 500-600 bin hektar, 1980’li yıllarda 600-700 bin hektar ve 1990 ve 2000’li yıllarda 700-800 bin hektar olduğu gözlenir. Üretim miktarında da aynı şekilde bir artış söz konusudur. 1960’lı yıllarda 8-10 milyon ton, 1970’li yıllarda 10-15 milyon ton, 1980’li yıllarda 15-18 milyon ton ve 1990’lı yıllarda 18-22 milyon ton ve 2000’li yıllarda 22-23 milyon üretim tespit edilir (Dikkat : Cetvel 4.1 de http://www.fao.org‘da verilen üretim alanı ve miktarları, Cetvel 6.1 ve 6.2’de verilen Tarım Bakanlığı’na ait rakamlar arasında farklılık bulunmaktadır).
1960 yılı ile 2000 yılı arasını ele alırsak, 1960’da 450 bin hektar üretim alanı % 100 kabul edilirse, 2000 yılındaki 823 bin hektar üretim alanı % 182’lik, 1960’da 8 milyon ton üretim % 100 kabul edilirse, 2000 yılındaki 22 milyon ton üretim % 275’lik bir artış gösterir. Üretimdeki yüzde artışı, alandaki artışa göre daha fazladır. Başka bir değişle üretim alanları fazla artmamasına karşın verim daha fazla artmıştır. Bunun sebebinde, son yıllarda gerek yurtdışındaki tohum firmalarından ithal edilen, gerekse yurtdışı firmalarıyla Türkiye’de ortaklaşa tohum üretimi yapan yerli firmaların ürettiği tohumların devreye girmesi ve yine sebze üretim tekniklerindeki gelişmeler ile beraber bilinçli gübreleme yapılması, ilaç kullanılması, sulama tekniklerinin geliştirilmesi ve özellikle örtü altı sebzeciliğinde yaşanan gelişmeler büyük rol oynamıştır. Sebze üretim alanları ve miktarları bakımından % 75 –85 oranla meyveleri yenen sebzeler birinci sırada bulunmaktadır. İkinci sırayı yaprakları yenen sebzeler ve üçüncü sırayı da baklagil sebzeler almaktadır. Meyveleri yenen sebzeler arasında da domates birinci sırada, onu karpuz, daha sonra kavun ve hıyar takip etmektedir. Ülkemiz kavun ve karpuzun ana vatanlarından birisi olup, eskiden bir bölge içinde bile çeşit ve tip zenginliğine sahipti. Çok önemli bu gen kaynaklarımız bizler tarafından iyi kullanılmamıştır. Dışardan gelen yabancılar tohumlarımızı alıp, ıslah materyali olarak kullanmış, elde ettiği yeni çeşitlerin tohumlarını bize yüksek fiyatlarla satmaya başlamıştır. Mevcut yerli çeşitlerin hastalıklara karşı dayanıksız oluşu, verimlerin düşük bulunması, kalitelerinin ve aromalarının yüksekliğine rağmen kullanılmamasıyla da, bir daha bulamayacağımız elimizdeki gen kaynağı çeşit ve tipler yavaş yavaş kaybolmaktadır. Oysa bu gen kaynakları yabancıların gen bankalarında en kıymetli kaynak hazine olarak saklanmaktadır. Domates üretiminde dünya ülkeleri arasında üretim miktarı bakımından bazı yıllar 2., bazı yılar 3.-4. sırayı almaktayız. Bizimle bu konuda A.B.D., İtalya ve son yıllarda İspanya yarışmaktadır. Üretilen domatesin büyük bir bölümü ülkemizde taze olarak tüketilmektedir. Diğer büyük bir kısmı salça, domates suyu, kurutmalık domates olarak değerlendirilir. Gerek taze ve gerekse işlenmiş domatesler dış ülkelere ihraç edilir. Salça ihracatı yıllara göre 100-200 ton, kurutulmuş domates her yıl biraz daha artış göstererek 10-50 ton arasında satılmaktadır. Taze domates Almanya, Avusturya, İngiltere, Kuveyt, Suudi Arabistan, Irak, Ürdün, Rusya gibi ülkelere yapılmakta, son yıllarda ihraç miktarı 100-500 ton arasında değişmektedir.
Cetvel 6.1. Türkiye’de Sebze Üretim Alanları (Hektar)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebzeler 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
B. Lahana 21.527 21.369 21.199 21.082 20.991 21.234
Y. Lahanası 9.527 9.333 9.278 9.713 9.546 9.479
Enginar 919 948 1.640 1.846 1.858 1.443
S.Kereviz 648 659 990 884 919 820
Marul 6.665 8.382 9.043 10.906 11.626 9.324
Kıvırcık 6.703 5.136 6.831 7.799 8.458 6.985
Ispanak 16.187 18.031 18.618 19.440 20.656 18.586
Pırasa 12.880 12.467 12.725 12.514 12.819 12.681
Pazı 772 452 553 524 464 553
Semizotu 135 165 156 163 196 163
Toplam 75.963 76.942 81.033 84.871 87.533 81.268
Bamya 6.035 7.111 7.535 7.229 7.295 7.041
B. Kabağı 5.803 5.594 5.451 5.095 5.474 5.483
Kavun 109.182 113.248 109.577 104.419 107.612 108.807
Karpuz 153.128 141.910 136.709 126.800 124.717 136.652
S. Kabağı 14.719 12.883 13.872 11.860 11.840 13.035
Hıyar 43.595 42.613 46.373 42.527 46.232 44.268
Patlıcan 30.926 41.283 32.651 32.826 33.026 34.143
Domates 171.823 167.466 188.082 197.888 208.410 186.734
D. Biber 24.467 22.467 21.518 22.490 20.260 22.241
S. Biber 31.718 35.191 42.911 47.394 49.590 41.361
Toplam 591.396 589.766 604.679 598.528 614.456 599.765
T. Fasulye 53.595 54.042 54.857 54.610 58.417 55.104
T. Bakla 6.801 6.839 7.564 6.463 6.333 6.800
T. Bezelye 6.765 6.969 7.457 7.491 7.418 7.220
*Barbun F. 5.010 5.832 7.131 5.571 6.252 5.959
Börülce 662 833 1.339 1.390 1.521 1.149
Toplam 72.833 74.515 78.348 75.525 79.941 76.232
* Barbun F. = Barbunya Fasulyesi (diğer cetvellerde B.Fasulye olarak yer alacak)
Cetvel 6.1’in devamı
Sebzeler 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Taze Sarmısak 2.351 2.465 2.530 2.837 2.202 2.477
Taze Soğan 15.224 15.042 15.836 16.060 15.451 15.522
Havuç 7.119 7.617 9.393 7.503 7.499 7.826
Bayır Turpu 1.304 1.361 1.312 1.280 1.341 1.319
Kırmızı Turp 4.342 4.440 5.677 4.695 4.760 4.782
Yerelması 13 11 52 43 32 31
Şalgam 61 58 49 74 74 64
Toplam 30.414 30.994 34.849 32.492 31.359 32.021
Tere 213 214 202 188 207 204
Dereotu 37 98 86 169 177 113
Nane 408 414 433 602 696 511
Maydanoz 1.964 2.364 2.599 3.207 3.862 2.799
Roka 47 91 101 132 148 103
Toplam 2.669 3.181 3.421 4.298 5.090 3.730
Karnabahar 3.910 4.194 4.487 4.317 4.768 4.335
Kuşkonmaz 4 3 3 3 3 3
Toplam 3.914 4.197 4.490 4.320 4.771 4.338
Genel Toplam 777.189 779.595 806.820 800.034 823.150 797.354
Cetvel 6.2. Türkiye’de Sebze Üretim Miktarı (ton)
( Kaynak: Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebzeler 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
B. Lahana 585.000 595.000 575.000 612.000 622.000 597.800
Y. Lahanası 117.000 104.000 103.000 100.000 103.000 105.400
Enginar 10.000 11.600 20.000 26.500 24.500 18.520
S.Kereviz 9.000 11.000 18.000 16.000 16.500 14.500
Marul 110.000 145.000 165.000 195.000 215.000 166.000
Kıvırcık 85.000 65.000 85.000 105.000 118.000 93.600
Ispanak 153.000 170.000 180.000 191.000 205.000 179.800
Pırasa 310.000 310.000 316.000 302.000 308.000 309.200
Pazı 11.500 8.000 9.000 8.000 7.300 8.760
Semizotu 500 2.500 1.650 1.850 2.250 1.750
Toplam 1.391.000 1.422.100 1.472.650 1.557.350 1.621.550 1.495.330
Bamya 20.000 25.500 26.000 24.500 27.500 24.700
B. Kabağı 64.000 61.500 65.000 65.000 72.000 65.800
Kavun 1.620.000 1.750.000 1.900.000 1.885.000 1.865.000 1.804.000
Karpuz 3.680.000 3.650.000 3.900.000 3.930.000 3.940.000 3.820.000
S. Kabağı 276.000 285.000 330.000 262.000 260.000 282.600
Hıyar 1.050.000 1.140.000 1.300.000 1.475.000 1.824.750 1.357.950
Patlıcan 750.000 810.000 850.000 915.000 924.000 849.800
Domates 6.450.000 6.350.000 7.800.000 8.290.000 8.890.000 7.556.000
D. Biber 380.000 368.000 350.000 390.000 390.000 375.600
S. Biber 74.000 640.000 800.000 1.010.000 1.090.000 822.500
Toplam 14.364.000 15.080.000 17.321.000 18.246.500 19.283.250 16.958.350
T. Fasulye 451.940 435.000 455.000 455.000 514.000 462.188
T. Bakla 54.000 51.000 55.000 47.000 45.000 50.400
T. Bezelye 37.000 38.000 43.000 52.000 48.000 43.600
B.Fasulye 35.000 38.000 45.000 39.000 41.000 39.600
Börülce 5.132 5.700 9.750 10.000 12.000 8.516
Toplam 583.072 567.700 607.750 603.000 660.000 604.304
Cetvel 6.2’nin devamı
Sebzeler 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Taze Sarmısak 27.000 27.500 25.000 26.000 21.000 25.300
Taze Soğan 212.000 215.000 230.000 210.000 228.000 219.000
Havuç 190.000 225.000 270.000 232.000 235.000 230.400
Bayır Turpu 24.000 19.000 20.000 21.000 22.500 21.300
Kırmızı Turp 77.000 115.000 150.000 130.000 145.000 123.400
Yerelması 900 150 700 630 450 566
Şalgam 730 750 750 1.200 1.500 986
Toplam 531.630 602.400 696.450 620.830 653.450 620.952
Tere 1.500 1.350 1.500 1.300 1.250 1.380
Dereotu 268 500 430 1.500 1.700 879
Nane 2.200 2.800 3.100 4.600 5.000 3.540
Maydanoz 20.000 24.000 27.500 33.000 40.000 28.900
Roka 170 600 900 1.000 1.150 764
Toplam 24.138 29.250 33.430 41.400 49.100 35.463
Karnabahar 69.500 77.500 85.000 82.500 90.000 80.900
Kuşkonmaz 20 15 15 12 12 14
Toplam 69.520 77.515 85. 015 82.512 90.012 80.914
Genel Toplam 1.696.336.090 17.778.965 20.216.295 21.151.592 22.357.362 19.795.313
Üretilen kavun ve karpuzun büyük kısmı yurt içinde tüketilir. Son yıllarda seralarda yetiştirilen bazı çeşitler Avrupa’ya ve Ortadoğu ülkelerine ihraç edilmektedir.
Hıyar, patlıcan, lahana, sivri biber, taze fasulyeyi, dolma biber, soğan, pırasa, ıspanak, marul ve kıvırcık izlemektedir. Biber hem taze hem de salça ve toz kırmızı biber olarak bir ihraç ürünüdür. Bu gruptaki sebzelerin dış ülkelere ihracatı 100-800 ton civarındadır.

Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay

Bu konuyu yazdır

  Kişi Başına Düşen Yıllık Sebze Miktarı
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 09:10 AM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum Yok


KİŞİ BAŞINA DÜŞEN YILLIK SEBZE MİKTARI

Değişik yerlerde yaşayan insan topluluklarının günlük beslenmesi oldukça faklılık gösterir. Burada örf ve adetler yanında, orada bulunan ve kolay temin edilen yiyecek maddelerinin rolü büyüktür. Bununla beraber gelişmiş ülkelerde yaşam biçimi kısmen birbirine uyum gösterir. Bugün için Avrupa’da ve Amerika’da orta yaşlı insanların sağlıklı bir yaşam için, günde en az 200 gr sebze tüketmesi esas alınmaktadır. Bu rakam sebze üretiminin yapıldığı ülkelerde ister istemez artarak 500 gr ve hatta 1000 gr’ın üzerine çıkmaktadır. Ortalama bir değer söz konusu olduğunda günlük 500 gr sebze alınmalıdır. Günlük en az 200 gr sebze alınması söz konusu olduğunda yıllık sebze tüketimi bir insan için 365x200 = 73000 gr yani 73 kg’dır. Bu değer ortalama 500 gr için 182,5 kg ve maksimum 1000 gr için 365 kg’dır. Böylece bir insanın yıllık sebze tüketimi 73-365 kg arasında değişir. Bir yerde yaşayan insan nüfusunu, bir insanın yıllık tüketim miktarı ile çarparsak o memleketin yıllık tüketeceği sebze miktarını bulmuş oluruz. Örnek olarak memleketimizi ele alırsak, nüfusumuz ortalama 65 milyon olduğundan yıllık sebze tüketim miktarımız :
En az 65.000.000 x 73 = 4.745.000.000 kg = 4,7 milyon ton
Ortalama 65.000.000 x 182 = 11.830.000.000 kg = 11,8 milyon ton ve
En fazla 65.000.000 x 365 = 23.725.000.000 kg = 23,7 milyon ton’dur.
Yıllara göre Türkiye’de üretim alanları ve üretilen sebze miktarı Cetvel 4.1’de verilmiştir. Son 5 yılın ortalamalarına göre üretim alanı 936.5 bin hektar ve bu alan üzerinde üretilen sebze miktarı 22,2 milyon ton’dur. En az sebze tüketimi dikkate alınırsa, nüfusumuza göre yaklaşık 18 milyon, ortalama 11 milyon ton fazla sebze üretimi bulunmaktadır. En fazla tüketim için başa baş bir miktar karşımıza çıkar. Kişi başına düşen sebze miktarının başka bir hesaplama şekli olarak, o ülkede üretilen sebze miktarını, nüfus başına böleriz. Türkiye’de üretilen sebze miktarı 22,2 milyon ton olup, 65 milyon nüfusa böldüğümüzde kişi başına düşen sebze miktarı 341,5 kg’dır. Bu rakamlar Amerika’da 241,3 kg, AB ülkelerinde 201,1 kg ve Asya kıtasında 198,8 kg’dır. Cetvel 4.2’de konu ayrıca ülkeler bazında incelenmiştir.
Bu durumda gerek kıtalar ve gerekse ülkeler ele alındığında Türkiye kişi başına düşen sebze miktarı bakımından dünyada birinci sıradır. İkinci sırada ABD ve daha sonraki sıralarda AB ülkeleri Fransa, İspanya ve İtalya gelmektedir.
Türkiye’de genel olarak kişi başına düşen yılık sebze miktarı yanında, değişik sebze çeşitlerinin kişi başına düşen miktarını Cetvel 4.3’de görebiliriz. Bu cetvelden en fazla domates, kavun, karpuz, patlıcan, biber ve kabak gibi meyveleri yenen sebzelerin daha fazla üretildiği ve kişi başına daha fazla düştüğü anlaşılır.
Yukarıda ele alınan üretim miktarları çoğu kez insan beslenmesinde kullanılan hakiki miktarlar değildir. Çünkü satın alınan ürünün tümü hiçbir şekilde tam olarak değerlendirilemez. Her sebze çeşidinin bir kısmı, hasadı sırasında, hasat sonrası pazarlanmasında ve evde kullanılıncaya kadar geçen süresi içinde, çeşitli şekillerde atılır. Örnek olarak marul alınsa, hasattan pazarlanıncaya kadar dış yaprakları sararıp bozulduğundan, satıcı tarafından koparılır, gösterişli iç yapraklar dışarıda bırakılır. Aynı durum tüketici tarafından marul alındığında, tüketilinceye kadar geçen sürede yine dış yapraklar bozulduğundan koparılıp atılır. Böylece hasattan sonra tüketilinceye kadar atılan yaprak miktarı % 20-30’u bulur. Bu bakımdan üretilen sebze miktarı ile tüketilen miktar arasında sebze çeşitlerine göre değişen oranlarda atılmadan dolayı % 10-30 arasında bir azalma meydana gelir (Cetvel 4.4). Bu bakımdan üretilen sebze miktarını ele alarak kişi başına şu kadar sebze düşüyor demek bir bakıma hatalı bir yaklaşımdır.
Cetvel 4.1. Türkiye’de Sebze Üretim Alanı (1000 hek) ve Miktarı (1000 ton) (FAO istatistikleri)
Yıllar ›
Sebzeler 1997 1998 1999 2000 2001 Ortalama
v
Üretim Alanı 925,1 928,8 961 934 934 936,5
Üretim Miktarı 21190,7 21954,6 23329 22329 22329 22226,4
Cetvel 4.2. Değişik Ülkelerde Kişi Başına Düşen Sebze Miktarı
Ülkeler Ortalama Yıllık
Sebze Miktarı
(kg)
Almanya 50-60
Amerika 210-250
Avusturya 65-70
Belçika 50-60
Danimarka 60-70
Fransa 150-200
Hollanda 70-80
İngiltere 50-75
İspanya 120-150
İsveç 25-40
İsviçre 50-60
İtalya 110-170
Japonya 70-90
Norveç 20-30
Portekiz 85-100
Türkiye 300-350
Yunanistan 80-110
Cetvel 4.3. Türkiye’de Değişik Sebze Çeşitlerinin Kişi
Başına Düşen Miktarları
Sebzeler Kişi Başına Düşen Sebze Çeşidi Miktarı (kg)
Bakla 2,5-7,3
Bamya 2,3-5,9
Bezelye 3,3-5,4
Biber 18,4-20,6
Çilek 4,6-6,2
Dereotu 0,7-2,6
Enginar 0,6-1,1
Domates 35,3-46,3
Fasulye 15,1-18,4
Havuç 4,6-6,4
Hindiba 0,3-0,6
Hıyar 12,0-19,3
Ispanak 3,8-8,8
Kabak 21,3-22,6
Karnabahar 1,9-4,1
Karpuz 30,7-32,0
Kavun 22,9-24,6
Kırmızı pancar 1,5-2,7
Kuşkonmaz 0,1-0,3
Lahana 15,5-19,2
Mantar 0,3-0,5
Maydanoz 2,9-3,6
Nane 0,4-0,6
Patates 10,3-16,7
Patlıcan 15,3-23,8
Pazı 1,8-2,9
Pırasa 13,6-16,4
Ravent 0,1-0,3
Şalgam 0,4-1,0
Salata ve Marul 14,5-17,5
Semizotu 1,6-3,4
Soğan 13,1-18,7
Turp 3,9-7,1
Tere 3,0-4,1
Yer elması 0,1-0,6
Toplam 278,7-371,6
Cetvel 4.4. 100 gr Yenebilir Sebze İçin Gerekli Kaba Sebze Miktarı
Kaba Sebze
Sebze Çeşitleri Miktarı
(gr)
Enginar 365
Patlıcan 143
Karnabahar 162
Fasulye 104
Çin lahanası 222
Bezelye 250
Kıvırcık salata 250
Yeşil yaprak lahanası 223
Hıyar 138
Alabaş 175
Tere 100
Kabak 144
Pazı 220
Havuç 127
Biber 157
Pırasa 124
Turp 138
Ravent 125
Brüksel lahanası 113
Kırmızı pancar 127
Kereviz 163
Kuşkonmaz 150
Ispanak 127
Domates 117
Beyaz baş lahana 130
Wirsing lahanası 140
Soğan 106
Patates 110
Üretilen sebze miktarından bu %10-30 atılan kısımlar düşüldükten sonra kişi başına tüketilen esas rakam bulunur. Bu durum dikkate alındığında Türkiye’de kişi başına düşen sebze miktarı 341,5 kg değil, ortalama % 20 atılma payıyla 68,3 kg’ı düşüldükten sonra 273,2 kg olmalıdır.


Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay

Bu konuyu yazdır

  Sebzelerin Sağlık Bakımından İlaç Olarak Kullanılması
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 09:08 AM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum Yok

Sebzelerin Sağlık Bakımından İlaç Olarak Kullanılması SEBZELERİN İNSAN BESLENMESİ VE SAĞLIĞI BAKIMINDAN ÖNEMİ


Sebzelerin sağlık bakımından diğer bir önemi ilaç gibi hekimlikte kullanılmasıdır. Sebzelerin, ortaçağdan itibaren gelen, fakat o zamanlarda tam yerine oturtulamayan kullanım şekli 18.-19. yüzyıllarda biraz daha bilimselleşmiştir. Bilhassa Türk ve Arap asıllı, Çinli ve Hindistanlı uzmanların ki, bu uzmanlar o günün koşullarında bugünkü doktorların görevini yapıyorlardı, bu konularda çeşitli uygulamalar yapmış ve bunları yazarak kitap halinde sunmuştur. Bunlardan birisi olan Osmanlı dönemi uzmanlarından Hayati Zade Mustafa Feyzi Efendi’nin eserinde 200’e yakın bitkinin ilaç olarak kullanım şekilleri verilmiştir. Bu bitkiler arasında sebzeler de bulunmaktadır. Günümüzde de yabancı doktorların bir araya gelerek, bu konuda yazdıkları kitaplar vardır. Biz gerek eski ve gerekse yeni bazı kitaplardan topladığımız bilgileri bir araya getirerek aşağıda verdik.
Ispanak : Yendiği zaman çabuk sindirilir ve bağırsakları mülayim tutar, sırt, boğaz ve bağırsak ağrılarına, safraya iyi gelir. Ayrıca kurutulmuş ıspanak yaprakları badem yağı ile karıştırılıp, elde olunan bulamaç yendiğinde sıtma hastalığını tedavi eder. Kalp ağrılarına karşı 1 gr ıspanak tohumu kaynatılıp içilmelidir.
Marul ve Kıvırcık Salata : Tohumları kaynatılıp içilirse veya tohumları dövülüp yenirse, erkeklerde oluşan bel soğukluğunu düzeltir. Ancak 1 gr dan fazla yememelidir.
Pırasa : Pırasa lapası mide ve bağırsak rahatsızlıklarında kullanılır. Pırasanın tohumları kaynatılarak suyu içilirse erkeklik gücünü arttırır. Böbrek taşlarını düşürür ve idrar yollarını temizler. Pırasa ve ayva tohumları dövülüp balla beraber kullanılırsa etki daha da artar.
Soğan : İştah arttırır. Damar sertliğine iyi gelir. Tohumları kaynatılıp içilirse, bağırsakları dezenfekte eder. Kulağa bu sudan bir damla damlatılırsa kulak çınlamalarını azaltır ve duyma gücünü arttırır. Yumurta sarısı ile beraber yoğrulup iltihaplara sürülürse, onları kurutur. Ayrıca zeytinyağı ile sabunun karıştırılmasından elde olunan macun, soğan lapasına karıştırılır veya ateşte pişmiş soğan içine konursa, diken ve cam batan kısımlara bu karışım konulduğunda ağrıyı keser ve bunların çıkmasını kolaylaştırır. Dolamalı parmaklarda iltihabı giderir ve dolamayı geçirir.
Sarmısak : Tansiyonu düşürür ve dengede kalmasını sağlar. Pişmiş sarmısak öksürüğe iyi gelir. Sirke ile beraber gargara yapılırsa enfeksiyonları ortadan kaldırır. Sarmısak ve zeytinyağı lapası kulunç ağrılarına, burkulmalara, incinmelere ve açık yaralara iyi gelir. Bu lapa yenirse ishali önler.
Domates : Domates arı sokmalarında, çıban deşilmesinde, diken ve cam batmalarında kullanılır. Taze domates devamlı yenirse (günde 100-200 gr kadar) prostat kanserinin oluşmasını önler. İçinde fazla miktarda vitamin bulunduğundan vücudu çeşitli hastalıklara karşı korur.
Patlıcan : Patlıcan fazla yağlı olarak pişirilir ve yenirse, kabızlığı önler ve dışkının kolay çıkmasını sağlar. Miktar arttırılırsa ishal meydana getirir. İshali önlemek için patlıcan sirke ile beraber yenmelidir. Bu durumda kabızlık başlar. Çok patlıcan yemek uykusuzluk, migren ve bağırsak kanseri meydana getirir. Patlıcan yakılıp külü sirke ile karıştırılıp elde olunan macun siğil üzerine sürülürse, siğilleri yok eder.
Biber : Soğuk algınlığına iyi gelir. Sıkılıp suyu sürülürse romatizma ve siyatik ağrılarını hafifletir. Uzun süreli uygulamada tamamen iyileştirir. Yemeklerde acı biber yenirse bağırsakları dezenfekte eder, enfeksiyonların önüne geçer ve enfeksiyonla meydana gelen ishali durdurur. Kandaki kolesterolü düşürür, enfarktüs olma riskini azaltır.
Turp : İdrar söktürür. Tohumları ve kendisi kaynatılıp, lapası ağrıyan yerlere sürülürse ağrıyı giderir. Yine vurma ve çarpmalardan sonra kullanıldığında ağrıyı keser. Bal, sirke ile pişirilip suyu gargara yapılırsa boğaz ağrılarına ve iltihaplanmalarına iyi gelir. Arı, yılan ve çıyan sokmalarında ağrıyı azaltır.
Bakla : Baklanın kabuğu çıkartılıp, kanayan yara üzerine konursa, kanamayı durdurur. Tohumu dövülüp, pişirilip yakı gibi kullanılırsa, kadınlarda kıl çıkmasını engeller. Badem yağı ile pişirilir ve şekerle beraber yenirse öksürüğe, zatülcenp ve vereme iyi gelir.
Bu bilgilerin çoğu doktorlar tarafından kullanılmaktadır. Hatta son zamanlarda yapılan sentetik ilaçlar yerine, tamamen bitkileri kullanarak yapılan ilaçlar birçok hastalığın tedavi edilmesinde moda halini almıştır. Unutulmaması gereken bir konu, herhangi bir bitkinin doktor kontrolü olmadan kullanılmasının doğru olmadığıdır. Bitkilerin içeriğindeki maddeler çok çeşitlidir. Bu içeriği bilmeden onları kendi başımıza kullanırsak, bazı sakıncalar yaratabiliriz. Bir hastalığı önleyelim derken, diğer bazı hastalıkların ortaya çıkmasına sebep olabiliriz.

Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay

Bu konuyu yazdır

  Sebzelerde Bulunan Toksik Maddeler
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 09:05 AM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum Yok

Sebzelerde Bulunan Toksik Maddeler / SEBZELERİN İNSAN BESLENMESİ VE SAĞLIĞI BAKIMINDAN ÖNEMİ
Sebzelerde insan sağlığı ve beslenmesi yanında, dikkatsiz davranışlar ve özellikle yetiştirilmeleri sırasında bazı yanlışlıklar ile faydalı yanlarını azaltacak ve zararlı etkilerini ortaya çıkartacak tepkimeler meydana gelir. Yetiştirme sırasında kullanılarak bitkilerde büyümeyi, çiçeklenmeyi, meyve tutumunu ve verimliliği düzenlemede kullanılan hormonların, çeşitli sebze hastalık ve zararlılarına karşı koruma ve tedavi amaçlı ilaçların ve büyümeyi ve verimi arttırıcı gübrelerin bilinçsizce sık aralıklarla ve gerekenden çok daha yüksek dozlarda atılması bitkilerin iç organlarında bazı istenmeyen maddelerin oluşmasına, birikmesine ve bitkiler üzerinde kalıntı bırakmasına sebep olur. Bu tip uygulama görmüş sebzeleri sürekli yiyecek olarak kullanan insanlarda sağlığa zarar verici tepkimeler ortaya çıkar. Bitkilere yapılan birkaç uygulama örnek olarak verilecek olursak :
1. Çiçek ve meyve tutumunu uyarıcı 2,4 D hormonu, CPA (Paraklorrolenil asetik asit)
BNOA (Beta nattok siasetik asit)
2. Zararlı ve hastalıklar için kullanılan DDT, aldirin, dieldirin, carbaryl, endoson,
malathinon, bazudin ve içinde bakır, cıva, arsenik bulunduran ilaçları,
3. Büyümeyi, verimi arttırıcı yüksek dozlu azotlu gübreleri,
4. Hasat sonrası pazarlamada raf ömrünün, depolama ve muhafaza süresinin
uzatılmasını, olgunlaşmayı ve sarartmayı meydana getiren kükürt, botran, dowicide
(SOPP), hidrojen peroksit vb. maddeleri sayabiliriz.
Dikkat edilirse, bu maddeler sebzelerin içeriğinde olmayan, ancak biz üreticilerin dikkatsizce ve bilgisizce uyguladığımız zaman ortaya çıkan maddelerdir. Mademki beslenmemiz için bitki üretmeye mecburuz, o zaman bu maddeler tabiatıyla kullanılacaktır. Ancak bunların önerilen dozlarda ve verilen tekrarlama aralıklarında ve dönemlerinde kullanılması hiçbir sakınca yaratmaz ve istenmeyen olaylara sebebiyet vermez.
Çiçeklenme ve meyve tutumu için kullanılan hormonlar domateslere yüksek dozlarda ve sık aralıkla uygulanırsa, çekirdek evi boş, sadece meyve eti bulunan, şekli bozuk ve meyve ucu sivri domates meyveleri elde edilir. Bu tip meyvelerin pazarda satılması ve alıcı bulMası zordur. Hormon yeteri derecede kullanılırsa, domateslerde herhangi bir değişim meydana gelmez ve meyveler üzerinde ve içindeki atık maddeler hiçbir şekilde insanlara zarar verici düzeyde değildir. Zaten hormon uygulaması sadece kış aylarında güneş ışıklarının yeteri kadar olmadığı ve sıcaklığın serde istenen düzeyde tutulamadığı zamanlarda yapılır. Bu devre atlatıldığında hormon uygulanmaz.
Yukarıda sayılan ve üreticiler tarafından yapılan hatalar dışında, sebzelerde bazı madde farklılaşmaları meydana gelebilir. İster istemez üretilen bazı sebzeler hasat sonrası hemen tüketilmez, bunların fazla olanları ve satışa hazır hale gelmesi için bir süre bekletilmesi gerekenler depolarda muhafaza edilir. Uzun süre depo edilen ve ışık alan patateslerde kabuk rengi yeşile dönmeğe başlar. Bu etki patates kabuğunda ve dıştan içe doğru et kısmında solanin denen alkoloidin oluşmasını sağlar. Solanin yeşil domateslerin meyvelerinde, kısmen patlıcanlarda da bulunur. İnsanlarda, yiyeceklerle alınan solanin maddesinin % 0,2 gr civarında olması önce bulantı, baş dönmesi ve kalp çarpıntısı yapar. Miktarın % 0,3-0,5’e doğru yükselmesi halinde bulantı ile beraber kusma, daha sonra zehirlenme meydana gelir. Domateslerin olgunlaşmamış yeşil meyvelerinde % 0,05-0,2 gr arasında, olgun meyvelerinde % 0,006 gr solanin bulunur. Patateslerde saklama süresi, şekli ve ışık durumuna göre bu oran % 0,2-0,05 gr arasındadır. Pişirilme sırasında solaninin belli kısmı kaybolur.
SEVGİCAN (1981) eserinde, LUH’e göre fasulye ve baklada vicine, covicine ve protease inhibitörü, havuçta carotxin, hıyarda glucoside, ıspanak, ravent ve pancarda oksalatlar, lahana ve karnabaharda thioglcoside, patates ve domateste solanine, raventte anthraquinone, salata ve marulda lactucoppicrin bulunduğunu, bunların miktarlarının yüksek olması halinde insanlarda önce kusma ve bulantı, daha sonra zehirlenmelere kadar giden vakalar meydana geleceğini yazmaktadır.

Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay

Bu konuyu yazdır

  Iceberg Marul - Atom Marul Yetiştiriciliği
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 08:54 AM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum (2)

- Açık tarla yetiştiriciliği için uygun , İceberg tipi marul çeşididir.
- Bitki iri baş yapan ,geniş yapraklı , parlak açık yeşil renktedir.
- Yapraklar sulu , gevrek , hafif girintili çıkıntılı ve iri kabarcıklıdır.
- Ortalama ağırlığı 800 gr dır.
- Geç sonbahar ve erken İlkbahar üretimine uygun yetişir.
- Aşırı sıcak ve aşırı soğuklara karşı dayanımı yüksek olup çok geç sapa kalkar.
- Hasat olumu yaklaşık 80 gün dür.
- Marul Mildiyösü ve Marul Mozaik Virüsüne (LMV) dayanıklıdır.
- Taze tüketilen, pazar payı yüksek, gösterişli bir çeşittir.

Ekim Derinliği :0,5 - 1 cm.
Sıra Üzeri Ekim Mesafesi :25- 30 cm.
Sıra Arası Ekim Mesafesi :40 - 60 cm.
Tahmini Çimlenme Günü :10-1 Gün

Olgunlaşma günü ortalama 30-35 gündür. Hasat peryodu 80 - 90 gündür.
Ekim zamanı İlkbahar, Sonbahar içindeki aylar tavsiye edilir.

[Resim: zfjku.jpg]

Atom Salata tek yıllık serin iklim sebzesidir.

Yetişme süresi 2-3 ay gibi kısa süreli olan salata ve marul tiplerinde açıkta ve örtü altında değişik mevsimlere uygun olarak ıslah edilmiş çeşitlerle arka arkaya yılın 12 ayı üretim yapmak mümkün olmuştur. Son yıllarda yağlı baş salata ve kıvırcık baş salata tiplerinin Türkiye’deki üretimi ve yeme alışkanlığı salata ve marullara çeşit zenginliği kazandırmıştır.

İKLİM İSTEKLERİ:
Salata ve marullar soğuğa kısmen dayanıklı, nemli hava koşullarına gereksinim duyan serin, ılık iklim sebzesidir. Vegetasyon süresi kısa olduğundan Türkiye’nin tüm bölgelerinde yetiştirilebilir. Yazları serin geçen bölgelerde yaz yetiştiriciliğide mümkündür. Bu bakımdan yaz aylarında 1000-1500 m. olan yayla kesiminde yazlık çeşitlerin yetiştirilmesi mümkündür.
Salata ve marul gruplarının sıcağa karşı duyarlılıkları farklılık gösterir. Sıcağa karşı kıvırcık baş salatalar çok hassas oldukları halde, yağlı baş salatalar orta derecede hassas, yaprak salatalar daha az hassastır. İyi bir baş oluşumu için düşük sıcaklıkta yavaş büyüme idealdir.
Salata ve marul yetiştiriciliğinde en uygun sıcaklık derecesi 15,5 ºC ile 18,3 ºC arası ise de baş bağlama esnasında 8 ºC-12 ºC arasında olmalıdır. 18 ºC’nin üzerindeki sıcaklıklarda vegetatif devreden generatif devreye geçiş başlar. Islah çalışmaları ile yüksek sıcaklıklara dayanıklı, çiçeklenmeyen yazlık çeşitler geliştirilmiştir.

TOPRAK İSTEKLERİ:
Salata ve marullar iyi drene edilmiş, özellikle 25-30 cm.lik toprak tabakasında humusça ve besin maddelerince zengin, tınlı kumlu veya kumlu tınlı toprakları sever. Salatalar pH 6-7, marullar pH 5,5-7 olan topraklarda iyi yetişir.
Salata ve marullar toprak tuzluluğuna orta derecede hassastır.

FİDE YETİŞTİRİCİLİĞİ:
Salata ve marul fidelerini yetiştirmek için tohumlar fide yastıklarında sterilize edilmiş harç üzerinde 10 cm aralıklarla açılmış sıralara yapılabildiği gibi, içlerine sterilize edilmiş harç doldurulmuş saksılara veya plastik torbalara ekilebilir.
İyi bir çimlenme için toprak sıcaklığı 4,4 ºC ile 26,7 ºC arasında, en uygun hava sıcaklığı 24 ºC olmalıdır.ekimden 6-10 gün sonra tohumlar çimlenir ve toprak yüzüne çıkarlar. Bitkiler 3-4 yapraklı olduğu zaman yastıklarda seyreltme yapılır. Fidelikte yabani otlar ayıklanır, sulama, hastalık ve zararlılarla mücadele yapılır.

DİKİM:
Tohum ekim zamanı Akdeniz sahil kuşağında Ağustos-Aralık ayları, dikim Eylül-Ocak aylarıdır. Hasat Ekimde başlar, periyodik olarak çok soğuk kış ayları hariç Haziran sonuna kadar devam eder. Yayla şartlarında tohum Martta ekilir, Nisan, Mayısta dikilir, hasat Temmuz-Eylül aylarında olur.
Fideler 6-7 yapraklı olunca tarlaya dikilirler. Yaprak salata, yağlı baş salata ve marul çeşitleri nispeten daha küçük olduğundan, kıvırcık baş salatalara göre daha dar aralıkla dikilmelidir. Baş salatalarda m2’de 7-12 bitki bulunmalıdır. Genelde karık yönteminde dikim ikili sıralar halinde yapılmalıdır. Fideler sıra arası 30-35 cm, sıra üzeri 25-30 cm olmak üzere dikilirler. Dikim sonrası bitkilere bol can suyu verilmelidir.

BAKIM:
Dikimden sonra birkaç defa toprağı kabartmak veya yabancı otları temizlemek amacıyla çapalama yapılır. Açık tarla yetiştiriciliğinde yağmurlama sulama yapılmalıdır. Yetişme mevsiminde toprak ve hava nemi göz önüne alınarak toprağın suya doyumu üstünde su verilmemelidir. Fazla su kök çürüklüğüne neden olur. Hasada yakın dönemde fazla su ve gübreleme yapılmamalıdır.
Salata ve marulların büyüme periyotları kısa olduğundan gübre istekleri fazladır. Salata ve marul yetiştiriciliğinde dekara 3-5 ton organik gübre verilir. Saf olarak dekara 10 kg N, 5 kg p2o5, 20-25 kg k2O verilir. Fosforun tümü, azot ile potasyumun 1/3’ü dikim öncesi taban gübresi olarak verilir. Potasyum ile azotun geriye kalan kısmının 1/3’ü rozet yaprak dönemi, 1/3’ü ise baş bağlamadan önce verilir.

HASAT:
Salata ve marullarda hasat yapraklar kartlaşmadan ve tohuma kalkmadan önce yapılmalıdır. Aksi taktirde acılaşma görülür. Hasat bitkinin tek tek elle yapılması suretiyle gerçekleştirilir. Toprak yüzeyine yakın kısmından kök boğazının üzerinden bir bıçakla kesilmek suretiyle yapılır. Tarladaki bitkinin hepsi aynı anda hasat olgunluğuna ulaşmadığından hasadın birkaç kez yapılması gerekebilir.

MARULDA GÖRÜLEN HASTALIKLAR:
Mildiyö, marul sap çürüklüğü, marul beyaz çürüklük, Rhizoctonia dip çürüklüğü, Antraknoz, kurşuni küf, külleme, Septoria leke hastalığı, kahverengi yanıklık.

MARULDA GÖRÜLEN ZARARLILAR:
Yaprak biti, salyangoz ve sümüklü böcekler, tel kurtları, maras, danaburnu, bozkurt, yaprak piresi, kırmız örümcek, lahana tırtılı, nematodlar.

Bu konuyu yazdır

  Bitkilerde Don Olayları
Yazar: Mr.Muhendis - 07-27-2010, 04:50 PM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum Yok

Don Olayı Çok düşük hava sıcaklıkları, kritik değerlerin altına düştüğünde bitkilerin hayatını devam ettirmesine engel olarak, özellikle meyve ve sebze yetiştiriciliğinde bir çok zararlara neden olur. Bitkinin bünyesindeki suyun donması sonucu bitkide fizyolojik olayların meydana gelmesi mümkün olamaz. Bu da genelde bitkilerin ölümüne veya veriminin düşük olmasına neden olur. Don olayları, gerekli önlemler alınmadığında üretimin düşmesi sonucu üreticiler ve dolayısı ile ülkemizin ekonomisini olumsuz yönde etkilenmektedir.

Türkiye’de uzun yıllara ait ortalama ilk don tarihlerine bakıldığında, özellikle ilk donların 27 Eylül’de Doğu ve İç Anadolu Bölgelerinde başladığı görülmektedir. Ülkemizin kıyı bölgelerine gidildikçe ilk don tarihi 26 Aralığa kadar değişmektedir. Bilhassa, Akdeniz Bölgesinde ortalama, 26 Kasım’dan sonra ilk donların başladığı görülebilir. Özellikle, GAP’nin gerçekleştirildiği bölge incelendiğinde burada ilk donların, ortalama olarak 11 Kasımdan sonra meydana geldiği saptanmaktadır. Son donların ülkemizdeki dağılımı incelendiğinde, bunların özellikle kıyı bölgelerimizde erken başladığı görülmektedir. Özellikle Akdeniz Bölgesinde, ortalama 16 Martta ilkbahar son donları meydana gelmektedir. Antalya ve Mersin’de son donlar, ortalama 1 Martta meydana gelirken, daha güneye inildiğinde, 14 Şubatta son donların meydana geldiği görülebilir. Doğu Anadolu Bölgesi’nde ise son donlar Mayıs ayının sonuna kadar devam etmektedir.

Öneriler:Ülkemizde hava şartlarının kaderine terk edilmiş tarım politikalarını izlenmekten artık vazgeçilmelidir. Bunun için, T.C. Tarım Bakanlığı da Tarımsal Meteoroloji konusunda uzmanlaşmış Meteoroloji Mühendislerinden de yararlanma yoluna gitmelidir.DMİ ve Tarım Bakanlığı modern bir Tarımsal Meteoroloji Ölçüm Ağını ülkemizde acilen kurmalıdır.Don olayı, meteorolojik şartların kontrolü altında bulunan alanlardan gelir elde eden çiftçileri ve dolayısıyla ülke ekonomimizi doğrudan etkilemektedir. Meteorolojinin görevi, geniş ölçekte sinoptik rasatlar sonucu elde edilen haritalarla, aletler kullanarak, atmosferin karakterinden hareketle gözlem ve tecrübelere dayanarak, ya da ampirik formüller ile don olayını tahmin etmek ve üreticileri erkenden uyarmaktır.Tarımsal üretim açısından don ile ilgili uyarılar ve alınacak önlemler son derece önemlidir. Gelişmiş ülkelerdeki gibi ülkemizde de artık “Tarımsal Amaçlı Hava Durumu Raporları” ile çiftçilere ihtiyaç duydukları özel bilgiler verilmeli ve yol gösterilmelidir. Örneğin, don riskinin çiftçiler tarafından önce bilinmesi durumunda ekonomik kayıplarını en aza indirgeyebilecek önlemlerin alınması mümkündür. Bu nedenle, gerektiğinde özellikle de meyve ağaçlarının çiçeklenme döneminde, 2-aşamalı ve yerel don ihbarları (sırasıyla “Don Gözetleme ve Don Uyarısı”Wink ile insanlarımız bilgilendirilmesi yoluna gidilmesi şarttır.Geçmişte gözlenen meteorolojik verileri ve don hadiseleri ile Türkiye genelinde don risk alanları değişik ihtimal seviyelerine göre ayrıntılı bir şekilde belirlenerek, Türk Çiftçisinin ekim ve dikim alanları seçiminde doğru bir şekilde yönlendirilmesi gerekir. Bu tür bilimsel çalışmaların ülkemizde de yapılabilmesi için DMİ ile birlikte Tarım Bakanlığı’nın bir “Don Veri Tabanı” oluşturulmalı ve Tarımsal Meteoroloji çalışmaları teşvik edilmelidir.Ayrıca Modern Hava Durumu programlarında don ile ilgili tahmin ve uyarılar da, yeri geldiğinde mutlaka ve, öncelikle verilmeli. Özellikle sonbaharda gözlenen ilk donlar ve ilkbaharda gözlenen son donla ile ilgili bilgilerin çiftçilere ulaştırılmasına bu mevsimlerde önem verilmelidir.

Bu konuyu yazdır

  Patates Siğili Görülen Alanlarda Üreticilere Destek
Yazar: Mr.Muhendis - 07-27-2010, 04:39 PM - Forum: Tarım Haberleri - Yorum Yok

Patates siğili ile bulaşık alanlarda, ödemeye esas yıllarda, alternatif ürün olarak patates ve Solanaceae familyasına ait bitkiler ile toprak parçası taşıyacak yumrulu bitkiler, fide ve fidan gibi üretim materyalleri dışındaki bitkisel ürünleri yetiştiren veya nadas uygulayan çiftçiler ile oluşturulan güvenlik kuşağında patates, tohumluk, fide, fidan dışında diğer tüketim amaçlı alternatif ürünleri yetiştiren ya da nadasa bırakan çiftçiler destekleme ödemelerinden yararlanacak.


Patates siğili görülen alanlarda alternatif ürüne geçen veya alanı nadasa bırakan çiftçiye destek ödenmesine bu yıl da devam edilecek. Dekar başına destek tutarı, bu yıl için 110 liraya yükseltildi. Ancak, destekleme ödemesi, bu yıldan itibaren, aynı parsele 3 yılda bir ve 3 yılı kapsayacak şekilde 2010'da yapılacak.

Bu konuyu yazdır

  Biçerdöverlerle Hasatta Tarla Kontrolleri
Yazar: Livadi - 07-26-2010, 09:41 AM - Forum: Tarım Makineleri - Yorum (2)

Dane kaybını en aza indirmek için biçerdöverler

Türkiye'nin önemli tarım bölgelerinden Yozgat'ta, hububat hasadında dane kaybını en aza indirmek amacıyla tarlada ekin biçimi yapan biçerdöverler yakın takibe alındı.


Yozgat Valiliği, ''Biçerdöverlerle hasatta tarla kontrolleri ve anız yakımlarının önlenmesi'' ile ilgili kaymakamlıklara genelge göndererek, çiftçilerin ve ilgili kurumların uyarılması talimatını verdi. İlçe tarım müdürlükleri tarafından oluşturulan ekipler, hasat yapılan tarım alanlarını gezerek bir taraftan dane kaybının asgari düzeye indirilmesi konusunda biçerdöverleri kontrol ederken, diğer taraftan da çiftçilere hasat sonrasında tarlada kalan anızların yakılmaması konusunda bilgiler verip, zararlarını anlatıyor.

Çekerek İlçe Tarım Müdürlüğünce 8 personelden oluşan iki ayrı ekip hasat yapılan bölgelerde görevlendirildi. Ekip elemanlarının biçerdöverlerin biçtiği birim alanda elde edilen tahıl üretiminin artırılmasına yönelik kontroller yaptıklarını bildiren Çekerek İlçe Tarım Müdür Vekili Mehmet Erden, yapılan denetimlerde yüzde 1 civarında dane kaybının söz konusu olduğunu, bunun da Türkiye ortalamasının çok altında bulunduğunu anlattı. Erden, eski biçerdöverlerin dane kaybına neden olduğunu, ilçeye gelen biçerdöverlerin eski olmamasının önemli bir avantaj olduğuna dikkati çekti. Mehmet Erden, biçerdöverlerin yüksek biçim yapmaları nedeniyle çiftçinin tarlasındaki anızı yakmak zorunda kaldığını, bunu önlemeye yönelik kontrollerin hasat sonuna kadar devam edeceğini, kurallara uygun davranmayan biçerdöver sahiplerine idari para cezası uygulanacağını sözlerine ekledi.

Biçerdöver kontrolü yapan Teknik Ziraat Mühendisi Murat Yiğit, Ziraat Mühendisi Serdar Ertekin, Ziraat Mühendisi Sadet Tosunoğlu, Ziraat Mühendisi Banu Arslan ise, geçen yıl buğdayda verimin dekarda 250 kilo olduğunu, bu yıl ise 190 kilo civarında olmasını beklediklerini bildirdiler .

Bu konuyu yazdır

  Aşırı Sıcaklar Karpuzu Sararttı
Yazar: Livadi - 07-26-2010, 09:29 AM - Forum: Tarım Haberleri - Yorum Yok

Aşırı sıcaklar karpuzu sararttı

[Resim: diyarbakir-karpuzu.jpg]

Adana'nın Ceyhan ilçesinde bazı üreticiler, aşırı sıcaktan sararan karpuzu korumak için tek tek gazete kağıdına sarıyor


Ceyhan Ziraat Odası Başkanı Yavuz Tezcan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bu yıl karpuza talebin düşük olmasının hasatta sıkıntı yarattığını, ayrıca aşırı sıcakların ürün kalitesini olumsuz etkilediğini söyledi.

Ürününü satamayan bazı üreticilerin karpuzları tek tek gazete kağıtları ile sararak güneş ışınları ve aşırı sıcaktan korumaya çalıştıklarını ifade eden Tezcan, ''Çiftçi ürününü kurtarmak için her yola başvuruyor'' dedi.

Bu yıl hasadın başladığı dönemde her zaman olduğu gibi fiyatların yüksek olduğunu, ancak sonrasında düşüşün yanı sıra istikrarsızlık yaşandığı ve bir günün diğerini tutmadığını ifade eden Tezcan, şunları söyledi:

''Karpuz son dönemde çok düşük fiyatlarla satıldı. Havaların da aşırı sıcak gitmesi, tarlasında ürün bulunan üreticiyi endişelendirdi. Bazı üreticiler, kağıtla kaplama yöntemiyle en azından sezonun son günlerinde biraz da olsa para kazanmayı planlıyorlar.''

Öte yandan, kağıtla kaplanan karpuzların renklerinin parlak ve yeşil olduğu, diğerlerinin ise güneş ışınları dolayısıyla sarardığı ve aşırı sıcak havanın etkisiyle de çürüdüğü gözlendi.

Ürününü kağıtla saran çiftçilerden Mehmet Kav ise 200 dekarlık tarlasında yaklaşık 3 ton kullanılmış gazete kullandığınını, bunun için de ayrıca işçilik ücreti ödediğini söyledi.

Her dekarda ortalama bin adet karpuz bulunduğunu belirten Mehmet Kav, ''Toplamda 200 bin adet karpuzu kağıtla kaplamış olduk. Sıcaktan sararan karpuzu tadı güzel de olsa tüketici almak istemiyor. Karpuzun dış yüzeyinin parlak ve koyu renkte olması isteniyor. Bu yola başvurmaktan başka çaremiz kalmadı'' dedi. aa

Bu konuyu yazdır