| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 2356 aktif kullanıcı var. » (0 Üye - 2351 Ziyaretçi) Applebot, Bing, Facebook, Google, Yandex
|
| Son Yazılanlar |
ziraatciyiz.com: Çiftçi R...
Forum: Kuruluş ve Site Tanıtımları
Son Yorum: Mr.Muhendis
Bugün, 05:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 36
|
meyve.biz: Meyveler ve Me...
Forum: Kuruluş ve Site Tanıtımları
Son Yorum: Mr.Muhendis
Bugün, 05:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 25
|
ziraatciyiz.net: Tarla Bi...
Forum: Kuruluş ve Site Tanıtımları
Son Yorum: Mr.Muhendis
Bugün, 05:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 25
|
ziraatciyiz.org: Ziraat Ö...
Forum: Kuruluş ve Site Tanıtımları
Son Yorum: Mr.Muhendis
Bugün, 05:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 22
|
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Üniversiteler ve Ziraat Fakülteleri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 58.216
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Üniversiteler ve Ziraat Fakülteleri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 8.157
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Üniversiteler ve Ziraat Fakülteleri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 480
|
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Üniversiteler ve Ziraat Fakülteleri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 5.242
|
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital ve Akıllı Tarım
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 60.438
|
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital ve Akıllı Tarım
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.668
|
|
|
| Sebzecilikte Ekolojik Faktörler - Sıcaklık |
|
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 10:42 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Sıcaklık İklim / EKOLOJİK FAKTÖRLER / SEBZECİLİK
Sıcaklık bitkilerin büyümesi ve gelişmesinde ve bütün hayat olaylarında rol oynayan bir faktördür. Her canlı tür ve cinsinin istemiş olduğu sıcaklık miktarları farklıdır. Güneşin verdiği uzun dalgalı ışıkların ısıtma gücüne “doğal sıcaklık” ve güneşin yeterli olmadığı zamanlarda çeşitli enerji kaynakları ve çeşitli ısıtıcılar kullanılarak temin edilen sıcaklığa da “yapay ısıtma” adı verilir. Burada doğal ısıtmadan söz edeceğiz (Yapay ısıtma için bkz. GÜNAY (1999) Ser Kliması) .
Sıcaklığın tanımı Sıcaklık İklim / EKOLOJİK FAKTÖRLER / SEBZECİLİK
Sıcaklık ışık gibi bir diğer enerji şeklidir. Herhangi bir maddenin yanması sonucu çevreye verdiği enerji olarak tanımlanır. Isı ve sıcaklık sözcükleri çoğu kez karıştırılır. Isı herhangi bir maddenin yanması sonucu çevreye verdiği enerjidir. Bu enerjinin çevrede meydana getirdiği ısınma ise sıcaklıktır. Yanma olayı çok değişik şekilde meydana gelir. Bir soba içinde odun veya kömürün yanması kuvvetli bir yanma olup, bu yanmanın gözle görülebilen alev, ateş gibi görüntülü şekli vardır. Buna karşılık bir demirin oksitlenmesi, bir bitkinin veya insanın bünyesine aldığı besin maddelerinin yanması ve organik maddelerin parçalanması yavaş yanmadır. Konumuz bitkiler olduğundan, burada anlatılan yanma yavaş yanma olup, bitkilerin fotosentez sonucu oluşturdukları şekerli maddelerin (karbonhidratların) yanmasıdır. Şöyle ki:
80 g C6H12O6 + 192 g O2 ® 264 g CO2 + 108 g H2O + 674 kalori
(Şeker) (Yanma) (Enerji)
ısı meydana getirir. Dışardan bu yanış şekli gözle görülmez sadece bitkide oluşan ısıdan ve o ısının bitkide yarattığı iç sıcaklıkla ortaya çıkar.
Isı ölçü birimi “kalori”dir. 1 kilo kalori (kcal), 1 kg suyun sıcaklığını 1oC yükseltmek için gerekli olan ısı miktarıdır. Bir başka deyişle 1 kg suyun sıcaklığını 15oC’den, 16oC’ye çıkarmak için gerekli olan ısı (kcal) miktarıdır. Buna spesifik ısı, özgül ısı adı verilir. Her maddenin özgül ısısı farklıdır. Suyun özgül ısısı 1, havanın 0,24, kuru toprağın 0,40, ıslak toprağın 0,70’tir.
Yanan bir maddenin ısı verme gücü belli olunca, bir kütlenin ısıtılması ve sıcaklık derecesinin yükseltilmesi için gerekli enerji miktarı kolayca bulunabilir. Örneğin,
15oC’deki 100 lt suyun sıcaklığını 25oC’ye çıkarmak için
25-15 = 10oC sıcaklık farkı
10 x 100 = 1.000 kcal’ye gereksinim vardır.
Bir diğer ısı birimi B.T.U olarak kullanılır.
1 B.T.U. = 0,252 kcal ve 1 kcal = 3,968 B.T.U’dur.
Dünyaya gelen güneş ışıklarının 706-10.000 nm değeri arasında olan uzun dalgalı “enfraruj ışıkları” ısıtıcı ışıklardır. Bu ışıkların dünyamızı ısıtmasıyla çevremizdeki sıcaklık oluşur.
Sıcaklık bir başka tarifte bir cismin ne kadar sıcak olduğunu gösteren ölçü olarak belirtilir. Bu bakımından sıcaklığın ölçülmesi önem kazanır. Sıcaklık “termometre” ile ölçülür. Termometreler bir cam çubuk ve bu çubuğun içine konan alkol veya cıvadan meydana gelir. Cisimler ısındığı zaman hacimleri genişler ve artar, soğudukları zaman hacimleri küçülür ve azalır. Bu kuram esas alınarak, termometre bir ortama konulduğunda, içindeki madde bulunduğu ortamın sıcaklığını ısı olarak alır ve ısınarak hacmi genişler veya daralır. Isınırsa hacmi genişler ve tüp içinde bulunan madde yukarıya doğru çıkar, soğursa hacmi küçülür ve aşağıya doğru iner. Termometrelerde Celsius (oC = santigrat), Fahrenhayt (oF) ve Kelvin (K) olmak üzere üç değişik ölçü birimi kullanılır. Bunların içinde en yaygın olanı Celsius’tur. Celsius ölçeğinde, buzun erime noktası 0 dereceyle, suyun kaynama noktası olan 100 derece arası 100’e bölünerek, her bir aralık 1 santigrat olarak adlandırılmıştır.
1oC = 1,8 oF ve
1o F = 0,556oC’dir.
1 K = Santigrat dereceye 273,15 eklemekle bulunur.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
|
|
|
| Sebzecilikte Ekolojik Faktörler - İklim |
|
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 10:34 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
İklim, bir yerde sebzeciliğin yapılıp yapılmayacağını, yapılacaksa nasıl yapılacağını ve hangi metotların kullanılacağını, hangi sebze tür ve çeşitlerinin yetiştirilebileceğini, yetiştirme zamanlarının tespitini, kısacası bütün yapacağımız işlerin nasıl planlanacağını ve yönlendireceğini belirler. Bunu birkaç örnek ile açıklayalım. Kısa vejetasyon süresi olan bir yerde salçalık domates yetiştiriciliği yapılamaz. Salçalık domates yetiştiriciliğinde tohumlar direkt tarlaya atılıyorsa ekimden-hasada kadar en az 100 gün ve daha iyisi 150-180 güne gereksinim vardır. Süre 100 günün altında kalacak olursa, bitki üzerinde oluşan domates meyvelerinin çoğu tam kızarıp olgunlaşamaz, bir çoğu yeşil kalır. Salça üretimi için en yüksek verim elde edilemez ve karlı bir yetiştiricilik yapılamaz. Bu yönü ile ülkemizde vejetasyon süresi uzun olan bölgeler Marmara, Ege, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’dir. Akdeniz Bölgesi’nin de uzun bir vejetasyon süresi olmasına karşın, yaz aylarında meydana gelen yüksek sıcaklık bitkileri yeşil aksam olarak büyümesine izin verse de, yeteri kadar meyve oluşumuna izin vermez. Bu bakımdan bu bölgede salçalık domates yetiştiriciliği yapılamaz. Kısa vejetasyon süresi olan, kışları soğuk geçen iklimlerde kışlık sebzelerin yetiştiriciliği ön plana çıkar. Bu iklimlerde tarlaya direkt tohum ekiminden çok, fide dikimi yapılır. Tarlada ancak vaktinde sebzecilik gerçekleştirilir. Kısmen örtü altında turfanda sebzecilik uygulanır ve ilkbahar-yaz-sonbahar dönemlerinde sera sebzeciliği yapılabilir. Bunun karşıtı uzun vejetasyon süresi olan ve kışı ılık geçen yerlerde yazlık sebzeler değer kazanır. Tarlada vaktinde sebzeciliğin, ön ve arkasına birer yetiştirme devresi daha ekleyerek, ön-vaktinde- arka kültür yetiştirilebilir. Sonbahar-kış-ilkbahar aylarında seracılık yapılabilir.
Bir yerin iklim koşulları altında sene içinde beklenen tüm iklim olayları beraberce değerlendirilir. Vejetasyon süresinin uzunluğu, en düşük, en yüksek ve ortalama sıcaklık, ışık, yağış, nispi nem, rüzgar durumu incelenir. Tüm faktörlerin ayrı ayrı ve beraberce etkileri belirlenir. Böylece o bölgenin iklimsel olayları değerlendirilir. Şimdi sırayla bu faktörleri ele alıp inceleyelim.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
|
|
|
| Orta Doğu Anadolu Bölgesinde Sebzecilik |
|
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 10:11 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
TÜRKİYE SEBZECİLİK BÖLGELERİ VE ÖZELLİKLERİ Orta Doğu Anadolu Bölgesi :
Adıyaman, Amasya, Elazığ, Malatya, Sivas, Tokat ve Tunceli illerinden oluşur. Bölgede kara iklimi hüküm sürer. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. Yağışlar 400-700 mm arasında oynar. Yıllık ortalama sıcaklık 10-15oC’dır. Yaz günü sayısı 100-150, kış günü sayısı 80-100 ve donlu günler sayısı 40-60’dür.
Sebzecilik aile ve orta büyüklükteki işletmelerde yapılır. Bölgede her türlü sebze üretilebilmektedir. Sulama olanakları yeterli olmadığından diğer bölgelere göre sebzecilik tam gelişmemiştir. Ancak son yıllarda hızlı bir gelişim söz konusudur. Nitekim geçmiş yıllarda 30-35 bin hektar alan üzerinde 600-800 bin ton sebze üretilirken, son yıllarda 35-40 bin hektar alan üzerinde 1-1,2 milyon ton sebze üretimi gerçekleştirilmiştir. Üretilen sebzeler hem mahalli pazarlarda hem de çevredeki illerde değerlendirilir.
Bölgede domates ve karpuz tarımı önem kazanmıştır. Domates 300-400 bin ton, karpuz 150-200 bin ton civarında üretilmektedir. Hıyar ve kavun 40-50 bin, fasulye 30-35 bin, lahana 25-35 bin ton üretimle domates ve karpuzu takip etmektedir. Diğer bir sebze grubunu 10-15 bin ton arasındaki üretimle dolma biber, soğan, patlıcan, ıspanak, pırasa ve pazı teşkil eder. Bamya, havuç, kabak, kıvırcık salata ve marulun üretimi 2-5 ton arasında gerçekleşmektedir (Cetvel 7.16 ve 7.17).
IX. Orta Güney Anadolu Bölgesi :
Afyon, Aksaray, Kayseri, Karaman, Konya, Nevşehir ve Niğde illerinden oluşur. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk, yağmur ve kar şeklinde kısmen yağışlı, kara step iklimi özelliğine sahiptir. Yaz günü ve kış günü sayısı 80- 100’dür. Donlu günler sayısı 30-40, bazı yıllar 60’a kadar çıkabilir. Yaz sıcaklık ortalaması 15-20oC, kış ortalaması ise 0- 5oC civarındadır. Nem oranı % 40-60 arasında değişir.
Sebzecilik, ovalarda açılan artezyen kuyulardan istifade edilerek sulama yapılabilen yerlerde ve çay, nehir kenarındaki düzlüklerde yoğunlaşmıştır. 35-40 bin hektar alan üzerinde 600-900 bin ton sebze üretimi yapılmaktadır. En önemli sebze olarak domates 350-400 bin ton, kavun 100-110 bin ton, hıyar 80-90 bin ton taze fasulye, lahana, biber, kabak, soğan, pırasa, sarmısak, ıspanak, salata ve marul 8-15 bin ton üretilmektedir (Cetvel 7.18 ve 7.19).
Cetvel 7.16. Orta Doğu Anadolu Bölgesi Sebze Üretim Alanları (Hektar)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 1.293 1.157 1.126 959 948 1.096
Yaprak lahana 82 102 135 177 178 134
Marul 67 75 193 112 114 112
Kıvırcık 47 49 59 65 135 71
Ispanak 1.316 1.262 1.227 1.166 1.224 1.239
Pırasa 536 493 479 465 462 497
Tere -- 1 6 6 8 5
Nane 9 9 13 13 14 11
Maydanoz 35 49 65 82 86 63
T. Fasulye 4.265 4.607 4.662 5.259 5.350 4.828
T. Bakla 84 81 41 64 60 66
T. Bezelye 40 40 6 19 1 21
B. Fasulye 30 30 308 160 169 139
Börülce
Bamya 765 707 769 708 812 752
Balkabağı 173 198 147 128 129 155
Kavun 4.001 3.234 2.383 3.246 3.463 3.265
Karpuz 5.504 7.619 8.870 7.948 7.014 7.391
Sakız Kabağı 840 782 729 744 707 760
Hıyar 2.481 2.634 2.532 3.335 2.786 2.753
Patlıcan 818 906 917 1.088 1.079 961
Domates 10.309 11.142 11.623 12.624 12.926 11.724
Dolma Biber 1.493 1.458 1.328 1.628 1.722 1.525
Sivri Biber 721 825 751 1.153 1.147 919
Sarmısak 84 98 137 66 72 91
Soğan 636 721 773 1.286 652 813
Havuç 148 152 179 158 153 158
Bayır Turpu 47 50 54 45 45 48
Kırmızı Turp 29 31 36 28 37 26
Yer Elması
Şalgam
Kuşkonmaz
Toplam 35.853 38.512 39.548 42.732 41.493 39.623
Cetvel 7.17. Orta Doğu Anadolu Bölgesi Sebze Üretim Miktarı (ton)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 34.209 27.793 31.955 27.730 26.617 29.660
Yaprak lahana 377 615 1.301 4.220 1.068 1.516
Marul 1.097 1.128 3.873 2.015 2.753 2.173
Kıvırcık 566 537 784 843 2.497 1.014
Ispanak 11.356 10.454 10.707 10.619 11.876 11.002
Pırasa 9.190 8.948 9.129 9.531 9.467 9.253
Tere -- 4 6 24 31 16
Nane 12 10 14 14 15 13
Maydanoz 125 242 357 504 570 359
T. Fasulye 25.895 29.597 31.331 39.971 40.484 33.455
T. Bakla 904 698 248 572 486 581
T. Bezelye 60 60 63 29 2 49
B. Fasulye 186 198 369 1.470 1.196 683
Börülce
Bamya 2.932 1.983 2.582 1.157 3.180 2.566
Balkabağı 1.344 1.693 1.544 1.510 1.591 1.536
Kavun 49.666 44.809 46.289 57.290 66.274 52.865
Karpuz 136.325 200.421 226.597 231.299 224.010 203.730
Sakız Kabağı 13.972 13.081 14.501 11.497 13.680 13.346
Hıyar 42.626 45.495 48.536 69.647 70.759 55.412
Patlıcan 10.523 12.146 13.016 14.834 16.975 13.498
Domates 295.715 327.953 341.216 465.256 561.280 398.284
Dolma Biber 12.270 13.492 13.851 19.137 20.919 15.933
Sivri Biber 5.424 6.574 7.351 11.222 10.856 8.285
Sarmısak 478 571 301 349 432 426
Soğan 10.204 11.261 10.400 16.390 12.222 12.095
Havuç 2.698 2.578 3.192 2.908 2.940 2.863
Bayır Turpu 707 694 694 758 687 708
Kırmızı Turp 544 621 733 509 732 627
Yer Elması
Şalgam
Kuşkonmaz
Toplam 669.405 763.656 820.940 1.001.305 1.103.599 871.948
Cetvel 7.18. Orta Güney Anadolu Bölgesi Sebze Üretim Alanları (Hektar)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 2.147 2.444 2.084 2.125 2.374 1.806
Marul 291 308 361 462 540 392
Kıvırcık 43 45 77 125 144 86
Ispanak 1.504 1.518 1.417 1.652 1.810 1.580
Pırasa 1.488 1.356 1.330 1.445 1.434 1.441
Tere 29 24 25 17 20 23
Nane 10 8 13 9 11 10
Maydanoz 143 140 185 241 341 210
T. Fasulye 4.546 4.620 4.148 4.257 1.436 3.478
T. Bakla 3 4 5 2 3 3
T. Bezelye 12 9 13 41 12 17
B. Fasulye 434 375 413 451 481 431
Börülce
Börülce -- 2 3 6 7 4
Bamya 147 119 123 111 122 124
Balkabağı 543 518 373 434 1.273 629
Kavun 6.228 4.993 4.773 5.294 5.411 5.340
Karpuz 4.705 4.691 5.047 5.636 5.462 5.108
Sakız Kabağı 2.113 650 816 968 692 1.047
Hıyar 5.010 4.236 4.578 4.731 4.796 4.670
Patlıcan 846 902 915 1.023 1.091 955
Domates 9.581 9.574 9.494 11.152 10.748 10.109
Dolma Biber 789 771 726 712 755 751
Sivri Biber 1.402 1.300 1.480 1.678 1.773 1.527
Sarmısak 170 148 135 130 127 142
Soğan 1.177 1.009 1.139 1.268 1.196 1.158
Havuç 1.291 1.150 1.180 942 1.053 1.123
Bayır Turpu 224 194 220 238 224 220
Kırmızı Turp 56 37 99 130 241 113
Yer Elması
Şalgam
Yer elması 6 4 7 2 4 4
Şalgam 2 4 13 12 13 9
Kuşkonmaz
Toplam 44.580 41.153 41.191 45.294 43.594 42.510
Cetvel 7.19. Orta Güney Anadolu Bölgesi Sebze Üretim Miktarı ( ton)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 72.216 94.489 76.073 75.814 91.177 81.955
Yaprak lahana 3.577 3.376 5.119 5.960 7.958 5.198
Kıvırcık 481 536 1.184 1.613 1.816 1.126
Ispanak 19.356 17.772 14.815 16.934 16.293 13.034
Pırasa 33.664 27.972 27.652 28.691 27.370 29.070
Tere 103 115 61 49 75 81
Nane 18 158 92 32 43 68
Maydanoz 2.711 2.748 3.940 4.156 4.898 3.688
T. Fasulye 35.104 33.840 34.145 31.145 30.640 33.019
T. Bakla 40 38 36 7 8 26
T. Bezelye 54 30 56 166 25 66
B. Fasulye 3.882 2.881 3.228 3.499 3.354 3.369
Börülce
Börülce 349 5 12 22 28 83
Bamya 11.916 397 275 258 266 2.622
Balkabağı 115.605 10.531 8.707 8.520 19.277 32.528
Kavun 91.453 93.254 91.754 113.678 111.415 79.850
Karpuz 91.840 93.908 117.429 148.355 139.025 118.111
Sakız Kabağı 8.500 15.407 15.187 20.507 13.780 16.379
Hıyar 81.518 86.752 93.718 96.292 93.164 89.029
Patlıcan 12.550 11.017 11.884 11.860 12.163 11.894
Domates 255.568 295.457 316.420 346.875 326.576 308.179
Dolma Biber 11.695 5.654 5.056 5.591 5.254 6.650
Sivri Biber 904 10.242 11.258 13.758 14.024 10.037
Sarmısak 1.636 1.278 1.390 1.683 1.230 1.443
Soğan 30.094 16.526 16.707 19.530 20.007 20.572
Havuç 3.084 29.500 27.085 19.171 30.723 21.923
Bayır Turpu 935 2.496 3.416 3.914 3.603 2.872
Kırmızı Turp 95 482 1.546 2.015 3.654 1.558
Yer Elması
Şalgam
Yer elması 40 57 66 4 48 42
Şalgam 86 80 192 172 169 139
Kuşkonmaz
Toplam 889.074 856.998 888.503 980.271 978.063 894.611
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
|
|
|
| Karadeniz Bölgesinde Sebzecilik |
|
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 10:04 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
TÜRKİYE SEBZECİLİK BÖLGELERİ VE ÖZELLİKLERİ Karadeniz Bölgesi :
Bartın, Giresun, Gümüşhane, Karabük, Kastamonu, Ordu, Rize, Sinop, Samsun, Trabzon, Zonguldak illerinden oluşur.
Karadeniz Bölgesinin fazla nemli ve yağışlı, sıcak bir iklimi vardır. Doğu Karadeniz ile Batı Karadeniz ve kıyı kesimi ile iç kesim arasında belirgin bir iklim farklılığı göze çarpar. Doğu Karadeniz iklimi daha ılıman ve yağış miktarı biraz daha fazladır. Yaz ayları ile kış ayları arasında sıcaklık bakımından fazla fark bulunmaz. Yaz ayları sıcaklık ortalaması 15oC, kış ayları sıcaklık ortalaması 5-10oC’dir. Batı Karadeniz’de iklim biraz sertleşir ve yağış miktarı azalır. Sıcaklık yaz aylarında 15-18oC, kış aylarında 5oC’dir. Doğuda yağış 1000-2000 mm, batıda 400-1000 mm arasında değişir. Kıyıda yağış çoğunluk yağmur, bazı yıllar hafif kar, iç kesimde yağmur ve kar şeklindedir. İç kesim sıcaklık ortalaması kış aylarında 0oC olup, kış günü sayısı 10-30, donlu günler sayısı 50-100’dür. Kıyıda kış gününe hiç rastlanmaz. Donlu günler sayısı çok ender olarak 1-5 arasında oynar. Nispi nem ortalaması iç kesimde % 40-60, kıyıda % 60-80’dir.
Bölge genelde dağlıktır. Yamaçlar ve dağlar arasında yer yer oluşmuş ovalar bulunur. Sebzecilik kıyı kesiminde, kıyının hemen yanındaki dar ovalarda ve özellikle yamaçlarda yapılır. Burada aile sebzeciliği önem kazanır. Kendi sebze gereksinimlerinin karşılaması yanında, fazla üretilen sebzeler mahalli pazarlarda satılır. Samsun, Kastamonu ve çevresinde
daha geniş alanlarda sebze üretilir. Orta ve küçük işletmelerde sebzecilik yapılır. Aile ihtiyaçlarından fazlası, mahalli pazarlara ve diğer bölgelere ihraç edilir.
İşletmelerde yer yer sebze yanında çiçek üretimi de gerçekleştirilir. Daha çok dışarıda ve kısmen plastik tüneller içinde turfanda yetiştiricilik yapılır. Bölge ser tarımına uygun olmasına karşın seracılık istenen şekilde gelişememiştir. Halbuki yıl boyunca seralar içinde çalışma olanağı vardır. Özellikle çiçek yetiştiriciliği için çok uygun bir bölgedir. Sebzecilik Mart-Kasım ayları arasında yapılırsa başarı sağlanabilir.
Bölgede sebze tarımı 1992-2000 yılları istatistiklerine göre, 65-70 bin hektar üzerinde 1-1,5 milyon ton arasında gerçekleşmektedir. Ağırlıklı yetiştirilen ürünler domates, hıyar, lahana, sivri biber, fasulye, karpuz, kıvırcık, marul dolma biber ve patlıcandır. Domates 300-500 bin ton, hıyar 150-170 bin ton, lahana 150-160 bin ton ile ilk sıralarda yer alır. Bunları sivri biber 100-120 bin ton, fasulye 90-110 bin ton, karpuz 80-100 bin ton, kıvırcık ve marul 70-80 bin tonla takip eder. Diğer önemli sebzelerden dolma biberin 60-70 bin ton, kavunun 40-50 bin ton, pırasanın 30-40 bin ton, barbunya fasulyesinin 8-10 bin ton, soğanın 8-10 bin ton ve havucun 7-9 bin ton üretimi vardır (Cetvel 7.14 ve 7.15).
Cetvel 7.14. Karadeniz Bölgesi Sebze Üretim Alanı (Hektar)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 5.965 5.906 5.850 5.472 5.416 5.721
Yaprak lahana 8.132 7.920 7.758 8.155 8.049 7.466
Enginar 2 2 2 7 3 4
Kereviz 6 5 5 3 3 5
Marul 162 193 256 324 588 304
Kıvırcık 614 599 1.140 1.290 1.301 988
Ispanak 1.605 1.547 1.974 2.051 2.187 1.872
Pırasa 1.866 1.945 1.694 1.775 1.626 1.781
Pazı 77 103 104 116 105 101
Semizotu 18 20 23 22 25 21
Tere 8 10 12 9 11 10
Dereotu 3 4 3 3 3 3
Nane 7 11 12 11 14 11
Maydanoz 77 88 138 139 142 114
T. Fasulye 11.655 10.193 10.913 10.592 11.415 10.953
T. Bakla 436 381 564 337 346 412
T. Bezelye 464 405 406 310 281 373
B. Fasulye 1.309 1.676 2.117 1.666 1.696 1.692
Börülce
Bamya 116 117 153 129 148 132
Balkabağı 2.264 2.258 2.445 2.246 1.931 2.229
Kavun 572 2.030 1.560 2.213 2.074 1.689
Karpuz 4.006 4.473 2.519 2.254 3.120 3.274
Sakız Kabağı 712 716 670 635 708 688
Hıyar 5.518 5.388 5.542 3.480 6.231 5.231
Patlıcan 1.654 1.613 2.560 2.702 2.975 2.300
Domates 9.222 8.309 7.832 7.870 10.110 8.668
Dolma Biber 4.585 3.091 3.117 3.220 3.273 3.457
Sivri Biber 4.319 5.517 6.241 5.852 5.522 5.490
Sarmısak 238 119 153 264 160 186
Soğan 1.393 1.187 1.245 1.283 1.312 1.284
Havuç 48 36 76 83 80 64
Bayır Turpu 158 150 157 151 151 153
Kırmızı Turp 16 18 22 23 25 20
Yer Elması
Şalgam
Yer elması -- -- 1 1 1 1
Şalgam 6 1 3 8 2 5
Karnabahar 4 5 53 77 105 49
Kuşkonmaz
Toplam 67.237 66.036 67.320 64.773 71.139 66.751
Cetvel 7.15. Karadeniz Bölgesi Sebze Üretim Miktarı (ton)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 162.377 160.360 156.326 150.653 148.580 155.459
Yaprak lahana 92.646 80.026 72.645 69.339 80.745 79.080
Enginar 7 7 6 12 10 8
Kereviz 34 34 30 23 18 27
Marul 1.660 1.770 2.283 3.917 10.651 4.056
Kıvırcık 4.590 4.484 9.107 10.755 11.463 8.079
Ispanak 15.880 15.593 16.028 17.999 20.109 17.121
Pırasa 42.268 44.776 37.197 34.988 33.546 38.555
Pazı 591 808 825 882 779 777
Semizotu 189 291 175 182 184 204
Tere 22 27 83 65 72 53
Dereotu 5 7 7 4 8 6
Nane 15 28 29 23 24 23
Maydanoz 203 245 614 580 592 446
T. Fasulye 125.325 101.850 102.149 95.913 105.242 105.895
T. Bakla 1.620 1.314 1.306 1.044 1.313 1.319
T. Bezelye 1.303 1.160 1.690 1.335 1.381 1.375
B. Fasulye 8.761 9.680 11.961 10.786 10.736 10.384
Börülce
Bamya 259 357 471 384 477 389
Balkabağı 6.800 6.082 11.147 11.811 10.332 9.234
Kavun 10.283 25.815 44.442 64.866 63.571 41.795
Karpuz 93.092 100.560 77.932 83.427 133.909 93.784
Sakız Kabağı 12.251 12.062 9.644 8.047 8.784 10.157
Hıyar 140.963 127.950 137.189 240.632 191.680 167.682
Patlıcan 58.830 58.742 57.435 63.874 69.974 61.771
Domates 384.771 321.364 274.786 311.050 425.287 343.451
Dolma Biber 90.050 62.859 63.315 68.703 71.218 71.211
Sivri Biber 99.100 115.567 122.728 122.292 115.726 115.082
Sarmısak 1.953 978 1.012 2.682 1.420 1.609
Soğan 10.681 8.975 13.603 8.633 9.125 10.203
Havuç 513 393 1.227 1.169 1.430 9.464
Bayır Turpu 2.550 2.173 2.925 2.762 3.329 2.747
Kırmızı Turp 101 121 136 180 195 146
Yer Elması
Şalgam
Yer elması -- 9 7 6 6 7
Şalgam 30 33 40 40 20 32
Karnabahar 28 51 508 758 889 446
Kuşkonmaz
Toplam 1.369.751 1.226.551 1.231.008 1.389.816 1.532.825 1.362.071
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
|
|
|
| Güney Doğu Anadolu Bölgesinde Sebzecilik |
|
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 09:59 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
TÜRKİYE SEBZECİLİK BÖLGELERİ VE ÖZELLİKLERİ Güneydoğu Anadolu Bölgesi :
Bölge Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Hakkari, Mardin, Muş, Siirt, Şırnak, Şanlıurfa ve Van illerinden oluşur.
İklim yaz aylarında kurak ve çok sıcak, kış aylarında oldukça soğuk geçer. Tam anlamı ile karasal bir iklim hüküm sürer. Bununla beraber sıcak step iklimi özelliği de gösterir. Yıllık ortalama sıcaklık 15-20oC’dir. Yaz aylarında sıcaklık 40-45oC’ye kadar çıkar. Yaz günü sayısı 100-160’dür. Kış aylarında sıcaklık eksi 10-20oC düşebilir. Kış günü sayısı 20-30 ve donlu günler sayısı 20-70’dir. Yağışlar yağmur ve kar şeklindedir. Ortalama yağış 400-600 mm arasında değişir. Nispi nem ortalaması % 60-70’dir. Bölgede geniş ovalar mevcuttur. Ancak barajlar yapılmış olmasına karşın sulama kanalları bu ovalara henüz tam ulaştırılamamıştır. İlerde kurulmakta olan diğer barajlarla beraber eğer sulama sistemleri de yapılabilirse Akdeniz bölgesinden sonra Türkiye’nin en önde gelen sebze üretim merkezlerinden birisi olmaya namzettir. Şu anda sebzecilik, sulama olanağı olan yerlerde ve nehir kenarlarında yapılmaktadır.
1992-2000 yılları arası istatistiklerine göre 60-70 bin hektar üretim alanı üzerinde 1-1,5 milyon ton hemen her türlü sebze üretilmektedir. Karpuz 590 bin ton üretimle ön sırada yer alır. Karpuzu, 150-300 bin ton ile kavun, patlıcan ve domates izler. Önemli sebzelerden hıyar 50-60 bin ton, dolma biber 30-35 bin ton, sivri biber 20-25 bin ton, lahana ve soğan 15-20 bin
Cetvel 7.10. Doğu Anadolu Bölgesi Sebze Üretim Alanları (hektar)
(Kaynak: Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 623 662 901 747 630 712
Yaprak lahana 230 215 150 92 81 153
Marul 29 38 33 62 67 45
Kıvırcık 5 14 12 12 16 11
Ispanak 61 64 70 115 94 80
Pırasa 7 8 10 2 5 6
Pazı 1 1 8 17 12 7
Semizotu 4 1 1 2 1 2
Tere -- -- 6 4 1 3
Nane 1 1 6 6 2 3
Maydanoz 10 25 36 65 62 39
T. Fasulye 1.429 1.540 1.698 1.847 1.839 1.670
T. Bakla 1 1 1 11 6 4
T .Bezelye 3 3 1 2 3 2
B. Fasulye 359 356 406 408 415 388
Börülce
Bamya 5 5 5 6 -- 4
Balkabağı 105 90 108 94 86 96
Kavun 346 408 489 527 333 420
Karpuz 598 775 733 1.163 1.018 857
Sakız Kabağı 234 216 239 177 162 205
Hıyar 998 928 1.164 1.590 1.356 1.207
Patlıcan 199 207 199 734 123 292
Domates 2.171 2.324 2.496 2.422 2.482 2.379
Dolma Biber 284 244 255 265 243 258
Sivri Biber 210 244 194 256 227 226
Sarmısak 7 5 6 9 5 6
Soğan 568 564 1.000 816 730 735
Havuç 73 63 58 73 86 70
Bayır Turpu 39 34 47 60 56 47
Kırmızı Turp 12 8 11 11 28 14
Yer Elması
Şalgam
Yer elması 1 -- 1 2 -- 1
Şalgam 4 8 7 6 8 6
Kuşkonmaz
Toplam 8.617 9.052 10.351 11.603 10.177 9.690
Cetvel 7.11. Doğu Anadolu Bölgesi Sebze Üretim Miktarı (ton)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 10.594 10.592 11.096 17.261 13.126 12.605
Yaprak lahana 392 458 575 398 395 443
Marul 75 112 98 280 247 162
Kıvırcık 15 28 26 28 41 27
Ispanak 387 404 433 678 620 504
Pırasa 16 19 28 3 29 19
Pazı 6 5 32 46 49 27
Semizotu 82 8 5 8 9 22
Tere -- -- 15 25 1 13
Nane 3 5 23 22 8 12
Maydanoz 20 49 57 148 123 79
T. Fasulye 6.847 7.197 8.067 8.983 8.909 7.997
T. Bakla 7 7 4 48 42 21
T. Bezelye 9 7 1 6 8 6
B. Fasulye 1.387 1.428 1.534 1.695 1.472 1.503
Börülce
Bamya 20 15 15 19 -- 17
Balkabağı 646 571 531 778 598 624
Kavun 8.898 10.081 12.040 12.118 7.457 1.011
Karpuz 22.186 23.694 22.080 37.624 32.849 27.686
Sakız Kabağı 2.266 2.162 2.091 2.874 2.363 2.351
Hıyar 17.561 18.671 22.010 32.590 30.100 24.186
Patlıcan 2.931 2.913 2.580 2.689 1.747 2.572
Domates 65.547 59.182 64.281 53.681 61.077 60.753
Dolma Biber 1.579 1.592 1.750 1.836 1.501 1.591
Sivri Biber 1.987 1.918 1.086 1.319 998 1.461
Soğan 4.533 4.010 5.027 6.995 5.712 5.255
Havuç 625 416 412 646 559 531
Bayır Turpu 291 212 357 514 448 364
Kırmızı Turp 49 28 73 105 291 109
Yer Elması
Şalgam
Yer elması 1 -- 3 3 -- 2
Şalgam 16 73 247 215 787 267
Kuşkonmaz
Toplam 149.012 145.870 156.590 183.664 171.586 152.242
Cetvel 7.12. Güneydoğu Anadolu Bölgesi Sebze Üretim Alanı (Hektar)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 825 714 625 828 841 766
Yaprak lahana 14 -- -- 2 -- 8
Marul 104 92 125 127 138 117
Kıvırcık 5 7 4 8 8 6
Ispanak 87 101 96 116 12 104
Pırasa 4 5 5 5 3 4
Pazı 31 33 61 61 23 41
Semizotu 1 1 2 5 13 4
Tere -- 8 -- -- -- 8
Nane 43 32 38 39 46 39
Maydanoz 51 65 62 75 96 69
T. Fasulye 1.095 916 1.131 1.071 1.235 1.089
T. Bakla 6 5 18 5 5 7
T. Bezelye 8 -- -- -- -- 8
B. Fasulye 3 4 2 13 3 5
Börülce
Bamya 145 136 103 257 197 167
Balkabağı 135 100 107 74 67 96
Kavun 14.591 15.312 16.210 11.867 17.626 15.121
Karpuz 22.383 24.143 27.575 23.219 20.359 23.535
Sakız Kabağı 407 365 350 207 186 303
Hıyar 3.905 3.261 5.073 3.306 2.766 3.662
Patlıcan 4.725 4.762 4.812 4.468 4.468 4.647
Domates 8.193 7.682 8.077 8.388 8.692 8.206
Dolma Biber 2.675 2.586 3.251 3.714 3.161 3.077
Sivri Biber 851 1.097 1.841 3.172 2.285 1.849
Sarmısak 346 302 406 204 195 290
Soğan 1.683 1.226 1.559 1.579 1.577 1.524
Havuç 12 138 11 54 59 74
Bayır Turpu 10 24 2 10 12 11
Kırmızı Turp 75 66 79 68 500 157
Yer Elması
Şalgam
Yer elması 5 -- -- 1 -- 5
Şalgam 7 5 4 5 1 4
Kuşkonmaz
Toplam 62.425 63.188 71.629 62.948 64.574 65.003
Cetvel 7.13. Güneydoğu Anadolu Bölgesi Sebze Üretim Miktarı (ton)
(Kaynak: Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 18.129 16.379 15.963 30.144 30.182 18.966
Yaprak lahana 36 -- -- 5 -- 22
Marul 1.189 998 1.486 1.410 1.454 1.307
Kıvırcık 45 48 40 65 69 53
Ispanak 1.207 1.051 993 1.083 1.414 1.095
Pırasa 62 82 82 72 32 66
Pazı 318 327 289 277 211 284
Semizotu 41 13 10 60 215 67
Tere -- 16 -- -- -- 16
Nane 228 131 173 183 225 188
Maydanoz 206 459 322 293 504 356
T. Fasulye 5.902 5.195 5.934 8.463 8.298 6.758
T. Bakla 20 18 80 22 19 31
T. Bezelye 104 -- -- -- 18 61
B. Fasulye 13 15 6 23 -- 14
Börülce
Bamya 512 476 374 620 511 498
Balkabağı 936 885 802 680 535 767
Kavun 238.940 292.791 298.363 254.015 208.323 258.486
Karpuz 399.453 524.659 670.743 708.595 654.694 591.628
Sakız Kabağı 6.379 5.894 4.792 3.019 2.289 4.474
Hıyar 57.994 38.198 73.940 52.551 52.543 55.045
Patlıcan 119.309 112.840 123.488 133.343 127.678 254.172
Domates 208.820 189.478 189.453 226.520 199.292 161.116
Dolma Biber 26.240 27.780 25.124 39.724 36.206 31.014
Sivri Biber 6.485 11.554 15.102 42.781 30.845 21.353
Sarmısak 4.413 4.349 4.764 3.439 2.444 3.881
Soğan 23.914 16.444 21.690 22.236 21.381 21.133
Havuç 2.008 2.118 1.666 978 1.123 1.582
Bayır Turpu 131 443 15 144 165 179
Kırmızı Turp 1.315 1.464 1.463 1.107 723 1.214
Yer Elması
Şalgam
Yer elması 50 -- -- 4 -- 27
Şalgam 142 125 100 102 3 94
Kuşkonmaz
Toplam 1.124.541 1.254.230 1.457.257 1.531.958 1.381.396 1.435.947
ton üretim miktarına sahiptir. Diğer sebzelerin üretim miktarları 1-5 bin ton arasında değişir (Cetvel 7.12 ve 7.13).
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
|
|
|
| Doğu Anadolu Bölgesinde Sebzecilik |
|
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 09:49 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
TÜRKİYE SEBZECİLİK BÖLGELERİ VE ÖZELLİKLERİ Doğu Anadolu Bölgesi :
Türkiye’nin en engebeli ve en dağlık bölgesidir. Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Erzincan, Erzurum, Iğdır ve Kars illerinden oluşur.
İklim özellikleri çok kısa mesafeler de bile farklılıklar gösterir. Bölge ikliminin karakteristik yapısı uzun kışlı, soğuk iklimdir. Ancak Erzincan ve Iğdır ovaları mikro klima özelliğe sahip olup, neredeyse Akdeniz iklimine yakındır. Yıllık sıcaklık ortalaması 5oC civarındadır. Kış ayları sıcaklığı 0oC’ye ve en düşük sıcaklık Erzurum ve çevresinde –40oC’ye kadar düşer. Kış günü sayısı 120-190, yaz günü sayısı 50-70’dir.
Yaz ayları sıcaklık ortalaması 10-15oC’dir ve sıcaklık en fazla 30-35oC’ye kadar çıkar. Yağışlar yağmur ve kar şeklindedir. Ortalama 400-600 mm arasında değişir. Nispi nem % 60-70’tir. Bu iklim özellikleri ile Akdeniz bölgesinin tam tersi bir özelliğe sahiptir.
Dışarıda yetiştirme dönemi çok kısa olduğundan, vejetasyon süresi kısa olan bitkilerin ve kışlık sebzelerin üretimi ön plandadır. Ancak Erzincan ve Iğdır’da iklimin farklı oluşu bölge üretim şeklini farklılaştırır. 10 bin hektar alan üzerinde 160 bin ton sebze üretilir. Domates 60 bin ton üretimle birinci sırayı alır. Bunu 27 bin ton ile karpuz, 7 bin ton ile taze fasulye, 6 bin tonla bal kabağı ve 5 bin ton ile soğan izler. Diğer üretilen sebzeler içinde sakız kabağı, patlıcan, dolma ve sivri biber, barbunya fasulyesinin 1-2 bin ton arasında üretimi vardır (Cetvel 7.10 ve 7.11)
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
|
|
|
| Akdeniz Bölgesinde Sebzecilik |
|
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 09:47 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum (1)
|
 |
TÜRKİYE SEBZECİLİK BÖLGELERİ VE ÖZELLİKLERİ Akdeniz Bölgesi :
Akdeniz Bölgesi Adana, Antalya, Gaziantep, Hatay, İçel, Kahramanmaraş, Kilis ve Osmaniye illerinden meydana gelir. Bölgenin sebze yetiştiriciliği yönünden en önemli illeri Antalya, İçel, Adana ve Hatay’dır. Daha sonra Osmaniye, Kilis, Gaziantep ve Kahramanmaraş bunları izler.
Bütün kıyı boyunca yıllık sıcaklık ortalaması 18,5oC’dir. Yaz günü sayısı 160-200’dür. Donlu günlere kıyıda hemen hemen hiç rastlanmaz. Bazı yıllar donlu gün sayısı 1 veya 3’ü geçmez. Kahramanmaraş ve Gaziantep çevresinde iklim biraz sertleşir. Donlu günler sayısı burada 10-15’e kadar çıkabilir. Bölgede yağışlar düzensizdir. Ortalama yıllık yağış kıyıda 800-900 mm, iç kesimlerde 500-600 mm olarak düşer.
Türkiye’nin sebze cenneti olarak adlandırılacak bir bölgesidir. Vejetasyon devresi uzun ve iklim şartları kış aylarının kötü geçtiği bazı yıllar hariç tutulursa, dışarıda sebze yetiştirmeye
çok uygun olduğundan bütün bir yıl boyunca tarlada üretim yapılabilir. Ancak hava koşullarının ne zaman iyi, ne zaman kötü olacağı önceden saptanamadığından, tedbirli ve kazançlı bir yetiştiricilik için havanın her an kötü olacağı düşünülerek tarladaki sebzelerin kış aylarında korunması gerekir. Bu nedenle bölgede çok az emekle ısıtılan plastik ve cam serler kurulmakta ve ser sebzeciliği veya plastik tüneller, balçova kasaları, soğuk ve sıcak yastıklar içinde turfanda sebzecilik yapılmaktadır.
Bölgede yetiştiricilik çok yönlüdür. Üç ayrı özellik tespit edilebilir. Birinci özellik olarak, Antalya’nın batı tarafında Finike ve Demre’ye ve yine Antalya’nın doğu tarafında, Alanya’ya, Gazipaşa ve Anamur’a kadar uzanan kısımda cam ve plastik serlerde ser sebzeciliği hakim durumdadır. Kısmen plastik tüneller altında turfanda sebzecilik ve ayrıca yer
Cetvel 7.6. Marmara Bölgesi Sebze Üretim Alanı (Hektar)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 3.763 3.794 3.853 3.625 3.734 3.748
Yaprak lahana 580 624 743 811 780 707
Enginar 372 345 693 872 887 633
Kereviz 110 132 152 242 248 176
Marul 407 361 348 364 356 367
Kıvırcık 1.050 970 1.169 1.002 1.424 1.123
Ispanak 2.279 3.072 3.014 3.136 3.430 3.076
Pırasa 2.369 2.380 2.305 2.313 2.223 2.318
Pazı 15 19 20 21 30 21
Semizotu 20 23 23 30 57 30
Tere 19 26 31 50 50 35
Dereotu 7 80 70 110 110 75
Nane 6 6 5 5 4 5
Maydanoz 95 273 256 316 348 257
Roka 32 34 34 52 55 41
T. Fasulye 4.528 4.932 4.758 4.264 4.508 4.598
T. Bakla 803 820 829 686 653 758
T. Bezelye 1.980 1.445 2.040 1.919 1.766 1.830
B. Fasulye 891 863 812 884 1.192 928
Börülce
Bamya 690 600 625 557 614 617
Balkabağı 843 788 796 683 540 730
Kavun 4.876 4.733 4.754 3.453 3.702 4.303
Karpuz 18.298 15.452 11.604 10.552 12.144 13.610
Sakız Kabağı 1.060 973 1.548 1.206 761 1.109
Hıyar 2.919 2.637 2.744 2.185 2.432 2.583
Patlıcan 3.311 3.517 3.520 3.383 3.339 3.414
Domates 37.217 33.245 40.989 34.309 37.332 36.618
Dolma Biber 2.858 3.214 3.693 2.506 2.246 2.903
Sivri Biber 5.329 5.399 6.418 6.597 5.475 5.843
Sarmısak 226 218 211 212 199 213
Soğan 1.316 1.276 1.298 965 985 1.168
Havuç 33 286 327 243 223 282
Bayır Turpu 248 243 250 229 217 237
Kırmızı Turp 99 104 109 98 126 107
Yer Elması
Şalgam
Karnabahar 464 457 448 524 642 507
Kuşkonmaz
Toplam 99.113 93.341 100.489 88.404 92.832 94.970
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 93.249 98.376 103.471 107.250 114.773 103.423
Yaprak lahana 14.220 14.139 16.812 14.750 12.354 14.455
Enginar 3.639 3.905 7.948 11.020 10.835 7.469
Kereviz 1.827 2.570 3.020 4.706 4.925 3.409
Marul 5.574 4.663 5.374 5.251 5.308 5.234
Kıvırcık 10.767 9.605 12.221 11.779 17.907 10.517
Ispanak 30.415 31.224 35.122 36.461 39.379 34.520
Pırasa 65.967 73.106 75.192 67.732 69.984 70.396
Pazı 150 442 483 279 326 336
Semizotu 897 347 209 322 655 486
Tere 420 304 526 469 491 442
Dereotu 35 424 359 1.244 1.282 668
Nane 16 28 25 21 17 21
Maydanoz 1.241 2.199 2.864 3.374 3.799 2.695
Roka 75 281 479 490 522 369
T. Fasulye 43.749 44.242 45.270 39.832 37.001 42.018
T. Bakla 7.745 7.145 7.172 5.909 4.992 6.594
T. Bezelye 14.757 10.757 16.403 16.055 17.552 15.104
B. Fasulye 6.284 5.728 5.785 7.689 8.132 6.723
Börülce
Bamya 2.786 2.892 2.945 2.240 2.095 2.591
Balkabağı 19.547 18.132 18.568 15.435 13.035 16.943
Kavun 75.512 85.847 98.941 73.935 75.391 81.925
Karpuz 415.801 436.441 35.895 340.650 378.187 384.394
Sakız Kabağı 20.479 19.583 25.477 19.453 12.322 19.462
Hıyar 56.849 61.634 80.344 57.562 80.026 67.283
Patlıcan 72.181 89.835 89.161 75.195 92.210 67.666
Domates 1.470.143 1.270.134 1.832.244 1.452.785 1.505.887 1.506.238
Dolma Biber 67.243 83.800 96.065 64.664 64.245 75.203
Sivri Biber 100.565 102.086 128.393 132.095 113.259 115.279
Sarmısak 1.627 1.597 1.651 1.646 1.723 1.648
Soğan 15.227 12.857 18.140 11.694 11.920 13.967
Havuç 5.066 5.047 4.459 3.486 3.417 4.295
Bayır Turpu 3.555 3.508 3.599 3.389 3.496 3.509
Kırmızı Turp 1.170 1.183 1.258 1.131 1.444 1.237
Yer Elması
Şalgam
Karnabahar 7.809 7.450 8.645 9.655 12.271 9.166
Kuşkonmaz
Toplam 2.636.587 2.511.511 3.099.520 2.599.948 2.721.162 2.713.755
Cetvel 7.7. Marmara Bölgesi Sebze Üretim Miktarı (ton)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
yer mevsime bağlı tarla sebzeciliği yapanlar da vardır. İkinci özellik olarak, Silifke’den, İçel ve Tarsus’a kadar ve buna birde Hatay’ın Samandağ çevresini de eklersek bu alanlarda daha çok plastik serler ve tüneller altında ser sebzeciliği uygulanır. Cam serlere ender rastlanır. Son yıllarda sahil kesimindeki portakal ve limon bahçeleri sökülerek yerine sebze yetiştiriciliği getirilmiş ve ser sebzeciliği hızlı bir gelişim göstermiştir. Ancak hem ser sebzeciliğini ve hem de portakal ve limon yetiştiriciliğini tehdit eden deniz kenarında yapılan turistik amaçlı tesisler ve yazlık evler, bu güzelim bahçeleri beton yığını haline getirmiştir ve getirmeye devam etmektedir. Bu yüzden sebzecilik sahil kesiminden dağlık yamaçlı bölgelere doğru yer değiştirmektedir. Ancak bu yeni bölgeler eski yerlerine nazaran ser sebzeciliği bakımından daha kısıtlı iklim ve toprak koşullarını içermektedir. Bu ikinci bölgede kısmen turfanda ve tarla sebzeciliği uygulamaları da görülür. Üçüncü özellik Adana ve Hatay’a kadar uzanan bölgede görülen dışarıda entansif ve extansif tarla sebzeciliğidir. Bu kısımda iklim koşulları daha sert olduğundan ser sebzeciliği fazla tutunmamıştır. Ancak kısmi plastik tüneller altında turfanda sebzecilik yapılır.
Sebze üretimi 1992-2000 yılları arasındaki istatistik bilgilere göre 160-170 bin hektar alan üzerinde 4,5-6,5 milyon tondur. Üretilen sebzelerin başında domates 1,9 milyon tonla başta gelir. Bunu 1,1 milyon ton ile karpuz izler. Diğer önemli sebzelerden hıyar 585 bin ton, patlıcan 310 bin ton, sivri biber 291 bin ton, kavun 153 bin ton, sakız kabağı 144 bin ton, kırmızı turp 111 bin ton, dolma biber 102 bin ton, marul ve kıvırcık 100 bin ton, sarmısak 98 bin ton ve taze fasulye 86 bin tondur. Üçüncü sıradaki sebzeler 10-50 bin ton civarındaki üretimleri ile lahana, ıspanak, pırasa, soğan, havuç, taze bakla, taze bezelye, karnabahar ve maydanozdur (Cetvel 7.8 ve 7.9).
Serlerde üretilen sebzelerin başında domates, hıyar, sivri biber ve patlıcan gelir. Son zamanlarda ürün çeşitlenmesine gidilmekte ve fasulye, kavun, karpuz kabak, maydanoz, kıvırcık salata ve marul ekim nöbeti içersine girmektedir. Bölgede üretim yapanların yeteri derecede bilgili olmadığı ve serlerin istenen modern yapıya sahip olmadıkları ve bu yüzden de serlerdeki klima koşullarının iyi ayarlanamadığı gözlenir. Son yıllarda yapılan daha modern serler hariç tutulacak olursa, özellikle eskiden inşa edilmiş serlerin boyutlarının anormal şekillerde olması ser içi klima ayarlamasını önemli ölçüde engeller. Bölgede ser içinde çiçek yetiştiriciliğin karlı olmasıyla, buraya gelen yeni üreticiler çiçek üretiminde kullandıkları modern ve ısıtmalı, soğutmalı, nemlendirmeli ve hava hareketli klimaya haiz serlerden yüksek verim almaları ve öğretici bilgi sergilemeleri, sebze üreten yetiştiricileri bilinçlendirmiştir. Yeni kurulan serler daha modern ve klima ayarlamaları daha mükemmeldir. Birçok serde topraksız yetiştiricilik yapacak sistemleri görmek mümkündür. Eskiden bölge ortalaması olarak domateslerden dekara 8-10 ton ürün alınırken, bu rakamlar 1-2 ve hatta 4 misline katlanmış durumdadır. Ser sebzeciliğinin gelişmesi, AB ülkeleri arasına girilmesi durumunda, Türkiye’ye büyük avantajlar sağlayacaktır. Bunun bilinciyle hareket edip, bu konuda hem devletin ve hem de yetiştiricilerin daha çok çaba sarf etmeleri gerekir.
Cetvel 7.8. Akdeniz Bölgesi Sebze Üretim Alanları (hektar)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 1.849 1.700 1.559 1.877 1.572 1.711
Yaprak lahana 100 137 124 111 155 125
Enginar 4 6 196 3 1 42
Kereviz 12 14 15 18 23 16
Marul 3.190 4.620 4.804 6.088 5.696 4.879
Kıvırcık 1.418 1.242 1.488 2.250 2.383 1.756
Ispanak 2.315 2.524 2.682 3.118 3.066 2.741
Pırasa 1.521 1.400 1.778 1.593 1.912 1.640
Pazı 641 286 328 273 273 360
Semizotu 10 24 25 26 26 22
Tere 75 59 61 66 43 60
Dereotu 3 4 2 9 6 4
Nane 301 302 282 459 533 375
Maydanoz 762 864 975 1.352 1.724 1.135
Roka - - - - 8 8
T. Fasulye 9.064 10.121 9.679 9.146 10.678 9.737
T. Bakla 3.011 3.025 3.763 3.115 33.110 3.204
T. Bezelye 2.912 2.825 2.916 2.959 2.767 2.875
B. Fasulye 206 196 249 195 241 217
Börülce
Börülce 34 - 105 128 128 98
Bamya 926 1.075 1.136 1.020 1.157 1.063
Balkabağı 69 35 42 67 68 56
Kavun 8.818 6.953 7.427 11.093 9.739 8.808
Karpuz 42.738 26.163 30.314 29.046 27.587 31.169
Sakız Kabağı 5.324 5.044 5.779 4.381 5.255 5.156
Hıyar 9.825 10.071 9.997 10.021 12.283 1.043
Patlıcan 9.528 9.408 9.715 10.180 10.560 9.878
Domates 34.334 34.500 37.541 42.776 45.373 38.904
Dolma Biber 5.338 5.167 4.521 6.324 4.755 5.221
Sivri Biber 8.640 8.983 10.254 12.376 16.270 11.304
Sarmısak 818 843 756 1.300 688 881
Soğan 2.898 3.307 2.979 3.142 3.363 3.137
Havuç 593 894 1.312 942 980 944
Bayır Turpu 31 25 18 15 39 25
Kırmızı Turp 3.403 3.992 4.973 3.978 4.375 4.144
Yer Elması
Şalgam
Yer elması - - 6 5 - 5
Şalgam 7 6 6 10 15 8
Karnabahar 1.008 1.145 1.002 834 1.000 997
Kuşkonmaz
Toplam 161.726 146.960 158.809 170.296 207.852 153.748
Cetvel.7.9. Akdeniz Bölgesi Sebze Üretim Miktarları (ton)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 60.299 51.871 41.474 52.156 40.612 49.282
Yaprak lahana 1.100 1.495 3.344 2.685 2.325 2.189
Enginar 48 68 1.393 36 12 311
Kereviz 199 280 275 335 410 299
Marul 59.164 88.864 98.590 117.181 99.111 92.582
Kıvırcık 18.897 15.603 17.567 26.950 26.558 2.111
Ispanak 22.316 25.827 28.534 32.370 33.631 28.535
Pırasa 42.453 40.957 47.936 44.333 47.230 44.581
Pazı 10.305 6.238 6.955 6.036 5.730 7.052
Semizotu 411 463 288 312 312 357
Tere 353 347 454 451 288 378
Dereotu 12 16 8 36 54 25
Nane 1.779 2.177 2.345 3.933 4.235 2.893
Maydanoz 9.040 11.459 12.525 16.295 20.341 13.932
Roka -- -- -- -- 68 68
T. Fasulye 76.742 76.599 82.261 79.327 117.009 86.387
T. Bakla 23.607 21.552 27.103 20.823 20.906 22.798
T. Bezelye 13.735 13.581 13.597 18.621 12.272 14.361
B. Fasulye 993 1.312 1.710 1.285 1.774 1.414
Börülce
Börülce 410 541 1.353 1.617 1.448 1.073
Bamya 3.082 3.489 3.587 3.266 5.084 3.701
Balkabağı 845 633 604 868 1.586 907
Kavun 140.194 146.562 180.602 224.190 236.422 153.074
Karpuz 1.367.937 933.322 1.092.138 1.038.202 1.015.249 1.089.369
Sakız Kabağı 136.034 134.434 182.487 129.213 138.721 144.177
Hıyar 427.398 491.166 526.596 575.109 906.030 585.259
Patlıcan 248.987 258.138 297.516 378.827 367.931 310.279
Domates 1.485.355 1.607.972 1.935.542 2.323.636 2.423.667 1.955.228
Dolma Biber 88.515 88.830 78.543 127.380 129.242 102.502
Sivri Biber 184.004 203.325 226.066 363.313 481.414 291.624
Sarmısak 10.452 12.038 9.466 10.251 7.241 9.896
Soğan 49.052 57.734 50.836 44.943 50.423 50.597
Havuç 8.233 13.263 40.776 21.114 31.247 22.926
Bayır Turpu 528 307 201 153 565 349
Kırmızı Turp 66.760 108.870 137.958 117.276 128.499 111.872
Yer Elması
Şalgam
Yer elması -- -- 72 65 -- 68
Şalgam 130 120 106 210 225 158
Karnabahar 15.120 17.902 15.624 12.868 16.998 15.702
Kuşkonmaz
Toplam 4.574.489 4.437.325 5.206.432 5.795.666 6.374.870 5.218.316
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
|
|
|
| Marmara Bölgesinde Sebzecilik |
|
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 09:32 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
TÜRKİYE SEBZECİLİK BÖLGELERİ VE ÖZELLİKLERİ Marmara Bölgesi :
Bu bölge başta İstanbul olmak üzere Bursa, Düzce, Edirne, İstanbul, Kırklareli, Kocaeli, Sakarya, Tekirdağ ve Yalova illerini içerisine almaktadır.
Bölgenin Trakya kesimi ile Anadolu yakası arasında bariz iklim farkı görülür. Fakat bölgede genellikle nemli ve sıcak deniz iklimi hüküm sürer. Trakya’nın iç kısımlarında yer yer iklim sertleşir ve kara iklimi görüntüsü verir. Genelde yazlar sıcak, kışlar ılıktır. Ortalama yıllık sıcaklık 13,6oC’dir. Donlu günler sayısı 4-5’i çok ender aşar. Ortalama yaz günü sayısı 80-120, kış günü sayısı 2-8 arasındadır. Bölgenin iki deniz arasında yer alması nedeniyle yaz aylarında bile hava rutubetini % 60’ın altına düşürmez. Yıllık yağış miktarı 400-1000 mm arasında değişir. Uzun yıllar ortalamasına göre yağış miktarı 643,5 mm’dir. Yağış diğer bölgelere oranla sene içersine daha muntazam dağılmıştır. Yalnız Temmuz ile Eylül ayları arasında yağış miktarı azalır. Etkin rüzgarların yönü kuzey, kuzey-doğu’dur.
Bölge iklimi her türlü sebzenin yetişmesine uygundur ve bölgeye “kaliteli sebze yetiştiren” unvanı kazandırır. Bölgenin en iyi sebze yetiştiren illeri İstanbul, Sakarya, Kocaeli, Düzce, Bursa ve Edirne’dir. İstanbul Marmara Bölgesi içersinde sebzecilik bakımından tarihsel bir öneme sahiptir. Osmanlı İmparatorluğu zamanından beri il içi ve çevresinde zamanın en modern sebzeciliği uygulanmış ve o devirlerde kurulan sebze bahçeleri bugün yerlerini binalara terk etmiş olmalarına rağmen hala anılmaktadır. Bir çok semt adlarını, yetiştirdikleri ünlü sebze çeşitlerinden almıştır. Bayrampaşa deyince Bayrampaşa enginarı, Langa deyince Langa hıyarı, Çengelköy deyince Çengelköy hıyarı, Yedikule deyince Yedikule marulu ve Maltepe deyince Maltepe hıyarı akla gelir. Fakat İstanbul’un nüfus yoğunluğunun hızla artması, bu nadide sebze yetiştirme alanlarının yok olmasına ve yerlerinin beton yığınlarıyla kaplanmasına neden olmuştur. Bu yüzden de İstanbul eskiden önemli bir sebze yetiştirme merkezi iken son yıllarda bu özelliğini kaybetmek üzeredir. Eskiden İstanbul’a bağlı bir ilçe olan ve şu anda il’e dönüşen Yalova turizm yanında bağ-bahçe tarımının en iyi uygulandığı yerdir. Bu nedenle Tarım Bakanlığı burada FAO ile işbirliği yaparak Büyük Atamızın sevdiği bu ile Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü’nü kurmuş ve Yalova’ya ayrı bir önem vermiştir. Yalova bölgenin ve hatta Türkiye’nin en eski ser sebzeciliği ve çiçekçiliği yapan yeridir.
Marmara bölgesinin sebzecilik bakımından ikinci öneme sahip ili Bursa’dır. Burada hem taze tüketim ve hem de konserve için sebze üretimi yapılır.Yetiştirilen sebzeler arasında domates, patlıcan, hıyar, bezelye, fasulye, kabak en başta gelir.
Bölgenin son yıllarda sebzecilik bakımından önem kazanan illeri Düzce ve Kocaeli’dir. Kocaeli’nde endüstri bitkileri yetiştiriciliği yanında sebze tarımı giderek gelişmekte ve dörtlü ekim nöbeti uygulanmaktadır. Bu bakımdan soğan ve patates birinci ürün olarak karşımıza çıkar. Bunları kabak ve domates izler. Son yıllarda fasulye ve bezelye de önem kazanmaya başlamıştır. Bölgenin Trakya kesiminde İstanbul’dan Edirne’ye doğru gittikçe iklim sertleşir. Sebzeciliğe burada en uygun yer Tekirdağ’dır. Bu ilimiz karpuz ve kavun yetiştiriciliği ile ün salmıştır. Bölgede yetiştirilen sebzelerin çoğu yöre pazarlarında satılır. Zaten İstanbul 10-12 milyon nüfusu ile Türkiye’nin birinci derecede tüketici ilidir. Sadece Yalova, Bursa, Kocaeli illerinde yetiştirilen fazla ürün iç ve dış pazarlara yollanır. 1992-2000 yılları istatistik verilerine göre sebze ekim alanı 85-100 bin hektar ve üretilen sebze miktarı 2,5-3 milyon tondur. Üretilen sebzeler arasında domates 1,5 milyon ton, karpuz 380 bin ton, sivribiber ve lahana 110 bin ton, pırasa, dolma biber, kavun 80 bin ton, hıyar, patlıcan 60-75 bin ton, taze fasulye 40 bin ton, balkabağı, sakız kabağı ve soğan 10-15 bin ton, karnabahar, bezelye, bakla ve kıvırcık salata 5-10 bin ton kapasiteye sahiptir (Cetvel 7.6 ve 7.7).
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
|
|
|
| Ege Bölgesinde Sebzecilik |
|
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 09:28 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
TÜRKİYE SEBZECİLİK BÖLGELERİ VE ÖZELLİKLERİ Ege Bölgesi :
Bu bölge Aydın, Balıkesir, Burdur, Çanakkale, Denizli, Isparta, İzmir, Manisa ve Muğla illerinden oluşur.
Bölgenin büyük kısmı özellikle sahil kesimi ve denizin etkisini sürdürdüğü dağlar arasındaki, denizden içeri doğru açılan ovalarda ılık deniz iklimi hüküm sürer. Bölgenin Balıkesir, Burdur, Isparta kara iklimi, Manisa ve Aydın illeri kara iklim ve kısmen deniz iklimi arası bir özellik sergiler. Ortalama sıcaklık 10-16oC’dir. Yaz ayları sıcaklığı 25-30oC ve bazı yıllar 35oC’ye kadar yükselir. Nadiren 40oC’ye çıkar. Kış ayları sıcaklığı 5-10oC olup, karasal iklimin hüküm sürdüğü yerlerde 0-5oC arasındadır. Kıyıda yıllık yağış miktarı 400-600 mm’dir ve iç kesimlerde 200-400 mm’ye kadar iner. Hava rutubet oranı ortalama % 60-70’dir. Yazın rutubet oranı düşer, kışın yükselir. Yaz günleri sayısı 120-180, kış günü sayısı iç kesimlerde 10-90’dır. Kıyıda ender olarak bazı yıllar da 0-5 gün arasında gerçekleşir. Donlu günler sayısı kıyıda 1-10, iç kesimlerde 40-50’ye kadar çıkar.
Sebzecilik, gün geçtikçe bölgenin bütün illerine yayılmaktadır. İzmir, Manisa, Aydın, Balıkesir, Muğla ve Çanakkale illerinde üretim alanı ve miktarı oldukça fazladır. Kendi il gereksinimlerini karşıladıkları gibi, fazla ürünü Türkiye içine ve dış ülkelere sevk ederler. Bölgede ser sebzeciliği hızlı bir gelişim göstermiştir. Başta Muğla olmak üzere İzmir ve Aydın illerinde geniş çapta yayılmıştır. Diğer taraftan turfanda sebzecilik yanında, esas olarak tarla sebzeciliği göze çarpar. Çanakkale, Balıkesir, Manisa, İzmir illerinde konserve fabrikalarına domates, turşuluk hıyar, fasulye, bezelye, sivri biber ve lahana üretilmektedir.
İklim koşullarının 120-180 gün dışarıda yetiştiricilik yapma olanağını sunması, yıl içinde 2-3 sebzeyi arka arkaya aynı alandan kaldırmayı mümkün kılar. Cetvel 7.4-7.5’de bölgenin sebze üretim alanları ve üretim miktarları verilmiştir. 1992-2000 yılları arasındaki istatistik verilere göre 170-210 bin hektar alandan 4,5- 6,0 milyon ton sebze elde edilmektedir.
Ege bölgesi yeraltı sıcak suları bakımından Türkiye’nin en zengin yeridir. Maden Tetkik Arama Enstitüsü’nün yıllar öncesi yaptığı sondaj çalışmalarında 800-2000 m derinlikten jeotermal sıcak sular yeryüzüne çıkartılmış ve çıkartılmaya zaman zaman devam edilmektedir. Çıkan sular 80-120oC sıcaklığa sahiptir. Bu sıcak sulardan çeşitli şekillerde fayda sağlamak mümkündür. Günümüzde birçok ülkede binaların ısıtılması, elektrik enerjisi elde edilmesi,
Cetvel 7.2. Kuzey Orta Anadolu Bölgesi Sebze Üretim Alanları (hek)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 1.753 1.632 1.459 1.259 1.290 1.478
Yaprak lahana 335 300 308 316 225 302
Marul 559 620 870 1.091 1.379 903
Kıvırcık 3.128 1.784 2.417 2.521 2.469 2.463
Ispanak 2.428 3.490 3.334 3.343 3.550 3.229
Pırasa 1.689 1.641 1.620 1.618 1.485 1.610
Pazı 7 10 12 15 - 11
Semizotu 79 81 61 50 50 64
Tere 73 57 34 14 50 35
Dereotu 20 - - 2 5 9
Nane 25 27 45 41 48 37
Maydanoz 235 250 235 228 244 238
Roka - - - 8 18 13
T. Fasulye 7.408 7.562 8.361 8.224 7.850 7.881
T. Bakla 242 208 217 196 227 218
T. Bezelye 148 331 342 374 493 337
B. Fasulye 852 874 864 822 896 861
Börülce 1 - - - 11 6
Bamya 326 378 336 319 305 332
Balkabağı 1.178 1.132 1.000 927 904 1.028
Kavun 47.184 49.364 44.338 39.009 37.864 43.551
Karpuz 21.860 22.514 17.415 15.183 15.085 18.411
Sakız Kabağı 1.312 1.216 1.319 1.441 1.210 1.299
Hıyar 4.831 5.473 5.178 5.128 5.092 5.140
Patlıcan 1.698 1.297 1.279 1.222 1.232 1.345
Domates 13.581 14.664 16.284 16.031 17.430 15.598
Dolma Biber 1.158 1.818 1.605 1.305 1.232 1.423
Sivri Biber 2.853 3.028 3.511 3.255 3.214 3.172
Sarmısak 174 213 187 154 185 182
Soğan 2.806 3.004 3.211 3.252 3.449 3.144
Havuç 2.584 2.726 2.867 2.886 2.936 2.799
Bayır Turpu 540 229 219 203 232 284
Kırmızı Turp 249 56 185 192 230 182
Yer Elması 55 6 36 31 23 30
Şalgam 29 29 6 13 11 17
Karnabahar 31 39 90 100 169 85
Toplam 121.431 126.053 119.245 110.773 111.093 117.717
Cetvel 7.3. Kuzey Orta Anadolu Bölgesi Sebze Üretim Miktarı ( ton)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 37.685 33.437 28.949 26.256 30.194 52.712
Yaprak lahana 7.122 6.451 6.650 7.042 4.353 6.323
Marul 8.177 8.453 12.279 17.848 30.613 15.474
Kıvırcık 15.164 29.739 39.171 47.323 51.233 42.526
Ispanak 20.347 30.339 29.209 32.311 32.530 28.947
Pırasa 27.906 31.099 30.116 30.136 30.737 29.998
Pazı 130 180 216 270 - 151
Semizotu 3.108 1.165 793 751 708 1.305
Tere 561 450 234 110 170 305
Dereotu 199 - - 5 100 101
Nane 105 154 290 269 305 224
Maydanoz 693 842 813 945 1.162 891
Roka - - - 36 183 109
T. Fasulye 51.404 54.103 58.378 62.715 62.117 57.743
T. Bakla 1.747 2.080 2.040 2.051 2.147 2.013
T. Bezelye 776 1.630 1.865 2.731 3.615 1.463
B. Fasulye 6.105 6.284 5.860 5.117 5.640 5.801
Börülce 1 - - - 55 28
Bamya 668 1.019 950 1.055 931 924
Balkabağı 15.150 15.597 15.010 16.327 15.134 15.443
Kavun 548.992 559.334 605.202 541.174 557.002 562.340
Karpuz 247.814 271.118 327.935 335.451 314.004 299.264
Sakız Kabağı 18.724 19.624 23.083 23.396 20.837 21.132
Hıyar 71.010 78.850 76.246 80.534 80.916 77.911
Patlıcan 22.031 18.017 19.526 17.020 17.643 18.847
Domates 332.850 430.257 566.017 536.172 606.204 494.300
Dolma Biber 12.214 24.981 19.542 16.607 15.525 17.773
Sivri Biber 33.622 33.007 42.192 40.889 36.299 37.201
Sarımsak 1.090 1.506 1.309 1.083 1.206 1.238
Soğan 38.454 43.313 50.703 40.753 56.237 45.892
Havuç 97.808 111.478 120.041 122.506 120.505 114.467
Bayır Turpu 6.758 2.482 2.658 2.870 3.474 3.648
Kırmızı Turp 4.521 591 4.629 5.401 6.550 4.338
Yer Elması 754 84 542 541 386 461
Şalgam 332 319 65 161 101 195
Karnabahar 280 690 1.431 1.500 2.802 1.340
Toplam 1.634.302 1.818.673 2.093.944 2.019.356 2.111.618 1.962.828
Cetvel 7.4. Ege Bölgesi Sebze Üretim Alanları (hektar)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 3.309 3.360 3.742 4.190 4.186 3.357
Yaprak lahana 54 35 59 48 48 48
Enginar 541 595 747 964 967 762
Kereviz 520 508 818 621 545 622
Marul 1.856 2.075 2.053 2.276 2.748 2.201
Kıvırcık 393 426 465 526 578 477
Ispanak 4.142 4.453 4.854 4.743 5.175 4.663
Pırasa 3.400 3.239 3.504 3.480 3.669 3.458
Pazı - - 20 21 21 20
Semizotu 3 15 21 26 24 17
Tere 9 27 27 22 24 21
Dereotu 4 10 11 44 53 24
Nane 6 18 19 19 24 17
Maydanoz 556 610 647 709 819 668
Roka 15 57 62 72 67 54
T. Fasulye 9.605 9.551 9.507 9.950 11.106 9.943
T. Bakla 2.215 2.314 2.126 2.047 1.923 2.125
T. Bezelye 1.198 1.911 1.733 1.876 2.092 1.760
B. Fasulye 926 1.458 1.960 972 1.162 1.295
Börülce 627 768 1.221 1.254 1.373 1.052
Bamya 2.915 3.974 4.285 1.122 3.940 3.844
Balkabağı 490 477 433 442 476 463
Kavun 22.566 26.222 27.643 27.717 27.400 26.309
Karpuz 33.036 36.080 32.632 31.799 32.928 32.695
Sakız Kabağı 2.717 2.921 2.422 2.101 2.159 2.464
Hıyar 8.108 7.985 9.565 8.751 8.490 8.579
Patlıcan 8.147 8.671 8.734 8.026 8.159 8.347
Domates 47.215 46.026 53.746 62.316 63.317 54.524
Dolma Biber 5.287 4.118 3.022 2.816 2.873 3.623
Sivri Biber 7.393 8.798 12.221 13.055 13.677 11.028
Sarmısak 515 519 539 498 536 521
Soğan 2.558 2.748 2.632 2.469 2.587
2.598
Havuç 1.682 2.172 3.283 2.222 1.560 2.163
Bayır Turpu 347 412 345 329 350 356
Kırmızı Turp 162 128 163 167 205 135
Yer Elması - - 1 1 2 1
Şalgam - - - - 14 14
Karnabahar 2.403 2.548 2.894 2.782 2.852 2.695
Kuşkonmaz 4 3 3 3 3 3
Toplam 174.924 185.232 198.159 200.476 208.132 192.946
Cetvel 7.5 Ege Bölgesi Sebze Üretim Miktarı (ton)
(Kaynak : Tarım Bakanlığı İstatistikleri)
Sebze Çeşitleri 1992 1994 1996 1998 2000 Ortalama
Beyaz lahana 96.242 101.703 109.693 124.736 126.739 111.822
Yaprak lahana 1.105 816 1.672 1.560 1.760 1.382
Enginar 6.306 7.620 10.653 15.432 13.643 10.730
Kereviz 6.940 8.116 14.675 10.936 11.147 10.362
Marul 29.487 35.636 35.898 41.138 56.105 39.812
Kıvırcık 4.475 4.420 4.900 5.644 6.416 5.171
Ispanak 31.736 37.336 44.159 42.545 49.418 41.038
Pırasa 88.474 83.041 88.668 86.514 89.605 87.260
Pazı - - 200 210 205 202
Semizotu 272 213 170 213 167 207
Tere 41 87 121 107 122 95
Dereotu 17 53 56 209 256 118
Nane 24 109 109 103 128 94
Maydanoz 5.761 5.757 6.008 6.705 8.011 6.448
Roka 95 319 394 474 377 331
T. Fasulye 80.972 82.377 87.465 88.429 104.300 88.708
T. Bakla 18.301 18.148 17.011 16.524 15.087 17.014
T. Bezelye 6.202 10.769 9.325 13.057 13.127 10.496
B. Fasulye 7.389 10.474 14.547 7.436 8.696 9.708
Börülce 4.721 5.154 8.337 8.356 10.466 7.406
Bamya 9.392 14.872 14.801 14.501 14.956 13.704
Balkabağı 6.816 7.336 8.087 9.071 9.912 8.252
Kavun 431.910 491.507 522.367 543.734 539.236 505.705
Karpuz 905.939 1.065.877 1.014.252 1.006.397 1.068.073 1.012.107
Sakız Kabağı 46.055 62.753 52.738 43.994 47.224 50.552
Hıyar 150.599 191.284 239.421 270.083 317.532 233.783
Patlıcan 206.690 246.352 235.394 217.358 217.679 224.694
Domates 1.932.249 1.848.202 2.280.041 2.574.025 2.780.730 2.283.049
Dolma Biber 76.321 59.012 46.754 46.358 45.890 54.867
Sivri Biber 131.118 155.727 245.824 282.331 286.579 220.315
Sarımsak 6.047 5.170 5.094 4.838 5.284 5.286
Soğan 42.299 43.880 42.894 38.826 409.736 41.760
Havuç 42.955 60.207 71.142 60.022 43.056 55.476
Bayır Turpu 6.396 6.685 6.135 6.496 6.472 6.490
Kırmızı Turp 1.605 1.640 2.204 2.276 2.912 2.127
Yer Elması - - 10 7 10 9
Şalgam - - - - 195 195
Karnabahar 46.263 51.407 58.792 57.719 57.040 54.244
Kuşkonmaz 20 15 15 12 12 14
Toplam 4.431.235 4.724.074 5.300.026 5.648.376 6.368.303 5.221.003
kimyasal tuzların istihsali, turizm amaçlı tesislerde insan sağlığı açısından kullanılması, yine güzel tabiat harikaları yaratılması ve tarımsal alanda kullanılması olasıdır.
Tarım alanında sıcak sulardan çiftlik evlerinin, ahırların, kümeslerin, mantar yetiştirme evlerinin ve serlerin ısıtılmasında, sebzelerin kurutulmasında ve soğuk hava depolarında yararlanılır. Bizde tarım alanında sıcak suların uygulamaya konuluşu 30-35 yıl öncesi başlamıştır. İlk çalışma Denizli ili Sarayköy’de serleri ısıtılmasıyla yapılmıştır. Daha sonra uygulama İzmir Balçova ve Bergama ilçelerinde başlamıştır.
Ege Bölgesinde domates 2,2 milyon ton, karpuz 1 milyon ton, hıyar, kavun 500 bin ton, patlıcan ve sivri biber 200-250 bin ton, lahana 100 bin ton, pırasa ve taze fasulye 80 bin ton, ıspanak ve marul 40 bin ton, bakla ve pazı 10 bin ton üretilmektedir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
|
|
|
| Kuzey Orta Anadolu Bölgesinde Sebzecilik |
|
Yazar: Livadi - 07-28-2010, 09:26 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
TÜRKİYE SEBZECİLİK BÖLGELERİ VE ÖZELLİKLERİ Kuzey Orta Anadolu Bölgesi
Bu bölge Ankara, Bilecik, Bolu, Çankırı, Çorum, Eskişehir, Kırıkkale, Kırşehir, Kütahya, Uşak ve Yozgat’tan oluşur.
Bölgede genel olarak kara iklimi hakimdir. Yazlar kurak ve sıcak, kışlar kısmen yağışlı ve soğuk geçer. Bölgenin yıllık ortalama sıcaklığı 10oC’dir. Yaz ayları sıcaklığı 30-35oC’ye kadar çıkar. Ortalama 25oC’dir. Kış ayları sıcaklığı bazı yıllar sıfırın çok altına düşer ve bazen –15 ve –20oC’ye iner. Ancak ortalama kış ayları sıcaklığı –5oC’dir. Yaz günleri sayısı 70-100, kış günleri sayısı 80-100, donlu günler sayısı 25-30’dur. Ortalama yıllık yağış 400-600 mm arasında değişir ve daha çok geç sonbahar, kış ve erken ilkbahar aylarında düşer. Yaz ayları genelde kuraktır. Rutubet ortalaması % 55-65’tir.
Bölgede ticari anlamda sebzecilik Ankara, Kırıkkale, Eskişehir, Bolu ve Bilecik’te yapılır.
Diğer illerde üretilen sebzeler ev bahçelerinde ve köylerde ailelerin kendi gereksinimlerini karşılamak üzere ve çok az da mahalli pazarlarda satış içindir. 1991-2000 yılları arasında sebze üretim alanları 115-125 bin hektar ve bu alan üzerinde üretilen sebze miktarı 1,5-2,2 milyon ton arasındadır (Cetvel 7.2 ve 7.3). Sebzeciliğin en geliştiği alanlar Sakarya ve Kızılırmak nehirleri ve bu nehirlere bağlanan kollarının geçtiği dar kıyı şeritleri ve ovalardır. Ovalarda büyüklüğü 100 –300 dönümün üzerine çıkan işletmelere rastlamak mümkündür. Bölgede en çok 500-600 bin ton ile kavun ve domates, 300-400 bin ton ile karpuz ve sivri biber, 100-120 bin ton ile havuç, 50-70 bin ton ile lahana, taze fasulye, hıyar soğan, kıvırcık salata ve marul, 20-30 bin ton ile ıspanak, pırasa, sakız ve bal kabağı, patlıcan ve dolma biberi üretilmektedir.
Kaynak: Genel Sebzecilik Kitabı Prof. Dr. Atila Günay
|
|
|
|