| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 2077 aktif kullanıcı var. » (0 Üye - 2072 Ziyaretçi) Applebot, Bing, Facebook, Google, Yandex
|
| Son Yazılanlar |
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 57.618
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.898
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 467
|
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 5.068
|
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 59.769
|
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.485
|
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.966
|
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.379
|
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.613
|
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.637
|
|
|
| Meyve Ağaçlarının Çeşitli Organları ve İşlevleri |
|
Yazar: Livadi - 05-02-2010, 11:53 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
MEYVE AĞAÇLARININ ÇEŞİTLİ ORGANLARI VE BUNLARIN İŞLEVLERİ
Meyve ağaçlarının tür ve çeşidine göre, köklerde depolanan besin maddeleri, bu bitkilerin toplu gelişmelerine fizyolojik dengelerinin oluşmasına, meyvelerin kaliteleri ile ağaçların yaşamları üzerine olumlu ya da olumsuz etki yaparlar. Köklerde, depo maddeleri az ise, meyve ağaçlarının fizyolojik etkinlikleri ile morfolojik (organografik) yapıları yetiştiricinin arzu ettiği şekilde oluşamaz. Öte yandan, bu depo maddelerinin yeterli olması halinde meyve ağaçlarına uygulanacak teknik ve özellikle budama işlemleri, istenen şekilde uygulanır ve fizyolojik denge de kısa zamanda oluşur. Meyve ağaçlarının fizyolojik ve ekonomik ömrü uzun olur. Bunun sonucu, yetiştirici planladığı amacına biraz geç olmakla birlikte, güvenli ve rahat ulaşır (Wright ve Titchmarsh, 1981).
Diğer bitkilerde olduğu gibi, meyve ağaçlarında, dallar, gözler ve köklerde üretilen zıt etkili uyartıcı ve engelleyici olmak üzere iki grup büyümeyi düzenleyici maddeler vardır. Bunlardan uyartıcı olanları rneyve ağaçlarında, çiçeklerin açılması, meyve. tutumu. sürgünlerin gelişmesi, meyve dökümleri. çeliklerin köklenmesi. çekirdeksiz meyve (partenokarp) oluşumu, ağaçların kış dinlenmelerine girmeleri vb. gibi fizyolojik faaliyetleri düzenlerler. Öte yandan, engelleyici denilen bir grup hormon ise, yukarıda sayılan fizyolojik faaliyetleri kısıtlar ya da tamamen önlerler. Bunların meyve ağaçlarında oluşmaları, miktarlarının artması, eksilmesi ya da etkileşimleri aylara göre değiştiği gibi, uyartıcılarla engelleyicilerin üretilmeleri do. farklı yamanlarda oluşmaktadır. Örneğin, meyve ağaçlarının bünyelerinde, uvartıcıların veva engelleyicilerden birinin bol miktarda bulunduğu zaman azalır (Şekil 1)
![[Resim: attachment.php?attachmentid=426&stc=1&d=1233591210]](http://www.bahcesel.com/forumsel/attachment.php?attachmentid=426&stc=1&d=1233591210)
Bu büyümeyi düzenleyicilerin bitki bünyelerinde bulunmalarından, ilk kez Boysen Jensen söz etmiş, ilerleyen zaman içerisinde de gelişen teknoloji ve laboratuvar teknikleri sonucu bu maddelerin neler olduğu ve nerelerde üretildikleri bulunmuştur. Bu buluşlardan sonra bitkilerde bulunan doğal hormonların benzeri etkilerini yapan kimyasal maddeler, yapay olarak laboratuarlarda üretilmeğe başlamıştır. Meyve ağaçlanndaki
fizyolojik çabalar üzerinde oksin-gibberellin, sitokinin, absizik asit ve etilen gibi Büyümeyi düzenleyicilerin çok büyük etkileri vardır (Küden ve Kaşka. 1990; Kaşka ve Küden, 1990).
Oksinler. bitkilerin büyüme noktalarında oluşur ve karbonhidratlarla birlikte kök ucuna taşınırlar. Bunlar meyve ağaçlarında daha çok büyümeyi düzenlerler. köklerde üretilir. Ayrıca meristematik ve genç dokularda üretilen gibberellinler de köklere taşınır, buradan da sürgünlere nakledilir. Bunlar da büyümeyi düzenlerler.
Sitokininler, meyve ağaçlarında köklerde oluşur. Tomurcuklarda ve kambiyumda hücre bölünmesini hızlandırırlar, yan tomurcukların sürmelerini ve gelişmelerini olumlu yönde etkilerler. Sitokininler ayrıca, oksinlerin neden olduğu apical dominansı (tepe tomurcuğu baskınlığı) ortadan kaldırırlar (Küden ve Kaşka, 1990).
Absizik Asit, kloroplastlarda üretilmekte ve köklerin su ve besin maddesi alımı üzerine hücre geçirgenliğini artırarak etkili olmaktadır. Absizik asit hücre bölünmesini ve büyümesini yavaşlatır ve ayrıca mevve ağaçlarının kış dinlenmesine girip çıkmalarında rol oynar.
Etilen bir gazdır ve bitki hücreleri tarafından üretilir. Etilen üretimi, oksin ve öteki buyümeyi düzenleyicilerin dokulara uygulanmasından sonra büyük Ölçüde artmaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalardan anlaşılıyor ki, meyve ağaçlarının çeşitli organları, meyve ağaçlarının fizyolojik faaliyetlerinde önemli rol oynamaktadır. Yukarıda Özel belirtilen nedenlerle, kısa da olsa, meyve ağaçlarının çeşitli organları ve bunların gelişmeleri üzerine etkili olan faktörler üzerinde durmayı, meyve ağaçlarının budanması ve bundan beklenen sonuçlar bakımından yararlı bulmaktayız.
Kaynak: Prof.Dr. Muhsin YILMAZ
|
|
|
| Kökler |
|
Yazar: Livadi - 05-02-2010, 11:50 PM - Forum: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
- Yorum Yok
|
 |
KÖKLER
Meyve ağaçlarında kökler, esas (kazık) kökler, yan ve saçak kökler olmak üzere üçe ayrılır. Yan kökler, esas kökün çatallanmasıvla oluşur. Kazık kökler, az dallanarak gelişmelerini yerin merkezine doğru yaparlar. Bu kökler, toprak içerisinde çok derinlere kadar gider ve ağacı çok kuvvetli olarak toprağa bağlarlar. Meyve yetiştiriciliğinde bu kökler genellikle istenmeyen köklerdir. Bu nedenle fidanlıklardan sökülen fidanlar, kazık kökleri kesildikten sonra dikilirler. Meyve türlerimizden özellikle armut, Badem, kayısı ve kiraz kazık köklüdür.
Meyve ağaçları için saçak kökler çok önemlidir. Bunlar, meyve ağacını toprağa kazık ve yan kökler kadar kuvvetli olarak bağlamamakla beraber, geniş bir alana yayılmaları nedeni ile besin maddelerini topraktan alma işini daha iyi yaparlar. Genellikle toprağın 15-80 cm derinliklerinde bulunurlar.
![[Resim: attachment.php?attachmentid=427&stc=1&d=1233591555]](http://www.bahcesel.com/forumsel/attachment.php?attachmentid=427&stc=1&d=1233591555)
Kök, kök ucu, (kaliptra veya yüksük) büyüme bölgesi (uzama bölgesi), emici tüyler kısmı ve besinlerin taşınmasına yarayan kısım olmak" üzere dört ana bölümden oluşur.
Kök uçları, köklerin toprak içerisinde genişliğine ve derinliğine büyümelerini sağlarlar. Bunların ucunda, yeni oluşan kökleri toprağın sert kısımlarına karşı koruyan Kaliptra veya kök şapkası vardır. Meristematik hücrelerden meydana gelen 5-10 cm lik kısa bölge ise, uzama bölgesidir. Emici tüylerin bulunduğu farklılaşma bölgesinde dokular özel şekillerini alır (Heilbom-Akdik, 1946; Ryugo, 198 [Cool] .
Kökler, genellikle meyve ağaçlarının türüne, çeşidine, anaçlara, toprağın yapısına, depolanan besin maddeleri ve hormonların durumu ile, içerisinde büyüdüğü, geliştiği ortamın koşullarına bağlı olmak üzere meyve ağacının toplam ağırlığının % 20-30'unu oluşturur. Nitekim, Şuta ve ark.'nin (1956) erik, badem, elma ve armut ağaçlarının kökleri üzerinde yaptıkları incelemelere göre, kökler meyve ağacının tüm ağırlığının % 27-35'ini oluşturmaktadır. Fakir topraklarda bu oran daha da yüksek olmaktadır.
Meyve ağaçlarının en önemli organlarından biri olan köklerin, genişliğine ve derinliğine büyümelerinin meyve ağacı bakımından çok büyük önemi vardır. Meyve ağaçlarının taçlarının sağlıklı gelişmeleri, erken veya geç meyve vermeğe başlamaları, fizyolojik dengelerinin oluşması, meyvelerin bol ve kaliteli olmaları, meyve ağaçlarının yaşam sürelerinin kısa ya da uzun olması hep köklerin genişliğine ve derinliğine büyümelerine bağlıdır. Kök sistemi bazı hallerde, birkaç yaşındaki genç bir ağacın hemen meyve vermeye başlamasına (fizyolojik dengenin generatif faaliyetler yararına bozulmasına) ve yaşlanmasına neden olabileceği gibi, bazen de meyve ağaçlarının meyveye başlamasının gecikmesine, yani, gençlik kısırlığının 10-15 yıl gibi uzun bir süre devam etmesine de neden olabilir. Bu durum, doğal olarak, meyve bahçesinin fizyolojik ve ekonomik ömrü bakımından büyük bir önem taşır. Bu nedenle meyve ağacının, özellikle köklerin, içerisinde bulunduğu ortam şartlarını bilmek, kültürel önlemleri ona göre uygulamak, belirtilen sakıncaları önlemeğe yardımcı olabilir.
Meyve ağaçlarında köklerin genişliğine ve derinliğine büyümeleri, iç ve dış olmak üzere başlıca iki faktörün etkisi altında oluşur. Şüphesiz, meyve ağacının kalıtsal yapısı ve yedek besin maddeleri ile hormonlar, iç; meyve ağaçlarının üzerine aşılandıkları anaçlar, köklerin içerisinde bulunduğu ortamın nitelikleri, yani, toprak sıcaklığı, toprak nemi, toprağın havalanması (O2 ve CO2 ilişkisi), toprağın fiziksel, kimyasal ye biyolojik özellikleri de dış faktörleri oluşturur (Chandler, 1947; Kolesnikov 1952).
Prof Dr. Muhsin YILMAZ
|
|
|
| Seralarda Görülen Virüs Hastalıkları |
|
Yazar: Livadi - 05-02-2010, 11:45 PM - Forum: Bitki Koruma
- Yorum (3)
|
 |
[COLOR="DimGray"]SERALARDA GÖRÜLEN ÖNEMLİ VİRÜS HASTALIKLARI
Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜMÜŞ
Prof. Dr. Ülkü YORGANCI
Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü[/COLOR]
Domates Mozayığı Tütün Mozayık Virüsü’nün domatese özelleşmiş ırkları neden olmaktadır. Bitkilerde hafif ve orta şiddette çalılaşma gözlenir. Virüs, yeşil ırk grubuyla bulaşınca, açık ve koyu yeşil bir mozayık meydana gelir. Yapraklarda uzama, dişlilik artması gibi şekil bozuklukları görülür. Buruşukluk, dönüklük ve iplik yapraklılık gibi yaprak ayası daralması ortaya çıkar.
Sarı ırklardaki bulaşmalarda ise çok şiddetlidir. Yaprak damarları, yaprak sapı ve bitki gövdesinde kahverengi-siyah çizgi veya bant şeklinde ölü alanlara yol açar. Meyvelerde renk değişiklikleri, şekil bozuklukları ve lekeler oluşur. Ürün azalır.
Çiçeklenme öncesi bulaşmalar daha fazla ürün kaybına neden olurlar En önemlisi ise şaşırtma sırasındaki bulaşmalardır. Domateslerde virüsler ve özellikle domates mozayık virüsü %30-50 arasında ürün kayıbı yaparlar. Domates mozayık virüsüne yakalanan meyvelerin tohumlarının da yarısı virüse bulaşmaktadır. Çiçeklenme sonrası bulaşmalarda, gece sıcaklığının aniden 18oC’nin altına düştüğü ve nemin %80’den fazla olduğu zamanlarda meyve içi kahverengileşir. Virüs belirtileri domates çeşidine, virüs ırkına ve çevre koşullarına göre farklı olmaktadır.
Virüslerin yetiştirilen bitkilerde ve yabancı bitkilerde konukçuları olmaktadır. Virüsler, temasla, tohumla ve böceklerle taşınmaktadırlar.
Domates Çift Virüslü Çizgi Hastalığı: Domates Mozayık Virüsü ile Patates X Virüsü’nün karışık bulaşması sonucu ortaya çıkmaktadır. Genç bitkilerin öldüğü, şiddetli bir şok şeklinde görülür. Yaşlı bitkiler kendilerini toparlayabilir, fakat gelişmeleri zayıftır. Ürün miktarında büyük bir düşme olur. Oluşan meyveler ise lekelidir. Kısmen ölü alanlara ve bozuk şekillere sahiptir. Temasla, böceklerle ve tohumla taşınmaktadır. Hıyar Mozayık Virüsü Bu virüsün çok sayıda konukçusu vardır. Domateste “İplik Yapraklılık”, biberde “Rozet Hastalığı” ve hıyarda “Hıyar Mozayığı” hastalıklarının nedenidir. Domatesteki belirtileri çok değişmektedir. Genellikle yaprak yüzeyi daralır ve sadece orta damar kalır. Çalılaşma ve mozayik belirtileri gözlenir. Meyveler küçüktür. Çökük lekeler ve içte siyahlaşma görülür. Ekonomik değerini kaybeder. Biberde oluşturduğu Rozet Hastalığı’nda boğum aralarında kısalma olur.
Bu nedenle sürgün ucunda yaprak yığılması görülür. Öncelikle uç yapraklar çok daralmış ve şekli bozulmuştur. Yapraklarda damar araları açık renklidir. Meyve tutumu azalır. Meyveler küçük, şekilleri bozuk ve sert dokuludur. Bulaşma zamanına göre gelişme geriler. Verimde %10-30 kadar kayıp olur. Hıyarda ise Hıyar Mozayığı’na yol açar. Genç yapraklardaki mozayik, yaprak yaşlandıkça zayıflar. Kıvrılmış ve hafif kıvırcıklaşmış yapraklar ancak yarı büyüklüğüne ulaşabilir. Yaprak sapı ve gövdede boğum araları kısalır.
Yan sürgünlerin sayıları azalır. Meyvedeki belirtiler değişmektedir. Genç meyvede çoğu zaman mozayik şeklinde lekelenme olur. Bazı durumlarda, sıcaklık 27oC’yi geçerse meyve üzerinde renksiz dikenimsi çıkıntılar görülür. Erkek çiçeklerin sayılarında artma, dişi çiçeklerinde ise azalma olur. Hastalık şiddetli ise verim alınmadan bitkiler ölebilir. Bu üç önemli konukçu dışında virüs, 300 kadar bitki türünün hastalanmasına yol açar. Kabak ve kavun da ekonomik zarar oluşturduğu konukçulardandır. Temasla ve yaprak bitleriyle taşınmaktadır.
Domates Bronz Lekelilik Hastalığı (Lekeli Solgunluk Hastalığı) Hastalığıa, Lekeli Solgunluk Virüsü neden olmaktadır. Virüsün domatesteki belirtileri değişkenlik göstermektedir. Çift Virüslü Çizgi Hastalığı’nın belirtilerine benzer. Genç yapraklarda bronz renkli küçük lekeler oluşur. Genç bitkilerin büyüme uçlarında, uç yaprakların aşağı doğru kıvrılması ve solması gibi görünümler ortaya çıkar. Domates bitkilerinin gövdesinde ve yaprak sapında kahverengi çizgiler oluşabilir. Hastalıklı bitkiler bodurlaşır. Bitki çiçeklenme öncesi hastalığa yakalanırsa meyve oluşmaz. Çiçeklenme sonrası hastalanan bitkilerin meyvelerinde iç-içe halkalar şeklinde lekeler görülür. Virüs, 160’ın üzerinde bitkide hastalık yapabilmektedir. Hastalık, Thripsler aracılığı ile yayılmaktadır. Virüs, larvalar tarafından alınır ve ergin böceklerle taşınır.
Domates Sarı Yaprak Kıvırcıklığı Hastalığı Hastalığa Domates Sarı Yaprak Kıvırcıklık Virüsü neden olmaktadır. Hastalığın ilk belirtisi yaprak kenarlarında ve damar aralarındaki sararmalardır. Hasta bitkilerin yaprakcıkları içe ve dışa doğru kıvrılır. Yaprak ayası aşırı derecede küçülür. Olgunlaşan meyvelerde zarar görülmezken, yeni meyve oluşumu engellenir. Hastalığa çiçeklenme öncesi yakalanan bitkiler bodurlaşır. Önemli miktarda ürün kaybı olur. Virüs, tütünü de içeren bazı bitkilerde hastalık yapar. Beyaz sinekler hastalığın taşıyıcısıdırlar.
Biberde Mozayik Hastalığı Biber, bir çok virus hastalığına yakalanır. Biberde mozayik oluşturan virüsler içinde en yaygını ve en fazla zarar yapanı Tütün Mozayik Virüsü’dür. Bu virüsün biberlerdeki belirtileri solgunluk, bodurlaşma, bitki sapları üzerinde ölü alanlar, yaprak dökülmesi, yapraklarda mozayik belirtileri ve meyvelerde şekil bozuklukları yanısıra güneş yanıklığı gibi ölü alanlar sayılabilir. Hastalık, temas ve tohumla taşınmaktadır.
Kabak Mozayığı Kabak Mozayik Virüsü, Hıyar Mozayik Virüsü, Karpuz Mozayik Virüsü, veya Kabak Sarı Mozayik Virüsü bu hastalığa neden olmaktadır. Kabak yapraklarında şekil bozuklukları, küçülme ve mozayik lekelenmesi görülür. Meyvelerde de lekelenme ve şekil bozuklukları oluşur. Etmen Kabak Sarı Mozayik Virüsü olduğunda belirtiler çok şiddetlidir. Kabak Mozayık Virüsü yaprak bitleriyle ve tohumla taşınmaktadır.
Marul Mozayığı Hastalığa Marul Mozayik Virüsü neden olmaktadır. Hasta bitkilerde tam baş oluşması olmaz. Bitkiler küçük kalır. Yapraklarda açık-sarı ve yeşil lekeler oluşur. Yaprak kenarlarındaki dişlenme belirginleşir. Ölü alanlara rastlanır. Virüs, yaprak bitleriyle ve tohumla taşınır.
Yaygın Fasulye Mozayığı Hastalığa Yaygın Fasulye Mozayik Virüsü neden olmaktadır. Hastalığın etkisi çeşit, bulaşma zamanı, virüs ırkı ve çevre koşullarına göre değişmektedir. Dayanıklı çeşitlerde bulaşmadan 8-14 gün sonra oluşan yapraklar sarımsı renk alırlar. Mozayik belirtisi yanısıra yaprak ayası daralır, aşağı doğru kıvrılır. Mozayik lekelerinde koyu yeşil kalan kısımlar siğil şeklinde çıkıntılar oluştururlar (Kabarcıklı Mozayık). Hasta bitkiler küçük kalır. Hassas çeşitlerde çiçekten sonra şok şeklinde solgunluk oluşur. Hastalık, temasla, tohumla, ve yaprak bitleriyle taşınmaktadır.
Virüs Hastalıklarından Korunmak İçin Ne Yapılmalıdır? Virüs belirtileri, virüsün ırkına, konukçunun çeşidine, iklim koşullarına ve bulaşma dönemine göre değişmektedir. Bu nedenle hastalığı tahmin etmeye çalışmak zaman zaman üreticileri yanlış uygulamalara yöneltmektedir. Virüs hastalığından şüphe duyulduğunda yapılacak en doğru davranış uzmana başvurmaktır. Virüs hastalıklarının ilaçlı mücadelesi yoktur. Hastalanan bitkiyi iyileştirmek de mümkün değildir. Bu nedenle virüs hastalıkları ile mücadelede aşağıdaki önerilere uyulmalıdır. Virüsten ari tohum veya fide kullanılmalı, Virüse dayanıklı çeşitler seçilmeli, Taşıyıcı olan yaprak biti, beyaz sinek gibi böceklerle mücadele edilmeli, Hastalık etmeni virüsün veya taşıyıcı böceklerin saklanabileceği çevredeki yabancı otlar yok edilmeli, Seradaki havalandırmalar böceklerin geçemeyeceği kadar küçük delikli tül veya tel ile kapatılmalı, Bitkiler şaşırtılırken, tepe ve koltuk alınırken ellerin ve aletlerin %10 luk Teepol, %10’luk Sodyumtrifosfat veya sabun çözeltisine batırılmalı, Üretim dönemi sonunda bitki artıkları en kısa zamanda seradan uzaklaştırılmalıdır.
|
|
|
| Paulownia Yetiştiriciliği |
|
Yazar: Livadi - 05-02-2010, 11:42 PM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
PAULOWNIA YETİŞTİRİCİLİĞİ
![[Resim: paulownia.jpg]](http://www.paulownia.co.nz/paulownia.jpg)
Giriş: Paulownia Çin’de yaşayan, çok hızlı büyüyen, içinde ülkemizin de bulunduğu Kuzey Yarıküre’de yaklaşık 24 milyon dekar arazide ve özellikle kerestesi için yetiştiriciliği yapılan bir ağaçtır. Ortalama ömrü 70 yıl olup, 5 yılda ekonomik kesime gelebilmekte ve ertesi yıl kesim yerinden tekrar sürmektedir. Dolayısıyla bir kere dikim yapıldıktan sonra aynı bitkilerden 60-70 yıl kadar verim elde edilebilmektedir.İklim İstekleri: Paulownia ülkemizde kışı çok sert geçen yerler hariç, hemen hemen her yerde, genellikle kavak yetişen yerlerde yetiştirilebilmektedir.
Paulownia tomentosa –20 oC, P.elongata-18 oC, P.fortunei ise –10 oC’ye dayanabilmektedir. Günlük ortalama sıcaklık +8 oC olduğunda gelişme başlar ve 24-29 oC’de en iyi gelişme görülür. Paulownia bol ışıklı yerleri sever. Fidanlar % 70 oranında gölgede kalırlarsa ölebilirler. Yağışın düzenli olduğu yerlerde 500-2000 mm yağış alan alanlarda sulamaya gerek yoktur. Kuvvetli rüzgar alan yerlerde özellikle genç ağaçlar ve fidanlar zararlanabilirler. Bu nedenle, kuvvetli rüzgarlı yerlerde ya rüzgar kıranlar tesis edilmeli daha sonra Paulownia dikilmeli veya tesisten vazgeçilmelidir. Toprak İstekleri: Paulownia ağacı, hafif killi, kumlu, geçirgen topraklardan hoşlanır. Bitki besin maddesince fakir olan topraklara dayanıklı olmakla birlikte, zengin topraklarda çok daha iyi gelişir. Toprakta taban suyu seviyesi 1.5 m’de yukarıda olmamalıdır. Bitkinin dinlenmede olduğu kış aylarında, birkaç günlük toprak üstündeki su göllenmesi köklerin boğulmasına neden olabilir. Toprak ph’sı 5.5-8.5 arasında olmalıdır. Dikim: Dikim ilkbaharda son donlar bittikten sonra başlar ve sonbahar ortalarına kadar devam eder. Ancak Antalya,Adana gibi sıcak bölgelerde yaz aylarında fazla sıcaklık nedeniyle dikimden kaçınılmalıdır. Bunun yanında bu bölgelerde kış aylarında da dikim yapılabilir. Fide veya fidanlar tüplü olmalıdır. Dikim sıklığı, yetiştirme gayesine göre değişebilmektedir. Şayet 8-12 yıllık bir yetiştiricilikten sonra kesim yapılacaksa 4x6 m ; 5-6 yıllık bir yetiştiricilikten sonra kesim yapılacaksa 4x4 m; sunta veya kağıt sanayine yönelik bir yetiştiricilikle her yıl kesim yapılacaksa 2x2 m veya 2x1 m aralık ve mesafe ile dikim yapılmalıdır.Dikim de önce toprak işlenir, çukurlara yanmış ahır gübresi verilir ve fidanlar dikilir. Dikimden sonra mutlaka can suyu verilmelidir.Sulama : Paulownia suyu seven bir bitkidir. Toprak nemi çok düşük veya çok yüksek olmamalıdır. Bitki susuz bırakılmamalı ancak her gün ve çok fazla su verilirse kökler boğulur ve bitki ölür. Toprak devamlı nemli bulundurulur. Genellikle kumsal topraklarda ve sıcak havalarda haftada bir sulama yapılır. Sulama fidanların etrafına yapılan çanaklara, biraz gelişmiş ağaçlara ise karık usulu ile yapılır. Kökleri oldukça derine indiğinden ilk 2 yıldan sonra genellikle sulamaya gerek kalmaz, ancak bitkiler devamlı gözlenir ve yapraklarda pörsüme görüldüğü taktirde hemen sulama yapılır.Gübreleme : Paulownia çok hızlı büyüyen ve geniş yapraklara sahip bir bitki olduğundan yüksek azota ihtiyaç gösterir. Dikimle toprağı N.P.K. içerikli temel kompoze gübre verilir. Daha sonraki yıllarda ilkbahar aylarında genellikle azotlu gübrelerle gübreleme yapılır. Bu dönemlerde azotlu gübreler tek olarak kullanıldığında daha etkili olmaktadırlar. Budama : Fidanlar dikildikten sonra oldukça hızlı bir büyüme görülür. İlk yıl dikim zamanına da bağlı olarak 4-5 m boya kadar çıkabilir. Büyüme esnasında yaprak koltuklarından çıkan yan sürgünler bir kaç santimetre olunca koparılmalıdır. Ancak yapraklara zarar verilmemelidir. Ertesi yıl bitki erken ilkbaharda toprak seviyesinden kesilir. Bitkide dipten yeni sürgünler gelir. Bunlardan en kuvvetlisi bırakılır, diğerleri koparılır. Bırakılan sürgün çok hızlı büyür ve yıl sonunda 7 m boya kadar çıkabilir. Bu bitki üzerinde 75-80 cm boyunda yapraklar meydana gelir, ve bunların koltuklarında tekrar sürgünler görülür. Bu sürgünler de düzenli olarak koparılmalıdır. Ancak yapraklar koparılmaz ve zararlanmamalarına dikkat edilir. Bu yapraklar zararlanırsa veya koparılırsa büyüme yavaşlar. İkinci yıl bitkinin bu hızlı büyütülmesi çok önemlidir. Çünkü ağacın en kaliteli kerestesini bu kısım oluşturacaktır.Soğuklarla birlikte bitki dinlenmeye girmekte ve yapraklar dökülmektedir.Kış aylarında en tepedeki 15-20 cm’lik kısım kuruyabilir. Bundan endişe etmemek gerekir. Çünkü ertesi yıl ilkbaharda havaların ısınması ile birlikte, bu kuruyan kısmın altında en üstteki göz sürmekte ve ileride bu kısımdaki kerestede önemsiz bir halka meydana gelmektedir. Mücadele : Paulownia’nın fazla zararlısına rastlanmamakla birlikte, bazı tırtıllar yapraklarını yiyebilmekte bu da büyümenin yavaşlamasına neden olmaktadır. Bu durumda sevin ve bunun gibi zirai mücadele ilaçları ile ilaçlama yapılır.
Prof.Dr.Ahmet MENGÜÇ
|
|
|
|