| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 3439 aktif kullanıcı var. » (1 Üye - 3433 Ziyaretçi) Applebot, Bing, Facebook, Google, Yandex, JeffreyRok
|
| Son Yazılanlar |
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 56.576
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.644
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 443
|
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 4.882
|
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 58.869
|
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.143
|
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.797
|
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.159
|
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.391
|
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.335
|
|
|
| Soya Yetiştiriciliği |
|
Yazar: Livadi - 10-14-2009, 08:55 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
![[Resim: soya1vb9.jpg]](http://img65.imageshack.us/img65/2711/soya1vb9.jpg)
SOYA YETİŞTİRİCİLİĞİ
Tohumlarında %18-24 oranında yağ, %35-45 oranınıda protein içeren ve toprağa organik madde ve azot sağlayan bir bitki olan soya fasulyası ülkemizde hem ana ürün hemde ikinci ürün olarak kullanılmaktadır. Ege , Akdeniz, Güneydoğu Anadolu bölgelerinin sulanır tarım alanlarında 2. ürün olarak ekilmektedir.
Ekim zamanı
Ana ürün olarak ekilecekse nisan ayı ortasından mayıs ayı ortalara kadar ekilebilir. Ana ürn soya tarımında ekim zamanı toprak sıcaklığına göre ayarlanmalıdır. Toprak sıcaklığı en az 10-12 oC olmalıdır. 2. ürün soya ekimi buğday hasadından sonra 10-15 gün içerisinde bitirilmelidir. En geç temmuz ayının birinci haftasını geçmemelidir. 2. ürün soya tarımında ekimin gecikmesi verimi azaltır ve hasadın yağmurlu döneme kalmasına neden olur.
Bakteri Aşılama
Soya tohumuna ekimden önce soya bakterisi aşılanır. Tohumların bu kültür ile aşılanması sayesinde soya köklerinde nodozite oluşur. Böylece verim ve ürünün protein oranı artar. Aynı zamanda hem daha az azotlu gübre kullanılmış hemde köklerindeki nodozitelerle bir dekara 6-7 kg saf azot biriktirerek soyadan sonra gelecek bitkiye azot bırakmasına yardımcı olunur. Tohum aşılamasında şunlara dikkat edilir. Aşılama materyali taze olmalı, aşılanmış tohumlar güneş ışığı etkisine bırakılmamalı, ekilinceye kadar serin ve gölge bir yerde saklanmalıdır. 100 kg tohuma 1 kg su , 1 kg bakteri hesabıyla aşılama yapılmalıdır.
Ekim
Mibzerle yapılmalıdır. Sıra arası 60 cm. den fazla olmamalıdır.Sıra üzeri 4-5 cm. olmalıdır. Ekim derinliği 3-4 cm. olmalıdır.Dekara atılacak tohum miktarı 6-8 kg ‘dır.
Gübreleme
Soya ekiminde bakteri kullanılacağından fazla azot vermeye gerek yoktur. Önerilen gübre miktarı 2,5 kg /da. saf azot, 6 kg/da. saf fosfordur.
Gübre çeşitlerine göre 1 dekara verilecek miktar:
1-%18-46 Diamonyum fosfat 13-15 kg
2-%21 Amonyum sülfat 12 kg
%16-18 süper fosfat 35 kg
3-%20 Amonyum nitrat 13 kg
% 16-18 süper fosfat 35 kg
4-%46-48 triple süperfosfat 14 kg
%20 Amonyum nitrat 13 kg
Kombine mibzerle ekim yapılacaksa gübre ekimle birlikte verilir. Çekili mibzerle ekim yapılacaksa diskarodan önce serpilir ve diskaro çekilerek toprağa gömülür.
Bakım İşleri
Ekim derinliği toprak ve hava nemi ile toprak ve hava sıcaklığına bağlı olarak 5-7 gün içerisinde çıkar.
Sulama
Maksimmum verim için su gereksinimi, iklim ve gelişme dönemi uzunluğuna bağlı olarak 450-550 mm. arasındadır. İyi bir ürün zamanında ve yeterli su verilmelidir. Soya fasulyasında aşağıdaki gelişim dönemlerinde sulama yapılmalıdır.
1. nci su: Bitki boyları 8-10 cm. olduğunda
2.nci su :İlk çiçekler görülmeye başlandığında
3.ncü su:Alt baklalar şişmeye başladığında
4.ncü su:3.ncü sudan 10-15 gün sonra yapılmalıdır.
Çapalama
Yabancı ot kotrolu bitkinin tüm gelişme devresinde yapılması en uygundur. Genellikle ekimden önce veya çimlenme öncesi herbisit uygulaması ile çıkış sonrası herbisit uyğulamaları yabancı ot savaşımı için önerilmektedir.Tarladaki ot yoğunluğuna göre 2-3 kez traktörle ara çapası yapılmalıdır. Özellikle birinci ve ikinci sulamadan sonra bitki sıklığına bağlı olarak yabancı ot gelişimi zayıflar ve çoğunlukla üçüncü çapaya gerek kalmaz.
Hasat
Hasat biçerdöver ile yapılır. Hasat zamanı soyanın sararmış yaprakları kurur ve dökülür. Yaprakların dökülmesinden 3-4 gün sonra tarlaya biçer-döver sokulabilir. Hasat zamanı baklalar çeşide göre kirli sarı veya esmerimsi bir renk alır. Hasat için alt baklalarkontrol edilir. Daneler sertleşmiştir ve dişle zor kırılır. Hasat zamanı gecikilirse baklalar çatlamaya başlar ve bu ürün kaybına neden olur. Hasat ana üründe eylül ayı ortası-sonu ;2. üründe ise ekim ayı ortasında yapılabilir. Hasattan sonra rutubet miktarını azaltmak için ürün 3-5 gün süre ile güneşte veya satınalma yerlerindeki suni kurutucularda kurutulmalıdır. Hasat ve harman işlemi sırasında tohum nemi %12 den düşük ise tohumların çabuk kırılması, çimlenme ve canlılığının yitmesine neden olur. Hasatta biçer-döverin hızı yavaş olmak ve en düşük devirde çalıştırılmalıdır. Tohum yabancı maddelerle karışık ise temizlenmeli , nemi %14’den yüksek ise gölgede havalandırılıp- kurutulup nemi düşürüldükten sonra depolanmalıdır.
Yabancı Ot
Yabancı otlarla mücadelede herbisit kullanılabilir.Herbisit kullanımında yabancı ot yoğunluğu ve bunların dar veya geniş yapraklı oluşlarına göre ilaç seçimi yapılmalıdır.İlaç dozu ,toprağın yapısı ve yabancı ot yoğunluğuna göre yapılmalıdır.
Zararlılar
Yeşil kurt, Kırmızı örümcek, Beyaz sinek ,Pamuk yaprak kurdu, Çizgili pamuk yaprak kurdu ,Kokulu yeşil böcek soya bitkisine zarar verir.
Hastalıklar
Tohum çürüklüğü ve fide hastalıkları, Kök ve alt gövde çürüklüğü, Gövde ve bakla hastalıkları Antraknoz, Yaprak yanıklıkları,Virüs hastalıkları, Tomurcuk yanıklığı, Sarı mozaik hastalığı önemli soya hastalıklarıdır.
Hastalık, zararlı ve yabancı ot mücadelesi konusunda Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın İl ve İlçe teşkilatına müracat edilmelidir.
|
|
|
| Fazelya Yetiştiriciliği |
|
Yazar: Livadi - 10-14-2009, 08:50 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
![[Resim: Mehmet+Y%C3%BCksel++28.05.2009+037.jpg]](http://3.bp.blogspot.com/_xIYl87udY0I/Sh64ZNj2QlI/AAAAAAAADbg/Q_H25dGiK5U/s400/Mehmet+Y%C3%BCksel++28.05.2009+037.jpg)
Fazelya Çiçeği
Çukurova Bölgesinin Arıcılıktaki Yeri:
Çukurova Bölgesi, sulama olanaklarının yanında arıcılık açısından zengin ve çok değişik bitkisel ürünlerin tarımının yapılmasına olanak tanıyan son derece elverişli ekolojik koşullara sahip bir bölgedir. Ülkemizde bütün yıl boyunca tarımsal üretimin yapılabildiği ender bölgelerden birisidir. Bu sebeplerden dolayı Çukurova Bölgesi, ekim-mayıs aylarında, göçer arıcılık yapan arıcıların konaklama yeridir. Geniş narenciye alanlarına sahip olan bölgeye ekim-nisan aylarında binlerce arı kolonisi getirilmektedir. Bal arıları kış mevsimi boyunca yetiştirilen turunçgil, kolza, çeşitli bahçe bitkileri ve baklagil yem bitkilerinin nektar ve poleninden yararlanabilmektedir. Bu bitkilerin geniş oranda monokültür şeklinde yetiştirilmesi ve dolayısıyla çiçeklenme dönemlerinin oldukça sınırlı olması açısından ancak belli bir süre arılar için nektar ve polen kaynağı olarak kullanılmaktadırlar. Bu dönemden sonra, bölgede bal arılarının yararlanabileceği uygun bir nektar ve polen kaynağı bulunmamaktadır. Bu sebepten arı yetiştiricileri kolonilerini hızla başka bölgelere, elverişli nektar ve polen kaynaklarına götürmek zorunda kalmaktadırlar.
Fazelya Bitkisinin Özellikleri:
Fazelya, Hydrophillaceae familyasına ait Kaliforniya orijinli tek yıllık bir bitkidir. Dik olarak gelişen, 60-100 cm kadar boylanan bir bitki olup sapın üzeri dikenimsi tüylerle kaplıdır. Yapraklar sap üzerinde almaşıklı olarak dizilmişlerdir. Çiçek salkımları, sapın daha çok üst boğumlarından çıkmaktadır. Bir çiçek salkımında çiçeklenme, salkımın alt kısmından başlamakta ve yaklaşık bir hafta sürmektedir. Çiçeklenme süresi, bir bitki için yaklaşık 1 ay, bir tarla için ise 1.5-2 aydır. Bu derece geniş bir çiçeklenme, çoğu bitkilerde görülmemektedir. Fazelyada çiçekler genellikle açık mor renklidir. Bir fazelya çiçeği günde iklim ve gübreleme başta olmak üzere çeşitli çevresel koşullar altında 0.80-1.62 mg nektar salgılamaktadır. Koloninin gücüne göre iyi bir sezonda koloni başına 5-9 kg fazelya balı hasat edilebilmekte, dekara bal verimi 30-100 kg arasında olmaktadır. Fazelyanın 13 türü bilinmekte olup 5-6 türü arıcılık açısından bir önem taşımaktadır.
Fazelya Tarımı :
Fazelya ekimi 20-30 cm aralıklı sıralara yapılmaktadır. Tohumluk miktarı 1-1.5 kg/da olup ekim derinliği 1-2 cm arasındadır. Dekara 5-6 kg saf azot ve fosfor gübrelemesi yapılmalıdır. Yöremizde yapılan fazelya yetiştiriciliğinde herhangi bir hastalık ve zararlıya karşı ilaçlama yapılmasına gereksinim bulunmamaktadır. Bölgemizde sonbaharda ekilen fazelya, kış ayları boyunca gelişme göstermekte ve nisan ayı başından itibaren çiçeklenmeye başlamaktadır. Fazelyanın ekim zamanı Çukurova Bölgesi ve Akdeniz sahil kuşağında rakımı 500 metreye kadar olan yerlerde sonbaharda eylül-kasım ayları arasıdır. Diğer yörelerde ise ilkbaharda ekim yapılması önerilmektedir.
Fazelya tohumunun hasat edilmesinde dikkat edilecek en önemli husus olgunlaşan tohumların araziye dökülmeden hasat edilmesidir. Bu amaca uygun olarak çiçek salkımları kahverengimsi renk aldığında bitkiler biçilerek bir yerde toplanır ve yayılarak kurumaları sağlanır. Kuruyan bitkiler tahta çubuklarla dövülerek veya üzerinde traktörle gezilerek tohumların ayrılması sağlanır. Bu işten sonra savurma yapılarak rüzgar yardımıyla tohumların bitki artıklarından ayrılması sağlanır. Dekara fazelya tohum verimi 50-60 kg’dır.
Fazelyanın Bal Arıları İçin Önemi:
Bütün bu faydalarının yanında fazelya, arılar için yarayışlı olduğundan arı merası olarak kullanımı daha yaygın olmaktadır. Fazelya, nektar ve polen kaynağı açısından dünyanın en üstün 20 bal bitkisi arasında yer almakta; pek çok ülkede bal arılarının yararlanması için özellikle arılıkların önüne ekimi yapılmaktadır. Bazı Avrupa ülkelerinde ise arı yetiştiricileri kolonilerini gezginci arıcılık sistemi içerisinde fazelya ekili alanlara özellikle taşımaktadırlar.
Yöremizde fazelyanın bal arıları için önemini saptamak amacıyla yapılan bir araştırma sonucunda fazelya bitkisinin eylül, ekim ve kasım aylarında farklı tarihlerde ekiminin yapılabilmesi ve çiçeklenmede kalma periyodunun mart, nisan ve mayıs aylarında gerçekleşmesi sebebiyle, kuluçka faaliyetlerinin erken başladığı Çukurova Bölgesinde bal arılarının nektar bulmada güçlük çektiği bu dönemlerde koloniler için önemli bir nektar kaynağı sağlayabildiği saptanmıştır. Yine bölgede sıcakların ani olarak yükselmesi ve yağışların uzun sürmesi nedeniyle değişik bitkilerin nektar salgıları kısa sürede sona ermekte, arı kolonileri erken ilkbaharda yeterli populasyon düzeyine ulaşamamakta, ana nektar akımına zayıf bir kadro ile girmektedirler. Bu sebepten göçer arıcılık izlencesinden hemen önce arı kolonilerinin ana nektar akımına güçlü bir arı populasyonu ile girebilmeleri açısından fazelya bitkisi Bölgemizde mart, nisan ve mayıs aylarında kolonilerin nektar gereksinimini karşılayabilecek ve destek olabilecek ideal bir bal bitkisi konumundadır.
|
|
|
| Macar Fiği Yetiştirilmesi |
|
Yazar: Livadi - 10-14-2009, 08:46 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum (1)
|
 |
1. Macar Fiğinin Hayvan Beslenmesindeki Önemi:
Macar fiğinin(Vicia pannonica Crantz) kökeni Macaristan olup, Orta Avrupa, Tuna Ülkeleri ve Doğu Akdeniz Bölgesinin yerel bitkisidir. Macar fiği bugün İspanya'dan Ön Asya ve Kafkaslara kadar tüm Akdeniz bölgesinde aşağı Tuna ülkelerinden Orta Avrupa'ya kadar yayılmaktadır.
Ülkemizde yabani olarak bir çok çeşitleri her yerde yetişmekte olan bu fiğ ilk kültür formları Macaristan'dan alındığı için bu isim verilmiştir.
Yurdumuzun Doğu Anadolu'dan başka bölgelerinde kıştan önce ekilebileceği denenmiş olduğu için buralarda yerleşmesine ve gelişmesine çalışılmaktadır.
Macar fiğinin tohumları sert kabuklu olmadığı için çimlenme zorluğu yoktur. Meyveleri çabuk çatlamaz. Bundan dolayı hasatta tohum kaybı az olur. Oldukça erken çiçek açtığı için erken biçime gelir.
Elverişli olan iklim bölgelerinde, ot için alınan biçimden sonra tekrardan sürerek yetişir, çiçek açarak tohum verebilir. Tohum rengi koyu esmer, siyah veya mozaik renklidir. Çiçek rengi beyaz, beyazımsı, sarı veya menekşedir.
2. İklim İstekleri:Macar fiği anormal derecede ısı sıfırın altına düşmedikçe kış soğuklarından etkilenmez. Çok sert geçen kışlarda bile donmadan zarar görmeden kalabilir. Macar fiği, kıraçta yetiştirilebilen bir kışlık fiğ olduğu için büyük bir değere sahiptir. Toprak istekleri fiğ türlerinden oldukça yüksektir. Orta-ağır ve ağır, kireççe zengin toprakları sever. Nemli topraklarda da gelişmektedir. Genellikle tahıl üretimi yapılan topraklarda rahatça yetiştirilebilir.
![[Resim: 1ZTUS.jpg]](http://i.imgur.com/1ZTUS.jpg)
Sonbahar ekimi için tarla ilkbaharda sürülüp kaz ayağı çekilir. Veya tahıl kalktıktan sonra gölge tavında sürülür. Yaz sürümünde toprak süratle kuruyup sertleşeceği için pulluğun hemen arkasından tırmık çekilmelidir. Sonbaharda ekimden önce tekrardan tırmık ve tapan geçirilerek tohum yatağı ekime hazırlanır.
3. Ekim zamanı ve şekli:Macar fiği, Eylül başından Kasım'a kadar ekilebilir. Ekimin gecikmesi, bu fiğ için diğer türler kadar sakıncalı değildir. Tohum yalnız ekildiği gibi tahıllarla karışık olarak da ekilebilir. Karışım ekimde ot almak için dekara 6 kg macar fiği + 4-6 kg tahıl (arpa, buğday, kışlık yulaf) tohumu atılır. Ot almak için sıra araları 18-20 santim olmalıdır.
Tohum üretimi için tek başına olarak dekara 6-8 kg tohum atılır. Sıra arası 35-50 cm olmalıdır. Ekim derinliği de 3-5 santim olmalıdır. Ekim kombine hububat mibzeriyle yapılabilir. Ekimden sonra merdane çekmek gerekir. Böylece hem tohumun çimlenmesi çabuklaşmış olur, hem de kuş zararı nispeten önlenir.
4. Gübreleme ve Bakım:
Ekimle birlikte dekara14 kg diamonyum fosfat (18-46) verilmelidir.
Macar fiği eğer tahıldan sonra ekiliyorsa tahılda yabancı ot mücadelesinin zamanında ve gereği kadar yapılması, Macar fiğinin yabancı ot problemini ortadan kaldırır.
Şayet nadastan sonra Macar fiği ekiliyorsa ekimden önceki ilkbaharda yabancı otların gelişmemesi için zamanında anız bozma ve ikileme işlemlerinin yapılması gerekmektedir. Ekimden sonra İlkbaharda çıkan yabancı otların mücadelesinde pursuit veya raptor gibi gibi yabancı ot ilaçları dar yapraklı yabancı otlara karşı kullanılabilir. Böylece hayvanların yiyemeyeceği yabancı otların topraktan gereksiz yere yetiştirmek istediğimiz Macar fiğinin su ve besin maddelerini sömürmesi önlenmiş olur.
5. Hasat ve Harman:
Macar fiğinde olgunlaşma dönemi erken başlamaktadır. İlkbaharda erken gelişmesi; erken tohum olgunluğu ve erken çiçek açması, Macar fiğinin üstün bir özelliği ve tercih nedeni olmaktadır. Ayrıca bu özellikler, Macar fiği tarımında tohum veriminin yüksek ve güvenceli oluşunu sağlamaktadır. Öte yandan bu bitkinin meyve çatlatmama özelliğinin de bulunması iyi bir özelliktir. Bu özelliklerinden dolayı, tohum kaybı az olduğundan tohum üretimi kolaydır.
Tohum için yetiştirildiğinde alt baklaları esmerleşince biçilip kurutulur, sonra harman yapılır.
Elde edilen tohumların iyice kurutulmadan ambara konması doğru değildir.
Macar fiği ot almak için çiçeklenme başlangıcında biçilmelidir. Biçilen ot kurutularak veya silolanarak (silaj yapılarak) saklanır. Tek olarak kıraçta verdiği yeşil ot miktarı dekara 800-1500 kg'dır. Gerek yeşil ve gerekse kuru ot olarak hayvanlar severek yemektedir. Tohum verimi ise dekara 80-100 kg'dır.
|
|
|
| Şeker Pancarı Tarımı |
|
Yazar: Livadi - 10-14-2009, 08:39 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Şeker Pancarının Ülke Ekonomisindeki Yeri ve Genel özellikleri
Ülkemizde Şeker Pancarı tarımı, şeker pancarı üretimiyle geçimini temin eden yaklaşık 500 bin çiftçinin, diğer bir ifadeyle 3 milyon insanın yanı sıra; tarım, hayvancılık yani yem, ilaç, et, süt, nakliye ve hizmet sektörleriyle de iç içe geçmiş durumdadır. Konu, tarım, tarımsal sanayi, işlenmiş temel gıda ürünleri ve istihdam gibi değişik dal ve konularda bir bütünlük teşkil etmektedir.
Şeker pancarı üretimi; bitkisel ve hayvansal üretimin gelişmesine, azami derecede endüstriyel girdiler kullanılmasına, toprakların fiziki yapıları ve ekolojik dengenin iyileşmesine katkı sağlamakta, kendinden sonra ekilecek ürünlerin verimlerini azami ölçüde arttırmaktadır. Alternatif tarım ürünleri olan ayçiçeğine göre 5, Buğdaya göre 20 kat daha fazla istihdam oluşturmakta, buğday ve ayçiçeğine göre ise 2 kat daha makineli tarımın yapılmasına olanak sağlamaktadır.
Şeker sanayiinin GSMH olarak Türkiye genelindeki payı % 0.2, imalat sanayii içindeki payı ise % 0.8 düzeyindedir. Şeker alternatif ürünlere göre, dış pazar değeri ve tarıma dayalı sanayiler arasında verimlilik, kârlılık ve katma değer yönünden karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir. Tarım ve endüstri kesiminde yarattığı istihdam, alternatif ürünlerle kıyaslanamayacak kadar yüksek olup faaliyetine ayrıcalık ve etkin bir sosyal boyut kazandırmaktadır. Şeker fabrikaları, gelişmekte olan bölgelerimizde ve Doğu Anadolu da bölgesel gelişmişlik farklarının azaltılması, kırsal kesimde ise istihdama katkısı bakımından da önemi büyüktür. Fabrikalarda yaklaşık 35 bin işçi çalışmakta, buda tüm sanayi kesiminde çalışanların % 1.2 sine tekabül etmektedir. Taşıma sektörüne ise yılda yaklaşık 25-30 milyon ton iş hacmi yaratmaktadır. Ülke ekonomisine toplam ekonomik katkı payı ise yaklaşık 1.2 milyar dolardır.
Dünyada şeker üretiminin %75’ini pancar şekeri %25’ini kamış şekeri oluşturmaktadır. Kamış şekerinin maliyeti işleme prosesinin kolaylığı ve şeker kamışının yılda birkaç hasat edilebilmesi nedeniyle pancar şekerine göre %40-50 daha ucuzdur. Bu nedenle dünyadaki şeker fiyatları kamış şekerine göre belirlenmektedir. AB ülkelerinin tamamına yakınında yani %95 oranında pancar şekeri üretimi yapılmaktadır. Bu Ülkeler daha ucuza kamış şekeri temin edebilecekleri halde pancar şekeri üretiminden vazgeçmemektedirler. Bununda nedeni pancar ziraatının ve sanayisinin üreticilere sağladığı katma değerdir. AB Ülkelerinden Almanya ve Fransa dahili tüketiminin iki katı daha fazla şeker üretmektedir.
Ülkemizde ise halen şeker fabrikalarında otuz beş bin civarında işçi istihdam edilmekte ve yüz binlerce çiftçi ailesi pancar tarımı ile uğraşmaktadır. Ayrıca şeker pancarı ziraatı ilişkili olduğu pek çok sektöre ve milli ekonomiye yüksek miktarda katma değer sağlamaktadır. Şeker fabrikalarının rasyonel çalışmaları sadece ekonomik yönden değil sosyal yönden de geçimlerini pancar tarımına bağlamış üreticiler için önem taşımaktadır.
Şeker pancarı tarımı, ülkemizde sözleşmeli üretimin ilk örneklerinden biri olup, tarımın sanayiye entegre olmasını sağlamış ve gıda sanayinin temel taşını oluşturmuştur. Şeker pancarı, çiftçiyi tarlaya ve köye bağlayan, ailenin tüm fertlerine çalışma ve istihdam imkânı sağlayan, yan ürünlerinin tamamı değerlendirilen bir bitki olmasının yanı sıra, üretim ve işlenme periyodu içinde kullanılan girdiler ile birçok sektörde dolaylı olarak katma değeri artırıcı önemli bir rol oynamaktadır.
Türkiye, Kuzey yarımkürede 36–42° Kuzey enlemleri arasında ve subtropikal iklim kuşağında yer alan bir ülkedir. İklim ve toprak şartlarının uygunluğu nedeniyle ülkemizde üretilen şekerin tamamı, şeker pancarından elde edilmektedir.
Şeker pancarı üretiminde esas hedef, verim ve kalitesi yüksek şeker pancarı yetiştirmektir. Şeker pancarında verim ve kaliteyi etkileyen en önemli faktörler iklim ve insandır. İklim faktörü bizim kontrolümüz dışındadır. İnsan tarafından kontrol edilebilen verim ve kalite faktörleri, tarla ve tohum yatağı hazırlığı ile ekim durumu, çeşit seçimi, bitki sıklığı (bitki sayısı ve bitki dağılımı), bakım (çapalama, gübreleme, sulama), zararlı ve hastalıklarla mücadele, vejetasyon süresi (ekim ve hasat zamanları), baş kesimi, hasat ve silolama şekli olarak sıralanabilir.
İklim
Şeker pancarında vejetasyon (yetişme, gelişme), ilkbaharda 0-5 cm toprak derinliğinde sıcaklığın 7°C ye ulaşması ile başlar ve sonbaharda günlük ortalama sıcaklığın 5°C ye düşmesi ile sona erer. Vejetasyon süresi, başka bir ifadeyle tarla bitki çıkışı ile hasat arasında geçen zaman 170-200 gün olarak verilmektedir.
Şeker pancarında optimum şeker oluşumu 10-30°C sıcaklık değerleri arasında gerçekleşmektedir. Şeker pancarı, kökünde depoladığı şekerin bir kısmını solunumla kullanır. Solunum 0°C sıcaklıkta başlar ve her 10°C sıcaklık yükselişinde iki kat artış gösterir. Solunumun yol açtığı şeker kayıpları özellikle kurak ve sıcak dönemlerde büyük boyutlara ulaşır. Gece meydana gelen şeker kaybı, gece sıcaklıklarına göre %12-100 arasında değişmekle birlikte ortalama günlük şeker üretiminin % 30’ u kadardır.
Şeker pancarı, elverişli iklim şartlarında, özellikle de yeterli yağış veya düzenli sulama şartlarında yüksek miktarda şeker üretir. Şeker pancarının 1 kg kuru madde üretimi için yaklaşık 500 mm civarında yağışa ihtiyacı vardır ve bu yağış vejetasyon süresince ekimden hasada kadar azalan bir grafik göstermelidir.
Türkiye’de şeker pancarı tarımı, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri dışındaki beş bölgede yapılmaktadır. Pancar yetiştirilen bölgelerin %94’ ü deniz seviyesinden en az 700 m yüksekliktedir. Şeker pancarı tarımı yapılan alanların yaklaşık %70’i, kara iklimine sahip, yıllık ortalama 300-500 mm yağış alan İç ve Doğu Anadolu Bölgelerinde; %24’ü yıllık ortalama yağış miktarı 350-500 mm arasındaki Akdeniz, Ege ve Karadeniz Geçit İklim Bölgelerinde; %6’ sı ise yıllık ortalama 700-900 mm yağış alan Marmara ve Karadeniz Deniz İklim Bölgelerinde yer almaktadır. Pancar ekim alanlarımızda, en az Akdeniz geçit İklim Bölgesinde, en çok ise Marmara ve Karadeniz Deniz İklim bölgelerinde alınmak üzere, Temmuz-Eylül aylarında toplam 10-115 mm civarında çok az bir yağış düşer. Bu sebeple deniz iklim bölgelerinin %70’ inde 2-4 kez, diğer iklim bölgelerinin ise %98’ inde 3-6 kez sulama yapılması gerekmektedir. Avrupa ülkelerinde yıllık ortalama yağış miktarları 600-1700 mm arasında olup, genellikle sulama yapılmaksızın şeker pancarının ihtiyaç duyduğu su miktarı temin edilebilmektedir.
Uzun yıllık ortalamada; Türkiye’de şeker pancarı ekiminin; %3’ü Şubat, %18’i Mart, %60’ı Nisan, %18’i Mayıs ve %1’i ise Haziran aylarında yapılmaktadır. Şeker pancarı ekim alanlarımızda 1 Nisan–30 Eylül döneminde ortalama yüksek sıcaklık, en serin ayda ortalama 15°C ve en sıcak ayda ise 30°C’ dir. Ekim alanlarımızdaki gündüz sıcaklıkları optimum düzeyde şeker üretimi için yeterli düzeydedir.
Şeker Pancarı’nın Yetiştirilmesi ve İstekleri:
Ülkemizde ve Dünyada insan yaşamının her döneminde bu kadar önemli bir temel besin maddesi olan şekeri ve şeker pancarını daha bol, kaliteli ve ekonomik üretmek ve üretici gelirlerini arttırmak için; Anız bozma ve sonbahar sürümünden, ilkbaharda toprak hazırlığı, gübreleme, ekim, bakım, mücadele, sulama, hasat ve silolamaya kadar tüm işlemlerin nasıl ve ne zaman yapılması gerektiğinin üretici tarafından çok iyi bilinmesi gerekir.
— Pancar tohumu küçük ve çıkan filiz hassas olduğundan çimlenme ve ilk gelişme döneminde korunmalıdır. Toprağın sıkıştırması (kaymak tabakası), don haşereler yabancı ot ilaçları, filiz mantar’ i hastalıkları dikkatle takip edilmelidir.
— Toprak işlemesi derin olmalı, kök derinliğine su tabakası birikmemelidir.
— İlk gelişmede yeterli sıcaklığın mevcut olması gereklidir.
— Olgunlaşma döneminde pancar yüksek ısıdan olumsuz etkilenir (özellikle gece sıcaklıkları)
1) İklim ve Hava Faktörleri:
Kök verimi ve pancardaki şeker varlığı bakımından iklim faktörleri çok önemlidir. Ülkemizde değişik iklim bölgelerinde yapılan üretimler değişik özellikler gösterir.
— Denize yakın bölgelerde pancar verimi yüksek, buna karşın şeker varlığı düşüktür.
— Doğu Anadolu da sert kara iklimi hüküm süren bölgelerde kök verimi düşük şeker varlığı yüksektir.
— Geçit Bölgelerinde kök verimi ve şeker varlığı normaldir.
— İç Anadolu gibi iklimin çok sert olmadığı bölgelerde hem kök verimi hem de şeker varlığının yüksek olduğu en iyi pancar bölgeleridir.
2) Işık ve Sıcaklık:
Pancar bir uzun gün bitkisidir. Kök ve şeker meydana gelmesinde güneş ışığı çok önemlidir. İlk çıkışta ısı ışıktan daha önemli gözükse de ısı arttıkça ışık ihtiyacı da artmaktadır. Gelişme ve şeker yapımı için ideal hava sıcaklığı 23 – 25 ° C dir. Hasattan birkaç hafta önce şeker teşekkülü için sıcaklık çok önemlidir.
3) Su:
Tohum yatağının yeterli rutubete sahip olması gerekir. Nisan – Mayıs aylarında hafif kuraklık köklerin daha derinlere inmesine ve böylece bitkinin su ve besin maddesi yönünden daha iyi beslenmesini sağlar. Yaprakların gelişimi ile pancarın su ihtiyacı artar. Gelişme dönemlerinde su ihtiyacı fazladır ve yağmuru az olan bölgelerde mutlaka sulama yapılmalıdır.
4) Toprak:
Pancar tarımı yapılacak toprakların su ve besin maddelerini tutma kapasitelerinin çok iyi olması, kaymak bağlamaması, iyi bir toprak derinliğine sahip olmaları gereklidir. Pancar tarımı için en ideal toprak, organik maddece zengin, derin, kolay ısınan tınlı ve tınlı kireçli topraklardır.
5) Tarla Hazırlığı:
Şeker pancarı tarımında ülkemiz için tavsiye edilen ön bitki hububattır. Toprak hazırlığında ilk işlem ön bitki hasadı sonrası bitki artıklarının toprağa gömülerek organik maddece zenginleşmesini sağlayan (anız bozma) işidir. Anız bozma ve ilk sürümün mutlaka sonbaharda yapılması gerekir. İlk sürümün sağlıklı yapılabilmesi için hububat hasadından hemen sonra gölge tavı “ toprak rutubeti “ kalkmadan toprağın sürülmesi ve anızın karıştırılması gerekir. Bu konuda en pratik ölçü pulluğun devirdiği toprağın kalıp şeklinde değil, devrildiği anda dağıla bilen yapıda olmasıdır.
Anızın asla yakılmaması gerekir. Anızın kolay parçalanması için toprağa sürümle birlikte bir miktarda üre gübresi karıştırılır ve gerekirse toprak ıslatılır. Böylece anızın çürümesi hızlanacaktır. Tarlanın kesik ve engebeli durumda kalmaması için derin sürümden önce mutlaka çizel kullanılmalı, derin sürümden sonra ise tırmık veya sürgü çekilmelidir. Pulluk tabanı varsa buna karşı 2 ila 3 yılda bir ilk sürümden önce bir dip kazan pulluğu çekilmelidir. Anız bozma işleminden sonra güz sürümüne geçmeden önce tarla kendi haline terk edilir. Kıştan önce yapılacak güz sürümüne kadar ( son sürüm ) tarlanın otlanması halinde yüzlek olarak tırmık çekilmelidir. Böylece toprağın su tutması sağlanmış ve yabancı otlarda öldürülmüş olacaktır. Kıştan önce yapılacak bu son sürümle birlikte toprak analiz sonuçlarına göre tavsiye edilen son bahar gübrelemesi de aynı zamanda yapılır.
6) Gübreleme:
Gübreleme yapılmadan önce toprakta mevcut ve bitki tarafından alınabilir bitki besin maddelerinin ne düzeyde olduğunun bilinmesi gerekir. Bunun için mutlaka usule uygun olarak alınan toprak numune analizlerinin yaptırılması ve dekara tavsiye edilecek gübre miktar ve cinslerinin belirlenmesi gereklidir.
Şeker pancarının yetişmesinde üç ana besin maddesi Azot, Fosfor ve Potastır. Gübrelemede dikkat edilmesi gereken en önemli husus, bitkinin ihtiyacı kadar gübreyi, usulüne uygun olarak, zamanında toprağa verebilmektir. Eksik veya fazla gübre kullanımı verim ve kalitenin düşmesine neden olacaktır.
a) Azotlu Gübreler: Pancar tarımında kullanılan başlıca azotlu gübreler (Amonyum Sülfat, Amonyum Nitrat, Kireçli Amonyum Nitrat ve Üre) dir. Dikkat edilmesi gereken en önemli husus, ihtiyaçtan fazla azotlu gübre kullanılması hususudur. Azotlu gübrenin gerektiğinden fazla kullanılması halinde fabrikasyon aşamasında verim düşmekte ve çevre kirliliği yaratmakta, gereksiz ve fazla miktarda kullanılması halinde kök verimini az bir miktarda yükseltmekle birlikte, aşırı yaprak gelişimini teşvik ettiği gibi pancardaki şeker oranını da önemli ölçüde düşürmektedir. Bu nedenlerden dolayı azotlu gübre uygulamasına hasattan en az 2,5 ay önce son verilmelidir. Azotlu gübrelerin kurak bölgelerde 2/3’ü ekimden önce ilkbaharda tarla hazırlığından esnasında, geriye kalan 1/3’ünün ise birinci çapadan önce kullanılması ideal bir uygulama olmaktadır. Şeker pancarı için dekara 10-15 Kg saf azot verilecek şekilde gübre kullanılması gerekmektedir.
b) Fosforlu Gübreler: Pancar tarımında kullanılan başlıca fosforlu gübreler (Triple Süper Fosfat ve Süper Fosfat) tır. Bitkiler için mutlaka gerekli olan bir bitki besin maddesidir. Toprakta yetersiz olduğu durumlarda bitkiler normal gelişmelerini tamamlayamadıkları için verim düşüklüğü meydana gelmektedir.
Fosforlu gübrelerin 2/3’ü sonbaharda son sürüm ile pulluk derinliğinde toprağa karıştırılmalı, 1/3’ü ise ilk bahar tarla hazırlığında azotlu gübre ile birlikte tırmık altına verilmelidir. Pancar için dekara 10 – 11 Kg saf fosfor gelecek şekilde fosforlu gübre kullanılması yeterli olacaktır.
c) Potaslı Gübreler: Pancar tarımında kullanılan başlıca potaslı gübreler (Potasyum Sülfat, Potasyum Nitrat ve Potasyum Klorür) dür. Genel olarak sonbaharda fosforlu gübreler ile birlikte, son sürümden önce, pulluk derinliğinde toprağa karıştırılmalıdır.
d) Kompoze Gübreler: Çeşitli besin maddelerinin bir defada atılarak işçiliği azaltmak için kullanılan, Azot, Fosfor ve Potasyum sıralamasıyla % olarak (15.15.15) gibi ifade edilirler. Toprak analiz sonuçlarına göre belirlenecek oranlarda çiftçilerin kullanımı gereklidir.
e) Ahır Gübreleri: Ahır gübresinin yerini hiçbir ticari gübre tutmaz. Ahır gübresi, yeşil gübre, kompost ve anız artıkları kullanılarak toprak yapısını iyileştirici ve toprakların organik maddece zenginleşmesi sağladığı için tavsiye edilmektedir. Başta Azot, Fosfor, Potasyum gibi makro besin maddeleri olmak üzere önemli miktarda mikro besin maddeleri de ihtiva eder. Organik madde ile toprakların, sağlam bir yapı kazanması sağlanır, kaymak bağlamaları önlenir, su tutma kapasiteleri artar, tava gelmeleri kolaylaşır ve erozyon önlenmiş olur.
7) İlk Baharda Toprak Hazırlığı:
İlkbaharda toprak hazırlığı, şeker pancarı tarımının en hassas işidir. Ekim öncesi yapılan toprak hazırlığının zamanı, bu işte kullanılan ekipmanın kullanılış biçimi, tohum yatağının derinliği, tohumun üstünde kalacak toprağın kalınlığı ve yapısı vb. üretilecek şeker pancarının verimini ve kalitesini, dolayısıyla üretim ekonomisini önemli ölçüde etkiler.
İlkbaharda tarla tava gelir gelmez vakit kaybetmeden tohum yatağı hazırlığına başlanmalıdır. Normal bir (İntaş) çıkışın sağlana bilmesi için;
— Tohum yatağının taş, kesek ve bitki artıklarından mutlaka temizlenmiş olması gerekir.
— Ağır tavda kesinlikle tohum yatağı hazırlığı, gübre ve ( herbisit ) yabancı otlara karşı zirai mücadele ilacı uygulaması yapılmamalıdır.
— İlkbaharda tohum yatağı hazırlığı esnasında azotlu gübrenin 2/3 ‘ü atılmalı ayrıca yağışlarla birlikte çıkması muhtemel yabancı otlar için eğer kullanılacaksa seçilen yabancı ot ilacı atıldıkta sonra tırmık veya kombi kürümler çekilerek tarla ekime hazır hale getirilmelidir. İhtiyaç duyulan yerlerde merdane çekilmesi de faydalı olmaktadır.
— İlkbahar tarla hazırlığında toprağın fazla çiğnenmesini önlemek için ekim öncesi işlem sayısı mümkün olduğu kadar azaltılmalıdır.
İdeal tohum yatağı hazırlığı, toprak ve iklim şartlarına göre değişmekle birlikte bunlardan en önemlisi, ilk baharda 2,5 – 3 cm kalınlığında, homojen, ince, havalanması kolay, fırda yapıda gevşek bir tabaka ile bunun altında, ilkbaharda işlenmiş, bitkinin almasına elverişli yaklaşık % 10 su taşıyan nemli bir tabakanın varlığıdır. Bu işlenmiş tabakanın üst yüzeyi arzulanan tohum yatağıdır. Tüm bu hazırlıklar yapıldıktan sonra toprak ekime hazırlanmış olur.
Çeşit Secimi:
Şeker pancarı üretiminde verim ve kaliteyi etkileyen en önemli faktörlerden biride çeşit secimidir. Çeşit seçilirken aşağıdaki özeliklere dikkat etmek gerekir. Seçilen çeşit ;
— Ekilen yörenin iklim ve toprak yapısına uygun olmalıdır,
— Hastalıklara ve tohuma kalkmaya dayanıklı olmalıdır,
— Kök ve yaprak verimi yüksek olmalıdır,
— Çimlenme gücü ve tarla çıkışı iyi olmalıdır,
— Standartlara göre hazırlanmış ve gerekli ilaçlarla ilaçlanmış olmalıdır,
— Sağlıklı, güvenilir ve ucuz olmalıdır,
9) Ekim:
Şeker pancarının verim ve kalitesi ile çiftçi gelirini etkileyen önemli bir faktörde ekim tekniğidir. Don tehlikesinin büyük çapta atlatıldıgı bir dönemde yapılan erken ekim, pancarın gelişme süresini uzattığı ve verimi arttırdığı için her zaman tercih edilmelidir.
Ekimin kusursuz olması açısından ekimde kullanılacak mibzerlerin secimi ve gerekli ayar ve bakımlarının yapılması gerekir. Ekimde sıra araları ile sıralar üzerindeki pancarlar arasındaki mesafe, kök ve şeker verimini önemli ölçüde etkilemektedir.
— Ülkemizde şeker pancarı 45 cm sıra arası mesafeye ekilmekte ve genel olarak 20 – 25 cm mesafede teklenmektedir. 1 dekarda 8000 – 9000 adet bitki denemelerde en iyi sonucu vermektedir.
— Ekim hızı ekim kalitesini etkileyen önemli faktörlerdendir. Hassas mibzerlerle yapılan ekimde mibzeri çeken traktörün hızı 4 km/saati geçmemelidir. Aşırı hız tohumların gayri muntazam dökülmesine, derinlik ayarlarının bozulmasına, tohumların toprak yüzeyinde kalmasına neden olmaktadır.
— Ekim derinliği de verim ve kalite açısından önemli bir husustur. Pancar tohumu 2 ila 5 cm derinliğe ekilmeli ekim esnasında sürekli kontrol edilmeli, toprağın tavı iyileştikçe daha yüzlek, tav aşağı indikçe daha derin yapılmalıdır.
- Ülkemizde genel olarak hassas mibzerle 5-8 ve 15 cm sıra üzeri aralıklara ekim yapılmaktadır.
— Pancar ekiminin düzgün olarak yapılması çapa ve hasat makinelerinin kullanımında büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Normal ekimden sonra doğal faktörler, tohum çeşidi, haşere ve hastalıklardan doğan tahribatlardan dolayı pancar sayısında %40 dan fazla azalma olduğu takdirde tarla ikinci defa ekilmelidir.
10) Bakım:
Pancarın ekiminden hasadına kadar gelişmesini, yabancı otlardan, hastalık ve haşerelerden korunmasını sağlayan mücadele ve sulama dışında kalan tüm işlemlere bakım denir.
Bakım işlemlerini söyle sıralamak gerekir;
a) Seyreltme / tekleme,
b) Çapalama,
c) Yabancı otlarla mücadele,
d) Hastalık ve Haşerelerle mücadele.
a) Seyreltme ve Tekleme: Bir pancar tarlasında birim alandaki bitki sayısı, bu bitkilerin yüzeye iyi bir şekilde dağılış olması, verim ve kaliteye etki eden önemli bir faktördür. Pancarların 4-5 yapraklı döneme ulaştıklarında seyreltme tekleme işlemi yapılır. Sıra üzeri aralıkların 20-25 cm olması yeterlidir. Tekleme yapılırken pancarların zedelenmemesine dikkat etmek gerekir.
b) Çapalama: Yabancı ot mücadelesi ilaçla yapılıyorsa pancarın sadece toprağının havalandırılması için çapalama yapılır. Çapalama buharlaşmanın önlenmesi, toprağın daha çabuk ısınmasını, yağmur sularının düzenli bir dağılımla toprağa işlemesini sağlar. Ülkemiz şartlarında 1 veya 2 çapa yeterlidir. Elle veya makine ile yapılmaktadır. Çapalamada pancarların yan köklerinin zedelenmemesine, fazla kesek çıkartılmamasına ve pancarların çiğnenmemesine dikkat edilmelidir.
c) Yabancı Otlarla Mücadele: Şeker pancarının topraktan kullandığı besin maddelerinin en büyük rakibi yabancı otlardır. Bu nedenle pancarın çimlenmesinden hasadına kadar olan dönemde yabancı otlarla mücadele etmek gerekir. Yabancı otlar pancarın besinine, suyuna, havasına ve güneşine ortak olur.
Yabancı ot mücadelesi çapalama ile ve ilaçlama ile yapılır. İlaçlı ot mücadelesi ekim ve öncesi ve ekim sonrası olmak üzere iki dönemi kapsar ve bu amaçla kullanılan ilaçlara Herbisit adı verilir. Çiftçilerimizin ağır maiyetlerden korunması için ekim sonrasından daha etkili olan, ekim öncesi ot mücadelesi tercih edilmeli ve yapılmalıdır.
Herbisitlerle yabancı ot mücadelesinde başarılı oluna bilmesi için;
— Tarla hazırlığının çok iyi yapılmış olması ve tavının uygun olması,
— İlacın atılma zamanı ( çok sıcak ve rüzgarlı havada ilaçlama yapılmaz ) ve uygun dozda kullanılması,
— Tarladaki yabancı otların çok iyi bilinmesi ve ilacın buna göre seçilmesi,
— Kullanılacak pülverizatörün temizliği, meme ayarları,
d) Hastalık ve Haşerelerle Mücadele: Ekim sonrası görülen Verim ve kalite ancak sağlıklı bitkilerden elde edilir. Bu nedenle gözümüzün devamlı tarlamızda olması hastalık ve haşere zararlarını takip ederek gerekli mücadelenin yapılması gerekir. Bu nedenle de pancarın zararlılarının ve hastalıklarının çok iyi tanınması gereklidir.
Hastalıkları genel olarak; (Cercospora, Ramularia, Phoma) Yaprak Leke Hastalıkları, Külleme, Sarılı virüsleri, (Curly Top) Pancar Kıvırcık Baş Virüsü, Pancar Pası, (Rhizomania) Pancar Kök Hastalığı’dır. Bunlarla en iyi mücadele şekli, dayanıklı çeşitlerin ekilmesi, Fungusit kullanımı, en az üç yıllık ekim nöbeti ve dengeli gübreleme şeklinde sıralayabiliriz.
Zararlıları ise genel olarak; Tel Kurdu (Agriotes), Pancar Piresi (Chaetocnema), Danaburnu (Gryllotalpa), Toprak Kurdu (Agrotis), Yaprak Kurtları (Caradrina), Pancar Sineği (Pegomyia) dır. En iyi mücadele şekli ise ilaçlamak suretiyle kimyasal mücadele, tohum ilaçlaması ve toprağın çapa ile havalandırılmasıdır.
Toplu mücadeleyi gerektiren durumlarda ise belirtiler görüldüğünde ise vakit geçirilmeden bağlı bulundukları Pancar Bölge Şefliklerine zamanında haber verilmeli ve en az 3-4 defa ilaçlı mücadele yapılarak hastalık önenmelidir.
11) Sulama:
Şeker pancarı ekimden hasat dönemine kadar belirli aralıklarda ve miktarlarda suya ihtiyaç duyan bir bitkidir. Sulama dönemleri;
a) Çıkış (İntaş) Sulaması: Ekimde sonra yağış alınmaması ve toprağın tavını kaybetmesi halinde yapılır.
b) Gelişme dönemi Sulama: Haziran sonu ile Eylül ortalarına kadar yapılmalıdır.
c) Hasat öncesi Sulama: Toprağın tavlı duruma getirilerek, hasadı kolaylaştırmak ve kök kırılmalarını önlemek amacıyla yapılan sulamalar olmak üzere üçe ayrılır. Sulama sayısı bitkideki gelişme gözlenerek 4-6 defa yapılmalıdır.
Tarlaya suyun verilmesi(sulama metotları) ülkemizde üç ana grupta toplanmaktadır:
1) Salma Sulama
a) Satıh Sulaması
b) Karık Usulü Sulama
2) Yağmurlama Sulama
3) Damla Sulama
Salma sulamada, sulama masrafları düşüktür. Ancak çok fazla su gerektirir ve yağmurlama sulamaya göre etkisi azdır. Salma sulama ile sulanan tarlaların çoraklaşmasının önlenmesi için drenajlarının çok iyi yapılmış olması gerekir. Hangi sulama metodu olursa olsun, şeker pancarı sulamasında aşırı veya yetersiz sulamadan kaçınılması en önemli husustur. Aşırı sulama, kaynak ısrafının yanında kök çürüklüğü ve bazı hastalıklara neden olmakta, yetersiz sulama ise, bitki gelişiminde ve verim kayıplarının artmasına neden olmaktadır.
12) Hasat: Pancar köklerinin sökülmesi, temizlenmesi ve pancarın yapraklarının kesilmesi işlemine HASAT denir. Ülkemizde pancar ekiminin başlamasından günümüze gelinceye kadar aşamalar kaydeden pancar hasat işlemleri, günümüzde modern tarım teknikleri ve makineleri ile yapılmaktadır.
Ülkemizde normal iklim şartlarında pancarın olgunlaşması Eylül sonu ile Ekim ayı ortalarına kadar devam etmektedir. Hasat işlemleri büyük çoğunlukla el değmeden yapılmaktadır. Ülkemizde ise elle hasad daha yaygındır. Pancar hasadı sökme beli, bir iki veya üç sıraya yalnızca söken sökme düzenleri, baş kesimini yapıp yalnızca söken makineler, baş kesimi, söken, depolayıp yükleme yapabilen makinelerle yapılmaktadır. Makineli hasadın elle yapılan hasada göre olumlu ve olumsuz yönleri vardır. Kısa sürede az masrafla geniş alanların hasadı, makineli hasadın olumlu yönleridir. Makine temin masraflarının yüksek olması, hasat esnasında daha çok pancarın kırılması, zedelenmesi e dolayısı ile kayıpların artması da olumsuz yönleridir.
Hasat toprağın tavı, pancarın sıklığı ve dağılımı, hasat makinesinin tipi ve kullanıcının becerisi ve tarlanın tesviyesi ile yabancı otların bulunmaması makineli hasadı kolaylaştıran etmenlerdir.
13) Silolama ve Fabrikaya Teslim:
Hasadının yapılmış olmasına rağmen bir program dâhilinde sökülen pancarların aynı anda işlenmesi mümkün olmadığından ve bir süre beklemesi gerektiğinden fazla pancarların fiziksel özelliklerini kaybetmeden yığınlar halinde korunması gerekmektedir. Siloya alına pancarların bozulmadan uzun süre korunmalarında en önemli görev çiftçilerimize düşmektedir. Silo ve nakliye kayıplarını önlemek, pancardaki kırılma ve ezilmeleri azaltmak için çiftçiler tarafından hasat edilen pancarların direk fabrika merkezlerine getirilmeleri arzu edilen bir durumdur. Tarladan direkt fabrika merkezlerine getirilen pancarların nakliye bedelleri Şeker Şirketi tarafında ödenmekte, bunun dışında her yıl değişen şartlara ve koşullara göre nakliye prim ve tazminatları ödenerek fabrika merkezlerine daha fazla pancar getirilmesi teşvik edilmektedir.
|
|
|
| Organik Tarım Büyük Bir Yalan |
|
Yazar: Livadi - 10-14-2009, 08:26 PM - Forum: Tarım Haberleri
- Yorum Yok
|
 |
Kiminin “Ekolojik”, kiminin “Biyolojik” olarak dile getirdiği, Ülkemizde ise en çok “Organik Tarım” olarak adlandırılan, Tarımsal üretimde kimyasal (İlaç, gübre vb. gibi) kullanılmadan yapılan tarımsal faaliyetlerin adıdır Organik Tarım..
Organik Tarımın yapılmasını ısrarla savunanların ana gerekçesi İnsanların daha sağlıklı ve lezzetli besin tüketmesinin yanısıra, doğal dengeyi korumak, mevcut toprak yapısının bozulmasını engellemek ve toprakta bulunan canlılığı muhafaza etmek olarak sıralanır.
Farzedelim ki bütün dünya organik Tarıma geçmiş olsun. 7 milyar’a dayanan dünya nüfusunun, aç kalmaması, bozulan doğal dengenin eski haline gelmesi, sağlıklı, hastalıklardan arî, lezzetli meyve ve sebze tüketebilmemiz mümkün olacak mı?
Peşinen söyleyelim ki hayır!
Öncelikle Organik Tarım teriminin ortaya niçin ve kimlerce çıkarıldığına ve bu terimi 3.dünya ülkelerine pompalamaya çalışanlar kimler ona bakalım.
Organik tarım ifadesinden, 1930 yıllarından itibaren Avrupa’da söz edilmeye başlanmasıyla birlikte ilk olarak 1972 yılında Uluslararası Ekolojik Hareketleri Federasyonu’nun ( IFAOM) kurulması ile düzenli olarak çalışmaya başlamıştır. Ülkemizde ise 1985 li yıllarda çeşitli girişimler Avrupa’ya eleman göndermelerle başlamış olup asıl 1992 Ekolojik Tarım Organizasyon Derneği ( ETO ) kurulması ile hız kazanmıştır. ETO’nun dolduruşu ile 18 Aralık 1994 tarihinde “Bitkisel ve Hayvansal Tarım ürünlerinin Ekolojik Metotlarla üretilmesine ilişkin yönetmelik” Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nca yayınlanarak yürürlüğe girdi.
Şimdi bu tarihe dikkat etmenizi istiyoruz. Yani 1990’lı yılların başı ve 1994 yılları. Bu yıllar Dünyada GDO’lu Tohumların piyasaya sürüldüğü, Tarımda “Yeşil devrim” olarak nitelendirilen üretim patlamasının yaşandığı yılların başlangıcıdır. Bu yıllar, Avrupa’da bu tarihten sonra çoğu tarımsal ürünlerde üretim fazlasının oluştuğu, Tarımsal ürünlerin fiyatlarında gerilemelerin başladığı yılların başlangıcı!
Bu yıllarda Avrupa’ya, Tarımsal ürünlerini satabileceği ve çiftçilerinin rahatlayabileceği pazarlar lazım. Bunun için efelik tasladıkları ülkelere Tarımsal ürünlerinin ekim dikiminden vazgeçirecek bazen cebren ( Üretim kotası veya ekim yasağı koydurarak ) bezen de hile ile (Organik Tarım yapılması, Eski tohumların kullanılmasının istenilmesi) gibi farklı farklı sinsi planlara başvurdular. O kadar ileri gittiler ki, İnsanları buna inandırmak için Milyar dolarlar harcayarak çeşitli dernekler, Kulüpler, Çevreci sivil toplumlar vb örgütleri kurdurdular.
Sinsice yürütülen bu planlı işin sonucunda, günümüze gelindiği zaman, artık kendi insanımızın ve üniversitelerdeki hocalarımızın, üreticilerin Konvansiyonel Tarımı bırakıp Organik Tarıma geçmeleri için cilt cilt kitap ve makale yazar olduklarını ve vatandaşı inandırmak için çaba sarf ettiklerini görüyoruz...
Üniversite hocalarımız, yıllarca kürsüde verdikleri derslerin yanlış olduğunu bir çırpıda söylemeye başladılar.
Aslında söylediklerine ne kendileri ne de çiftçimiz inandı. Öyle ya; kilosunu 50 kuruşa satamadığı domatesin, Organik diye 5 liraya nasıl satılacağını üreticiye kimse izah edemedi.
İşin iç yüzü şu ki; Organik Tarım baştan başa büyük bir yalandır. Tarımsal üretimde, kalkınmakta olan ülkelerin Avrupa ülkelerine, pazar olarak bağlı kalmasını sağlayacak bir projedir.
Bugün Tarımsal üretimde ve örgütlenmede son derece etkin olan Avrupa’da maalesef Organik tarım alanları, tarımsal faaliyet yapılan alanların ancak %2-3oranı kadardır. Madem Organik tarım bu kadar iyi, sağlıklı, kaliteli, çevreci ve doğal dengeyi koruyorsa neden AB ülkeleri Yeni tedbirlerle Organik Tarıma geçmiyor da bize organik Tarım yapılmasını öğütlüyorlar? Bizim sağlığımızı, kendi sağlıklarından daha mı fazla düşünüyorlar?
GDO’lu tohumlardan sonra artık bir dekar yerden 40-50 ton domates alan Avrupa ülkeleri, bizleri Organik Tarım yalanı ile bir dekar yerden 2-3 ton domates almaya ve ihtiyacımızı karşılayamayarak Tarımsal ürünlerde Pazar olarak kalmamıza çalışıyorlar.
Ülkemizin konum itibariyle 3 tarafı denizlerle çevrili olmasından dolayı, büyük bir kısmında yıllık nem oranı % 60 civarında olmaktadır. Bu kadar nem olan bir yerde, hiçbir kimyasal kullanmadan Organik Tarım yapmak, mildiyö ve pas hastalığından ürünleri kurtarmak nerdeyse imkânsızdır.
Bugün dünyada müthiş bir tohum savaşı var. Tohumu elde eden tüm insanlığı kudreti altına alacağını biliyor. Tohum sektörü 6 firmanın tekeline girmek üzere. Anadolu, yaklaşık 12.000’in üzerinde bitki türü ile (kaynak Tarım Bakanlığı) Tüm Avrupa’dan daha fazla çeşitliliğe sahip. Organik Tarım hikâyesi ile bu çeşitliliği korumanız mümkün değil. Çünkü ekip diktiği ile geçinemeyen çiftçi arazisinde bulunan gen merkezli bitkilere nasıl sahip çıkacak. Gecen yıllarda Ülkemizde bir Ziraat Fakültesinin öğrencilerine “getir yörendeki tohumu, al bilgisayarı” projesi ile tohumlar talan edilmeye çalışılmıştı. Yani ürettiği ile geçinemeyen insanımızın tohumunu koruması ne kadar mümkün? Bunun için bu çeşitliliği ıslah çalışması ile zenginleştirmeli ve çiftçilerin bol kazanç ile bunlara sahip çıkması sağlanmalı değil mi?
Organik Tarımda yapıldığında;
1- Üretimde hiçbir zaman, bitkinin genetik kapasitesine ulaşamasınız. Yani büyük bir verim azalması yaşarsınız.
2- 2-Geniş alanlarda, işletme bazında tarım yapma şansınız olmaz. Zira işçilik masrafınız üretiminizi karşılayamaz.
3- Üretimi bir yıl boyuna yayamazsınız. Örneğin sofranızda 12 ay domates, biber, marul, maydanoz v.b gibi sebzeleri bulamazsınız. Mevsimsel fiyat farklarından hiç faydalanma şansınız olmaz.
4- Organik ürünlerin besleyicilik özelliğinin, diğer konvansiyonel tarım ürünlerinden hiçbir farkı olmadığı son yapılan bilimsel tezler ve çalışmalarla ortaya konmuştur. (London School of Hygiene & Tropical Medicine'dan araştırmacısı Alan Dangoru ve arkadaşlarının Son 50 yıldır birbirine bağlı olarak yapılan araştırmaların sonuçlarının yayınlandığı 162 sayfalık raporda, organik gıdalarla diğer yetiştirilme tarzlarının kullanıldığı gıdalar arasında bir fark olmadığını tespit ederek açıkladılar)
5- Tüketicinin sıklıkla ifade ettiği “ Meyve sebzede eski tadı bulamıyoruz” sızlanmalarının nedeninin Konvansiyonel tarımdan kaynaklanmadığı, kullanılan Tohumdan kaynaklandığı ispat edilmiştir.
6- Zamanında, dozunda ve nerede kullanılacağı bilinen kimyasalların sağlık açısından bir tehdit oluşturmadığı ispat edilmiştir.
7- Organik Tarım yapılan ürünlerde yabancı tozlaşmanın önüne geçemezsiniz ve her yıl tohumlarda bozulma söz konusu olur.
8- Organik Tarım yöntemiyle üretilen ürünlerin ilk etapta yapılan reklamlar ile pazarının çok olacağı zannedilir ancak; albenisi az olan bu ürünlerin pazar değeri azdır ve talebi gittikçe azalır. Unutulmamalıdır ki; pazarlamada paketin içersindeki ürün kadar onun ambalajlanması ve albenisi de ürünün talebini artırır. Kaç tüketici pazarda Nar gibi kırmızı, iri ve parlak elma dururken yandaki ufak tefek ve kurtlu elmayı alır?
Kısacası Organik Tarım, yılın 12 ayında sofrasında sebze meyve görmek isteyen, Nüfusu 7 milyar sayısına dayanan insanlığa çok lüks bir kavramdır. Özellikle gelişmekte olan ülkeleri teknolojide köle yapan Avrupa, tarımsal ürünlerde de kendine bağımlı yeni köleler oluşturmak için organik tarımsal üretim tarzını ve yalanını icat etmiştir.
Organik Tarımın kişisel bazda yapılmasına sonuna kadar EVET!, Ancak işletme bazında yapılmasına HAYIR!.
Daha düne kadar, Anne sütü yerine mamayı, Tereyağı yerine margarin tüketmenin daha sağlıklı olduğuna ilişkin verilen raporları hatırlayanlarınız vardır. İnsanlar bu raporların bazı firmalarca para karşılığında verildiğini ve aldatıldıklarını anlayana kadar bazıları epeyce yol almışlardı.
Bugün ise daha kapsamlı bir oyun organik Tarım yalanı ile tüm tarımsal üretimde köleleştirme gayretleri devam etmektedir. Bunun yerine kontrollü, iyi tarım uygulamaları ile Konvansiyonel Tarımı en geçerli ve kazançlı bir yol olarak görüyoruz. İnadına üretim, inadına konvansiyonel tarım.
Bundan sonraki yazımda, daha kapsamlı olarak, Konvansiyonel Tarım ve Tohum üzerinde oynanan asıl oyunu ve Avrupa’nın bizlere İsrail yalanı ile kendi tohumlarına bizleri nasıl mahkûm etmeye çalıştığını anlatmaya çalışacağım.
Korkmaz MERT
Ziraat Mühendisi
|
|
|
| Yağlı Tohumlar |
|
Yazar: Livadi - 10-14-2009, 08:00 PM - Forum: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
- Yorum Yok
|
 |
YAĞLI TOHUMLAR (Susam-Yerfıstığı-Soya fasulyesi-Ayçiçeği-Kolza-Pamuk-Haşhaş -Aspir-Mısır
YAĞLI TOHUMLAR
İnsan beslenmesinde kalori sağlayan yiyecekler önemli bir yer tutar. Günlük ortalama 3000-3500 kalori tüketen insan organizması için bu enerjiyi sağlayabilecek en önemli yiyecek grubunu yağlan oluşturur. Yağlar, protein ve karbonhidratlarla beraber beslenmenin üç ana grubundan biridir.
Beslenmede kullanılan yağlar ihtiva ettikleri doymuş ve doymamış yağ asitleri oranına göre kalite derecesine ayrılırlar. Doymuş yağ asitlerinin düşük olması kalp ve damar rahatsızlıkları ve kolestrol tehlikesinin azatılması için tercih edilir. Doymuş yağ asidi oranının hayvansal kaynaklı yağlara göre düşük olması nedeniyle bitkisel yağlar insan beslenmesinde büyük önem taşır. Doymuş yağ asidi yüzdesi yağ cinsleri itibariyle; ayçiçeği yağında %11, soya yağında %15, mısırözü yağında %13, kolza yağında %6, zeytinyağında %14, tereyağında ise %66'dır.
Gelişmiş ülkelerde kişi başına toplam yağ tüketimi 54 kg.'a ulaşmakta, bunun 25 kg.'ını bitkisel yağlar oluşturmaktadır. Ülkemizdeki bitkisel yağ tüketimi ise kişi başına 17 kg. olup, sağlıklı bir beslenme için bunun 24 kg.'a kadar çıkartılması gerekir. Bunun için bitkisel yağ üretiminin artırılması zorunludur.
Ülkemizdeki bitkisel yağ açığının kapatılabilmesi için yağlı tohum üretimi potansiyelinin artırılmasına büyük ihtiyaç vardır. Bu açıdan, bitkisel yağ sanayiinde kullanılmakta olan ayçiçeği, pamuk ve soya fasulyesinin üretim artışını sağlamak yanında, diğer yağlı tohum bitkilerinin de yağ sanayiinin girmesi sağlanmalıdır. Yağlı tohum üretimini artırmada sadece ekiliş alanlarının diğer kültür bitkierinin aleyhine ekiliş alanlarını artırmak yerine, sulanan tarım alanlarının genişlemesine paralel olarak yağlı tohum ekilişlerinin genişletilmesi ve yüksek verimli çeşitlerin kullanılması öncelikle ele alınmalıdır. Özellikle nadas alanlarının daratılması, altennatif yağlı tohumlu bitkiler 2. ürün ekimiyle devreye sokulmalıdır.
GAP bölgesindeki sulu tarım potansiyelinin ekonomik bir verimlilikle kullanılabilmesinde yağlı tohum bitkileri önemli bir paya sahiptir. Ekonomik çıkarlara uygun yeni üretim deseninin oluşturulmasına imkan verebilmek için çiftçiler, yağlı tohum bitkilerinin önem ve özelliklerini bilmelidir. Ülkemizde üretimi yapılabilen tek yıllık tarla bitkileri ayçiçeği, mısır, susam, soya fasulyesi, mısır, kolza, pamuk ve yerfıstığıdır.
SUSAM
Susam tarımının el emeğine dayalı olarak yürütülmesi ve verimin düşük olması, yağ olarak değerlendirildiğinde üretim maliyetlerinin artmasına neden olmaktadır. Bu da diğer bitkisel yağlarla rekabet edememesi sonucunu doğurur. Helva ve tahin üretiminde kullanılan susam, 73 bin hektarlık ekim alanı ile ülkemiz için önemli bir yağ bitkisi olma özelliği taşır. Susam daneleri %50-60 yağ, %25 protein içerir. Yağın kalitesi yüksek olup hoş kokulu ve dayanıklıdır. Gelişme süresinin kısa olması nedeniyle her türlü kültür bitkisiyle munavebeye girebilir. Su tüketimi fazla olmayan susam suyun yetersiz olduğu alanlarda tek bir tav suyu verilerek yetiştirilebilir. Buna karşılık iyi bir çapa bitkisi olup gelişme süresi boyunca 1-2 çapa yeterli olur.
Susam tarımının en güç bölümü hasat ve harman işleridir. Bitki ve kapsüllerin hepsi aynı zamanda hasada gelmez. Hasatta gecikilirse alk kapsüllerde çatlamalar görüleceğinden dane kaybı meydana gelir. Bitkilerde yaprak ve kapsüllerin sararması, yaprakların tamamen veya kısmen dökülmesi, çiçeklenmenin durması, alt kapsüllerin kırmızıya dönüşüp çatlamaya başlaması, tohumların beyaz tanelerinde krem, sarı tanelilerde kırmızıya dönüşmesi susamın hasada geldiğini gösterir. Normal şartlarda 60-80 kg. ürün alınır. Her türlü kültür bitkisiyle münavebeye girebileceği gibi, özellikle küçük işletmelerde işgücünün değerlendirilmesine katkıda bulunur.
YERFISTIĞI
Dünya bitkisel yağ üretiminde kullanılan yaklaşık 8 yağ bitkisinden ilk üçü arasında yer alan yerfıstığı, baklagiller familyasından, tek yıllık ve yazlık bir bitkidir. Bileşimde %45-55 yağ, %20-25 protein, %16-18 karbonhidrat, %25 mineral madde bulunur. Hafif bünyeli, kumlu-tınlı topraklarda yetişen ve yetişme süresi boyunca 4-8 kez sulanan yerfıstığı mayıs ve haziran aylarında hasat edilen ürünlerden sonra 2. ürün olarak ekilebilir. Yerfıstığında hasat zamanının tayini büyük önem taşır. Erken hasatta ürün kalitesiz ve buruşuk taneli, verim daha düşük olur. Geciken hasatta da ginogorların çürümesi sonucu kapsül miktarında ve kalitesinde düşme olur. Erken veya geç hasatta ürünün hem kalitesi hem da veriminde düşüş görülür. Bitki yapraklarının sarardığı, kapsüllerin dolduğu, tanelerin pembe renk aldığı devrede hasada başlanır. Tüm yağlık çeşitlerde beraber çerezlik çeşitlerin üretim fazlasının ve selektör altının yağ sanayiinde değerlendirilmesi gerekir. Yerfıstığı uyumsuz şartlarda depolandığında rutubetin artmasıyla birlikte tanelerde mantar faaliyeti başlar ve yağ asitleri ayrışır. Depolanacak kabuklu fıstıklarda nem %10'un altında, iç fıstıklarda %6-8, depo rutubeti ise %60 civarında olmalıdır.
SOYA FASULYESİ
Soya fasulyesi tohumunda ihtiva ettiği %18 oranındaki yağ nedeniyle yağ bitkisi olarak tanımlanır. Ayrıca küspesi hayvan beslenmesinde kullanılan çok değerli bir protein kaynağıdır. Soya aynı zamanda toprağa organik madde ve azot sağlıyarak toprağın verimliliğini artıran önemli bir münavebe bitkisidir. Soya fasulyesinin sulanabilir tüm tarım alanlarında ekimi yapılabilir. Tarım topraklarının en az dört yılda bir soya ekimiyle ıslah edilmesi sağlanmalıdır.
Soya fasulyesi ana ürün veya 2. ürün olarak ekilebilir. Ana ürün olarak ilkbahar yağışlarıyla beraber Mart-Nisan aylarında 2. ürün olarak hububat hasadından hemen sonra gecikilmeden ekilmesi gerekir. İyi bir çaba bitkisi olan soya fasulyesi, çıkış döneminden itibaren 3-4 defa sulanır. Fazla suya karşı hassas olup gereksiz sulama yapılmamalıdır.
Soya fasulyesi alt baklalar açılmadan, üst baklaların olgunlaştığı dönemde biçerdöver ile hasat edilir. Hasat sırasında dane nemi %17'nin üstünde olmamalı, rutubet miktarını azaltmak için ürün 3-5 güneşte kurutulmalıdır.
AYÇİÇEĞİ
Ülkemizdeki ekiliş alanları 800 bin hektardan 600 bin hektara düşmüş olmasına rağmen ayçiçeği en önemli yağ bitkisi durumundadır. Tohumunda ihtiva ettiği %45'lik yağ oranı ile yağ sanayinin ana hammaddesi sayılır. Mart ayından ekim ayına kadar ekilebilme imkanı bulunan ayçiçeğinin, sulanabilir tarım alanlarında özellikle şekerpancarı ile münavebeye sokulması suretiyle tarım ekonomisine daha büyük katkısı sağlanabilir.
Ayçiçeğinde yağ kalitesi ile kükürt arasında doğrusal ilişki vardır. Bu nedenle azotlu gübrenin amonyum sülfat formunda verilmesi yanında çinko ve demir takviyeli yaprak gübrelerinin de kullanılması yağ kalitesinin artırıcı rol oynar.
Ayçiçeği hasadı biçerdöverle yapılır. Verim ortalaması dekara 200 kg dolayındadır. Yağlık tohumlarda mutlaka rutubet analizi yapılmalıdır. Depolanacak yağlık tohumların %25'in üzerinde rutubet taşımamasına dikkat edilmelidir.
KOLZA
Ana vatanı Anadolu olan kolza bitkisi, kazık kökleri ile toprak altının havalanmasını sağladığından hububat ve ayçiçeği iyi bir münavebe oluşturur. Tohumunda %45 oranında yemeklik yağ ve küspesinde %67 oranında protein ihtiva etmesi nedeniyle iyi bir yağ bitkisi olduğu kadar, iyi bir yem ham maddesidir. Kışlık ve yazlık olarak tarımı yapılabilen kolza, çiçeklenmezamanı yabani formları ile tozlaşma yaptığından, bu tohumların yeniden ekiminde erüsik asit oranı %5'in üzerine çıkabilmektedir. Bu nedenle her yıl tohum yenilenmelidir.
Bilinen hiçbir zararlısı ve hastalığı olmayan kolzanın hasadında alt kapsüller gözlenmeli ve kapsüller açılmadan hasat yapılmalıdır. Hasat biçerdöverle yapılır ve normal şartlarda dekar'dan 250-300 kg. ürün alınır.
PAMUK
Bir lif bitkisi olan pamuk kütlüsü, lif ile %40 oranındaki tohumdan oluşur. Pamuk bir lif bitkisi olmasının yanı sıra tohumunda ihtiva ettiği %40 yağ oranı nedeniyle iyi bir yağ bitkisi sayılır. Üst üste pamuk ekimi toprakta tuzluluk ve çoraklık sorunlarına yol açacağından, pamuk tarımı dört yılda bir yapılmalı ve münavebe de mutlaka baklagillere yer verilmelidir.
Sıcak iklim bitkisi olan pamuk ülkemizde elle hasat edilmektedir. Çırçırlanarak kütlüden ayrılan tohumlar yağ sanayiinden işlenmek suretiyle bitkisel yağ ihtiyacının giderilmesine önemli katkı sağlar.
HAŞHAŞ
Tohumunda %50 oranında yağ bulunan haşhaşın ekilebileceği bölgeler her yıl Bakanlar Kurulunca tespit edilir. Çiftçilerin ekim için izin alması gerekir. TMO'nun ajans müdürlükleri tarafından ekim alanlarının kontrolü yapılır.
Haşhaş kışlık ve yazlık olarak ekilebilir. İyi bir çapa bitkisi olup güzlük ekimler temmuz ortalarında, yazlık ekimler temmuz sonunda hasada gelir. Haşhaş kapsülünden morfin ve türevleri üretilmektedir. Tohumlarından elde edilen yemeklik yağ içeriğinde kolestrol bulunmaması haşhaş yağınının değerini artırır. Haşhaş tohumları kavrulup ezilerek de pazarlanmaktadır. Hem ezmesi hem de tabii haldeki tohumları ekmek ve pastalara katkı olarak kullanılır.
ASPİR
Ekim alanı 134 hektar dolayında bulunan aspir, dekara 100 kg ürün verebilen, İç Anadolu bölgesinin unutulmaya yüz tutmuş potansiyel yağ bitkisidir. Tohumunda %40 oranında yağ bulunan aspirin küspesi iyi bir besi yemi hammaddesi oluşturur. Dikenli ve dikensiz formları bulunup çiçek tozları safran ve boya olarak kullanılır.
Aspir fazla bakım gerektirmez. Yağışa bağımlı kıraç alanlarda hububat münavebesine girecek ideal bir yağ bitkisi sayılır. Uygun şartlarda dekara 150 kg. ürün alınabilir.
MISIR
Sıcak iklim tahıllarından mısır bitkisi, iyi bir yem hammaddesi olmasının yanında, tohumunda ihtiva ettiği kaliteli yemeklik yağ içeriği ile yağ sanayiine girmiş bir bitkidir. Bir mısır tanesinin yaklaşık %70'i nişasta, %10'u protein, %5'i yağ ve %2'si şeker ve minerallerdir. %5'lik yağ oranı ile mısırın yağ bitkisi grubuna giremeyeceği düşünülebilir; ancak mısır yağının kaliteli özellikleri dolayısıyla yemeklik yağlar içinde önemli bir yer tuttuğu görülür. Yazlık bir bitki olan mısır, ön bitki hasadından sonra toprak sulamayla tava getirilip ekilebilir. Bir çapa bitkisi olan mısır, aynı zamanda 3-4 defa sulanır. Silajlık mısır 75-90 günde süt olum dönemine erişerek hasat edilirken, dane mısır çeşide bağlı olarak 90-120 günde hasada gelir. Hasat biçerdöverle yapılır ve dekara ortalama 800 kg ürün alınır.
|
|
|
| Agave |
|
Yazar: Livadi - 10-14-2009, 07:53 PM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum (1)
|
 |
Agavegillerdendir. Anavatanı Kuzey ve Güney Amerikadır. 50 civarı türü vardır. Toprağa yakın rozet oluşturan yaprakları, türüne göre yeşil, yeşil-mavi, veya alacalı renklerdedir. Yaprak kenarları testere biçiminde dişli, kimi zamanda yaprak kenarları ve ucu dikenlidir. Yaprak rozetinin ortasından uzayan çiçek sapı bazı türlerde metrelerce uzayabilir. Yeşil yaprakları donuk yeşil veya koyu yeşil renkli ve yaprak kenarları beyaz çizgilidir. Çiçekçilerde çok küçük boylardayken satışa çıkarılır.
Agavelerin üretimi; ender olarak tohumuyla, genel de anaç bitkiden ayrılan yavru bitkilerin daldırılmasıyla çoğaltılır.
Agave Bitkisinin Yetiştirilmesi için Gerekli Şartlar:
Toprak: Zengin karışımlı toprakları severler. Uygun toprak hazırlamak için bahçe toprağına bir miktar yaprak çürüntüsü, kaba dere kumu, yanmış çiftlik gübresi ve kil karıştırılır.
Su: Agaveler birçok etli ve sulu bitki türüne göre yazın daha çok su ister. Bu yüzden 2-3 günde bir bolca sulanır. Kışın sulama iyice azaltılır.
Işık: Bol güneşli ve aydınlık yerleri isterler.
Sıcaklık: Serin ortamları severler. Kışın en düşük 5 dereceye kadar dayanabilirler.
Gübre: İlkbahar ve yaz mevsimlerinde ayda bir defa sıvı gübre verilir.
Saksı Değiştirme: Kökleri saksıyı doldurmuşsa, iki yılda bir ilkbahar mevsiminde agavelerin saksısı bir numara büyüğü ile değiştirilir. Saksıya uygun toprak ilave edilir. Bitki boylanıp da saksısı artık değiştirilmek istenmezse, bitki saksıdan zedelenmeden sökülür, kökleri kırılır ve uygun toprak verilerek aynı saksıya dikilir.
|
|
|
| Ceviz Bahçesi Sulama ve Gübreleme |
|
Yazar: Livadi - 10-14-2009, 07:34 PM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum (2)
|
 |
SULAMA:
İlk yıl 15 Mayıs -15 Eylül döneminde on gün ara ile yirmi litre su verdikten dört gün sonra çapa yapılır. İkinci yılda sulama yirmi gün aralıkla yapılabilir.
GÜBRELEME:
İlk üç yıl yapılmaz ancak toprağın su tutma ve havalanma kalitesini artırmak amacı için Ekim-Kasım ayında organik toz hayvan gübresi fidana bir gaz tenekesi olmak üzere verilip toprak ile üzeri örtülür.
İLAÇLAMA:
İlk ilaçlama yapraklar fare kulağı büyüklüğüne geldiğinde M-22 toz ilaç ile yapılır.İlk ilaçlamadan 20 gün aralık ile M-22toz ilacın içerisine sistemik etkili Bayer Folimat sol. katılır üçüncü ilaçlama da ikinci gibi karışık yapılır..
Yaprak altı bitlerin yaprak üstlerinde oluşturduğu parlama (şirelenme) basınçlı su ile yıkanarak ta önlenebilir.
|
|
|
|