| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 3439 aktif kullanıcı var. » (1 Üye - 3433 Ziyaretçi) Applebot, Bing, Facebook, Google, Yandex, JeffreyRok
|
| Son Yazılanlar |
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 56.576
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.644
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 443
|
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 4.882
|
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 58.869
|
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.143
|
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.797
|
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.159
|
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.391
|
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.335
|
|
|
| Sebzelerin Latince ve Türkçe İsimleri |
|
Yazar: Livadi - 10-16-2009, 06:41 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Sebzelerin Botanik Siniflandirilmasi
Sinif : Monocotyledoneae(tek çenekliler)
Takim . Liliflorae
Familya : Alliaceae
Tür : Allium Cepa (soğan)
Asparagus Officinalis (kuş Konmaz)
Allium Porrum (pirasa)
Allium Sativum (sarimsak)
Takim . Graminales
Familya : Graminae
Tür : Zea Mays Var. Rugosa (tatli Misir)
Sinif : Dicotyledoneae (çift çenekliler)
Takim . Centrospermae
Familya : Chenopodiaceae
Tür : Spinacia Oleracea (ispanak)
Beta Vulgaris Var. Cruenta (kirmizi Pancar)
Beta Vulgaris Var. Cicla (pazi)
Familya : Portulacaceae
Tür : Portulaca Oleracea (semizotu)
Takim . Cucurbitales
Familya : Cucurbitaceae
Tür : Citrillus Lanatus (karpuz)
Cucumis Flexuosus (acur)
Cucumis Melo (kavun)
Cucumis Sativus (hiyar)
Cucurbita Maxima (kişlik Kestane Kabaği)
Cucurbita Mixta (kişlik Kabak)
Cucurbita Moschata (kişlik Bal Kabaği)
Cucurbita Pepo (yazlik Kabaklar)
Takim . Leguminosae
Familya : Leguminosae
Tür : Phaseolus Vulgaris (fasulye)
Phaseolus Coccineus (ateş Fasulyesi)
Pisum Sativum (bezelye)
Vicia Faba Var. Major (bakla)
Vigna Sinensis (börülçe)
Takim . Personatae
Familya : Solanaceae
Tür : Capsicum Annuum (biber)
Capsicum Frutescens (aci Süs Biberi)
Lycopersicon Esculentum (domates)
Solanum Melongena (patlican)
Solanum Tuberosum (patates)
Takim : Rhoadales
Familya . Cruciferae
Tür : Barssica Oleracea Var Acephala (yaprak Lahana)
B. Oleraceae Var. Capitata (baş Lahana)
B. Oleraceae Var. Botrytis (karnabahar)
B. Oleraceae Var. Italica (brokkoli)
B. Oleraceae Var. Gemmifera (brüksel Lahanasi)
B. Oleraceae Var. Gongyloides (alabaş)
Barssica Camperstris Subsp. Rapa (şalgam)
Barssica Camperstris Subsp. Perkinensis (çin Lahanasi)
Raphanus Sativus (turp)
Lepidium Sativum (bahçe Teresi)
Eruca Sativa (roka)
Takim : Synandrae
Familya : Compositae
Tür : Cichorium Intybus (başli çikori =şikori)
Cichorium Endivia (kivircik Yaprakli Hindiba)
Cynara Scolymus (enginar)
Helianthus Tuberosus (yerelmasi)
Lactuva Sativa Var. Capitata (baş Salata)
Lactuva Sativa Var. Crispa (kivircik Yapak Salata)
L.actuva Sativa Var. Longifolia (marul)
Taraxacum Officinale (karahindiba)
Takim : Tubiflorae
Familya : Convolvulaceae
Tür : Ipomea Batatas (tatli Patates)
Familya : Labiatea
Tür : Mentha Piperita (nane)
Takim : Umbelliflorae
Familya : Umbelliferae
Tür : Anethum Graveolens (dereotu)
Apium Graveolens Var Dulce (sapkereviz)
Apium Graveolens Var Rapaceum (kökkereviz)
Daucus Carota (havuç)
Foeniculum Vulgare (rezene)
Petroselinum Hortense (maydanoz)
|
|
|
| Brokoli Yetiştiriciliği |
|
Yazar: Livadi - 10-16-2009, 06:39 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum (1)
|
 |
![[Resim: brokoli.jpg]](http://img81.imageshack.us/img81/9553/brokoli.jpg)
Bilimsel sınıflandırma
Alem: Plantae
Bölüm: Magnoliophyta
Sınıf: Magnoliopsida
Takım: Brassicales
Familya: Brassicaceae
Cins: ''Brassica''
Tür: ''B. oleracea''
Kültür Grubu: Brassica oleracea var. Italica
1. Ekonomik önemi, Anavatanı ve Yayılma Alanları
Ülkemizde kışlık sebzeler arasında yer alan brokkoli son yıllarda üretimi ve tüketimi hızla artan bir lahanagil sebzesi türüdür. Bir çok yerde karnabahara benzetilmekte ve karnabahar azmanı olarak
bilinmektedir. Brokkoli morfolojik olarak karnabahara benzer. Sebze olarak değerlendirilen değerlendirilen kısımları renkli ve olgunlaşmış çiçek taslakları ile kalın ve etli çiçek sapları oluşturur.
Brokkolinin değerlendirilme şekilleri fazla olmayıp seytinyağlı, sarımsaklı ve limonlu salatası yapılmaktadır. Ayrıca son yıllarda turşu sanayinde de kullanılmaktadır. Brokkolinin ekim alanı ve üretim
miktarı ile ilgili kayıt bulunmamaktadır. Brokkoli üretimi ülkemizde son yıllarda yapılmaya başlanmıştır. Bu nedenle çoğu kişi tarafından tanınmayan bir sebzedir.
Brokkolinin anavatanının Akdeniz Bölgesi olduğu kabul edilmektedir. Yeşil renkli olgunlaşmamış çiçek taslakları oluşturan brokkoli çeşitlerine calabrese adı verilmektedir. Calabrese sözcüğü İtalya’da bir bölgenin adı olup bir çok araştırıcı, brokkolinin anavatanının İtalya olduğunu bildirmektedir.
Brokkoli içerdiği yüksek protein, A ve C vitamini içeriği bakımından küçümsenmeyecek bir besin değerine sahiptir. Özelllikle yenilen yeşil sürgünleri C vitamini yönünden zengindir. Nitekim 100gr taze ağırlıkta 118 mg kadar C vitamini bulunmaktadır. Ayrıca brokkolinin içerdiği besin maddelere incelendiğinde çok iyi bit diyet sebzesi olduğu açıkça görülmektedir.
2. Morfolojik Özellikleri
2.1. Kök
Brokkoli bitkisi kök özellikleri bakımından lahana ve karnabahara benzemektedir. Üretim şekli fide ile olduğundan genellikle kazık kökler kaybolmuştur. Toprak yüzeyine yakın bölgelerde bol miktarda saçak kök bulunur.
2.2. Gövde
Brokkolinin gövdesi lahana ve karnabahardan farklıdır. Gövde 30-50 cm arasında değişen boy alabilir. Gövde üzerinde oluşan yapraklar aralıklı olarak dizilirler. Gövde üzerinde oluşan yapraklar aralıklı
olarak dizilirler. Gövde olgunlaşmamış yeşil renkli ana çiçek taslakları (tomurcukları) ile son bulur. Ana çiçek tomurcuğunun kesilmesi ile yaprak koltuklarından ikincil çiçek taslakları meydana gelir.
Yaprak koltuklarından çıkan yeşil çiçek tomurcuklarının çapları ana çiçek tomurcuğundan daha küçüktür. Karnabaharda taç kesildiğinde bitki yaprak koltuklarından tekrar sürgün ve taç meydana getirmediği halde
brokkolide ise taç kesildiğinde bitki yaprak koltuklarından koltuk sürgünleri meydana getirir.
2.3. Yaprak
Brokkolinin yaprakları saplı ve oval olup bazı türlerde yaprak ayaları parçalı da olabilmektedir. Renkleri lahana ve karnabaharlara göre daha koyu ve mavimtıraktır.
2.4. Taç
Karnabaharlarda olduğu gibi brokkolide de sebze olarak değerlendirilen olgunlaşmamış çiçek tomurcuklarına taç adı da verilmektedir. Taçların ve çiçeklerin morfolojik özellikleri karnabahara benzer.
Olgunlaşmamış ana çiçek tomurcuklarının (taç) büyüklüğü ekim-dikim zamanı dikim sıklığı ve çeşit özeliğine bağlı olarak değişmektedir. Geç dikimlerde ve bitkiler arası mesafe azaldığında taçların büyüklüğü
azalır. Ana taçların çapı 5-25 cm, ağırlığı ise 100-750 gr arasında değişir. Koltuk sürgünlerinin çapı 5-10 cm, ağırlığı ise 10-100 gramdır. Sebze olarak değerlendirilen taçlar yeşil, erguvani ve beyaz
renkli olabilir. Yeşil olanlar daha çok tercih edilirler.
2.5. Çiçek
Brokkolinin çiçek özellikleri, çiçeklenme şekli ve döllenme biyolojisi karnabahara çok benzer. Ancak karnabaharda taç hasat edildikten sonra tohum alınamaz. Brokkolide ise ana taç ve yan sürgünler hasat
edilse bile yanlardan çıkan çiçek tomurcukları gelişir ve çiçeklenerek tohum oluştururlar.
2.6. Meyve
Brokklolinin meyve ve tohum özellikleri karnabahara benzer. Meyve içinde oluşan tohum sayısı ve büyüklüğü yetiştirme koşullarına bağlı olarak değişir.
2.7. Yaygın Brokoli Çeşitleri
Green Duke (Yeşil Dük) : Şaşırtıldıktan olgunluğa kadar 50 gün ister, ilkbahar ve sonbahar için iyidir.
Sultan:60 gün ister, mükemmel sonbahar ürünüdür, tek büyük baştır, sonbaharın erken sıcağına dayanıklıdır.
Green Chargen (Yeşil yükleyici) : 64 gün ister, iyi bir sonbahar mahsulü, büyük tek baş.
Pinnacle : 64 gün, sonbahar ürünü, küçük tesbih tanesi büyüklüğünde, demet yapmaya uygun, mildiyöye karşı toleranslıdır. -Ninja : 86 gün ister, ilk ve sonbahar içindir .
Arcadia :86 gün ister ilk ve sonbahar içindir.
Emperor :65 gün, üniformdur. Güzel yan sürgünleri vardır, ilk ve sonbahar içindir, yüksek verimlidir.
Green Belt (Yeşil kuşak veya Yeşil kemer) :67 gün , sonbahar ürünü, büyük baş kısa saplı, yavaş olgunlaşan, küçük tesbih tanesi büyüklüğünde deste veya demet yapmaya elverişlidir.(Bu brokkolilerin çoğu F1
hibridleridir.)
•Hibrid olmayan çeşitler şunlardır :Packman, Regal, Saga, Genji, Ggreen Valiant, San Miguel ve Maraton
3. Tohum ve çimlenme özellikleri
Tohumlar şekil ve renk bakımından lahana ve karnabahar tohumlarına benzerler. Tohumların çimlenme özellikleri karnabaharda olduğu gibidir. Normal koşullarda çimlenme güçlerini 5 yıl muhafaza edebilirler. Optimum çimlenme sıcaklığı 20 °C ‘dir. Tohumlar optimum koşullarda 3-4 günde çimlenerek toprak yüzeyine çıkarlar.
4. Yetiştirilme İstekleri
4.1. İklim isteği
Brokkolinin sebze olarak değerlendirilen olgunlaşmamış yeşil çiçek tomurcukları yaz aylarındaki kurak ve sıcak havalardan, kış aylarındaki kurak ve sıcak havalardan olumsuz yönde etkilenir. Sıcak havalarda bitkinin gelişmesi iyi olsa bile sebze olarak değerlendirilen olgunlaşmamış çiçek tomurcukları normal bir gelişme göstermez., gevşek yapılı sürgünler oluşur, hasattan birkaç saat sonra çiçek tomurcuklarında pörsüme olur. Yaz aylarında ve ortalama hava sıcaklığının 20 °C’nin üzerinde olduğu yerlerde brokkoli yetiştiriciliği ekonomik olmamaktadır. Bitkiler vegetatif devrede ise don tehlikesinden fazla
etkilenmezler. Sebze olarak değerlendirilen kısımlar hasat olgunluğuna gelmiş ise hafif donlardan bile zarar görürüler, çiçek tomurcukları kahverengi renk alır ve çürürler.
Brokklolinin gelişimi ve sebze olarak değerlendirilen kısımları üzerine gün uzunluğunun etkileri kesin olarak bilinmemektedir. Aşırı olmayan yağış brokkolinin gelişimi ve kalitesi üzerinde olumlu etki yapar.
Kuraklık brokkolinin olgunlaşmamış çiçek taslakları üzerine olumsuz etki yaparak taçların lifli ve kalitesiz olmasına neden olur.
4.2. Toprak İsteği
Brokkoli toprak istekleri bakımından çok seçici bir bitki değildir. Ancak gevşek ve besin maddelerince fakir toprakları sevmez. Organik maddelerce zengin topraklar brokkoli yetiştiriciliği için elverişlidir.
Fakir topraklar kompost yada organik maddelerle zenginleştirilmelidir. Gerektiğinde kireç verilmelidir. Ağır bünyeli çok iyi su tutan ve pH değeri 6.5’dan yukarı olan topraklarda yetiştiricilik yapılmamalıdır.
5. Yetiştirileme Şekli
5.1. Toprak hazırlığı, ekim, dikim ve bakım işleri
Brokkolinin üretim şekli lahana ve karnabahara çok benzer. Ülkemzide son yıllarda brokkolinin üretimi ve tüketimi hızlı bir şekilde artmaktadır. Brokkoli tohumları lahana ve karnabaharda olduğu gibi temmuz
ve ağustos aylarında fide yetiştirme tavalarına ekilir. Fide yetiştirme yerlerinin hazırlanması, tohum ekimi, kültürel işlemler, esas yetiştirme yerlerinin hazırlanması, fidelerin dikimi ve hasada kadar
yapılan kültürel işlemler lahana ve karnabaharda olduğu gibidir.
Fideler esas yetiştirme yerlerine dikilirken bitkiler arası mesafe çok önemlidir. Çeşitlerin erkenci veya geçci oluşu, hasatta olgunlaşmamış ana (= tepe) çiçek taslakları yada yaprak koltuklarından çıkan yan
sürgünlerin hasat edilip edilmeyeceğine göre dikimde uygulanacak bitkiler arası mesafeler değişmektedir. Erkenci çeşitler daha küçük bitkiler oluşturduklarından bitkiler arası mesafe azaltılmalıdır.
Sadece olgunlaşmamış ana çiçek taslaklarının hasadı düşünülüyorsa bitkiler arası mesafeler azaltılmalıdır. Bitkiler arası mesafeler arttığında olgunlaşmamış çiçek taslaklarının saplarında koflaşma
görülmektedir. Bitiler arası mesafe eşitlerin gelişme özellikleri ve ekolojik koşullara bağlı olarak değişir. Brokkoli yetiştiriciliğinde en yüksek verim 45x30 cm mesafelerle yapılan dikim sıklıklarından elde edilmiştir.
5.2. Gübreleme
Brokkoli topraktan karnabahara göre daha fazla besin maddesi kaldırır. Brokkoli yetiştiriciliğinde bir dekar alana 15-20 kg N, P2O5 ve 20-22 kg K2O verilmelidir. Azotlu gübrenin yarısı K2O ve P2O5’in tamamı
dikimle birlikte Disk-Harrow altına, geri kalan azot ise olgunlaşmamış ana çiçek taslakları hasat edildikten sonra bitkinin yaprak izdüşümüne verilmelidir.
Bor ve molibden eksikliği bitkilerin olumuz yönde etkiler. Molibden eksikliğinde yaprak ayası küçülür.
6. Olgunluk Hasat ve Depolama
Brokkolide hasat olgunlaşmamış çiçek taslakları üzerinde bulunan küçük çiçek gözleri açılmadan önce yapılır. Çiçek sürgünlerinin iyi geliştiği dönem hasat için en uygun dönemdir. Hasatta gecikme olursa çiçek
taslakları açılır, çiçeklenme başlar ve sebze olarak değerlendirilen kısımlar odunlaşır ve lezzeti azalır. Önce ana (=tepe) çiçeksürgünleri hasat edilir. Bazı çeşitlerde hasat edilen ilk ana çiçek sürgünü karnabahara benzer. Ana çiçek sürgünleri hasat edildikten sonra ilerleyen dönemde yaprak koltuklarından yan çiçek sürgünleri gelişir. Bu sürgünler hasat olgunluğuna geldiğinde bıçakla kesilerek hasat eidlirler. Ana ve yan çiçek sürgünleri hasat olgunluğuna geldiğinde düzenli olarak kasat edilmelidir. Hasat bitkinin tamamının bir defada kesilmesi şeklinde de yapılabilmektedir. Hasat edilen sürgünlerin boyları 10-15 cm, ağırlıkları ise hasat edilen sürgünlerin büyüklüklerine bağlı olarak değişir.Ana sürgünlerin ağırlıkları 100-600 gram, yan sürgünlerin ise 10-50 gram arasında değişmektedir. Hasat olgunluğuna gelmiş brokkoli bitkileri Şekil 19’da görülmektedir. Hasat edilen olgunlaşmamış çiçek sürgünleri ya hemen değerlendirilmeli yada 1-5 °C’de muhafaza edilmelidir. Sürgünler bu sıcaklık koşullarında ve polietilen torbalarda 3 veya 4 gün süre ile tazeliklerini koruyabilirler.
7. Verim
Dekara verim hasat şekline, çeşide, dikim sıklığına ve yetiştirme şartlarına bağlı olarak ortalama 2000-3000 kg arasında değişmektedir.
8. Tohum Üretimi
Brokkolide tohum üretimi lahana ve karnabahara göre daha kolaydır. Genellikle üreticiler ihtiyaçları olan tohumu kendileri üretir. İşte bu nedenledir ki ticari tohum firmaları standart tohum üretmezler F1hibrid tohumu üretimini tercih ederler.Tohumluk bitkiler yetiştirme yerlerinde bırakılabildiği gibi seçilen bitkiler bir başka yere şaşırtılarak da tohum elde edilebilir. Bunların dışında ana ve yan çiçek sürgünleri sebzel olarak hasat edilen bitkilerde tohumluk olarak kullanabilirler. Sebze olarak değerlendirilen sürgünlerin hasadı bittiğinde bitkiler yerlerinde bırakılır. Yada seçilen bitkiler bir başka yere şaşırtılarak tohum ekmek için kullanılırlar.Tohumluk bitkiler ekolojik koşullar elverişli hale geldiğinde karnabaharda olduğu gibi çiçeklenirler. Çiçeklenme dönemi çeşitlerin erkenci veya geçci olduklarına göre değişir. Çiçeklenme mart, nisan, mayıs aylarında hasat olgunluğuna gelirler.Tohum verimi çeşide, birim anada bulunan bitki sayısına, yetiştirme dönemindeki iklim koşulları ile yetiştirme dönemindeki bakım koşullarına bağlıdır. Bitki başına tohum verim 5-30 gramdır. Dekardan 30-100 kg arasında değişen miktarlarda tohum alınabilir.
Prof. Dr Hüsseyin Vural
|
|
|
| Sebze Yetiştiriciliğinde Fide Kullanmak Neden Önemlidir |
|
Yazar: Livadi - 10-16-2009, 06:34 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum (1)
|
 |
Bazı sebze türlerinde yetiştiricilik, üretim parseline doğrudan tohum ekimi yapılarak, bazı türlerde ise tohumların önce özel küçük alanlara ekilerek fide elde edilip, daha sonra üretim parsellerine dikilmesi ile elde edilir.
Domates, biber, patlıcan, lahana, kereviz, marul, pırasa gibi sebze türlerinin yetiştiriciliği genelde fide üretilerek yapılır. Fasulye, kavun, karpuz, hıyar, ıspanak, maydanoz, tere ve turp gibi türler genellikle doğrudan tohum ekimi ile yetiştirilen sebzelerdir. Domates ve biberde olduğu gibi sebze türlerinden bazıları sanayide işlemesi amacıyla kullanılmakta ve araziye direkt olarak ekilebilmektedir.
![[Resim: domates.jpg]](http://img11.imageshack.us/img11/7939/domates.jpg)
Sebze fideleri, yastıklarda, tünelde ve seralarda yetiştirilebilir. Yastıkların zor hazırlanması ve taze gübre bulmanın zahmetli olması nedeniyle kullanımı azalmıştır. Bunun yerini seralar ve tüneller almıştır. Plastik tünellerin kurulmasının kolay ve ucuz olması, çiftçileri, fide üretimini bu ortamlarda yapmaya yönlendirmiştir. Son yıllarda hazır fide üreten firmaların artması, fide yetiştiriciliğini başlı başına bir sektör yapmıştır. Böylelikle çiftçi, fidesini kendi üretmeyip, hazır fide firmalarından satın almaktadır.
Fide ile yetiştirme, doğrudan tohum ekimi yapılmasına göre bazı avantajlara sahiptir. Bu avantajlar şunlardır:
a)Erkencilik
Bitkiler yetişme periyotlarını fidelikte geçirerek belirli büyüklüğe ulaşmış olur. Aynı zamanda direkt ekime göre 30-50 gün daha erken ürün verirler.
b)Araziden ve zamandan tasarruf
Arazinin boş kaldığı dönemlerde başka ürünler yetiştirilir ve topraktan yılda bir yerine iki, iki yerine üç, üç yerine dört ürün alınabilir.
c)Tohumdan tasarruf
Fide ile üretim sonucunda kullanılan tohum miktarı azalır. Böylelikle, günümüzde çok yüksek fiyatlarla satılan F1 hibrit çeşitlerin tasarrufu yönünden büyük önem taşır.
d) Homojen üretim
Doğrudan tohum ekerek yapılan yetiştirmede, bazı alanlar boş kalabilir ve değerlendirilmez. Fide ile yetiştiricilikte bu söz konusu olmaz.
e) Sağlıklı üretim
Fideler yetiştirilirken veya dikimden önce seçim gerçekleştirilebilir. Hastalıklı, cılız sağlıksız bitkiler elimine edilerek sağlıklı ve kaliteli fidelerle üretim yapılabilir.
f) Enerji tasarrufu
Fide yetiştiriciliği daha küçük alanlarda yapılır, bu da daha küçük bir alanın ısıtılarak enerjinin az kullanılması sağlanır.
g) Verimi artırıcı ve erkenciliği uyarıcı işlem uygulama imkanı
Fidelikte yetiştirme döneminde bazı özel uygulamalar gerçekleştirilebilir. Virüse dayanımı artırmak için aşılama, sıcaklık şokları, budama, ilave ışıklandırma fidelikte yapılabilir. Bu tür uygulamaları açık arazide gerçekleştirmek ekonomik ve pratik değildir.
Fidelerin iyi gelişebilmeleri için bakımlarına özen gösterilmesi gerekmektedir. Fidelikte yapılacak bakım işleri olarak; hava koşullarına bağlı olarak sulama ve havalandırma, yabancı ot mücadelesi, hastalık ve zararlılara karşı mücadele sayılabilir.
Tohumların fide elde emek için ekildiği ortama “harç” denir. İyi nitelikte fide harcı; tohumun kolay çimleneceği, yüzeye çıkışını sağlayacak kadar gevşek karakterde, yeterli suyu taşıyabilen, fazla suyun drene edilebildiği, fide döneminde bitkiye yeterli besin maddesi sağlayabilen ortam veya ortam karışımlarından oluşabilmektedir. Yakın zaman içinde 1/3 eski gübre, 1/3 elenmiş toprak, 1/3 ince dere kum karışımı kullanılırken; son zamanlarda iyi çıkış ve fide kalitesi oluşturması nedeniyle torf, torf + perlit, torf + vermikulit karışımlarının kullanımı yaygınlaşmıştır.
Kullanılan harc kesinlikle sterilize edilmelidir. Sterilizasyon; solarizasyon, su buharı veya kimyasal maddeler vasıtasıları ile yapılır. Hastalık ve zararlılar ile bulaşık harçta üretilen fidelerin boğazlarında nem ve sıcaklığın artışı durumunda mikroorganizmalar, fidelerin çürümesine neden olur.
Son yıllarda fide üretiminin yeni bir sektör olarak gelişmeye başlaması ile hazır fide üretimi başlamıştır. İsteğe göre fide üreten firmalar, viyollerde, istenilen tür ve çeşitten fide üremektedirler. Firmaların, makine ile yaptıkları tohum ekimini takiben sulama ve çimlendirme için 3-4 gün bekletilen viyoller seralara alınmakta ve bakım işlemlerine devam edilerek, satışa arzedilmektedir.
İyi bir fidede aranan özellikler şunlardır;
- Fidenin bütün kısımlar sağlıklı ve sağlam olmalıdır,
- Ne çok genç ne de çok yaşlanmış olmalıdır,
- Pişkinlik kazanmış olmalıdır,
- Çok boylanmamalı, kalın, kuvvetli olmalı,
- Türlere has mumsu tabaka ve renkler görülmelidir,
- Kök sistemi tam ve sağlıklı olmalı,
- Fideler aynı büyüklükte ve yeknesak olmalıdır.
Fide yetiştiriciliği faaliyetleri enstitümüzde de yapılmaktadır. Her yıl ilkbahar aylarında (Nisan, Mayıs, Haziran) istenilen türlerdeki fide çeşitleri üreticilere sunulmaktadır.
Seçkin Gargın
Ziraat Mühendisi
|
|
|
| Alüminyum Kapların Tehlikesi |
|
Yazar: Livadi - 10-16-2009, 06:23 AM - Forum: Tarım Haberleri
- Yorum Yok
|
 |
Alüminyum Kapların Tehlikeleri Nelerdir
Uzmanlar, alüminyum kaplarda ve alüminyum folyo kullanılarak pişirilen yiyeceklere yüksek miktarda alüminyum geçtiğini saptadı.
![[Resim: kagittauskumruym5.jpg]](http://img160.imageshack.us/img160/4917/kagittauskumruym5.jpg)
Ondokuzmayıs Üniversitesi (OMÜ) Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Sadettin Turhan, yürüttüğü bir çalışma sonucunda alüminyum
kaplarda pişirilen yemeklerin sağlık yönünden sakıncalı olduğunun anlaşıldığını iddia etti.
Turhan, Türkiye'de özellikle kırsal kesimlerde alüminyum kapların hala yaygın olarak kullanıldığını, alüminyum folyonun da özellikle fırında yemek pişirilirken vazgeçilmez pişirme materyallerinden biri olduğuna dikkati çekti. Alüminyumun doğada en çok rastlanılan elementlerden biri olduğunu belirten Turhan, alüminyumun zararlı etkileri üzerine yapılan araştırmaların, fazla miktarda alınan alüminyumun başta çeşitli kemik hastalıkları olmak üzere, alzheimer gibi nörolojik hastalıklara yol açtığının, diyaliz hastaları için ise son derece sakıncalı olduğunun tespit edildiğini anımsattı.
Özellikle kırmızı ve beyaz etlerin alüminyum kaplarda ve alüminyum folyoyla pişirilmesi durumunda yiyeceklere ne kadar alüminyum geçtiğini tespit etmek için çalışma yürüttüğünü kaydeden Turhan, araştırma sonucunda yüksek ısı ve bekleme süresine bağlı olarak yiyeceklere alüminyum geçtiğini tespit ettiğini söyledi.
Turhan, yaptığı araştırmaya göre, sığır, koyun ve manda gibi kırmızı etlerin alüminyum folyoya sarılarak fırında pişirilmesi durumunda pişirme, sıcaklık ve süreye bağlı olarak etlerin pişirilmeden önceki alüminyum içeriklerinin yüzde 90 ile 400 oranında arttığını, beyaz etlerde ise bu artışın yüzde 80 ile 250 arasında olduğunu belirtti.
Etlerin içerdiği yağ miktarının da alüminyum artışını etkilediğini belirten Turhan, yağlı etlerde geçişin daha fazla olduğunu kaydetti.
Yrd. Doç. Dr. Turhan, alüminyumun bilenen zararlarını yeniden anımsatarak, “Alüminyumun toksit etkisinin zararlı olduğu yıllardan beri bilinmektedir, bu nedenle yiyeceklerin alüminyum kaplarda ve alüminyum folyo kullanılarak pişirilmesini tavsiye etmiyoruz” dedi.
Turhan, özellikle fırın yemeklerinde kullanılan alüminyum folyonun yerine yağlı kağıdın kullanılabileceğini de belirtti.
|
|
|
| Genetiği Değiştirilmiş Ürünler |
|
Yazar: Livadi - 10-16-2009, 06:20 AM - Forum: Tarım Haberleri
- Yorum Yok
|
 |
GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ÜRÜNLERİN ZARARLARI
Genetik Mühendislik ürünleri teknolojisi, yaşayan organizmaların genetik ana yapısını değiştirmeyi ve elde edilen yeni ürünleri kar amaçlı olarak satmayı hedefleyen bir çalışma koludur.Bu teknoloji bazı milletler arası “yaşam bilimi” firmaları tarafından sürdürülmektedir.
Bu firmalar çalışmalarının dünyadaki açlığı azaltacağını,hastalıkları tedavi edeceğini,insan sağlığını olumlu etkileyeceğini, tarımda sürekliliğin sağlanabileceğini iddia etmektedirler.Oysa, gerçekte yapılan çalışmalara bakıldığında esas amacın dünyadaki tohum, gıda, tıbbi ürünler, lifli besinler sektörlerini kontrol altına almak ve monopol oluşturmak olduğu görülmektedir.
Genetik Mühendisliği devrim yapan yeni bir teknolojidir.
Bu mühendislik dalı halen gelişme aşamasındadır. Söz konusu teknoloji o kadar güçlüdür ki sadece türler arasındaki değil insanlar, hayvanlar ve bitkiler arasındaki genetik koruma duvarlarını dahi yıkabilir. Çeşitli virüsleri, antibiyotiğe dirençli genleri, bakterileri vektör, işaretleyici ve promoter olarak kullanarak genetik kodları kalıcı olarak değiştirir ve daha sonra genleri değiştirilmiş organizmalar bu genetik değişimleri kendilerinden sonraki nesillere kalıtım yoluyla aktarırlar.
Dünya üzerindeki bütün genetik mühendisleri genetik malzemeye ilaveler yapmak, yeniden düzenlemek, düzeltmek, programlamak gibi işlerler meşgul olmaktadırlar. Bitki, balık ve bazı hayvanların kromozomlarına hayvan genleri ve hatta insan genleri enjekte edilerek hayal edilemeyecek transgenic (farklı canlıların genleri arasında yapılan transferlerden) yaşam biçimleri elde etmektedirler.Tarihte boyunca ilk defa uluslararası bioteknoloji şirketleri yaşamın mimarları ve sahibi konumu durumuna gelmişlerdir.
Kanuni kısıtlamalar ve kurallar, isimlendirme şartları veya bilimsel protokollar çok az olduğu için bio mühendisler yüzlerce yeni ‘’Franken foods’’ (yapay, farklı türler arası birleştirilmiş genlerden oluşan besinler) ve tahıl türleri yetiştirmeye başladılar. Bunlar gerçekten insana ve çevreye zarar verici niteliktedir ve ayrıca dünyadaki milyarlarca çiftçi ve köylü içinde negatif sosyo ekonomik etkileri vardır.
Gün geçtikçe artan sayıda bilim adamı kullanılan gen ayırma teknolojilerinin tam gelişmemiş, yanlış ve sonuçlarının öngörülemediğini söyleyerek ikazda bulunmaktadır. Ancak, ABD nin liderliğindeki bio teknoloji taraftarı hükümetler ve düzenleyici kurumlar tüm Genetik Mühendisliği ürünü yiyeceklerin geleneksel yiyeceklerle aynı olduğunu ve özel bir şekilde etiketlenmesine veya pazarlama öncesi bir zararı olup olmadığının anlaşılabilmesi için bir teste tabi tutulmalarına gerek olmadığını söylemektedir. Yeni cesur dünyanın üretip kabul ettiği bu yapay yiyecekleri korkutucudur.
Şu anda ABD’de dört düzineden fazla genetiği değiştirilmiş besin ve tahıllar oldukça yaygın olarak satılmaktadır. 70 milyon acre (1acre=4046.9 m2) tarım alanı üzerinde genetiği değiştirilmiş ürünler alanı ekili durumdadır. Buna ilaveten bir firmanın ürettiği Bovine Büyüme Hormonu (rBGH) düzenli olarak 500.000 süt ineğine enjekte edilmektedir.
Süper marketlerde ki işlemden geçmiş besinlerin çoğunda genetik katkı maddeleri vardır ve testlerde bunu doğrulamaktadır. Buna ek olarak düzinelerle genetiği değişmiş tarım ürünü geliştirilmektedir ve bunlarda kısa bir zaman sonra piyasaya sürülmüş olacaklardır. Gelecek 5-10 yıl içinde ABD’ deki besin ve lifli gıdaların tamamının genetiği değiştirilmiş olacaktır. Bunların arasında soya fasulyesi, mısır, patates, canola yağı, pamuk tohumu yağı, papaya, domates ve süt ürünleri sayılabilir.
Besin ve lifli ürünlere uygulanan genetik mühendisliğinin sonuçları belirsiz olduğu kadar hayvanlar, insanlar, çevre ve organik tarımın geleceği için tehlikelidir de. İngiliz moleküler bilimci Dr.Michael Antoniu’nun belirttiğine göre gen ayrıştırılması beklenmedik bir şekilde toksik maddelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Toksik maddeler özellikle genetik mühendisliğin uygulandığı bakteriler, mayalar, bitki ve hayvanlarda görülmektedir. Ancak, büyük bir sağlık sorunu ortaya çıkana kadar bu sorun pek dikkati çekmeyecektir.
Bu besin maddelerinin zararları :
Toksinler ve Zehirler
Genetik mühendisliği uygulanmış ürünler potansiyel olarak toksik olup insan sağlığını tehdit edici bir konumdadır. 1989 yılında L-tryptophan isimli çok bilinen bir maddenin genetik mühendisliği uygulanmış bir türü 37 Amerikalı’nın ölümüne ve 5000 kişinin de sakatlanıp ölümcül ve ızdıraplı bir kan hastalığına yakalanmasına (eosinophilia myalgia syndrome ‘’EMS’’ sebep olmuştur.
Japonya’nın üçüncü büyük kimyasal şirketi olan Showa-Denko ilk defa 1988-89 yıllarında serbestçe satılan bileşimde genetik mühendisliği uygulanmış bakteriler kullanmıştır. Düşünülen odur ki DNA nakli işlemi sırasında bakteriler bir şekilde kirlenmiş ve de bu insanların hastalanmasına neden olmuştur. Bu yüzden Showa Denko şirketi ilaçdan zarar görüp EMS hastalığına yakalanan kişilere 2 milyar dolar tazminat ödemiştir.
1999 yılında İngiliz basını Rowett Enstitüsün’den bilim adamı Dr.Arpad Pusztai’nin yaptığı detaylı araştırma genetiği değiştirilmiş patateslerin de zararlarını ortaya koymuştur.
Laboratuar testlerinde snowdrop çiçeğinin (kar damlası çiçeği, Avrupa’da yetişir ve daha kar kalkmadan çiçek açar) DNA sı ile bilinen bir viral promoter olan Cauliflower Mosaic Virus (CaMv) kullanılarak genetik yapısı değiştirilmiş patateslerin memeliler için zehirli olduğu tespit edilmiştir. Kimyasal kompozisyonu normal patateslerden oldukça farklı olan bu patatesler farelerin hayati önemi olan organlarına ve bağışıklık sistemlerine zarar vermiştir. En tehlikelisi ise farelerin midelerinin iç yüzeyinde son derece ciddi bir viral enfeksiyon ortaya çıkmıştır ki bunun da nedeninin CaMv denilen viral promoter olduğu kesindir ve de bu madde bütün genetik mühendisliğinin yarattığı ürünlerde kullanılmaktadır.
Dünyada her geçen gün artan sayıda bilim adamı genetik manipülasyonun besinlerde doğal olarak bulunan bitki toksinlerinin seviyesini arttıracağını veya yeni toksinler yaratacağı konusunda ikazlarda bulunmaktadırlar.
Bütün bunlara rağmen yeterli denetim olmadığı için tüketiciler kobay olarak kullanılmak durumundadırlar.
Artan kanser riski
1994 yılında FDA, bir firmanın Büyüme Hormonu satmasını ve süt veren ineklere bu hormonun enjekte edilmesini bilim adamlarının tüm itirazlarına rağmen onaylamıştır. Bu ineklerin sütünden elde edilen besinleri tüketen insanlarda göğüs, prostat ve kolon kanserine yakalanma riski oldukça fazladır.
1998 yılında Kanada’da hükümetin görevlendirdiği bilim adamları farelerde yaptıkları deneylerde prostat kanseri ve tiroid kistleri olasılıklarına rastlamışlardır. Sonuç olarak 1999 yılı başlarında Kanada hükümeti süt veren ineklerde bu hormonun kullanılmasını yasaklamıştır.
Yiyecek alerjileri
Yiyecek alerjisi olan kişiler de (ki Amerikalı çocukların %8 inde bu sorun vardır) semptomlar hafif huzursuzluktan ani ölüme kadar değişkenlik gösterir. Dolayısıyla bu kişiler günlük besin maddelerine eklenen yabancı proteinlerden zarar görebilirler, çünkü söz konusu proteinler insanlar tarafından şimdiye kadar hiç tüketilmemişlerdir. Gelecekte olası bir kamu sağlığı felaketini önleyebilmek için pazarlama aşamasından önce hayvanlarda ve gönüllü insanlarda uzun dönemli testler yapılması gereklidir.
Ayrıca, bu besin maddelerinin etiketlerine gerekli uyarıların yazılması da besin alerjisi olan kişileri korumak açısından şarttır.
Ne yazık ki FDA veya dünyadaki diğer kontrol mekanizmaları pazarlama öncesi hayvan ve insanlarda testler yapılmasını rutin olarak talep etmemektedirler. İngiliz bilim adamı Dr.Mae-Wan Ho’nın belirttiği gibi genetiği değiştirilmiş besinlerin alerji yapma potansiyelini kestirebilmek mümkün değildir, çünkü alerjik reaksiyonlar kişinin allergenle temasından ancak bir müddet sonra ortaya çıkmaktadır.
Besinlerin kalitesi ve beslenmeye verilen zarar
1999 yılında Dr.Marc Lappe’nin Journal of Medicinal food dergisinde yayınlanan makalesinde genetiği değiştirilmiş soya fasulyesinde insanları kalp hastalıkları ve kansere karşı korumakta yararlı phytoestrogen bileşimlerinin geleneksel soya fasulyelerine göre daha az olduğu belirtilmiştir.
Antibiyotik Direnci
Gen mühendisleri bir bitki veya mikroba yabancı bir gen ilave ettikleri zaman onu başka bir gene bağlarlar ve bu da antibiyotik direnç simgesi (antibiotic resistance marker-ARM) olarak isimlendirilir. Bu sayede ilk verilen genin ev sahibi organizmada başarılı bir şekilde kalıp kalmadığı tesbit edilir.
Bazı araştırmacılar bu ARM genlerinin beklenmedik bir şekilde hastalık yapan bakteriler veya mikroplarla birleşebileceği ikazını yapmakta ve geleneksel antibiyotiklerle tedavisi mümkün olamayacak hastalıkların ortaya çıkabileceğini belirtmektedirler. Örneğin salmonella’nın yeni tipleri,e-coli, kampilobakter bunlardan bazılarıdır. Avrupa Birliği yetkilileri bütün genetiği değişmiş ve ARM taşıyan besinlerin yasaklanmasını öngörmektedirler.
TOPRAKTA VE ÜRÜNLERDE DAHA FAZLA TARIM İLACI KALINTISI
Yapılan çalışmalarda genetiği değiştirilmiş ürünler yetiştiren Amerikalı çiftçilerin geleneksel tarım yapan çiftçilere göre daha fazla tarım ilacı kullandıkları tesbit edilmiştir, çünkü bu bitkiler tarım ilaçlarına karşıda dirençlidir.
İlaca karşı dirençli olan bu bitkilerin özelliği tarım ilaçlarından zarar görmemeleridir. Dolayısıyla çiftçiler bitkilerdeki haşeratı öldürmek için tarım ilaçlarını fazla miktarlarda kullanabilmekte ve bitkide bundan zarar görmemektedir:
Bio teknolojide lider olan şirketler aynı zamanda toksik tarım ilaçlarını da üretip satmaktadırlar, dolayısıyla bu şirketler bitkileri özellikle genetik olarak ilaca karşı dirençli olarak dizayn etmekte ve böylece çiftçilere daha fazla tarım ilacı satma imkanı bulmaktadırlar:
GENETİK KİRLİLİK
Genetiği değiştirilmiş ürünlerin ekili olduğu alanlardan genetiği değiştirilmiş polenler rüzgar, yağmur, kuşlar, arılar ve polen taşıyıcı böcekler tarafından hem organik hem de normal tarımın yapıldığı alanlara taşınmakta ve buradaki ekinlerin DNA'sını kirletmektedir.
Organik tarımla uğraşan çifçiler genetik kirliliğin kontrol edilemeyeceğini savunmakta ve bunların yaşayan canlılar oldukları için çoğalabileceklerini, göç edebileceklerini, mutasyona uğrayabileceklerini belirtmektedirler.
Faydalı Böceklerin ve Toprak verimliliğinin zarar görmesi
Bu yılın başlarında Cornell Üniversitesinden bazı araştırmacılar şaşırtıcı bir keşifte bulundular. Genetik olarak değiştirilmiş mısırların polenleri Monarch kelebeklerini zehirlenmesine sebep olmaktaydı. Araştırmalar bu tür ürünlerin yararlı böceklere ve topraktaki yararlı mikroorganizmalara belki de kuşlara bile zarar verdiğini tespit etmiştir.
Yeni virüs ve bakterilerin yaratılması
Yıllar önce Michigan State Üniversitesinde yapılan deneyler bitkilerin genetiğini değiştirmenin ve onları virüslere karşı dirençli yapmanın söz konusu virüslerin mutasyonla daha etkin bir hale gelmesine yol açtığını belirlemiştir.
Sosyo ekonomik Zararlar
Genetiği değiştirilmiş yiyecekler ve bio teknoloji ürünü gıdaların kullanımı 12.000 yıldan beri devam edegelen geleneksel tarım üretimine sekte vurmakta, kullanılmakta olan Terminatör Teknolojisi gibi metodlar tohumların kısırlaşmasına sebep olmaktadır. Böylece dolaylı bir şekilde zorlanan çiftçiler çok daha pahalı olan genetik mühendisliği ürünü tohumları bir avuç global monopolden almak zorunda kalmaktadırlar.
|
|
|
| Organik Tarım ve İklim Değişikliği |
|
Yazar: Livadi - 10-16-2009, 06:15 AM - Forum: Organik Tarım
- Yorum Yok
|
 |
Günümüzde en önemli çevre problemlerinden birisi olarak değerlendirilen iklim değişikliği problemi, genel olarak yenilenemeyen doğal kaynakların yakılması sonucu oluşan sera gazları (CO2, CH4, N20) emisyonlarının atmosferde birikmesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Tarımsal faaliyetler sonucu da sera gazları oluştuğu bilinmektedir. Nitekim, dünya genelindeki toplam sera gazları emisyonları içindeki tarımsal kaynaklı emisyonların oranı %20 civarındadır (OECD, 2001).
![[Resim: organiktarimu.jpg]](http://img199.imageshack.us/img199/3348/organiktarimu.jpg)
Tarımsal faaliyetler küresel ısınmayı arttırmakta, küresel ısınma da tarımsal alanlardaki üretim ve verim üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. Karasal iklim görülen alanlarda, daha yüksek oranda toprak tuzluluğu, erozyon ve çölleşme problemleri görülmekle ve bu alanlarda ekstrem hava şartları daha sık bir şekilde ortaya çıkmaktadır.
Bütün bu faktörler tarımsal verimlilik üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. iklim değişiklikleri, tarımsal faaliyetler üzerinde doğrudan etkili olduğu için, çevresel etkileri daha az olan tarımsal metotların kullanılması, günümüzde bir zorunluluk haline gelmektedir. Organik tarım, ekosisteme, iklim değişikliği etkilerine karşı daha dayanıklı olabilme özelliğini kazandırmakta ve tarımsal kaynaklı sera gazlarının oluşumunu azaltıcı tedbirleri içermektedir (FAO, 2002). Kyoto protokolünde yer alan Karbon Havuzu kavramı, organik tarım yöntemi sayesinde kısmen de olsa gerçekleşebilmektedir. Organik tarım sisteminin, küresel ısınmaya yol açan CO2, CH4, N2O emisyonlarının oluşumu üzerindeki etkileri, aşağıdaki bölümlerde özetlenmiştir.
Organik Tarım ve Karbon Dioksit Emisyonu
Doğal ormanların ve bitki örtüsünün her geçen gün tahrip edilerek tarımsal amaçlı olarak kullanılması sonucu dünya üzerindeki toplam bitki biyokütlesindeki azalma ve organik maddenin topraktan uzaklaşarak atmosfere geçmesi, tarımsal kaynaklı CO2 emisyonlarının en büyük nedeni olarak görülmektedir.
Yapılan bazı araştırmalar, organik tarım sistemlerinde ortaya çıkan CO2 emisyonlarının klasik tarım sistemine göre %48-66 daha düşük olduğu sonucunu ortaya koymaktadır. Organik tarım sistemlerinde daha düşük oranlarda fosil yakıtların kullanılması sonucu daha az emisyonun ortaya çıkması, bu düşüklüğün en önemli nedenlerinden biri olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca sentetik gübre ve pestisit kullanımının sınırlandırılmış olması da dolaylı olarak bu tür girdilerin üretimi ve taşınması esnasında ortaya çıkan emisyonların azalmasına yol açmakladır (FAO, 2002).
|
|
|
| Ekolojik Tarım |
|
Yazar: Livadi - 10-16-2009, 06:12 AM - Forum: Organik Tarım
- Yorum Yok
|
 |
Yeni bir ulusal politika: Ekolojik tarım
Avrupa Birliği (AB) üyeliğine hazırlık çalışmaları arasında Türkiye’nin en çok başını ağrıtacak konu şüphesiz ki tarım olacak. Ekonomik, sosyal ve siyasî anlamda tarım dev bir sorun olarak önümüzde duruyor. AB’nin ve gelişmiş dünyanın tarım verileriyle bizimkiler arasında uçurumlar var.
AB’nin adı üstünde Ortak Tarım Politikası’na (OTP) uyum için büyük değişim ve fedakârlıklar gerekecek. Ancak, OTP uyumu için prodüktivist bir yaklaşımla konvansiyonel tarım zemininde gerçekleştirilecek bir dönüşüm ülkenin bekâsı açısından muazzam risk taşımakta. Aslında durumumuz böylesine riskli bir dönüşümü gerektirecek kadar kötü değil; zira Türkiye’nin kayda değer bir ekolojik tarım potansiyeli mevcut. Ekolojik tarım insanın ve doğanın kazançlı çıktığı bir tarım ve yaşama biçimi. Gıdada kendine yeten Türkiye’de verimliliği artırmak amacıyla küçük tarım işletmelerinin ortadan kalkmasını, üretimin mekanize olmasını ve konvansiyonel tarımda yoğunlaşılmasını önerenler bu dönüşüm sonucunda üretilecek sebze ve meyvenin kime satılacağını düşünmez; atıl olacak, milyonlarla telaffuz edilen vasıfsız işgücünün ne olacağını ise hiç hesaba katmaz. Sanayi işçisi olmaları, onları istihdam edecek artık öyle bir sanayii kalmadığından mümkün görünmeyen ve tek çareleri göç etmek olan bu insan yığınlarının kentlerde nasıl lümpenleştiğini bugünden görüyoruz. Bu kâbus senaryosuna karşılık ekolojik tarım ve kırsal kalkınma Türkiye’nin tek çıkış yolu konumunda. İlgi ve dikkat isteyen, emek-yoğun bir tarım biçimi olan ekolojik tarımın artı değeri konvansiyonel tarımdan kıyaslanamayacak kadar yüksek; bu beslenme ve tüketim biçimine AB ve diğer gelişmiş ülke pazarlarından talep ise olağanüstü boyutlarda. Buna karşılık konvansiyonel ürünün hiçbir cazibesi yok. Varlıklı AB yurttaşı herkesin her yerde ve her serada üretebildiği saksı domatesi yemek, kokmayan çiçekleri vazosuna koymak istemiyor. Türkiye elindeki olanakları iyi değerlendirerek, tarım politikasını hızla o tarafa yönlendirmekte olan AB’nin ekolojik ürün ambarı haline gelebilir. Ekolojik tarım yaygınlaştıkça, çığ gibi büyüyen çevre sorunlarımıza da çare oluşturacak, yerli tüketicinin de vasıflı ürünle beslenmesini sağlayacaktır. Kısacası, ekolojik tarım Türkiye’nin öncü ve örnek ülke konumuna gelmesini sağlayabilecek bulunmaz bir fırsattır.
Yakın zamana kadar Avrupa’nın tarım politikaları İkinci Dünya Savaşı sonrasında tarumar olmuş Avrupa’nın beslenme konusunda kendi kendine yetmesi ilkesiyle belirlenmekteydi. Bu ilke kurucu antlaşma 1957 Roma Antlaşması’nda yer almış, akabinde temelleri 1958’de atılan, 1962’de hayata geçen ve Avrupa’nın ilk federal politikası olma özelliği taşıyan OTP’de tam ifadesini bulmuştur. Tamamen prodüktivist yani azamî verim üzerine bina edilen ve muazzam sübvansiyonlar nedeniyle Komisyon’un yıllık bütçesinin yıllarca yarısını tüketmiş olan bu politika zamanla AB’nin en fazla sorgulanan politikası haline gelmiştir. Tereyağı tepelerini, kilolitrelerce süt fazlalarını, denize boca edilen sebze ve meyve görüntülerini çoğumuz hatırlarız. OTP 1980’lerin başından itibaren kontrolden çıkmış, pahalı, Avrupalı üreticiye verdiği destekten ötürü gelişmekte olan ülke üreticisini iflasa mahkûm eden, tüketici sağlığı açısından şaibeli bir politika konumuna geldi. Buna koşut olarak varlıklı Avrupalı tüketici aldığı gıdanın sağlığına etkileri konusunda giderek bilinçlendi.
Avrupa Birliği’nde ekolojik tarım
AB işte böyle bir ortamda 24 Haziran 1991 tarihli ve 2092/91 sayılı ilk ekolojik tarım yönetmeliğini kabul etti. (AB dillerinde en çok ekolojik ve biyolojik terimleri ve sadece İngilizcede organik terimi kullanılıyor). Nitekim yönetmeliğin dibacesinde OTP’nin bundan böyle çevre ve kırsal alanların korunmasına, tüketici sağlığına ve ekolojik tarımda olduğu gibi toprağın aşırı kullanımının önünü alacak yeni üretim metotlarına yönelmesi gerektiği belirtilir. Kabulünün üzerinden geçen on dört yıl boyunca pek çok değişiklikle zenginleşen bu yönetmelik AB’nin tarımsal ürünlerin ekolojik üretimleri konusunda en mütekamil hukukî aracıdır. Gerek AB ülkeleri içinde yapılan ekolojik tarım ve hayvancılığın gerekse üçüncü ülkelerden ithal edilebilecek ekolojik ürünlerin tarifleri bu yönetmelikle yapılır. Üretim, sertifika, kontrol ve reklam kaideleri en ince detaylara kadar bu metinde belirtilir, tüketici sağlığı açısından çiftlikten çatala gelene kadar tüm ekolojik gıdalar ve diğer tarımsal kaynaklı tüketim maddelerinin izi bu metinle kayıt altına alınır. Ekolojik Çiftçilik Bilgi Sistemi (OFIS) adlı veri tabanı tüm bu bilgileri içerir.
Yönetmeliğin kapsamı konusunda örnek vermek gerekirse: Üzerlerinde daha önce konvansiyonel tarım yapılmış arazilerin ve burada üretilecek olan ürünlerin ekolojik olarak sertifikalandırılması için, yetkili kontrol kuruluşunun belirlediği, genelde üç yıllık süre boyunca yine bu kuruluş tarafından kontrol edilmek üzere, ekolojik uygulamalara tabi olmaları; ekolojik arıcılıkta kovanların etrafındaki en az üç kilometre yarıçapında alanın ekolojik tanımlara uyması koşulu; yukarıda bulunan ekolojik ürün logosunun satışta kullanılabilmesi için işlenmiş ürünün muhtevasında en az %95 oranında ekolojik madde bulunması; 1 Temmuz 2005 itibarıyla bio veya eko öntakılarıyla ekolojik ürün çağrıştıran ancak ekolojik olmayan tüm etiketlerin AB iç pazarında yasaklanması; özel izinle belli ürünlerde AB’nin bütününe ihracat yapmaya hak kazanmış altı ülke Arjantin, Avustralya, İsrail, İsviçre, Kosta Rika, Yeni Zelanda ve diğer taraftan Türkiye’nin de dahil olduğu altmış sekiz ülkenin belli ürünleri ikili çerçevede sadece belli AB üyelerine ve 31 Aralık 2005’e dek geçerli olmak üzere ihraç etme hakkı; AB ülkelerine ihracat yapmaya hak kazanmış üçüncü ülke üreticisinin ekolojik tarım konusunda Topluluk kaidelerinin tıpkısını garanti etmesi koşulu gibi...
AB aynı zamanda ekolojik üretim konusunda temel oluşturan iki uluslararası metne de referansta bulunur. Bunlar, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ile birlikte hazırladığı Gıda Kodeksi (Codex Alimentarius) ve (IFOAM) Uluslararası Ekolojik Tarım Hareketleri Federasyonu’nun belirlediği ekolojik tarım temel standartlarıdır.
2092/91 sayılı yönetmelik sonrasında AB ülkelerinde ekolojik tarım ve ekolojik ürün tüketimi konularında kayda değer bir gelişme kaydedilmiştir. Ekolojik tarım yapılan ve ekolojik tarıma hazırlık için geçiş dönemine girmiş olan arazi yüzölçümü 1991’den bu yana on kat artmış ve bugün AB (2003 sonu itibarıyla) 5,5 milyon hektar ve 143.000 işletmeyle Avustralya ve Latin Amerika’dan sonra dünyada en fazla ekolojik tarım yapılan bölge olmuştur. Bu veriler her ne kadar AB tarımsal alanının %3,3’üne ve tarım işletmelerinin %3,2’sine tekabül ediyorsa da Akdenizli üç AB üyesi ülke Fransa, İspanya ve İtalya’nın Birlik’teki ekolojik tarım faaliyetinde başı çekmesi önemlidir. (Bu veri ışığında Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın deneyimlerinden yararlanmayı düşündüğü Polonya eski Tarım Bakan yardımcısı Jerzy Plewa’dan ziyade iklimleri benzer olan Akdenizli üye ülkeler uzmanlarının Türkiye’ye daha uygun olduklarını hatırlatmakta yarar var. Diğer taraftan AB’nin tarım politikaları ve hazırlık dönemi konularında Bulgaristan Tarım Bakanı Mehmet Dikme ve çalışma arkadaşları Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile herhalde çok faydalı bilgileri paylaşabilecek konumdadırlar). AB’de ekolojik tarımın %83’ünü tahıl ve yağlı tohumlar oluşturmaktadır. Ekolojik hayvancılıkta ise gerek süt gerekse besi hayvanlarının toplam hayvan sayısına oranı sadece %1’den biraz fazladır.
Dr. Aktar, Bahçeşehir ve Galatasaray Üniversitesi Öğretim Üyesi; Victor Ananias, Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği Başkanı
|
|
|
| Tohum Takası |
|
Yazar: Livadi - 10-16-2009, 05:57 AM - Forum: Tarım Haberleri
- Yorum Yok
|
 |
İspanya'dan Tohum Takası Deneyimleri
İspanya tohum takası ağı Red de Semillas’a bağlı Almaixera ve Ecollavors tohum takası ağlarından üç ziyaretçi tohum konulu bir çalışma için geçtiğimiz günlerde Istanbul’daydı. Buğday Derneği ve Hakan Kök’ün (Saklıköy) katkılarıyla 3 günlük ziyaret sürecinde tohum saklama ve paylaşımı, tohum ağı oluşturma ve ekolojik tarım konuları konusunda İspanya’daki uygulamalar, Levent Kartal ve Hilal Caber refakatinde, katılımcılara aktarıldı.
Almaixera tohum ağından Emili Duran Llobet tohum ağlarına ait bilgi bankaları oluşturulmasının tohum saklamak kadar gerekli ve önemli olduğunu vurgulayarak tohum takas ağlarının en önemli görevlerinden birinin de yerel-atalık tohumlar hakkında bir bilgi arşivi oluşturmak olduğunu vurguladı.
Ispanya’da her sene ulus çapında düzenlenen tohum takası buluşmalarında (meclisinde) çiftçiler tohum takası için toplanıyor ve bu toplantılarda çiftçilerin yetiştirdikleri tohumlara ait bilgileri de paylaşıyorlar. Böylece tohumların fiziksel olarak korunmasının yanısıra, bu tohumlara ve üretimlerine ilişkin bilgilerin genişletilmesi ve aktarımı da sağlanıyor. Takas ağlarına ekolojik ve geleneksel olmayan tohumlar kabul edilmiyor. Takas toplantılarında çiftçilerden tohumlarla ilgili bilgiler de toplanarak diğer çiftçilerle paylaşılmak üzere arşivleniyor.
Yapılan görüşmelerde öne çıkan başlıklar şöyle:
Tohumların farklı coğrafyalardan getirilmemesi, sadece yetiştiği ekosistemde takasının yapılması
Mevcut biyoçeşitliliğin zarar görmemesi açısından çok önemlidir. Geçmişte farklı ülkelerden gelen tohumlar üzyıllar süren adaptasyon süreleri sonrasında ekosisteme uyum sağlamışlardır.
Farklı ülkelerden ve coğrafyalardan tohum getirilmemesine dikkat edilmesi gerekir.
Ulusal ve uluslararası tohum ağları, kendi aralarında tohum takası yapmak için değil, bilginin paylaşımı amacı ile gelişmektedir.
Öncelik her çiftçinin kendi tohum bankasını oluşturması ve bu bilgi ağının ulusal düzeyde giderek büyümesidir.
Tohum takasında amaçlanan sadece tohumun değiş-tokuşu değildir. Tohumla ilgili bilginin, deneyimin, bilgeliğin de taraflar arası aktarımının gerçekleşmesi büyük önem taşır. Teknik ve fiziksel olduğu kadar, sosyal etkileşim de tohum takasının ana ögelerinden biridir.
Tohum takasına esas teşkil eden tohumluk seçimlerinde kabul edilmiş kriterlere uymak toplumsal bir sorumluluk gerektirir. Gözardı edilecek kurallar ve teknikler, sonraki hasat dönemlerinde önemli kayıplara sebep olur, sağlıklı bir biyoçeşitliliğe zarar verir.
Ekolojik tohum, ekolojik tarım kavramları hukuki olarak “sertifikalı” olmak durumundadır. Ancak bizler bunun tamamen güvene dayalı olması gerektiğini savunuyoruz. Ekolojik sertifikalı bir ürünün, özellikle GDO’lu bir dünyada temiz olduğuna dair kesin bir garanti yoktur.
Tohum takası mekanizmasında çalışan çiftçiler, tohum dışında, ürün ve hizmet takasını da geliştirirler; paranın kullanımından ve bir ihtiyaç olmasından uzaklaşırlar.
Tohumluklar hakkında:
- Bir biri ile tozlaşma potansiyeline sahip (ve bu şekilde tohum niteliğini bozabilecek) farklı türlerin aynı tarla veya komşu tarlalarda ekimi tavsiye edilmez.
- Çapraz tozlaşma potansiyeline sahip türlerin tozlşama farklı metotlarla kontrol altında tutulur. Örneğin: hareketli alçak tünel, çiçek torbalama.
Tohumların saklanması:
- Tohumlar direkt güneş görmeyen alanlalarda, koyu renkli cam kavanozlarda saklanabilir.
- Isı 5 ˚C, rutubet % 3 – 5 olarak sabitleştirilmelidir (buzdolabında saklanması uygundur).
- Vakumlu ambalajlar dayanıklılık süresi açısından avantaj oluştursalar da, tohumun takas hareketliliği sebebiyle pratik olarak tavsiye edilmez.
- Kavanoz içine tülbent içinde iple bağlanarak sarkıtılacak silika jel granülleri ile rutubet uygunluğu takip edilebilir. Sarı uygun renk iken, mavileşme durumunda granüller değiştirilir.
Tohum bankası yapısı:
Yönetim ekibi
Tohum bankası veritabanı
Toplantılar; meclis toplantıları yılda 1 kez yapılır.
Tohumların bakımı (enfeksiyona karşı müdahaleler)
Takas mekanizmaları (takip ve sürdürülebilirlik açısından, bir tohum çeşidinin en az 3 çiftçi tarafından kullanımının sağlanması)
Bölgeler arası iletişim
Üye çiftçiler
Tohumluk hazırlık
Tohumların toplanması, saklanması ve bankaya verilmesi; takas
Tohum bankası tarafından hazırlanan tohum formları:
- Karakteristik formları: Tohum hakkında teknik bilgi sağlar. İlgili tohumdan elde edilen ürünün kullanım şekilleri (salata, yemeklik, turşuluk, vb) tarif edilir.
- Çiftçi kayıt formu: Tohumu tedarik eden çiftçinin deneyimleri, tarıımsal işleme metotları, toprak özellikleri, sulama şekli, uygulamalar, vb hakkında bilgiler yer alır.
- İzleme formu: Tohumun gelişimi, bir sonraki hasat döneminde oluşan neticeler gibi gözlemler tohum meclisi tarafından harmanlanıyor.
Tohum bankaları ile sağlanan faydalar:
Kendine yetebilirlik
Organik ve yerel tohumların değerlendirilmesi
Köy ve şehirin her biri için tohumun öneminin farkındalığı
Okullarda öğrenci ve velilerle iletişim
Festival organizasyonları
Güvene dayalı bir sistemin oluşumu ve sürdürülebilirliği
Tohumlar konusunda tavsiye edilecek bir kitap: Seed to Seed: Seed Saving and Growing Techniques for Vegetable Gardeners (Paperback) by Suzanne Ashworth (Author), Kent Whealy (Author). Amazon.com’da mevcuttur.
Emili Duran Llobet kendi tohum ağlarına ait arşiv ile çiftçi ve tohum takası form örneklerini katılımcılarla paylaştı. Bu bilgileri yörelerinde benzer ağlar oluşturmak isteyen ve ilgilenenle paylaşacağız.
Ayrıca genetik mühendisliğinin tehlikeleri ve dünyadaki son durumunu anlatan bir belgesel olan “Life Running Out of Control-Hayat Denetimden Çıkıyor” adlı filmin bir kopyası toplantı organizasyonuna verildi. You-tube'da Bulgarca versiyon yer almaktadır. Filmde Vandana Shiva ve Andrew Kimbrell gibi genetik mühendisliğinin tehlikeleri ve biyoçeşitlilik konusunda aktivist kişilerin çarpıcı ropörtajları da yer alıyor. Filmde inek derili domuz, insan geni aktarılmış domuz genetiği değiştirilmiş hayvanların akıbetini ve birçok konuyu yakından göreceğiz. Film ingilizce. Ayrıca İspanyolca alt yazılı olarak izlenebiliyor. Emili Duran genetik mühendisliğinin tehlikeleri hakkında bir filmin daha tamamlanma aşamasında olduğunu ve bu filmin Türkçe alt yazıyla da yayınlanacağını da müjdeledi.
13.07.2009
|
|
|
| Türkiye 8. Tarla Bitkileri Kongresi 19-22 Ekim 2009 Antakya/HATAY |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 10-15-2009, 07:12 AM - Forum: Tarım Haberleri
- Yorum Yok
|
 |
KONGRENİN AMACI
Yirmi birinci yüzyılda teknolojideki hızlı değişim, bitki yetiştirme teknikleri ve ıslahında da hızlı değişimlere neden olmaktadır. Tarla bitkileri fizyolojisi, ıslahı, biyoteknolojisi ve yetiştirme teknikleri ile ilgili ülkemizin farklı bölgelerinde yapılan araştırmaların sonuçlarını paylaşmak, ülkesel düzeyde sorunların çözümüne katkıda bulunmak ve yeni gelişmeleri takip etmek amacı ile Mustafa Kemal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü'nce Türkiye VIII. Tarla Bitkileri Kongresi "19-22 Ekim 2009" tarihleri arasında Hatay 'da düzenlenecektir.
KONGRENİN KONUSU
Tahıllar ve Yemeklik Dane Baklagiller, Endüstri Bitkileri, Yem Bitkileri ve Çayır Mer'a grubu bitkilerinde yetiştirme teknikleri, tohumluk ve teknolojisi, fizyolojisi, ıslahı ve biyoteknolojisi bu kongrenin konuları arasındadır.
Detaylı Bilgi İçin: [COLOR="RoyalBlue"]tab2009.mku.edu.tr[/COLOR]
|
|
|
|