Hoşgeldin, Ziyaretçi
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.

Kullanıcı Adı/E-Posta:
  

Şifreniz
  





Forumda Ara

(Gelişmiş Arama)

Forum İstatistikleri
» Toplam Üyeler 56.777
» Son Üye KevinCal
» Toplam Konular 12.172
» Toplam Yorumlar 30.186

Detaylı İstatistikler

Kimler Çevrimiçi
Şu anda 2379 aktif kullanıcı var.
» (0 Üye - 2374 Ziyaretçi)
Applebot, Bing, Facebook, Google, Yandex

Son Yazılanlar
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 56.642
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.662
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 444
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 4.895
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 58.925
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.151
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.799
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.188
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.426
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.343

 
  İzmir İktisat Kongreleri
Yazar: Mr.Muhendis - 10-20-2009, 11:32 AM - Forum: Tarım Ekonomisi - Yorum Yok

Cumhuriyetin kuruluşundan önceki on iki yıl (1911-1923) savaşlarla geçmiştir. Üstelik bu savaşların sonuncusu bir ölüm kalım savaşıdır. Anadolu insanı maddi manevi bütün gücünü ortaya koyarak bağımsızlık savaşını kazanmış ve 23 ekim 109323te cumhuriyeti ilan ederek yepyeni bir devlet kurmuştur. Daha sonra ise bir yandan bu savaşların t-yaraları sarılmaya çalışılırken diğer yandan da yeni düzenlemelere gidilerek ülkenin hızla kalkınmasına çalışılmıştır.
1. İZMİR İKTİSAT KONGRESİ
Kurtuluş Savaşının başında, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde, ekonomik bağımsızlık özlemi dile getirilmiş, Mustafa Kemal yaptığı konuşmalarda aynı konuyu işlemiştir. Kurtuluş Savaşından sonra ekonominin alacağı yön ve biçim Lozan Barış Görüşmelerinin kesintiye uğradığı bir dönemde, 17 Şubat 1923 te, İzmir’de toplanan Türkiye iktisat kongresinde temel nitelikleriyle belirlendi.Toplanan bu kongrede misak-ı iktisadı esaslar kabul edildi ve tartışıldı. Bu kongreye ticaret, sanayi, tarım ve işçi temsilcileri katılmıştır.
Amaç
İktisat kongresinin başlıca 2 amaçla toplandığı söylenebilir.
1.Tüccar, çiftçi, sanayici ve işçi kesimlerinin kendilerine özgü sorun ve isteklerinin belirlenmek, bu kesimlerin siyasal kadro ile bütünleşmesini sağlamak .
2.Yabancı sermaye çevrelerine ekonominin gelecekte alacağı biçimi açıklamak.Bir başka açıdan bakıldığında kongre ile yönetici kadronun iç ve dış sermaye kesimlerine güvence vermek istediği sonucuna varılabilir.
1135 kişinin katıldığı bu kongre Atatürk’ün açılış konuşmasıyla başlamıştır. Bu konuşmadan kısa bir alıntı şöyledir:
“Tam bağımsızlık için şu genel kural var.Milli egemenlik ekonomik egemenlikle pekiştirilmelidir.Bu kadar büyük gayeler, kutsal ve ulu hedefler yalnız kağıtta yazılı genel kurallarla, kanun maddeleriyle ve sadece hırs ve isteklerle kazanılamaz. Bunların tamamının gerçekleşmesini sağlayabilmek için tek kuvvet ekonomidir. Siyasi zaferler ne kadar büyük olursa olsun, ekonomik zaferlerle taçlandırılmazlarsa, kazanılacak başarılar yaşayamaz, az zamanda söner.”
Görüldüğü gibi büyük önder bu konuşmasında ticaret ve sanayide pek rağbet etmeyen ve bu tür faaliyetleri yabancılara bırakmış olan Türk insanına en önemli faaliyetin ticari ve iktisadi faaliyet olduğunu söylemekte ve ne kadar büyük olursa olsun iktisadi zaferle tamamlanmadıkça siyasi ve askeri zaferlerin kalıcı olmayacağını belirtmektedir.Diğer taraftan “istiklal harbi yalnız istilacı Yunan kuvvetlerine karşı değil birinci dünya harbinin galipleri ve Yunanistan’ın destekleyicisi olan batılı sanayici ülkelerine karşıda yürütülmüş ve zaferle sonuçlandırılmıştır. Bu ülkeler aynı zamanda Türkiye’deki iktisadi imtiyazların, yabancı sermayelerin yatırımlarının da sahipleridir. Lozan’da müzakerelerin en çetin safhası bu imtiyazlar üzerinde cereyan etmiş ve görüşmelerin kesilmesini de bunlar teşkil etmiştir. Buna rağmen Atatürk, gerçekçi ve pragmatik devlet adamı yaklaşımının en mükemmel örneklerinden birini yabancı sermaye konusunda bu nutukta ileri sürdüğü fikirlerde göstermiştir.
Kongrede Ticaret Kesimine Dönük Olarak
1. Hükümetinde ortak olacağı bir ticaret bankasının kurulması,
2. Kambiyo ve borsa işlerinin düzene sokulması,
3. Gümrük işlemlerinin yeniden düzenlenmesi,
4. Tekellerin kaldırılması,
5. Madenler ve ormanlarla ilgili yasaların çıkarılması,
6. Haberleşme ve ulaştırmada ticari işlemler kolaylık sağlanması,
7. Yabancı sermayeye ait koşulların belirlenmesi,
8. Ticaret odalarının yeniden düzenlenmesi,
9. Cuma günlerinin herkes için resmi tatil olması,
10. İktisat eğitimine önem verilmesi,
11. Yabancı sermayeye kayıtsız kalınmamalı,
12. Yabacı sermayeye ayrıcalık tanınmamalı.
Sanayi Kesimine Dönük Olarak
1. Gümrükler yardımıyla sanayinin dış rekabetten korunması,
2. Makine ve araç ithalatında vergi bağışıklığının sağlanması,
3. Sanayi teşvik yasasının yeniden düzenlenmesi,
4. Bir sanayi bankasının kurulması,
5. Sanayi odalarının düzenlenmesi,
6. Sanayi eğitimine önem verilmesi.
Tarım Kesimine Dönük Olarak
1. Aşarın ve tütün tekellerinin kaldırılması,
2. Tarım kredilerinin arttırılması,
3. Ulaşım sorunlarının giderilmesi,
4. Tarım alet alet ve makinelerinin temini,
5. Eğitime önem verilmesi.
İşçi Kesimine Dönük Olarak
1. Günlük çalışma süresinin 8 saat ile sınırlandırılması,
2. Yeni açılacak tüm işlerin Türklere verilmesi,
3. 1 Mayıs gününün işçi bayramı olarak kabul edilmesi,
4. İş güvenliğinin sağlanması,
5. Sigorta müessesesinin geliştirilmesi,
gibi istekler ilgili guruplarca savunulmuştur.
İktisat Kongresinde Alınan Kararlardan Bazıları
1. İşçi haklarını korumak amacıyla kişilere sendika kurma hakkı .
2. Anonim şirketlerinin kurumu kolaylaştırılacaktır.
3. Milli bankalar olacaktır.
4. Sanayi teşvik edilecektir.
5. Yerli malı kullanılması sağlanacaktır.
6. Demir yollarının inşası hükümetçe bir programa bağlanacaktır
7. Teknik eğitim geliştirilecektir
8. Ham maddesi yurt içinde olan endüstri kolları kurulacaktır
9. Küçük imalathanelerden süratle fabrikalara geçirecektir
10. Özel sektör tarafından yapılamayan teşebbüsler devlet tarafından gerçekleştirilecektir
11. Özel teşebbüse kredi sağlayacak bir devlet bankası kurulacaktır
12. Vergi ve toprak reformu yapılacaktır
İzmir iktisat kongresinde kabul edilen kararlar doğrultusunda Türk devleti ekonominin her alanında hızlı atılımlar yapmıştır.
Bu kongrede dikkati çeken bir önemli noktada işçi kadınların temsilcilerinin bulunmasıdır.İzmir’den işçi kadınlar delegesi olan Rukiye Hanım da kapanışta kısa bir nutuk söylemiştir. Bunun önemi henüz kanuni haklarına kavuşmamış olan Türk kadınının üretici ve işçi sıfatıyla bu kongrede yer alması ve sesini duyurmasıdır. O zamanki basınımız bu kongreye geniş yer vererek yayınlar yapmışlardır.
Önemi
Milli Misak gereği düşman işgali Türkiye’de ordu kuvveti ile yenilmiş yurt bütünlüğü temin edilmiştir.Girilecek sulh devrinde ise yurdumuz diğer konularda olduğu gibi ekonomik bakımdan da kalkınmalı yer altı,yer üstü doğal kaynaklarını kendimiz işleyerek milleti çağdaş medeniyet düzeyine eriştirilmelidir.
Fakat sulh devrine girebilmek için milletler arası bir antlaşma yapılması zaruridir.
Lozan’da toplanan itilaf devletleri karşısında eşit şartlarla barış antlaşması müzakereleri yürütülürken bazı şartların Türkiye tarafından kabul edilmemesi üzerine konferans dağılmıştır. Bu şartlar şunlardır:
1. Kapitülasyonlar,
2. Eski Osmanlı imparatorluğunun yaptığı borçları ödeme tarzı,
3. İmtiyazlar,
4. Yunalıların Doğu Trakya’da yaptıkları tahribata karşı harp tazminatı,
5. İstanbul ve boğazların tahliyesi,
6. Irak’ta sınır tespiti,
7. Nüfus değişimi.
Sonuç Olarak
İktisat kongresinde özel girişimciliğin canlandırılması ve bunun için kredi olanaklarının ve eğitim, ulaştırma, haberleşme gibi alt yapı ve teknik hizmetlerin hükümetçe sağlanması ve iktisadi faaliyetlere etkinlik kazandırılması gibi çeşitli yasal ve kurumsal düzenlemeler ve temenniler öngörerek sona ermiştir.Bütün bu işlemleri her gurup kendi açısından dile getirmiştir. Kısaca iktisat kongresinde Osmanlıdan devir alınan ekonomik yapı, azınlıklar etkisiz duruma getirilecek onaylanıyor ve ekonomik faaliyetlerin etkinlik kazanması için yasal ve kurumsal düzenlemeler öngörülüyordu. Ancak ele alınan sorunların nasıl çözüleceği finansman kaynaklarının nereden sağlanacağı faaliyetlerin hangi öncelik sırasına göre sürdürüleceği gibi konular açıklığa kavuşturulmamıştır. Kongrede alınan karaların himayeci, milliyetçi ve özel teşebbüse dayalı bir kalkınma doğrultusunda olduğunu söylemek mümkündür. Bu kongrede alınan kararların çoğu zamanla tatbik edilmişse de özellikle tarımla ilgili maddeler günümüzde dahi tam anlamıyla amacına ulaştırılamamıştır.
Burada görüldüğü gibi devletlerin yeni Türkiye devletinde devam ettirmek istedikleri ekonomik istifadelerdir. Bu şartları kabul etmediğimiz için yeniden savaş dahi göze alınarak konferansa ara verilmesini Türk hükümeti kabul etmiştir. İşte tam o tarihlerde İzmir iktisat kongresinde yeni Türkiye’nin ekonomik sorunları henüz savaştan çıkan Türk yurdu için başlıca konu oluyor Lozanda devamı istenen kapitülasyonlar ve diğer imtiyazların kabul edilemeyeceği ifade ediliyor. Bu kritik dönemde ekonomik sorunlarını düzenlemek amacıyla kararlar alınan İzmir iktisat kongresinde devlet adamlarımızın cesurane davranışları dikkate değer. Çünkü Türkiye için amaç savaşlardan yorgun çıkan halka ekonomik yön vermek ve harap olan yurdu kalkındırmak ve mamur etmektir. Anadolu kurtuluş hareketinin iktisadi yönünü göstermesi bakımından son derece önemlidir.
2. İZMİR İKTİSAT KONGRESİ (2 -7 KASIM 1981 İZMİR)
Toplanma Amacı
1981 yılında düzenlenen İkinci İzmir İktisat Kongresi; iktisadi ve siyasi bunalımların gözlendiği, iktisadi olarak içe dönük sanayileşmenin yarattığı bunalımların biriktiği ve hemen ardından bu alanlarda büyük değişimlerin gözlendiği bir dönemde alınacak önlem ve getirilecek yeniliklerin görüşülmesi amacıyla toplanılmıştır.
Kongre Gündemindeki Ana Maddeler
• Türk Lirası'nın serbest sisteme geçmesi
• Gerçekçi kur politikası izlenmesi
• Sanayinin dış rekabete açılması
• Yabancı sermayenin teşvik edilmesi
• Vergi tabanının genişletilip oranların düşürülmesi.
Kongrede Alınan Karar Ve Sonuçlar
Kongrede, 1. Türkiye İktisat Kongresinin yapıldığı 1923 yılından 1981 yılına kadar geçen zaman içinde bütün iktisadi ve sosyal alanlarda gerçekleştirilmiş olan hedefler belirlendi. İkinci Türkiye İktisat Kongresi’nin kapanışında hazırlanan sonuç tebliğinde 58 yıl öncesinin tahrip edilmiş ve yıkılmış bir vatanın yerinde, bugün mamur ve ileri bir Türkiye yükseldiği kaydedildi, eğitim, tarım, sanayi,ulaştırma sahalarında büyük hamleler yapıldığı, halkın refah seviyesinin yükseltildiği, sosyal hizmetlerin çoğaltıldığı ve yaygınlaştırıldığı belirtildi. “Türkiye bugün artık dünyanın az gelişmiş fakir ülkelerinden birisi değildir.” denildi
3. İZMİR İKTİSAT KONGRESİ (4 -7 HAZİRAN 1992 İZMİR)
Toplanma Amacı
21. yüzyıla girmekte olan dünyada gözlenen siyasi ve teknolojik değişim rüzgarları içerisinde, 1992 yılında düzenlenen Üçüncü İzmir İktisat Kongresinin amacı, bu değişim ortasında olan ve coğrafi açıdan etrafında siyasi çalkalanmaların gözlendiği Türkiye’nin, iktisadi açıdan gelecek yüzyıla hazırlamak, hedefleri belirlemek, kamu ve özel kesimin fikirlerini ortaya koymaktı.
Kongre Gündemindeki Ana Maddeler
• Sosyal altyapının geliştirilmesi .
• Gelir dağılımının düzeltilmesi .
• Kalkınma ile çevre arasındaki ilişkiler.
• Yeni oluşmakta olan Türkiye Cumhuriyetler ve Karadeniz Ekonomik İşbirliğine taraf olan ülkelerle ilgili olarak dünyada ve bölgemizde meydana gelen gelişmeler.
• Sanayileşmenin bir süredir arzulanan ölçüde canlandırılamadığı.
• Özelleştirmeler.
Kongrede Alınan Karar Ve Sonuçlar
Devletin temel görevinin ekonomik, sosyal ve teknolojik altyapıyı tanzim etmek ve geliştirmek olduğu bir kere daha ortaya konmuştur.
Devlet sanayi ve hizmetler sektöründen çekilirken, bu sektörlerdeki boşluğun özel sektör tarafından daha verimli ve üretken bir şekilde doldurulması ve özel sektörün canlı ve şevkli olmaya sevk edilmesine imkan tanıyan bir çalışma iklimi yaratmalıdır.
Türkiye, ekonomide kurların, faizlerin ve fiyatların serbestçe teşekkül edebileceği bir ortama, 2000 yılına ulaşmadan kavuşabilmiş olmalıdır.
Kamu gelirlerinin payı artırılmalıdır.
Yabancı sermaye ithalat ve ihracat.
4. İZMİR İKTİSAT KONGRESİ (17 - 20 ŞUBAT 2004)
Toplanma Amacı: 4. Türkiye İktisat Kongresinin toplanma amacı Ülkemizin ekonomik ve sosyal gelişmesinin daha ileri aşamalara ulaştırılmasına ve Uzun Vadeli Strateji ve Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda öngörülen doğrultuda hızla bilgi toplumuna dönüştürülmesine yönelik öneriler geliştirilmesi.
Kongre Gündemindeki Ana Maddeler
Uzun vadede bilgi toplumuna dönüşme perspektifi. Avrupa birliğine üyelik perspektifi . Ekonomik gelişmeler.
Kongrede Alınan Karar Ve Sonuçlar
1.Yüksek oranlı istikrarlı büyüme hızının sağlanması,
2.Girişimcilik ve ekonominin rekabet gücünün artırılması,
3.Gelir dağılımının iyileştirilmesi ve yoksullukla mücadele,
4.Bölgesel gelişme dinamiklerinin harekete geçirilmesi,
5.Kamuda iyi yönetim için yenilikler getirilmesi

Bu konuyu yazdır

  Türk Ekonomisine Yön Veren Kuruluşlar
Yazar: Mr.Muhendis - 10-20-2009, 11:32 AM - Forum: Tarım Ekonomisi - Yorum Yok

Bir ülkede ekonomik kalkınmaya ilişkin en önemli etmen sektörel, toplumsal ve bölgesel arası dengedir. DPT bu dengeyi sağlamakla görevlidir.
Görevi
Ülkenin ekonomik yatırıma dönüşebilecek her türlü kaynağını tespit edip, bunlara ilişkin politika ve hedef belirtmektir.
Hazırladığı raporlar sonucunda hükümete ve bakanlara rehberlik etmiş olur.
Yıllık kalkınma planları hazırlar.
Ülke içinde bölgesel anlamda yatırım yapılacak yerleri tespit eder.
Milletlerarası ekonomik kuruluşlarla temas halinde bulunur.
Tarihçe
Türkiye, I. Dünya Savaşı ve 1929 Dünya Ekonomik Krizinden büyük zararlar görmüştür. Bu dönemde Türkiye çok düşük kişi başına gelir düzeyi, yetersiz sermaye birikimi ve altyapı imkanlarına sahip az gelişmiş ülke konumundaydı. Ekonomi daha çok tarımsal üretime dayanmaktaydı.
Cumhuriyetin ilk yıllarında izlenen politikaların eksiklikleri anlaşılarak, 1932-1960 döneminde, ülke sanayiinin temelini oluşturacak yatırımların gerçekleştirilmesi için karma ekonomi sistemi benimsenmiş ve o dönem için dünyada kabul edilen sanayi planları yaklaşımına geçilmiştir. 1933 yılında devletçilik yoluyla sanayileşme politikasına geçmiştir. Hükümetlerin yatırım harcamalarının düzene sokulmasına yönelik planlar yapılmıştır. Şakir Kesebir Planı, İsmet İnönü Programı, 1933-1937 ve 1938-1942 Sanayi Planlarına paralel Meslek Eğitimi Planları, Şevket Süreyya Planı gibi planlar bu dönemin ürünleridir.
1950'den sonraki dönemde yeni bir ekonomi politikası uygulamaya konmuştur. Bu politikaya "Liberal Ekonomi" adı verilmesine ve başlangıçta devletin rolünün daratılması hedef alınmasına rağmen belirtmek gerekir ki kamu harcamalarının GSMH içindeki payında önemli bir azalma olmamış, ancak kamu harcamaları içinde altyapı yatırımlarının payı büyük ölçüde artmıştır. Bu dönem, Türkiye'nin dağınık bir şantiye görünümü kazandığı, bir "dinamik dengesizlikler çağı" olarak yaşanmıştır. Ulaştırma ve sulama yatırımlarının ve tarımsal destekleme politikalarının katkısı, kısmen de olumlu dış ticaret konjonktürünün etkisiyle tarım kesimi güçlenmiş, iç pazarın entegrasyonu artmış, bu durum da, sonuçta piyasa ekonomisinin gelişmesine ve güçlenmesine imkan vermiştir. Uygulanan liberal politikalar sonucu oluşan dış ödeme dar boğazını aşabilmek ve kamu açıklarını kapatabilmek için 4 Ağustos 1958'de hükümet bir istikrar programı uygulamaya koymuştur.
1960 Sonrası Dönemde Planlama Ve Devlet Planlama Teşkilatı
Birinci beş yıllık kalkınma planı(1938) dokuma selüloz,seramik.kimya gibi alanlara ağırlık verir.Bu planla Türkiye ekonomisi adına büyük verim elde edilmiştir.Bu planla ithatta % 50 düşüş yaşanmıştır.Bunun ardından ikinci dünya savaşı ile uygulanamamış ikinci beş yıllık kalkınma planı ve 1947 de Türkiye İktisadi kalkınma planı yapılmıştır bunları takriben de 1960 yılında DPT kurulmuştur.
Türkiye'de 1960'dan itibaren ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmanın hızlandırılması, uygulanan politikalar arasında uyum sağlanması, toplumsal ve kültürel dönüşümün uyumlu yönlendirilmesi ve ekonomiye rasyonel kamu müdahalesinin temini amacıyla Kalkınma Planlarının hazırlanması ve uygulanması fikri benimsenmiştir. 1961 Anayasası ile iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı demokratik yollarla gerçekleştirmek için Kalkınma Planlarının hazırlanması hükme bağlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda 30 Eylül 1960 tarihinde Başbakanlığa bağlı Devlet Planlama Teşkilatı kurulmuştur. Devlet Planlama Teşkilatının görevi ekonomik, sosyal ve kültürel politikaların ve hedeflerin tayininde ve ekonomik politikayı ilgilendiren faaliyetlerin kooordinasyonunda Hükümete yardımcı olmak ve danışmanlık yapmaktır. 1982 Anayasası da planlı kalkınmayı ve planların devlet tarafından hazırlanmasını hükme bağlamıştır.
Planların Niteliği Ve Dpt'nin İşlevleri
Ekonomide politikaların koordinasyon içinde uygulanması beklenen sonuçların alınması açısından önemlidir. Devletin ekonomik ve sosyal hayattaki fonksiyonları değişik uygulama birimleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Planlar bütüncül yaklaşımları nedeniyle değişik ekonomik ve sosyal politikaların birbirleriyle tutarlılığını sağlayan ve bu kararların nihai etkilerini test eden önemli araçlardır. Hükümetlerin nihai karar alıcısı olarak kamu yatırımlarını bir bütün içinde görmesi ve bunun büyüme, istikrar ve adil gelir dağılımı gibi amaçlarla ilişkisini kurması karar alma bakımından gereklidir. Planlar bu zemini sağlarken aynı zamanda yatırım programlarında bir disiplin sağlayarak gereksiz müdahaleyi ve israfı önlemekle yardımcı olabilmektedir.
Planlar ve planlara dayalı yıllık programlara dayalı bütçeler Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşüldükten sonra, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda yasalaştırılır. Devlet Planlama Teşkilatı bu konularla ilgili teknik çalışmaları yapmakla görevlidir.
Beşer yıllık dönemler itibariyle hazırlanan kalkınma planları, yıllık programlarla uygulamaya geçirilmektedir. Yıllık programlar, kalkınma planlarında benimsenen hedef ve politikalarla tutarlı olarak, Devlet Planlama Teşkilatı tarafından ilgili kuruluşların da görüşleri alınarak hazırlanır, Yüksek Planlama Kurulu ve Bakanlar Kurulu tarafından onaylanır. Plan sistematiğine göre hazırlanan yıllık programlar, o yıl için ulaşılacak hedefleri ve izlenecek politikaları belirler, kamu yatırımlarının sektörler ve kuruluşlar itibariyle tahsisini gösterir. Bütçe ve kamu kuruluşlarının iş programlarının, yıllık programın hedef ve politikaları ile tutarlı olması gerekmektedir.
TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU (TÜİK)
İstatistik başlangıçta teknik bir disiplin olarak ele alınırken günümüzde bir bilim dalı olarak kendini kabul ettirmiş, ulusal ve uluslararası boyutta gelişmelerin temelini oluşturmuştur. Bilgi çağı olarak adlandırılan gelişmeler istatistiği evrensel bir konuşma dili konumuna getirmiştir.
Günümüzde ulusal ve uluslararası sosyal ve ekonomik gelişme hedeflerinin belirlenmesi ve bu hedeflerin başarısı güncel, güvenilir istatistiklerle sağlanmaktadır. Doğru bilgi, doğru yorum ve doğru karar sürecinde araştırmacılar, politikacılar, karar alıcılar ve tüm bireyler çalışmalarında istatistiki bilgileri etkin olarak kullanmaktadırlar.
Görev Ve Yetkileri
TÜİK;
• Resmi İstatistik Programını hazırlamak ve işleyişini izlemek, programda belirlenen istatistiki faaliyetlerin yürütülmesini ve uygulanmasını sağlamakla birlikte, görev verilen diğer kurum ve kuruluşlar tarafından üretilen istatistiklerin de uluslararası standartlara uygunluğunu incelemek,
• İstatistik alanında veri ihtiyacı duyulan alanları ve veri derleme yöntemlerini, istatistiki tanım ve sınıflandırmalarını ilgili ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde belirlemek, ulusal kayıt sistemini oluşturmak, gerektiğinde araştırma ve teknik yardım projeleri geliştirmek,
• İstatistik alanındaki bilimsel yöntem ve bilgi teknolojilerine ilişkin gelişmeleri ve uluslararası göstergeleri takip etmek, diğer ülkeler ve uluslararası kuruluşlarla işbirliğini sağlamak, ulusal ve uluslararası bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etmek,
• Ülkenin ekonomi, sosyal, demografi, kültür, çevre, bilim ve teknoloji alanları ile gerekli görülen diğer alanlardaki istatistikleri derlemek, değerlendirmek, analiz etmek, yayımlamak, resmi istatistik sonuçlarının bilimsel ve teknik açıklamalarını yapmak,
• Kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsenen temel ilkeler çerçevesinde, Kurumun orta ve uzun vadeli strateji ve politikalarını belirlemek ile görevli bilimsel ve teknik bir kurumdur.
TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ (TOBB)
Amacı
Odalar ve borsalar arasında birlik ve dayanışmayı sağlamak, ticaret ve sanayinin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, üyelerinin mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, üyelerin birbirleriyle ve halkla olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplinini ve ahlakı korumaktır.
Görevleri
Türk girişimcisinin çalışmalarına öncülük ve liderlik eder,
Özel sektörün ihtiyaçları doğrultusunda siyasi güce görüş ve çözümlerini iletir,
Kanunlar ve düzenlemeler ile ilgili görüşlerini ilgili bakanlıklara, meclis komisyonlarına sunar,
Tabanını oluşturan KOBİ’lerin ekonomiden hak ettiği payı alması için oda ve borsalarımız kanalıyla bilgi ve danışmanlık hizmeti sunar,
Ticari, ekonomik ve uluslararası işbirliği alanlarında yararlı olabilecek her türlü bilgiyi üyelerine sunar; ülke, il ve sektör bazında ekonomik raporlar hazırlar,
Yabancı muadil kuruluşlarla kurumsal bağlar kurar, işbirliği anlaşmaları imzalar, Türk ve yabancı firmaların ihtilaflarının dostane yollarla çözümü amacıyla aracılık eder,
Menşe Şehadetnamesi ile Dolaşım Belgesini basar ve Odalara gönderir, Kapasite Raporu inceler ve onaylar. Oluşturulan Sanayi Veri Tabanı ile imalatçı firma listelerini ilgililere sağlar, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ni yayınlar,
Odalar ve Borsalar arasında çıkabilecek mesleki anlaşmazlıkları çözer, Oda ve borsaları geliştirecek tedbirleri alır, elektronik alt yapısını kurar, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Tahkimi çalışmalarını yürütür,
Yerel fuar organizasyon firmalarına yetki verir, organize sanayi bölgeleri ve teknoloji geliştirme merkezleri kurar ,
Eğitim kurumları kurar veya katılır, bu kurumlarla işbirliğine girer,
Uluslararası ilişkiler ile ilgili görevleri kapsamında çok taraflı oda ve uluslararası kuruluşlarda Türk özel sektörünü temsil eder.
TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU (TİSK)
Gönüllü teşkilatlanma esasına göre kurulmuş olan ve Türk işverenlerini endüstriyel ilişkiler alanında temsil eden tek üst kuruluş olma özelliğini taşıyan Konfederasyon,aşağıdaki temel ilkeleri benimsemiştir:
• Teknolojik gelişmeleri yakından izleyen sanayileşmeyi temel hedef almak; hizmetler ve tarım sektörlerinin de gelişmesini ve çağdaş düzeye ulaşmasını desteklemek;
• Üretimin ve verimliliğin artmasına, fiyat istikrarına, ihracatın geliştirilmesine, ek istihdam imkanları yaratılmasına ve refahın yaygınlaştırılmasına katkıda bulunmak;
• Ulusal çıkarlar, ekonomide verimlilik ve etkinlik artışı doğrultusunda özelleştirmeyi desteklemek;
• İşverenler ve işçiler arasında olumlu ilişkiler kurma ve devam ettirme yönünde çaba sarf eder.
• Çalışma şartlarının, işletmelerin ve ekonominin rekabet gücü artışı ve ülke yararına düzenlenmesi için gerekli tedbirleri alır.
• Üye işveren sendikalarının ve bağlı işyerlerinin uyacakları genel ilkeleri belirler ve ilan eder.
• İşveren-işçi ilişkilerinde ihtiyacı duyulan her türlü bilgi ve hizmetleri üyelerine sunar.
• Çalışma mevzuatı ile sosyal ve ekonomik konularda araştırmalar yapar ya da yaptırır, eğitim kursları veya seminerler düzenler.
TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU (TEK)
Türkiye Ekonomi Kurumunun kuruluşu 1920’li yıllara gitmektedir. Atatürk’ün önerisi ve telkiniyle 12 Aralık 1929’da Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti kurulmuştur.
Cemiyetin kuruluş amacı,1929 Buhranı’nın yıkıcı etkilerini asgariye indirmek için, bir yandan israfla mücadele ederek tasarrufu teşvik etmek, diğer yandan yerli malların tanıtımını ve kullanımını özendirmek idi. Cemiyetin adı 12 Haziran 1939’da Ulusal Ekonomi ve Artırma Kurumu olarak değiştirildi.
İstanbul’da 1931’de kurulan ve 1939’da faaliyet merkezini Ankara’ya taşıyan Türk İktisat Cemiyeti ile Kurum 18 Ocak 1955 tarihinde Türkiye Ekonomi Kurumu adı altında birleştirildi.
Kurum 12 Aralık 1973 tarihli Vakıf Senedi ile mal varlığını Türkiye Ekonomi Kurumu Vakfı’na devretmiştir. Vakıf, Kurumun faaliyetlerine mali destek sağlamaktadır.
Görevleri
Türkiye Ekonomi Kurumu ülkemizde ekonomi bilincinin yerleşmesine katkıda bulunmak amacıyla yayınlar yapmakta; seminer, sempozyum ve konferanslar düzenlemekte; iktisat öğrenimi gören başarılı öğrencilere karşılıksız burs vermekte ve Türkiye Ekonomisi üzerine tez çalışması yapan genç iktisatçılar arasında ödüllü yarışma düzenlemektedir.
Türkiye Ekonomi Kurumu Ankara’da faaliyet göstermektedir ve şubesi yoktur. “Atatürk İlkeleri ” ne bağlı olan Kurum, Uluslararası Ekonomi Birliği’nin üyesidir.
BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI
Osmanlı Devletinde Hazine, çeşitli aşamalardan geçtikten sonra, 1863 yılında Maliye Nezareti bünyesinde Hazine-i Vezne'nin kurulmasıyla son şeklini almıştır. Vilayete bağlı birimlerin nakit açık veya fazlası olan idari birimlerden nakit açığı olan birimlere nakit aktarılırdı. Böylece çıkan sonuç vilayetin kendi hasaplarıyla birleştirilerek vilayetin nakit durumu tesbit edilirdi. Vilayetin nakit fazlası varsa, bu fazlalık merkezdeki kasaya gönderilir, şayet nakit açığı varsa merkezden nakit istenirdi.
29 Mayıs 1936 tarih ve 2996 sayılı Kanun ile de ‘Nakdiye Müdürlüğü'ne dönüştürülen Hazine, 29 Mayıs 1936 tarih ve 2996 sayılı Kanun ile de ‘Nakit İşleri Genel Müdürlüğü' adını almış ve 10 Ağustos 1942 tarih ve 4286 sayılı Kanun ile de ‘Hazine Genel Müdürlüğü'ne dönüştürülmüştür. 13 Aralık 1983 tarih ve 188 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile Başbakanlığa bağlı Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı oluşturulmuştur. Müsteşarlık Bünyesindeki Kamu Finansmanı, Dış Ekonomik İlişkiler ve Banka ve Kambiyo Başkanlıkları Hazine fonksiyonlarını üstlenmiştir.
Son defa,16 Eylül 1993 tarih ve 508, sayılı KHK ile yeniden düzenlenen HDTM bir kez daha yapısal değişikliğe uğrayarak 9 Aralık 1994 tarih ve 4059 sayılı Kanun ile Dış Ticaret'ten ayrılarak "Hazine Müsteşarlığı" adı ile bugünkü adı ve yapısına kavuşmuştur.
Ülke ekonomisinin kasası ve merkezi durumundaki merciidir.Merkez bankası ,dpt, die ve maliye bakanlığı ile birlikte çalışır.Ülkenin hazine,para kredi iç ve dış borç işlemlerini uygular.Kamu ve özel yatırımlara teşvik eder.Kamu ihalelerinin yabancı kuruluşlara verilmesi halinde anlaşmaları inceler,serbest bölgeleri kurar ve işletir.
TARIMSAL EKONOMİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ (TEAE)
Enstitünün Görevleri
Türk tarımının ekonomiye katkısını artırmak amacıyla, tarım politikalarının belirlenmesine yönelik olarak tarım ekonomisi konusunda araştırma projelerini hazırlamak, bunları modern analiz teknikleri ve metotları kullanarak uluslararası standartlarda yürütmek, araştırma sonuçlarını ve bunlara ait raporları öncelikle listeler halinde, istendiğinde ayrıntılı olarak Bakanlık ana hizmet birimlerine, Teftiş Kurulu Başkanlığına, Bakanlık dışı ilgili kuruluşlara ve kullanacak olanlara bildirmek, yurt içi ve yurt dışındaki kamu ve özel sektör araştırma kuruluşları ve üniversiteler ile işbirliği yapmak, yerli ve yabancı kaynaklı projeler yapmak veya yaptırmak, kamu ve özel sektör kuruluşlarından gelecek araştırma taleplerini incelemek, değerlendirmek ve gerekli kararları almak, araştırma sonuçlarını Türkçe ve/veya yabancı dilde yayınlamak ve uzun dönemde Enstitünün bilimsel yönden güçlenmesini sağlayacak çalışmaları yapmaktır.
TÜRKİYE EKONOMİK VE SOSYAL ETÜDLER VAKFI (TESEV)
TESEV bilimsel araştırmalara dayalı bulgular ile politika kararları arasında bağ kurulması için araştırmalar yürütmek, özgür düşünce ve bilgi birikiminin en geniş anlamda yayılmasına yönelik konferans, açık oturum, yuvarlak masa toplantıları düzenlemek amacıyla kurulmuş bir düşünce üretim merkezidir.
Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV), toplumun karşı karşıya bulunduğu sorunlara çözüm seçenekleri oluşturmak hedefiyle araştırmalar yürüten bir düşünce üretim merkezidir Bilimsel yaklaşım ve yöntembilime dayanan bu araştırmalarla TESEV, akademik araştırmalar ile politik kararlar arasında bağlantı kurmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda vakıf, bilimsel araştırmanın gereği olan en yüksek standart ve ilkelere bağlı kalır.
Hedefler
• Türkiye'de değişim sürecinin teşviki ve hızlandırılması
• Türkiye'de özellikle devlet sektörü dışında ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda yaşadığımız değişimin siyasi hayata yansıması ve bu değişimin toplumsal hayatımız üzerindeki etkilerinin incelenmesi; bununla ilgili engellerin araştırılması
• Küreselleşmenin etkilerinin incelenmesi
• Bağımsız düşünce ve alternatif formların teşvik edilmesi
• Türkiye'de toplumun, demokratik sürecin ayrılmaz bir parçasına dönüşmesine yardımcı olmak ve bu değişim sürecinde sivil toplumun daha aktif bir rol oynamasını sağlamak
• Türkiye'de açıklık ve saydamlığın geliştirilmesini teşvik etmek
• Bu konularda kamuoyunun bilinç kazanmasına yardımcı olmak
•Türkiye'nin AB üyeliğini göz önünde bulundurarak, Kopenhag kriterleri doğrultusunda değişimin gerçekleşmesine yardımcı olmak.
SERMAYE PİYASASI KURUMU (SPK)
Kurulun Oluşumu
Sermaye Piyasası Kurulu, 1981 yılında 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile kurulmuştur. Yetkilerini kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak kullanan, idari ve mali özerkliğe sahip düzenleyici bir kamu kurumudur. İlgili olduğu bakanlık, Başbakan tarafından görevlendirilen Devlet Bakanlığı’dır. Merkezi Ankara’da olan kurulun İstanbul’da bir temsilciliği bulunmaktadır.Kurul’un temel görevi;
• Sermaye piyasasının güven açıklık ve kararlılık içinde çalışmasını,
• Tasarruf sahiplerinin yani yatırımcıların hak ve yararlarının korunmasını sağlamaktır.
Kurulun Teşkilat Yapısı
Kurul Karar Organı
Kurul, Bakanlar Kurulu kararı ile atanan yedi üyeden oluşur.Kurul Üyeleri’nin,Bakanlar Kurulu, adaylardan birini başkan olarak atar. Kurul, Başkanın teklifi ile üyelerden birini ikinci başkan olarak seçer.Kurul başkan ve üyeleri resmi ve özel başka hiç bir görev alamazlar.Kurul başkanı ve üyelerinin görev süreleri altı yıldır. Süresi bitenlerin tekrar atanmaları mümkündür. Başkan dışındaki üyelerin üçte biri iki yılda bir yenilenir.
Hizmet Birimleri
Sermaye Piyasası Kurulu, Kurul başkanı ve üyeleri ile başkana bağlı olarak Kurul faaliyetlerini yürüten teşkilattan oluşur. Kurul çalışmaları Kurul başkanına bağlı başkan yardımcılıkları altında çalışan hizmet birimleri tarafından hazırlanmaktadır.Hizmet birimleri;
• Denetleme Dairesi
• Ortaklıklar Finansmanı Dairesi
• Aracılık Faaliyetleri Dairesi
• Kurumsal Yatırımcılar Dairesi
• Araştırma Dairesi
• Muhasebe Standartları Dairesi
• Piyasa Gözetim ve Düzenleme Dairesi
• Hukuk İşleri Dairesi
• Bilgi İşlem İstatistik ve Enformasyon Dairesi
• İdari ve Mali İşler Dairesi’nden oluşmaktadır.
Hizmet birimleri daire başkanlıkları ile bunlara bağlı olarak çalışan daire başkan yardımcıları, uzmanlar ile müdürlükler bünyesindeki servisler ve memurlardan oluşmaktadır.Kurul’un mali özerkliği vardır. Kurul’un bütün giderleri özel bir fondan karşılanır. Menkul kıymet ihraçcıları (şirketler, yatırım fonları, yatırım ortaklıkları) bu fona ihraç ettikleri menkul kıymetlerin binde ikisi tutarında ücret öderler. Fon gelirleri Kurul giderlerini karşılayamayacak durumda ise açık, Bütçeden alınan yardımla kapatılır.
Kurulun Temel Amaçları
• Sermaye piyasalarının işleyiş kurallarını belirlemek,
• Piyasadan fon kullanan şirketlerin belli kurallara uygun olarak en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamak,
• Sermaye piyasasına yatırım yapan tasarruf sahiplerinin hak ve yararlarını korumak,
• Piyasaların adil ve etkin çalışmasını sağlamaktır.
Kurul bu hedeflere Kanun, yönetmelik ve tebliğlerle düzenlemeler yaparak, piyasaların gözetim ve denetimini sağlayarak ulaşmaya çalışmaktadır.
Kurulun Düzenlemeleri
Kurul’un sermaye piyasası ile ilgili yaptığı düzenlemeler Tebliğ olarak Resmi Gazetede yayınlanır.
Kurul: Kendi gözetimi altındaki piyasalardaki işlemlerle ilgili, görev alanındaki işlerin kurallarının tanımlanması ile ilgili düzenlemeler yapmakla yetkilendirilmiştir.
Bu amaçla;
• Menkul kıymetlerle ilgili düzenlemeler,
• Menkul kıymetler borsalarının, kıymetli madenler borsalarının, vadeli işlem ve opsiyon borsalarının kuruluş ve işleyişine ilişkin düzenlemeler,
• Sermaye piyasasından menkul kıymet ihracı yoluyla fon sağlayan şirketlere ilişkin düzenlemeler,
• Sermaye piyasası kurumları ile ilgili düzenlemeler yapar.
MERKEZ BANKASI
Bankanın merkezi Ankara’dadır.
Banka, Banka Meclisinin kararıyla banknot matbaası kurabilir ve memleketin gerekli görülen şehirlerinde şubeler açabilir. Aynı suretle, içerde ve dışarda muhabirler temin edebilir.
Bankanın bu husustaki kararları Başbakanlığa bildirilir.
Banka, keza Banka Meclisinin kararı ve Başbakanlığın muvafakatiyle yabancı memleketlerde temsilcilikler kurabilir.
Temel Görev Ve Yetkileri
(25.4.2001 tarih, 4651 sayılı Kanun ile değiştirilen şekli) Bankanın temel amacı fiyat istikrarını sağlamaktır. Banka, fiyat istikrarını sağlamak için uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı para politikası araçlarını doğrudan kendisi belirler.
Banka, fiyat istikrarını sağlama amacı ile çelişmemek kaydıyla Hükümetin büyüme ve istihdam politikalarını destekler.
Bankanın Temel Görevleri
a) Açık piyasa işlemleri yapmak,
b) Hükümetle birlikte Türk Lirasının iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek, Türk Lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk Lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak,
c) Bankaların ve Bankaca uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülüklerini esas alarak zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek,
d) Reeskont ve avans işlemleri yapmak,
e) Ülke altın ve döviz rezervlerini yönetmek,
f) Türk Lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dahil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek,
g) Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak,
h) Mali piyasaları izlemektir.
Bankanın Temel Yetkileri;
a) Türkiyede banknot ihracı imtiyazı tek elden Bankaya aittir.
b) Banka, Hükümetle birlikte enflasyon hedefini tespit eder, buna uyumlu olarak para politikasını belirler. Banka, para politikasının uygulanmasında tek yetkili ve sorumludur.
c) Banka, fiyat istikrarını sağlamak amacıyla bu Kanunda belirtilen para politikası araçlarını kullanmaya, uygun bulacağı diğer para politikası araçlarını da doğrudan belirlemeye ve uygulamaya yetkilidir.
d) Banka, bankaların ödünç para verme işlemlerinde ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını, belirleyeceği usul ve esaslara göre bankalardan istemeye yetkilidir.
e) Banka, mali piyasaları izlemek amacıyla bankalar ve diğer mali kurumlardan ve bunları düzenlemek ve denetlemekle görevli kurum ve kuruluşlardan gerekli bilgileri istemeye ve istatistiki bilgi toplamaya yetkilidir.
Bankanın Başlıca Müşavirlik Görevleri;
a) Banka, Hükümetin mali ve ekonomik müşaviri, mali ajanı ve haznedarıdır. Bankanın Hükümetle ilişkisi, Başbakan aracılığı ile sağlanır.
b) Banka, finansal sistemle ilgili olarak istenilecek hususlarda Hükümete görüş verir.
c) Banka, bankalar ve uygun göreceği diğer mali kurumlar hakkındaki görüşlerini ve tespitlerini Başbakanlık ile bu kurum ve kuruluşları düzenleme ve denetleme yetkisine sahip kuruluşlara bildirebilir.
Banka, bu Kanunla ve mevzuatla kendisine verilen yetki ve görevlerle ilgili olarak düzenlemeler yapmaya ve bunları uygulamaya, bu düzenlemelere tabi kurum ve kuruluşlar nezdinde bunlara uygun hareket edilip edilmediğini ve kendisine gönderilen bilgilerin doğru olup olmadığını denetlemeye görevli ve yetkilidir.
Banka, bu Kanun ile kendisine verilen görev ve yetkileri, kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak yerine getirir ve kullanır.
Banka Meclisi üyelerinin görev süresi üç yıldır.
Her yıl Meclis üyelerinin üçte biri yenilenir. Birinci ve ikinci yıl sonunda Banka Meclisinden ayrılacak üyeler ad çekme ile tespit edilir.

Bu konuyu yazdır

  Ekonominin Sınıflandırılması
Yazar: Mr.Muhendis - 10-20-2009, 11:25 AM - Forum: Tarım Ekonomisi - Yorum (3)

Ekonomi iki temel başlık altında sınıflandırılabilir. Bunlar; Kayıt Dışı Ekonomi ve Kayıt İçi Ekonomi’dir.
Kayıt Dışı Ekonomi: Ekonomik faaliyetlerin fiilen gerçekleşmiş olmasına rağmen, bu faaliyetlerle ilgili kaynakların tutulmaması olarak tanımlanan kayıt dışı ekonomi, kamu idarelerinin denetimi dışında kalan her türlü ekonomik işlem ve faaliyetlerdir.
Kayıt İçi Ekonomi: Kayıt İçi Ekonomi; resmi kayıtlara giren, kanuni belgelerle belgelendirilen, kamu organlarınca normal kurallar çerçevesinde kontrol edilen ve milli gelir hesaplamalarında dikkate alınan ekonomik işlem ve faaliyetlerin tamamıdır.
KAMU EKONOMİSİ
Devletin bir iktisadi birim olarak ekonomik faaliyetlerde bulunması veya özel iktisadi birimlerin faaliyetleri üzerinde düzenleyici karalar alması, “kamu ekonomisi” olarak adlandırılan, ayrı bir iktisadi yapı ve kurumu ortaya çıkarır.
Bu iktisadi yapıyı oluşturan en önemli etkenlerden biri ‘Kamusal Mallar’dır.
Kamusal Mallar
Kamusal Mallar ya da diğer bir adıyla sosyal mallar, piyasada önemli etkilere yol açan en önemli kavramlardan biridir. Bireylerin sosyal mallardan (kamu hizmetleri) elde ettikleri faydanın ölçülememesi ve fiyat yoluyla tanımlamaması, bu malların serbest piyasa ekonomisi içerisindeki özel sektör tarafından üretilmelerini imkânsız kılar. Bu durumda etkinsizliğe yol açar. Bir malın, kamu malı olarak sayılabilmesi için, öncelikle devletin, daha sonra mahalli idarelerin mülkiyetinde olması gerekir. Özel kişilerin mülkiyetinde bulunan bir malın, kamunun ortak kullanımına sunulması, o malı kamu malı haline getirmez. Bir malın kamu malı olabilmesi için, kamu yararına tahsis edilmiş olması gereklidir. Kamu hizmetine tahsis edilen mallara örnek olarak; askeri üstler, okul binaları ve havaalanları gösterilebilir.
Kamusal Mallar ile Özel Mallar arasındaki ilişki “bölünebilirlik” ilkesi ile açıklanmıştır. Bu ilkeye göre; özel mal ve bu malların sağladığı faydalar, bireyler arasında bölünebilir. Kamusal Mallar ise, bireyler arasında bölünemez ve bireyler bu mallardan ortak olarak yararlanırlar.
Kamusal Malların Ortak Özellikleri
1.Kamusal malların arzını siyasal talep düzenlemektedir. Demokratik bir rejimde vatandaşlar, kamusal mallara olan taleplerini bazı araçlar vasıtasıyla açıklayabilirler. Örneğin; referandum ile vatandaşların kamusal tercihleri belirlenerek, buna göre kamusal arz gerçekleştirilebilir.
2.Kamusal malların bazıları bölünebilir, bazıları kısmen bölünebilir, bazıları ise bölünemez. Bölünemez özellikteki kamusal malların örnekleri ise; savunma, adalet ve diplomasi malları’dır.
3.Kamusal malların bir kısmı bireylerin tüketiminden mahrum bırakılamaz. Örneğin; savunma ve diplomasi gibi malların tüketiminden bireylerin mahrum bırakılması düşünülemez.
4.Kamusal malların bir kısmı, önemli ölçüde “dışsallık” yaratırlar. “Dışsallık” bir ekonomik birimin, üretim ve ya tüketim faaliyeti sonucunda başka birimlerin, bu faaliyetlerden olumlu veya olumsuz yönde etkilenmesidir. Dışsal ekonomilerin kamu ekonomisi yönünden taşıdığı önem ise; herhangi bir kamusal malın, kamu kesimine mi yoksa özel kesime mi sunulması gerektiğinin belirlenebilmesini sağlamasıdır.
5.Kamusal malların bir kısmı için bedel söz konusu değildir. Vatandaşlar bedel ödemeksizin bazı kamusal mal ve hizmetlerden yararlanırlar.
6.Kamu ekonomisinde vatandaşların bazı kamusal hizmetlere (örneğin; askerlik hizmeti, nüfus cüzdanı alınması vb.) talepte bulunmaları zorunlu kılınmıştır.
Kamu Ekonomisinin Genel Hatları
1.Kamu ekonomisinde devletin en önemli ekonomik fonksiyonlarından biri; kaynak kullanımında etkinliğin sağlanmasıdır. Devlet, bu etkinliği sağlayacak, çeşitli ekonomi politikası araçlarına ve politikasına sahip olmalıdır.
2.Kamu ekonomisinin temel görev ve fonksiyonlarından birisi de ekonomik dengenin sağlanmasıdır. Ekonomi de denge, genel olarak, toplam talep eşitliği veya yatırım tasarruf eşitliği olarak ifade edilir. Bu büyüklüklerin birbirine eşit olamaması halinde ekonomide istikrarsızlık olduğu görülmektedir.
3.Kamu ekonomisinin diğer bir fonksiyonu da, ödemeler bilânçosun da eşitlik sağlamasıdır. Ödemeler bilânçosu (dış ticaret dengesi), uluslar arası ekonomik ilişkilerin parasal yönünü açılar. Dış ticaret dengesi ise; bir ülkenin bir yıl içerisindeki toplam mal ihracatı sonucunda elde ettiği dövizleri ve ithalat sonucu, dış ülkelere ödediği döviz miktarını gösterir.
Ödemeler bilânçosunda dengesizliklerin olması halinde, devletin çeşitli kamu araçları ile ekonomiye müdahale etmesi, iktisatçılar tarafından kabul gören bir yöntemdir. Yani; ödemeler bilânçosundaki dengenin sağlanması, kamu ekonomisinin temel fonksiyonlarından biridir.
MALİYE POLİTİKASI
Devletin vergi almak, harcama yapmak ve borçlanma gibi hak ve yetkilerinden yaralanarak kamu ekonomisinin amaçlarını gerçekleştirmeyi sağlayan bir politikadır.
Maliye politikasının başlıca araçları ise şunlardır;
Kamu Gelirleri (Vergi) Politikası: Ülke ekonomisinde ortaya çıkan ani eğilimlere karşı, vergiler etkin olarak kullanılabilmektedir. Ayrıca gelir dağılımının adil bir hale getirilmesi içinde vergiler büyük önem taşımaktır.
Kamu Harcamaları Politikası: Yatırım ve transfer harcamaları, ekonomik birimlerin karar ve davranışları üzerinde farklı ve önemli etkiler göstermektedirler.
Borçlanma ve Borç İdaresi Politikası: Borçlanma Politikası, özellikle azgelişmiş ülkelerin ekonomik büyüme ve kalkınmalarının sağlanmasında etkin olan bir politikadır.
Bütçe Politikası: Devlet, bütçe politikası ile de kamu ekonomisinin amaçları gerçekleştirilmeye çalışılır. Denk Bütçe Politikası, kamu gelir ve giderlerinin eşit olması anlamını taşımaktadır.

Bu konuyu yazdır

  Lotus Çiçeği
Yazar: Mr.Muhendis - 10-20-2009, 10:39 AM - Forum: Çiçekler - Yorum Yok

Lotus çiçeği, özellikle yağmur ormanlarında yaşayan bitki türüdür. Yaprak yapısı üzerindeki nano sivrilikler yapışmayı önler. Su gibi kapiler çekim tutunması olan maddelerde bile statik iticilik özelliğini korurlar. Bu nano tepecikler üzerinde biriken her yabancı partikül adeta bilardo topları gibi çarpışarak yaprak üzerinden kayar. Bitkinin bu özelliği yeni geliştirilen teknolojide kullanılmaktadır.


Lotus Çiçeği Videosu

Bitkilerdeki Tasarım ve Biyomimetik Lotus Çiçeği


[SIZE="5"]Lotus tomurcuğu

[Resim: 28bwmer.jpg]

Genç tohumluk

[Resim: 200cwwg.jpg]

Kurumuş tohumluk

[Resim: 2dqkrj5.jpg]

Geniş yapraklar[/SIZE]

[Resim: 24fz348.jpg]

Bu konuyu yazdır

  Erzurum Başköy Barajı
Yazar: Mr.Muhendis - 10-20-2009, 09:48 AM - Forum: Barajlar - Yorum Yok

Başköy Barajı, Erzurum'da, Başköy Çayı üzerinde, sulama amacıyla 1998-2003 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 2.850.000 m3, akarsu yatağından yüksekliği 101,00 m., normal su kotunda göl hacmi 165,51 hm3, normal su kotunda göl alanı 4,90 km2'dir. Baraj 25.747 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.

Bu konuyu yazdır

  Kars Arpaçay Barajı
Yazar: Mr.Muhendis - 10-20-2009, 09:47 AM - Forum: Barajlar - Yorum Yok

[Resim: 13zmp20.jpg]

Arpaçay Barajı Kars ilinde, Arpaçay üzerinde, sulama ve taşkın önleme amacı ile 1975-1983 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

Beton ağırlık tipi olan barajın gövde hacmi 180.000 m³, akarsu yatağından yüksekliği 59 metre, normal su kotunda göl hacmi 525 hm³, normal su kotunda göl alanı 41,80 km²'dir. Baraj 40.420 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.

Bu konuyu yazdır

  Muş Alpaslan-1 Barajı
Yazar: Mr.Muhendis - 10-20-2009, 09:45 AM - Forum: Barajlar - Yorum Yok

[Resim: 33dv8eu.jpg]

Alpaslan-1 Barajı, Muş'da, Murat Nehri üzerinde, enerji üretmek amacıyla 1998-2002 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

Toprak ve kaya gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 3.500.000 m3, akarsu yatağından yüksekliği 91,00 m., normal su kotunda göl hacmi 2.993,00 hm3, normal su kotunda göl alanı 114,80 km2'dir. Baraj 160 MW güç ile yıllık 488 GWh'lik enerji üretmektedir.

14 senedir köylülerin istimlak bedelleri ödenmemektedir.

Bu konuyu yazdır

  İzmir Yortanlı Barajı
Yazar: Mr.Muhendis - 10-20-2009, 09:41 AM - Forum: Barajlar - Yorum Yok

[Resim: 23h3zh0.jpg]

Yortanlı Barajı İzmir'in Bergama ilçesi merkezinin 18 km. kuzeydoğusunda Yortanlı Deresi üzerinde yer alır. Yapımı tamamlanmış olmakla birlikte, baraj su toplama alanı içinde yer alan Allianoi antik kalıntılarının kurtarılabilmesi için süren polemikler nedeniyle devreye girmemiştir.

Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 2.400.000 m3, akarsu yatağından yüksekliği 53,00 m., normal su kotunda göl hacmi 67,25 hm3, normal su kotunda göl alanı 4,25 km2'dir. Baraj 7.356 hektarlık bir alana sulama hizmeti verecektir.

Tarihçesi

1963 yılında Kınık Ovası’nın sulanması amaçlı ilk proje Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Kuzey Ege Havzası Araştırma Raporu içinde Paşaköy Barajı olarak önerilmiştir. 1970 yılında D.S.İ.'nin yaptırdığı Bakırçay Havzası Master Plan Raporu içinde Yortanlı Barajı ve Çaltıkoru Barajı'nın bugünkü yerlerinde inşa edilmeleri ve Kınık Ovası'nın kanaletli bir şebeke ile sulanması öngörülmüştür. 1981 yılında Bakırçay Kınık Projesi Planlama Raporu başlığı altında tekrar detaylı olarak ele alınmış ve her iki barajın yapımı uygun bulunmuştur. Kesin projeler Yortanlı Barajı için 1985'de, Çaltıkoru Barajı için 1986'da, Kınık Ovası sulaması için ise 1988 yılında, D.S.İ. tarafından hazırlanmıştır. Bakırçay-Kınık Projesi 1986 yılında uygulama programına girmiştir. Yortanlı ve Çaltıkoru Barajı ile Kınık Sol Sahil Sulama inşaatlarına 1993 yılında başlanılmıştır.

Önemi

Yortanlı barajı 17 107 hektarlık Kınık sulamasının % 43’ü olan 7 356 hektar tarım arazisine yılda ortalama 37 milyon m3 sulama suyu verecektir. Yortanlı barajı akarsu tabanından itibaren 53 m yüksekliğinde toprak dolgu tipinde bir barajdır. Yortanlı barajı potansiyeli itibarıyla Bakırçay-Kınık Projesinin anahtar tesisi durumundadır. Yortanlı barajının bir bütün olarak fiziki gerçekleşme oranı % 95 dır. Halen devam eden baraj inşaatında, ana su tutucu yapı olan baraj gövdesinde toprak dolgu çalışmalarına devam edilmektedir. Çevirme tüneli ve dolusavak inşaatı tamamlanmıştır. Baraj gölü altında kalacak olan Bergama-İvrindi devlet yolunun güzergahında değişiklik yapılmış olup yeni yol inşaatı büyük ölçüde tamamlanmıştır.

Bakırçay-Kınık projesi sulama alanı içinde bulunan 5 600 çiftçi ailesinin sulama ile artan ürün verimi sonucu gelirleri artacaktır. Proje ile ayrıca 6 000 kişiye yeni iş olanağı sağlanacaktır. Kınık ilçesi kırsal nüfusu 2000 nüfus sayımına göre 18 973 kişi olup proje ile yaratılan yeni iş olanakları kırsal nüfusun %32’sine eşdeğerdir.

Bakırçay-Kınık projesinin 17 107 hektarlık sulama alanında yılda 52.5 milyon YTL’lik net gelir artışı sağlanacaktır. Yortanlı barajı sulama alanında geçimini tarım yaparak sağlayan ortalama bir çiftçi ailesinin yıllık gelirinde normal gelirine ek olarak 8 600 YTL’lik bir artış olacaktır.

Bakırçay-Kınık projesinin gerçekleşmesiyle sulama alanı içinde kalan tarımsal arazilerde pamuk üretiminin 26 bin ton’a, domates üretiminin 450 bin ton’a, hububatın 8 bin ton’a sebze üretiminin 107 bin ton’a ve patates üretiminin 29 bin ton’a ulaşması beklenmektedir.

Türkiye sanayi domatesi üretiminde ABD ve İtalya’dan sonra dünyada 3.sıradadır. Türkiye’de mevcut sanayi domatesi üretiminin % 40 Kınık ovasındaki tarım alanlarında yapılmaktadır. Bakırçay-Kınık projesi ve onun anahtar tesisi Yortanlı barajının vereceği sulama suyu ile hem % 30’a varan bir verim artışı hem de % 119 oranında ekim alanları artışı gerçekleşecektir.

Bu ürün artışları bölgede yeni tarıma dayalı sanayi tesislerinin kurulmasına neden olacak, doğrudan dış satıma yönelik bu sanayi ile ülkemize önemli döviz girişleri sağlanacaktır

Paşaılıcası Kurtarma Çalışmaları

Yortanlı barajının aks yerinde ve göl alanında varlığı bilinen ve bulunması olası eski eserlerin kurtarma kazıları yapılarak belgelenmeleri ve kurtarılmalarını sağlamak üzere, baraj inşaatı ihalesinin hemen sonrasında DSİ, Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile bir protokol imzalamıştır. 4 Mayıs 1994 tarihinde imzalanan protokola göre kurtarma kazıları için ilk ödenek derhal sağlanmış ve kazılara 17 Ekim 1994 tarihinde Bergama Müze Müdürlüğünce başlanılmıştır.

Yortanlı barajı inşaatının ülkemiz yatırım programlarındaki parasal kısıtlamalar nedeniyle ihtiyaç duyulan ödenek miktarını alamamasına karşın, DSİ, Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğünce istenilen kurtarma kazısı ödeneklerini öncelikle ve hiçbir eksiltmeye gitmeksizin tümüyle karşılamıştır. Tarihi eserlere büyük değer veren ve kurtarılmalarını daima ön planda tutan Genel Müdürlüğümüz yaklaşımının bir sonucu olarak, Yortanlı barajı kurtarma kazılarına 1994 ile 2005 yılları arasındaki 12 yıllık dönemde 2007 yılı fiyatlarıyla toplam 3,17 milyon YTL ödenek ayrılmış ve DSİ’ce Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğüne aktarılmıştır. Bu miktar Yortanlı barajı inşaatı için devletçe verilen ödeneğin % 10 ’dur. Ayrıca nakdi katkının dışında kazı çalışmaları sırasında ihtiyaç duyulan araç, gereç, makine, su pompası gibi çok çeşitli donanım Devlet Su İşleri tarafından sağlanmıştır. Paşaılıcası arkeolojik kazı alanının kış aylarında olası taşkınlara karşı korunması amacıyla da kazı alanına komşu Yortanlı Deresinde ıslah çalışmaları Devlet Su İşlerince gerçekleştirilmiştir. DSİ tarafından hazırlanan koruma projesi İzmir II Nolu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından uygun görülmüştür. Bilim Kurulunun görüşünün bildirilmesini müteakip barajda su tutulma işlemlerine başlanacaktır.

Bu konuyu yazdır

  Denizli Yenidere Barajı
Yazar: Mr.Muhendis - 10-20-2009, 09:39 AM - Forum: Barajlar - Yorum Yok

Yenidere Barajı, Denizli'de, Yenidere üzerinde, sulama amacıyla barajın inşasına 1995 yılında başlanmıştır.

Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 770.000 m3, akarsu yatağından yüksekliği 65,00 m., normal su kotunda göl hacmi 65,00 hm3, normal su kotunda göl alanı 6,50 km2'dir. Baraj tamamlandığında 13.000 hektarlık bir alana sulama hizmeti verecektir.

Bu konuyu yazdır

  Aydın Yaylakavak Barajı
Yazar: Mr.Muhendis - 10-20-2009, 09:38 AM - Forum: Barajlar - Yorum Yok

Yaylakavak Barajı, Aydın'da, Kocaçay üzerinde, sulama amacıyla 1991-1996 yılları arasında inşa edilmiş bir barajdır.

Toprak gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 4.895.000 m3, akarsu yatağından yüksekliği 71,00 m., normal su kotunda göl hacmi 31,14 hm3, normal su kotunda göl alanı 0,99 km2'dir. Baraj 3.348 hektarlık bir alana sulama hizmeti vermektedir.

Bu konuyu yazdır