| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 2299 aktif kullanıcı var. » (0 Üye - 2295 Ziyaretçi) Bing, Facebook, Google, Yandex
|
| Son Yazılanlar |
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 56.858
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.694
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 452
|
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 4.926
|
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 59.120
|
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.275
|
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.851
|
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.219
|
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.465
|
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.440
|
|
|
| Tarımsal Teknolojinin Geldiği Son Nokta |
|
Yazar: Livadi - 12-15-2009, 11:26 PM - Forum: Tarım Ekonomisi
- Yorum Yok
|
 |
Tarımsal Teknolojinin Geldiği Son Nokta
Islah çalışmalarıyla başlayan ve makinaşma, sulama, gübreleme ve ilaç kullanımıyla hızlanan ileri teknoloji kullanımı, diğer adıyla yeşil devrim, hormon kullanımıyla zirveye çıkmış, potansiyel verimleri önemli derecede artırmıştır. Marjinal (sıra dışı) alanlarda ve marjinal zamanlarda bitkisel ve hayvansal üretim yapma çabaları aslında hep gıda üretimini artırma amacını gütmektedir. Klasik ıslah çalışmalarıyla daha kısa sürede yetişebilen erkenci, kıraç, tuzlu, kurak koşullara dayanıklı, hastalık ve zararlılara toleranslı çeşitler geliştirilmiştir. Hormon uygulamalarıyla mevsimi dışında ürün yetiştirmek de mümkün olmaktadır. Hayvansal üretimde de klonlama-kopyalama çalışmaları hızla devam etmektedir.
Günümüzde biyoteknoloji ve genetik mühendisliği, akıl sınırlarını zorlayan uygulamaları hayata geçirmektedir. Özellikle Genetiği Değiştirilmiş Organizmalarla (GDO), tarımda günahıyla sevabıyla yeni bir çığır açılmıştır. Artık herhangi bir canlıdan, böcekten, hayvandan, insandan bir özelliği ortaya çıkaran gen alınarak, herhangi bir domates, biber, mısır veya buğday çeşidine aktarılarak yeni çeşitler geliştirilmektedir. ABD, Kanada, Arjantin ve Brezilya'nın başı çektiği transgenik çeşit yetiştiriciliği, AB ülkelerinde ve Ülkemizde yasaktır. Bazı AB ülkeleri yasaklarını hafifletmeye başlamışlar, ancak birçok ülkede sağlıkla ilgili belirsizlikler ve riskler devam ettiğinden yasaklar devam etmektedir.
İlk defa ABD'de 1994 yılında bir domates çeşidine üretim izni alınarak başlanan genetiği değiştirilmiş çeşit yetiştiriciliği, günümüzde 81 milyon hektar alana ulaşmıştır. Genetiği değiştirilmiş çeşit üretimi, mısır, soya, pamuk, domates, çeltik gibi ürün türlerinde yoğunlaşmıştır. Bazı balık türlerinden soğuğa dayanıklılık geni alınarak patates ve domates çeşitlerine aktarılmış ve soğuğa dayanabilen çeşitler geliştirilmiştir. Mısır ve soyada Roundup gibi yabancı ot ilaçlarına dayanıklı çeşitler geliştirilerek sınırsız ilaç kullanımı mümkün hale gelmiştir. Olumsuz çevre koşullarına dayanıklı, hastalık ve zararlılardan etkilenmeyen çeşitler sürekli geliştirilmektedir. En ilginci hayvansal protein sentezleyebilen soya fasulyesi bile elde edilmiştir.
Genetiği değiştirilmiş çeşit kullanımının ciddi sorunları bulunmaktadır. Çeşit ıslahıyla başlayan genetik erozyon, yerel bitki tür ve çeşitlerinin ortadan kalkışı, genetiği değiştirilmiş çeşitlerle daha da hızlanmıştır. İlk geliştirilen çeşitlerle beslenen insanlarda alerjik ciddi rahatsızlıklar görülmüş ve hemen üretimden kaldırılmışlardır. Genetiği değiştirilmiş ürünlerle beslenen insanlarda görülebilecek rahatsızlıkların başında antibiyotiklere bağışıklık gelmektedir. Antibiyotiklere bağışıklı hale gelen insanlar, hasta olduklarında antibiyotikle tedavileri imkânsız hale gelmektedir. Diğer bir deyişle ilaç tedavisine cevap alınamamaktadır. İlaçlara dayanıklı çeşitlerle beslenen insanlarda bu tür sorunların sıklıkla görülmesi de bunu kanıtlamaktadır.
Dünya'da bağımsız tohumculuk firması neredeyse kalmamıştır. Bütün firmalar kimya devleri tarafından satın alınmıştır. Genetiği değiştirilmiş çeşit geliştirme çalışmaları bu nedenle boyut değiştirmiş, kimya şirketlerinin ticari amaçları doğrultusunda gelişmeler yoğunlaşmıştır. Hedefte çiftçileri daha bağımlı hale getirmek vardır. Bugün melez çeşitlerde yaşanan her yıl yeni tohum kullanma zorunluluğu, bütün ürün türlerine yayılacaktır. Bu amaçla sebzelerde çekirdeksiz çeşitlerin geliştirilmesi, buğday, arpa, çeltik gibi türlerde tohumları çimlenmeyen "intihar tohumlarıyla" devam edecektir. Diğer bir deyişle, üretici her yıl yeni buğday, arpa, çeltik, fasulye tohumluğu kullanmak zorunda kalacaktır.
Makinada, gübrede, ilaçta, hormonda, yaşanılan bağımlılıklar yakın gelecekte farklı bir boyut kazanacak. Üreticilerimizi tohum temin etmede ve yetiştirdikleri ürünlerde patent hakkı ödeme gibi üretim maliyetlerini artıracak sorunlarla karşı karşıya getirecektir.
Alıntı
|
|
|
| Tarla Tarımında Çapalama Teknikleri |
|
Yazar: Livadi - 12-15-2009, 11:20 PM - Forum: Tarım Makineleri
- Yorum Yok
|
 |
Tarla Tarımında Çapalama Teknikleri...
Çapalamanın amacı yabancı otları yok etmek, toprağın havalanmasını sağlamak, kılcal sistemi kırarak toprak suyunun buharlaşmasını azaltmak ve böylece bitkiye uygun toprak ortamı hazırlamaktır. Yabancı otlar görünmeye başladığında çapalamaya başlanmalıdır. Çapalama genellikle ekilen kültür bitkisinin toprak yüzeyine çıkmasından sonra yapılır. Ancak kaymak bağlamış topraklarda bu işlem ekilen bitkiler çıkmadan önce yapılmalıdır ki buna halk arasında kör çapa denir.
ÇAPALAMA ZAMAN VE SAYISI
İlk çapalama işlemi bitkiler henüz yeni çıkmalarından dolayı zedelenme ihtimali düşünülerek yüzlek (2-3 cm) yapılmalıdır. Pancar, patates, pamuk, mısır, tütün sıralar halinde ekilirler ve sıra araları çapa yapılabilecek kadar geniş bırakılır. Asıl bitkiler büyüyüp, tarlayı gölgeleyerek yabancı otların büyümesini engelleyinceye kadar bu bitkileri çapalamak gerekir.
Çapalama zamanı ve sayısı bitki ve çevre şartlarına göre değişmektedir. Örneğin pamukta ilk çapa çıkıştan sonra sıraların iyice tamamlandığı otların belirginleşmeye başladığı bir dönemde yapılırken, tütünde dikimden 20 gün sonra birinci çapa, bundan 15-20 gün sonra ikinci çapa yapılır. Tarla otlu ise bitki boyu 50 cm. yi geçmeden üçüncü çapa yapılabilir.
Keten, kenevir gibi bitkilerde bitki boyu 8-10 cm, susamda 10-15 cm olunca ilk çapa 25 cm olduğunda ikinci çapa yapılır. Haşhaşta yapraklar 7-8 adet olunca ilk çapa, bundan 15-20 gün sonra ikinci çapa yapılır. Ayçiçeğinde seyreltmenin arkasından yapılan ilk çapa 5-7 cm derinliğinde olup elle yapılır. İkinci çapa daha derin yapılarak boğaz doldurması da uygulanmış olur. Bu bitkilerde iki çapa yeterli olmaktadır.
Patates, şeker pancarı, soya, pamukta çapalama mutlaka yapılmalıdır. Bu işlem aynı zamanda bitkinin su kullanımını dengelemektedir. Havaların ısınması ile başlayan topraklardaki çatlaklardan suyun buharlaşarak kaybını da önlemektedir. Genelde iki çapanın bir su yerine geçtiği söylenir. Topraktaki ekili ürünün dışında diğer yabancı otların yok edilmesinin yanında tarlanın rutubetini muhafaza etmesi ile önemi daha da artmaktadır.
SEYRELTME
Seyreltme, bitkilerin uygun şekilde büyümesini sağlamak amacıyla yapılan bir işlem olup, sıra üzerindeki bitkilerin istenen sayıya indirilmesi için fazlalıkların sökülüp atılması olayıdır. Seyreltme işlemine genelde çifçiler “tekleme” diye bahsederler. Elle ocağa ekimlerde her ocağa birkaç tohum atılacağı için çıkıştan itibaren bitki elle tutulabilir hale geldiğinde mutlaka seyreltme yapılmadır. Aksi halde birkaç bitkinin birlikte gelişmesi söz konusu olmayacağı için istenen verim alınamayacaktır. O yüzden zamanı gelince hemen seyreltme yapılmalıdır. Mibzerle ekimde de yine istenen sıra üzeri mesafesinde bitkiler teklenir.
Genellikle mısır dışındaki tahıllar (buğday, arpa, çavdar, yulaf) patates, soya yerfıstığı, yemeklik ve yemlik baklagiller gibi kültür bitkileri seyreltmeyi gerektirmez. Pamuk, şekerpancarı, mısır, susam, haşhaş, ayçiçeği, aspir, kolza seyreltilir. Seyreltmenin en uygun zamanı ilk çapa sırasında bitkilerin henüz kuvvetlenmediği zamandır. Aksi halde bitki kökleri kuvvetlenmeye başladığı ileri dönemlerde yapılan seyreltmede kalan bitkilerin kökleri çok zarar görecek bitki gelişmesinde olumsuzluklara yol açacaktır.
|
|
|
| Pulluk Tabanı Nedir - Pulluk Tabanı Nasıl Kırılır |
|
Yazar: Livadi - 12-15-2009, 11:18 PM - Forum: Tarım Makineleri
- Yorum Yok
|
 |
Pulluk tabanı nasıl kırılır?
İnsanın tarım yoluyla ürün elde etme çabası başladığından buyana insanoğlu, elde ettiklerini nitelik ve nicelik yönünden daha artırmak, ucuzlatmak ve kolaylaştırmak için çabalar harcamıştır. Tarımda alet- makinalı hizmetin başladığı 18. yy. dan günümüze kadar büyük ve hızlı bir gelişme olduğu görülmüştür. Günümüzde tarım, alet ve makinasız yapılamayacak bir düzeye ulaştırılmıştır.
Ülkeler, birim alandan en fazla verim alabilmek amacıyla tekniğin bütün imkanlarından faydalanmak için büyük çaba sarfetmektedirler. Ürün artışının faydalanmasında, uygun toprak işlemenin ve iyi bir tohum yatağı hazırlanmasının rolü büyüktür. Ancak bu şartları sağlamak için tarlaya sokulan her türlü toprak işleme aleti toprağın fiziksel yapısının bozulmasına neden olmakta ve bu aletlerin aynı derinlikleri işlemesi sonucunda da, toprak profilinin bu derinliğinde pulluk tabanı denilen sert bir tabaka oluşmaktadır. Bu sert tabakanın oluşmasına sadce sürüm aletleri neden olmamaktadır. Topraktaki bazı mineraller ve oluşumlar da sert tabakanın oluşmasına neden olmaktadır. Makinaların kullanılmasıyla sert tabakanın oluşmasında toprak nemi çok önemli bir faktördür. Ağır tavda yapılan sürümler bu tabakanın daha çabuk oluşmasına neden olmaktadır. Bu tabaka sert olduğu için toprağa giren suyu pulluk tabakasının altına geçirmez. Bitki köklerinin derinlere ulaşmasını önler. Bu yüzden bu tabakanın belirli aralıklarla kırılması, kabartılması gerekir. Bu amaç için de dipkazan aletleri kullanılır.
Toprakların traktörle işlenmesi sonucu oluşan sert tabaka, genellikle 20- 25 cm . derinlikte bulunmakta, bu tabakanın kalınlığı da 6- 18 cm arasında değişmektedir. Ağır bünyeli topraklarda sert tabaka toprak yüzeyinden daha derinde (yaklaşık olarak 35- 40 cm ) teşekkül eder. Ancak orta ve hafif bünyeli topraklarda sert tabaka oluşumu, ağır bünyeli topraklara oranla daha çabuk ve daha sert olmaktadır.
Sert tabaka oluşmasının zararları
Sert tabaka oluşması toprağın gözenekliliğini azaltır. Toprak sıkıştığından bitki köklerinin gelişmesi için ihtiyaç duyulan oksijen miktarı azalır. Kökler iyi gelişemez.
Sert tabaka toprağın geçirgenliğini azaltır. Yağmur, sulama suyu şeklinde toprağa giren sular sert tabakadan geçemez, bunun sonucu olarak toprak derinliğine işleyemez. Dolayısıyla toprakta yeterince su depolanamayacağından bitkiler kurak dönemlerde ihtiyaç duydukları suyu toprakta bulamayacaklar ve sonuçta verim düşüşü kaçınılmaz olacaktır.
Bitki kökleri sert tabakayı geçemeyecekleri için yukarı veya yana doğru kıvrılarak topraktaki bitki besin maddelerinden ve mevcut toprak suyundan yeterince yararlanamayacaklardır. Tüm bunların sonucunda verimde bitki çeşidine bağlı olarak %25- 30 oranında azalma olacaktır.
Sert tabaka hangi aletlerle kırılmalıdır?
Toprakta genellikle pulluk sürümü derinliğinde oluşan sert tabakanın kırılması, yani patlatılması gerekir. Bunun için en uygun zaman da toprağın hangi derinlikte oluştuğunu ve kalınlığının kaç santimetre olduğunu bilmeliyiz ki, ona uygun bir alet seçelim. Bunun için toprak incelenir. Yapılan çalışmanın sonucuna göre;
* Sert tabaka toprak yüzeyinden 20- 25 cm . derinlikte oluşmuş ise çizel aleti kullanılır.
* Sert tabaka toprak yüzeyinden 30- 40 cm . derinde oluşmuş ise subsoiler (dipkazan) aleti kullanılmmalıdır.
* Sert tabaka toprak yüzeyinden 65- 70 cm derinlikte oluşmuş ise riper aleti kullanılmalıdır.
Sert tabakanın kırılmasının faydaları:
Sert tabakadan dolayı ıslaklık sorunu olan yerlerde sert tabaka kırılarak geç tava gelme durumu ortadan kalkar, erken veya zamanında ekim yapılması sağlanır. Toprağın havalanması ve toprağın su tutma kapasitesi artar. Toprağın derinlerinde bulunan besin maddelerinin alınması kolaylaşır.
Beklenen faydaların olabilmesi için;
* Sert tabakanın iyice parçalanması ile bunu sağlayacak çizel, dipkazan ve riper aletlerinin çekimi için en uygun zaman toprağın kuru olmasıdır. Bu nedenle sert tabakanın kırılması yaz aylarında yapılmalıdır.
*Sert tabakanın çok iyi parçalanması için çizel veya dipkazan aletinin yırtıcı kısımları (derinliği bakımından) sert tabakanın hemen altından geçirilmelidir.
* Sert tabakayı kırmak için kullanılan aletin çok sık veya çok seyrek aralıklarla çekilmesi beklenen faydayı sağlamaz. Aletin 90X90 cm. aralıklarla çekilmesi halinde sert tabaka iyice parçalanmakta ve rantabl olmaktadır.
* Sert tabakanın kırılmasında çizel ve dipkazan kullanılması halinde 4-5 yılda bir, riper kullanılması halinde ise 8-10 yılda bir kırma işlemi yeniden yapılmalıdır.
|
|
|
| Nadas Hakkında |
|
Yazar: Livadi - 12-15-2009, 11:07 PM - Forum: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
- Yorum Yok
|
 |
Nadas Nedir? Nadas Sistemleri Nelerdir
[B]NADAS NEDİR?
Nadas, bir yıl içerisinde yağış miktarı ve dağılımının her yıl ekonomik ürün almaya elverişli olmadığı bölgelerde toprakta su biriktirmek amacıyla tarlanın bir yıl boş bırakılmasıdır. Bitki yetiştirmeden geçen nadas yılında toprakta biriktirilen su ertesi yılki ürün yetiştirilmesinde kullanılmaktadır. Türkiye'de nadas uygulanan alanlarda yıllık ortalama yağış 400 mm'nin altındadır.
Nadastan beklenen faydaların (Su, azot, yabancı ot kontrolü, tohum yatağı hazırlığı vs.) elde edilebilmesi için nadas toprak işlemelerinin usulüne uygun olarak yapılması gerekir. İşte bu dersimizin konusunu bunlar teşkil edecektir.
TAHIL NADAS SİSTEMİ
Tahıl-nadas sistemi sulama yapılmayan alanlarda ve yıllık yağışın 400 mm'nin altında olan yörelerde uygulanır. Bu yörelerde yağış her yıl ürün almaya yetmemekte ve ayrıca yıldan yıla da azalıp çoğalmaktadır. Bu nedenlerle sulanmayan alanlarda karlı bir şekilde üst üste buğday ve arpa tarımı yapılamamaktadır.
Nadas döneminde anız bozma ve yaz toprak işlemeleriyle hem tohum yatağı hazırlanmakta, hem de toprakta nem biriktirilerek ertesi yıl bitki tarafından kullanılmaktadır.
Nadas-tahıl sisteminde ekim işleri Eylül ayında başlar ve Ekim ayında tamamlanır. Hasat ise genellikle Temmuz ayında yapılır. Hasat sonrası, tarla sonbahar ve kış süresinde işlenmez. Ertesi yıl erken ilkbaharda toprak tava gelince anız bozulur. Yaz süresince toprak yüzlek olarak işlenir. Eylül ayında tekrar ekim başlar.
NADAS TOPRAK İŞLEMLERİ
Ne Zaman Anız Bozulur?
Anız bozma zamanı, Orta Anadolu'da genellikle Mart sonu veya Nisan başıdır. Toprak tava gelir gelmez 18-20 cm. dik istikamette pullukla işlenir.
Erken ve Geç Sürüm
İlk sürümün erken yapılması halinde toprak yaş olduğundan toprakta sıkışma ve daha sonra da sert kesek oluşur.
İlk sürümün geç yapılması halinde ise toprak iyice kuruduğundan yine büyük kesekler oluşur. Ayrıca yabancı otlar da toprak suyunu kullanmış olurlar. Zamanında (toprak tavda iken) yapılan sürüm ile yabancı otlar kontrol edilir, toprakta nem birikir ve toprağın yapısı korunur.
İkileme
İkileme tabir edilen ilk yaz toprak işlemesi, anızı bozulmuş tarlalarda yağışın azaldığı ve otlanmanın başladığı sırada yapılır. Bu dönem Orta Anadolu'da Haziran başıdır.
Tarla kazayağı ve tırmık takımıyla anız bozma istikametine dik olarak 8-10 cm derinlikte işlenir. Bu şekilde toprağın üst 8-10 cm kısmı kurutulur. Bu kuru tabaka topraktan suyun buharlaşma ile kaybını azaltır. Aynı zamanda gelişen yabancı otlar da yok edilmiş olur.
Üçleme
İkileme yapılmış tarla otlandığı zaman veya kaymak bağladığı zaman kazayağı tırmık takımıyla 6-8 cm derinlikte sürülür. Üçleme Orta Anadolu'da genellikle Temmuz sonu ile Ağustos başında yapılır.
Bütün bu işlemlerden sonra ekim öncesi tarlada ot varsa 5-6 cm derinlikte tekrar işlenerek tarla ekime hazır hale getirilir.
[/B]
|
|
|
| Toprak İşleme Teknikleri |
|
Yazar: Livadi - 12-15-2009, 11:06 PM - Forum: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
- Yorum (1)
|
 |
TOPRAK İŞLEME NEDİR?
Toprak işleme, tohumların ekilebilmesi, bitkilerin yetişebilmesi için, toprağın uygun duruma getirilmesi ve bu durumun korunması için herhangi bir araçla gevşetilmesi, ufalanması ve karıştırılması olayıdır.
TOPRAK NİÇİN İŞLENİR?
Toprak işlemenin amacı; toprak tipine, toprak işleme zamanına, münavebeye, ekilen bitkinin cinsine, iklim şartlarına göre değişir. Ancak, genel olarak toprağı işemenin amacı, kültür bitkilerinin gelişmesi için gerekli su, hava, sıcaklık ve besin maddeleri gibi ana faktörlerin etkilerini artırmak ve bitkilerin isteklerine uygun olarak düzenlemektir.
Meyilli alanlarda, kısa zamanda yoğun olarak gelen yağışlarda, yüzey toprağı yağış sularıyla birlikte sel halinde akıp gitmektedir. Bu durumda toprak işlemenin amacı, yüzey akışını ve erozyonu kontrol etmek olmalıdır.
Nadas alanlarında toprak işlemenin amacı, yoğun yağışların olduğu dönemde toprak yüzeyini gevşeterek, toprağı sünger gibi yapıp, yağışların toprağın içine sızmasını sağlamak; ayrıca, toprak yüzeyini düzleyerek ve yabancı otları öldürerek, kurak aylarda toprak içindeki suyun buharlaşmasını engellemektir.
TOPRAK İŞLEME ALETLERİ
Toprak işleme aletleri, çalışma şekli ve toprağa etkilerine göre 4 grupta toplanabilir:
1. Toprağı Devirerek İşleyen Aletler
Soklu pulluk, ön keskili pulluk, döner soklu pulluk ve lister pulluğu gibi aletler bu gruba girer. Bu aletler, toprağı şeritler halinde kesip ters yüz ederek devirirler. Bu aletlerle toprak tavında iken sürüm yapılmalıdır.
Toprak Tavında Değilse Ne Olur?
Toprak, tav durumundan daha ıslaksa, büyük ve parlak yüzeyli kesekler oluşur. Toprak tavdan daha kuru ise, çatlak yerlerinden kopan iri ve sert kesekler meydana gelir.
Meyilli Arazide Sürüm Nasıl Olmalı?
Fazla meyilli yerlerde, bu aletler eğim yönünde sürüm yapılırsa, meydana gelen karıklarda sular daha hızlı akarak erozyonu artırır.
Toprağı Alttan Yırtarak İşleyen Aletler
Kazayağı, Anadolu sabanı ve kırlangıç kuyruğu gibi araçlar toprağı alttan yırtarak işlerler. Bu gruptaki araçlar, anız bozma gibi ilk sürümden çok, ilk sürümden sonraki toprak işlemelerinde kullanılır.
Toprağı Dikine Yırtarak İşleyen Aletler
Çizel ve dipkazan bu gruba giren belli başlı aletlerdir.
Ağır bünyeli topraklarda oluşan pulluk tabanını kırmak için bu aletler kullanılır.
Toprağı Karıştırarak İşleyen Aletler
Diskli pulluk, vanvey, diskaro, ofset disk, freze gibi aletler toprağı karıştırarak işlerler.
Bu aletler taşlı, kumlu, sığ ve hafif bünyeli topraklar ile yüzeyinde fazla bitki artığı olan topraklarda iyi sonuç verir.
Bu aletler, toprağı un-ufak ettiklerinden su ve rüzgar erozyonuna açık tarım arazilerinde kullanılması tavsiye edilmez.
Toprak Hangi Derinlikte İşlenmeli?
Toprak işleme derinliği arttıkça gerekli çeki gücü de artmakta, böylece daha fazla yakıt harcanmakta ve motor zorlanmaktadır. Bu nedenle gereğinden daha derin sürüm yapılmamalıdır.
Kulaklı pulluk ile 20 cm derinlikte anız bozma uygun iken, yazlık bir üründen sonra 13-15 cm derinlik yeterli olmaktadır.
TOPRAĞI NE ZAMAN İŞLEMELİ?
Toprak işleme zamanı, ekim nöbeti (münavebe) sistemine ve amaca göre değişir. Nadas uygulanan yerlerde, ilk sürüm, erken ilkbaharda toprak tava gelir gelmez yapılır. Daha sonraki yaz sürümleri ise tarlanın otlanma durumuna göre yapılır.
Her yıl ekilen tarlalarda, kışlık olarak ekilen fiğ veya mercimek gibi bir ürünün tohum yatağının hazırlanması için tahıl hasadından hemen sonra gölge tavında sürüm yapılmalıdır. Aynı şekilde, bir üründen hemen sonra tahıl ekilecekse, bu ürünün hasadından hemen sonra sürüm yapılarak tohum yatağı hazırlanmalıdır.
Tahıllardan sonra yazlık bir ürün ekilecekse, anız bozma işlemi kış öncesi yapılır.
TAV NEDİR?
Tav durumunda, en az çeki gücü gerekir, toprak aletlere bulaşmaz, toprak sürüm sırasında helva gibi dağılır, büyük kesekler oluşmaz.
Toprak, tav durumundan daha ıslak ve daha kuru olmamalıdır.
SÜRÜM YÖNÜ NASIL OLMALIDIR?
Düz arazilerde sürüm yönü çok önemli değildir. Tarlanın uzun kenarı boyunca sürüm yapılır.
Meyilli arazilerde ise sürümün mutlaka meyle dik yönde yapılması gerekir. Çünkü, sürüm eğim yönünde yapılırsa, yağışlar hemen yüzey akışına geçerek erozyona neden olur.
KOMBİNE TOPRAK İŞLEME ALETLERİ NELERDİR?
Kombine toprak işleme aletleri tarım arazilerinde iki veya daha fazla gerekli toprak işleme işini gerçekleştiren aletlerdir. Bu modern aletler zaman, araç ve yakıt tasarrufu sağlamaları açısından, tohum yatağı hazırlamada çok önemli bir yere sahiptir. Bu aletlerden en yaygın olanlarına, kültüvatör arkasına yerleştirilmiş tırmık, kazayağı arkasına yerleştirilmiş tırmık, tırmık arkasına yerleştirilmiş döner merdane, yaylı ve dişli ayaklı döner tırmıkları örnek verebiliriz.
Azaltılmış Toprak İşleme ve İşlemesiz Tarım Tarihi
İlk kez ABD'de 1960'lı yılların başında söz konusu edilmeye başlayan ''anıza doğrudan ekim tekniği" 'diğer bir deyişle ''toprak işlemesiz tarım tekniği'' dünyada gittikçe yaygınlaşan bir uygulama alanı bulmaya başlamıştır.
Modern anlamdaki toprak işlemesiz tarımın literatüre geçişi yeni olmakla birlikte, uygulanışı çok eskidir. Tarımın henüz başlamadığı zamanlarda insanlar doğal olarak yetişen bitkilerle besleniyorlardı. Bu zamanlarda bitkiler topraktan aldıklarını yine toprağa veriyorlardı. Tarımın başlamasıyla ortamın doğal bitki örtüsü tahrip edildi. Artan insan ihtiyaçlarını karşılamak için toprağa çeşitli girdiler ve tarımsal işlemler uygulandı. Topraktan alınanın çok azı toprağa geri döndü. Dolayısıyla toprağın aşırı sömürülmesi, yanlış kullanımı erozyonu hızlandırarak toprağın verimsizleşmesine ve fiilen elden çıkmasına sebep oldu.
Dünyadaki işlenebilir tarım alanlarının sınırlı olması nedeniyle, 2000'li yıllarda ortaya çıkacak besin açığının büyük bir kısmının, üzerinde halen tarım yapılan mevcut alanlardaki verim artışı ile sağlanması gerektiğinin bilincine varan araştırmacılar, farklı arayışlara girdiler. Özellikle 1950'lerin başında 2,4 D ve bununla ilgili organik "phenoxy" ot ilaçlarının keşfi, toprak işlemede devrim yaratacak araştırmaların başlangıcı oldu. Çiftçiye ilk kez yabancı ot kontrolünde pulluk, disk, kültüvatör ve çapadan daha pratik bir araç sağladılar. Ancak yabancıların ''no-till farming'' dedikleri toprak işlemesiz tarım çağının başlaması 1960'larda "Paraquat" etkili maddeli yabancı ot ilaçlarının İngiltere'den ithal edilmesiyle başladı.
Bugün dünyada bir çok ülke geleneksel toprak işlemeli tarım tekniğinden azaltılmış toprak işlemeli ve toprak işlemesiz tarım tekniğine doğru bir yönelime girmişlerdir. ABD Tarım Bakanlığı ve bazı araştırıcıların belirttiklerine göre ABD'de tarla tarımı yapılan işletmelerin %90-95'i 2002 yılına kadar azaltılmış toprak işlemeli veya toprak işlemesiz tarıma geçmiş olacaklar.
Azaltılmış Toprak İşleme
Azaltılmış veya sınırlı toprak işleme olarak da tanımlanan bu yöntemde, geleneksel toprak işleme yöntemiyle yapılan bazı sürüm işlemleri yer almaktadır. Bu anlamda, soklu pulluğun yer almadığı sürümler, azaltılmış toprak işleme olarak kabul edilir. Örneğin bazı azaltılmış toprak işleme programları aşağıdaki gibi olabilir.
Diskaro veya tarla kültüvatörü+ekim
Döner çapa+ekim
Çizel veya tarla kültüvatörü+ekim
Diskaro+ekim
İşlemesiz Tarım
İçerisinde esas olarak toprağı sürmeksizin doğrudan ekim mibzeri denilen bir mibzerle ekimin yapıldığı tarım sistemine toprak işlemesiz tarım denilmektedir.
Toprak İşlemesiz Tarımın Tercih Nedenleri
Toprak ve su muhafazasının gitgide daha fazla önem kazanması.
Üretim masraflarını azaltmak isteği.
Üretimde zaman ve işgücünden tasarrufun artırılmaya çalışılması.
Toprak ve Su Muhafazası
Toprak ve su kullanımı hakkında bugüne kadar yapılan çalışmalar ve geniş bir şekilde uygulanan erozyon kontrol tekniklerine rağmen, gelecekte tarımı ciddi şekilde tehdit eden en büyük problemin, toprak erozyonu olduğu bilinmektedir. Toprağı sürüp gevşeterek, üstündeki bitki kalıntılarını ortadan kaldırmak erozyonu artırmaktadır. Bu nedenle işlemesiz tarım çok önem kazanmaktadır.
Düşük Üretim Masrafları, Üretimde Zaman ve İşgücünden Tasarruf
Yapılan araştırmalar, özellikle pullukla anız bozmada düşük iş genişliği ve düşük ilerleme hızı nedeniyle, fazla yakıt tüketimi ve aşınan işleyici organların sık sık yenilenmesi gerekmektedir. Makine masrafları ve kredilerdeki yüksek faiz, özellikle sınırlı para kaynakları üreticilerimiz için önemli bir sorun olarak gitgide ağırlığını hissettirmektedir.
Toprak işlemesiz tarımın yakıttan ve makineden tasarruf sağladığının belirlenmesi, çiftçilerin geleneksel tarım tekniğinden, işlemesiz tarım tekniğine yönelmesindeki bir diğer nedendir.
İşlemesiz tarım konusunda her geçen gün yeni olanaklar ve teknolojiler uygulamaya konulmakla birlikte, bu tarım şeklinin her ülkede her çeşit toprak ve işletme koşulunda uygulanılabilmesi mümkün görülmemektedir. İşlemesiz tarım sistemine eleştiriler şu noktalarda yoğunlaşmaktadır.
Ağır ve drenajı zor tarlalarda uygulama olanağının bulunmadığı,
Daha çok hastalık ve zararlı sorununa yol açabileceği,
Daha çok yabancı ot ilacı kullanılmasını gerektirdiği.
TÜRKİYE' DE EROZYON VE TOPRAK MUHAFAZA
Ülkemizde işlemeli tarıma uygun olan yaklaşık 26,5 milyon hektar araziden, toprak muhafaza önlemleri alınarak kullanılması gereken 16 milyon hektar arazi, hali hazırda hiçbir önemli toprak muhafaza tedbiri olmaksızın kullanılmaktadır. Bunun yanında otlak veya ormana tahsisi gereken 5 milyon hektar arazi tarımda kullanılmaktadır. Ülkemizin % 60'ını oluşturan orman ve mer'alarda ise kaçak kesim ve aşırı otlatma nedeniyle büyük bir tahribat hüküm sürmektedir.
Bu şartlar altında ülkemizde özellikle su erozyonu önemli bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır.
İstatistikler, Türkiye'nin % 53.4 'ünde şiddetli ve çok şiddetli, %76'sında ise orta ve daha şiddetli erozyon olduğunu göstermektedir
Ülkemiz ırmakları bir yılda bir dekar araziden 615,5 kg toprağı alıp götürmektedir Uygun olmayan tarım teknikleri de erozyona önemli ölçüde katkıda bulunmaktadırlar. Yapılan araştırmalarda arazinin eğimine dik olarak yapılan sürüm göre, eğim yönünde yapılan sürüm % 25 daha fazla erozyona sebep olduğu görülmüştür.
Anızın yakılmaması halinde %36 daha az su ve % 29 daha az toprak kaybı olmuştur. Başka bir çalışmada bu rakamlar su için % 24, toprak için ise % 100 olmuştur.
Rüzgar erozyonu yaygın olmamakla birlikte, topraklarımızın binde 6'sında vardır. Daha çok Orta Anadolu Bölgesinde yoğunluk arz etmektedir. Bu alanların % 69'u Konya ilinde, % 21 ise Karapınar ilçesindedir.
Erozyonu azaltmak yönündeki toprak muhafaza tedbirleri olarak önemle zikredilmesi gerekenler şunlardır:
Başta orman ve meraların tahribinin önlenmesi
Toprakda organik maddenin artırılmasına yönelik çabaların artırılması.
Toprak işlemenin uygun, özellikle de eğim yönüne dik şekilde yapılması.
Toprak işlemesiz tarım tekniklerinin benimsenmesi.
Bitki artıklarının ve buğday anızının yakılmaması ve toprak yüzeyinde bırakılması.
Yapılan araştırmalar sonucunda toprak işlemesiz tarımın rüzgar ve su erozyonu sonucu oluşan toprak kayıplarını %95-99 oranında azalttığı belirtilmiştir.
Yukarda sayılan tedbirlerin alınması ve üreticilerimiz tarafından benimsenmesi; diğer bir deyişle devlet-çiftçi işbirliği, ülkemizde hüküm süren toprak kayıplarını "Karapınar" örneğinde olduğu gibi önleyecek ve topraklarımızın gelecek nesillere en az şimdiki kadar verim gücü ile iletilmiş olacaktır.
|
|
|
| Kooperatifçiliğin Ülkemizdeki Durumu ve Gelişimi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 12-15-2009, 07:38 PM - Forum: Tarım Ekonomisi
- Yorum Yok
|
 |
Cumhuriyet dönemindeki kooperatifleşmeyi de iki bölümde ele alacağız.
1. Planlı dönem öncesi (1923-1960)
2. Planlı dönem sonrası kooperatifleşme (1961 ve sonrası) hareketi.
PLANLI DÖNEM ÖNCESİ (1923-1960) KOOPERATİFÇİLİK HAREKETİ
Cumhuriyetin ilanından hemen sonra ilk kooperatifler kanunu diyebileceğimiz 21.4.1924 tarihli ve 498 sayılı "İtibari Zirai Birlikleri (Kooperatifleri) Kanunu" yürürlüğe konulmuştur. Bugünkü anlamıyla tarım kredi kooperatifleri kanunu olmaktadır. Bu kanuna dayalı olarak ilk kooperatif 1927 yılında İzmir'de "İtibarı Zirai Birliği" kurulmuştur.
1925 yılında Atatürk'ün de kurucu ortağı olduğu "Ankara Memurin Erzak Kooperatifi" Ankara'da kurulmuştur.
1926 yılında ticari faaliyetleri düzenlenmek amacıyla çıkarılan Ticaret Kanununda kooperatifler "Ticaret Ortaklığı-Kooperatif şirket" olarak tarif edilmiştir.
1936 yılında Silifke kazası Tekir Çiftliği Tarım Kredi kooperatifi kurulmuştur. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, bu kooperatife kurucu ve 1 numaralı ortak olmakla hem kooperatifçiliğe olan inancını ortaya koymuş, hem de modern tarım tekniğini uygulama konusunda yol gösterici olmuştur.
Kooperatifçilik çalışmaları 1950'li yıllardan itibaren bir canlılık sürecine girmiştir. Nitekim ilk olarak 1961 Anayasası'nda kooperatifçiliğe yer verilmiştir.
PLANLI DÖNEM SONRASI (1961 VE SONRASI) KOOPERATİFLEŞME HAREKETİ
Bu dönemin en önemli özelliği kooperatifçilik konusu ilk defa Anayasada yer almıştır. Nitekim 1961 Anayasa'sının 51. maddesinde "Devlet kooperatifçiliğin gelişmesini sağlayacak tedbirleri alır" hükmüne yer verilmiştir.
I. Beş Yıllık Kalkınma Planından başlayarak günümüze kadar olan dönemde kooperatifleşmenin öneminin kırsal kesime anlatılmasını kolaylaştırmak bakımından devlet çeşitli proje ve modeller geliştirmiştir.
Bu modellerin ilki tek tip çok amaçlı kooperatif dediğimiz "Köy Kalkınma Kooperatifi" modelidir. Köy Kalkınma Kooperatiflerinin kurulmasına 1964 yılında başlanmıştır.
Köy Kalkınma Kooperatiflerince uygulanacak projelere kaynak temin etmek için "Dış Ülkelere İşçi Göndermede Kooperatif Kuran Köylülere Öncelik Tanıma Projesi" geliştirilerek yürürlüğe konulmuştur. 1965-1974 yılları arasında 1204 kooperatif projesine 42.277 kişilik işçi kontenjanı tahsisi yapılmıştır.
1969 yılında 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu yürürlüğe konulmuştur. Bu kanunla kooperatifçilik çalışmalarında konu bazında ihtisaslaşma eğilimi başlamıştır.
Ancak 1163 sayılı kanuna göre kurulan kooperatifleri tarımsal amaçlı kooperâtifler ve tarım dışı amaçlı kooperatifler olarak ikiye ayırmak gerekecektir,
Bugün tarımsal amaçlı kooperatifler Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile tarım dışı kooperatifler ise Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile ilgilendirilmiştir.
Biz konumuz gereği bundan sonraki derslerimizde sadece tarımsal amaçlı kooperatiflere değineceğiz.
TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİFLER HANGİLERİDİR?
1163 sayılı kanunla kurulan tarımsal amaçlı kooperatifleri 1988 yılına kadar şu ünvanları taşıyordu:
- Köy Kalkınma Kooperatifi
- Orman Köyünü Kalkındırma Kooperatifi
- Hayvan Üreticileri Tedarik ve Pazarlama Kooperatifi
- Su Ürünlerini Üretim ve Değerlendirme Kooperatifi
- Zirai Sulama, Toprak Muhafaza ve Arazi Islahı (Toprak-Su) Kooperatifi
- Pancar Ekicileri İstihsal ve Satış Kooperatifi
- Çay Ekicileri İstihsal ve Satış Kooperatifi Toprak ve Tarım Reformu Kooperatifi
- Elektrik Üretim Kooperatifi
olmak üzere (9) türden ibarettir.
1988 yılına gelindiğinde o zamanki adıyla Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı'nın görev alanında bulunan (9) çeşit kooperatif sayısı yaklaşık 11.000 idi.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun günün ihtiyaçlarına cevap verememesi, ekonomik faaliyetlerin serbest piyasa ekonomisi şartlarına doğru yönelmesi gibi sebeplerle 1988 yılında ve 3476 sayılı kanunla mevcut kanunda önemli değişiklikler yapılmıştır.
KANUNDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİFLERİ NASIL ETKİLEMİŞTİR?
Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca, 3476 Sayılı kanunla yapılan değişikliklerin mevcut kooperatiflere yansıtılabilmesi için çalışma konuları aynı veya benzer nitelikte olan kooperatiflerin ana sözleşmelerinde birleştirme çalışmaları yapılmıştır. Buna göre 4 tip ana sözleşme geliştirilmiştir. Tarımsal kalkınma, Sulama, Su ürünleri, Pancar ekicileri kooperatifi bünyesinde toplanan kooperatifler aşağıda açıklanmıştır.
1- TARIMSAL KALKINMA KOPERATİFİ
- Köy Kalkınma Kooperatifi
- Orman Köyünü Kalkındırma Kooperatifi
- Hayvan Üreticileri Tedarik ve Pazarlama Kooperatifi
- Çay Ekicileri İstihsal ve Satış Kooperatifi
2- SULAMA KOOPERATİFİ
Zirai Sulama, Toprak Muhafaza ve Arazi Islahı (Toprak ve Su) Kooperatifi
3- SU ÜRÜNLERİ KOOPERATİFİ
- Balıkçılık İstihsal Satış Kooperatifi
- Su Ürünlerini Üretim ve Değerlendirme Kooperatifi
4- PANCAR EKİCİLERİ KOOPERATİFİ
Pancar Ekicileri İstihsal ve Satış Kooperatifi
Ayrıca kanunda yapılan değişikliklerle; kooperatiflerin ve üst kuruluşlarının sağlıklı bir şekilde teşkilatlanabilmesi, ekonomik bakımdan güçlü bir yapıya kavuşması için ortaklık payının değeri yeniden düzenlenmiştir.
Kooperatif ve üst kuruluş ilişkilerinin geliştirilerek kooperatif organlarının daha verimli çalışır hale getirilmesi sağlanmıştır.
Denetim konusunda devletin denetimi yanında kooperatif ve kooperatif üst kuruluşlarının denetici organları kanalıyla bir oto-kontrol sisteminin kurulması hedeflenmiştir.
|
|
|
| Kooperatif Nedir - Kooperatifçiliğin Tarihçesi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 12-15-2009, 07:23 PM - Forum: Tarım Ekonomisi
- Yorum (2)
|
 |
Birlikten kuvvet doğar. Kooperatifçilik ise birlikte iş yapma, birlikte çalışma, kısaca iş birliğidir.
Kooperatif, ortakları için bir menfaat unsuru, yöneticiler için bir ekonomik faaliyet, çalışanlar için bir iş, devlet için de bir kalkınma aracıdır.
Bizde bu dersimizde kooperatifçiliğin önemini, anlamını ve tarihi gelişimini anlatacağız.
KOOPERATİF NEDİR?
Kooperatif, insanların karşılanmasında zorluk çektiği ihtiyaçlarını temin etmek için maddi, manevi güçlerini birleştiren mükemmel bir dayanışma aracıdır.
Kısaca kooperatifleşmenin temelinde; yardım, dayanışma duygusu ve iş başarma amacı vardır. Bu amaçla insanlar çeşitli isimler altında el ve gönül birliğiyle zorlukları yenmek için bir araya gelmişlerdir.
İHTİYAÇ NEDİR?
İhtiyaç, mal ve hizmet temini bakımından karşılandığında insana haz, karşılanmadığında elem veren duygulardır.
İhtiyaçlar da ikiye ayrılır. Bunlar mesleki ihtiyaçlar ve kişisel ihtiyaçlardır.
KOOPERATİFÇİLİK İLKELERİ NELERDİR?
Milletlerarası Kooperatifler Birliğince (İ.C.A) 1937 yılında kabul edilen kooperatifçilik ilkeleri şunlardır:
1 . Herkese açık üyelik (Serbest giriş-çıkış ilkesi)
2. Demokratik yönetim
3. Risturn (İşletme fazlasının ortaklara alışverişiyle orantılı olarak dağıtılması ilkesi)
4. Sermayeye sınırlı faiz ödenmesi
5. Siyasi ve dini tarafsızlık
6. Peşin satış
7. Eğitimin geliştirilmesi
DÜNYADA KOOPERATİFÇİLİK NEREDE, NE ZAMAN BAŞLAMIŞTIR?
Kooperatifçiliğin tarihçesine bakıldığında 1844 yılı ile tüketim kooperatifçiliğin de İngiltere ilk sırayı almaktadır. Bunu üretim kooperatifçiliğinde Fransa, Esnaf ve Tarım Kredi kooperatifçiğinde ise Almanya takip etmektedir.
Ancak, bu örneklerden çok daha önce adı kooperatif olmasa bile sistem ve ilkeler bakımından aynı olan ve Osmanlı-Türk toplumunda mevcut bulunan Ahilik sistemi, gerek ihtiva ettiği prensipler gerekse insanlığa ve çalışanlara tuttuğu ışık ve çizdiği yol bakımından kooperatifçilik ilkeleri ile büyük bir yakınlık göstermektedir.
Avrupa ülkelerinde ki bu ilk kooperatifçilik örneklerinin ilke olarak Ahilik prensiplerinden etkilendiği bir gerçektir. Nitekim Modern kooperatifçiliğin kurucularından olan Michael Sandown, Sivas, Kayseri, Nevşehir, Kırşehir ve Niğde'de incelemeler yapmış ve edindiği bilgileri 1828-1831 yılları arasında İngiltere'de yayımlamıştır (The Co-Operator Vol. 18 No 5. London 1944 pp 13-19 Yazarı John B. HIGGINS).
Bu bakımdan kooperatifçilik fikrinin anayurdu ANADOLU dur diyoruz.
ÜLKEMİZDEKİ KOOPERATİFÇİLİK HAREKETİ NEREDE, NE ZAMAN BAŞLAMIŞTIR?
Ülkemizde ki kooperatifçilik hareketi de adı "Kooperatif" olmasa bile çalışma sistemi itibariyle aynı olan "Memleket Sandıkları" nın kurulmasıyla 1863 yılında başlamıştır.
Memleket sandıkları tarımsal üretim ve tarımsal krediyi konu almıştır. Tarımsal kredi temini konusundaki çiftçilerin sıkıntısını tespit eden Mithat Paşa (1822-1884) Niş Valiliği sırasında Memleket Sandıklarının kurulmasını sağlamıştır.
Memleket Sandıkları'nın çalışmalarında ve toplum tarafından benimsenmesinde bir yardımlaşma sistemi olan "imece" den yararlanılmıştır.
Memleket Sandıkları'nın uygulaması şöyle olmuştur: Her çiftçi ailesine, devlete ait boş arazilerde, bulunmadığı taktirde kiralamak suretiyle temin edilen arazilerde eşit şartlarda, ortaklaşa ve imece usulüyle ürün ekim ve hasadı yaptırılmıştır. Hafta tatilleri uygulamasında Müslümanlar Pazar günü, Hıristiyanlar Cuma günü Çalıştırılmıştır. Bu şekilde elde edilen hasılat nakde Çevrilerek kredi ihtiyacı karşılanmıştır.
Sandığın yönetimi seçimle işbaşına gelen dört kişilik "Sandık Vekilleri" veya "Sandık Emirleri" denilen bir kurul tarafından yürütülüyordu.
Memleket Sandıkları 1883 yılında Menafi Sandıklarına, 1888 yılında da bir nizamname ile aynı görevleri icra etmek üzere Ziraat Bankasına dönüştürülmüştür.
1915 yılında "Kooperatif Aydın İncir Müstahsilleri Ortaklığı" ünvanı altında ülkemizde ilk tarım satış kooperatifinin kuruluşu gerçekleştirilmiştir.
Bu tarihten sonra milletçe yaşadığımız düşman istilası ve Kurtuluş Savaşının zorlukları karşısında bu kuruluşlar 1919'da faaliyetlerini durdurmuşlardır. Ancak, 1924'den sonra Kooperatifçilik hareketinde yeni ve daha canlı bir gelişme başlamıştır.
|
|
|
| Traktörlerde Bakım İşlemi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 12-15-2009, 07:20 PM - Forum: Tarım Makineleri
- Yorum Yok
|
 |
Traktör tarım işlerinin zamanında ve çabuk bitirilmesi için en önemli araç olma özelliğini sürdürmektedir.
Ancak pahalı bir araçtır.
İyi bir bakımla traktör ömrünü uzatabileceğiniz gibi, gereksiz bazı masraflardan da kurtulabilirsiniz.
Araştırmalar iyi bir bakımın traktör satın alma bedelinin %20’si kadar tasarruf sağlayacağını göstermektedir. O halde temel kurallar:
• Traktör bakım-kullanma kılavuzunu dikkatlice okuyun-öğrenin-gereklerini yerine getirin.
• Yaptığınız bakımları bakım ve servis defterine işleyin.
• Belirli bir çalışma zamanı sonunda değişmesi gerekli parçaları, zamanında ve uygun yedek parça ile değiştirin.
• Traktörünüzü gücüne uygun aletlerle çalıştırın.
• Traktörünüzün bakımını alışkanlık haline getirin.
Traktörlerde Hangi Bakımlar Yapılmalıdır;
Temel kural,bakım-kullanma kılavuzunda belirtilmiş bakımlar yapılmalıdır. Her marka ve model için kılavuzlarda verilmiş talimatlara uyulmalıdır. Ancak zaman içinde kılavuzunuz kaybolmuş ise size vereceğimiz hemen hemen her traktör için geçerli olabilecek genel bakım işlemlerini yapabilirsiniz.
Biz sizlere traktörleriniz için 6 genel bakım şekli sunuyoruz.
Bunlar :
1. Günlük Bakım (8-10 saat)
2. Haftalık Bakım (50-60 saat)
3. Aylık Bakım (150-200 saat)
4. 3 Aylık Bakım (300-400 saat)
5. 6 Aylık Bakım (600-800 saat)
6. Yıllık Bakım (1000-1200 saat)
Dikkat edilecek olursa burada Haftalık Bakım (50-60 saat) gibi ikili bir ifade kullandık. Bunun anlamı şudur. Verilen 2 zamandan hangisi önce gelmiş ise ona uyulması gerekir. Yani bir hafta içinde 60 saatten fazla çalışma yapılmışsa, haftanın dolması beklenilmeden, haftalık bakım yapılmalıdır. Eğer bir hafta geçmiş olmasına rağmen, sadece 30 saat çalışılmışsa, 50-60 saatin dolması beklenmeden haftalık bakım yapılmalıdır.
Şimdi bu bakımları ve bu bakımlarda yapılacak işleri sırası ile görelim.
1.GÜNLÜK BAKIM (8-10 çalışma saatinde bir yapılır)
Her gün işe çıkmadan önce yapılacak bakımdır. Bu bakımda yapılacak işleri akılda kolayca kalması için HAYRET kelimesiyle ifade etmekteyiz. Bu kelimedeki harflerin anlamı şudur.
(H) Harfi, hava anlamında olup, lastik havalarının sürekli düşük olması lastik kenarlarının çabuk aşınmasına, fazla olması ise lastiklerin orta kısımlarının aşınmasına sebep olur. Ayrıca fazla hava patinajı artırır. Unutmayın ki patinaj ilerlemenizi aksatan, boşa geçmiş bir zamandır. Boşa gitmiş paradır.
(A) Harfi, akaryakıtı ifade eder. Yakıt deposunu boş bırakmayın. Akşam iş dönüşü doldurun. Eğer depo akşam boş bırakılırsa gece sıcaklığın düşmesi ile depo içindeki hava, su haline geçer ve yakıta karışır. Sulu yakıt motorun çalışmasını güçleştirdiği gibi, zamanla depoyu paslandırır, enjektörlere kadar uzanan bazı arızalara sebep olur. Diğer bir tavsiyemiz yakıt filtresinin alt kısmında biriken su ve tortuyu musluğunu açarak boşaltırsanız, artıkların motora ulaşmasını önemli ölçüde engellersiniz.
(Y) Harfi, yağı ifade eder. Her gün motoru çalıştırmadan önce, düz bir yerde yağ çubuğunu çekerek yağ seviyesinin kontrolünü yapın. Motor sıcak ise yağın durulması için yağ çubuğunu çekmeden önce 15 dakika bekleyiniz. Yağ seviyesi çubuktaki en çok-en az çizgileri arasında olmalıdır. Çubuğu temizlerken üstübü ile silmeyin. Üstübü parçacıkları çubuk üzerinde kalır ve motor içine girer. Bu nedenle üstübü yerine temiz bir bez kullanılmalıdır.
® Harfi, radyatörü ifade eder. Her gün motoru çalıştırmadan önce, radyatör kapağını açarak su seviyesinin kontrolünü yapın, eksikse kireçsiz temiz su ile tamamlayın. Konulacak su miktarı üst kısımda petekleri örtecek kadar olmalıdır. Çalışma esnasında gösterge motor suyu sıcaklığının arttığını tehlikeli noktaya gelindiğini gösteriyorsa, motoru rölantiye alın, gerekiyorsa stop edin. Ancak hemen radyatör kapağını açmayın. Çünkü kaynar haldeki su fışkırır ve vücudunuzu haşlar, yaralara sebep olur, motor soğuyuncaya kadar biraz bekleyin, kapağı daha sonra açın.
(E) Harfi, elektriği ifade eder. Her gün işe çıkmadan önce aküyü kontrol edin. Akü gözlerinden suyu eksik olanları saf su ile tamamlayın, konulacak saf su miktarları, akü içindeki parçaların 1 santimetre kadar üstünü örtmelidir. Ayrıca akü kapakları üzerindeki delikler tıkanmış ise iğne ve benzeri metal ile açılmalıdır. Yola çıkmadan önce farlarınızı kontrol etmeyi unutmayın.
(T) Harfi, ile diğer tedbirler anlaşılmalıdır. Yani tekerlek somunları gevşekse sıkılmalı, fren pedalları kontrol edilmelidir. Yakıt filtresinin altındaki tapayı gevşeterek mazot gelinceye kadar suyu tamamen akıtınız.
2. HAFTALIK BAKIM (50-60 Saatlik Bakım)
• Günlük bakım aynen yapılır.
• Traktör yıkanır. Yıkama esnasında marş motoru ile şarj dinamosunun ıslanmaması için naylon ile örtülür.
• Gresörlüklere gres basılır.
• Hava filtresi temizlenir. Temizlerken havanın içten dışa doğru tutulmasına dikkat edilir. Aksi halde hava dıştan verilirse pislikler filtrenin içine itilmiş olur ve filtre tıkanır. Filtreniz yağ banyolu ise yağını değiştiriniz.
• Akü suyu kontrol edilir. Asit seviyesi daima plakanın 1 cm kadar üzerinde olmalıdır. Yalnızca saf su ilave ediniz.
• Vantilatör kayış gerginliğini kontrol ediniz. Kayış 1-1,5 santimetre kadar esnemelidir. Farklı ise, ayar silotundan gerginlik ayarını yapınız. Baş parmakla üzerine basarak gerginlik kontrolü yapınız. Debriyaj ve fren pedalındaki boşluğu kontrol ediniz. Bakım kullanma kitabında tavsiye edilen boşluk miktarına ayar cıvataları ile oynayarak getiriniz.
3. AYLIK BAKIM (150-200 Saatlik Bakım)
• Önce günlük ve haftalık bakımda yapılacak işlemleri tamamlayınız.
• Motor yağını değiştiriniz.
Yağ değişiminde, yağın kolay boşalması için sıcak su olması gerekir. Bunun için en uygun zaman iş dönüşüdür. Traktör düz bir yere çekilir, karterdeki yağ tapası açılır. Kirli yağ bir kaba boşaltılır. Yağın kolay akması için motor üstündeki yağ koyma kapağı açılmalıdır. Yağ tamamen aktıktan sonra karterdeki yağ boşaltma tapası yerine takılır ve traktör kullanma kitabındaki özellik ve miktardaki yağ konulur. İşlem tamamlandıktan sonra, motor bir-iki dakika çalıştırılır yağ basınç gösterge lambası sönene kadar motoru çalıştırıp stop edilir. Böylece yağın bütün kanallara girmesi sağlanır. 10 dakika beklenir. Yağ kontrol çubuğu ile seviyesi ölçülür, eksikse tamamlanır.
• Hidrolik yağ seviyesini kontrol edin eksik ise tamamlayın.
• Vites ve diferansiyel kutusu yağ seviyesini kontrol edin, eksik ise tamamlayın.
• Ön tekerlek bilye boşluklarını, iki elinizle tekerlekleri sağa-sola oynayarak kontrol edin, boşluk varsa sıkın.
• Mazot filtresi tortu tapasını açınız, tortuyu temizleyiniz.
4. ÜÇ AYLIK BAKIM (300-400 Saatlik Bakım)
• Günlük, haftalık, aylık bakımdaki işlemleri yapınız.
• Supap ayarlarını yapınız veya yetkili servisine yaptırınız.
|
|
|
| Traktörlerde Hidrolik Sistem |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 12-15-2009, 07:19 PM - Forum: Tarım Makineleri
- Yorum (1)
|
 |
Traktörlerde hidrolik düzen vasıtasıyla alet ve makinelerin, traktöre bağlanması, taşınması, tarla şartlarında çalıştırılması ve ayarları kolaylaştırılmıştır. Örnek vermek gerekirse; hidrolik sistem vasıtasıyla alet ve makinelerin, katlanması, açılması, döndürülmesi, römorkların sağa-sola ve geriye kaldırılıp boşaltılması sağlanmıştır.
Traktörlerde ana hidrolik sistem arkada yer almakta olup, bazı traktörlerde ön tarafta ayrı bir hidrolik sistem vardır.
HİDROLİK SİSTEM PARÇALARI
1. YAĞ DEPOSU VE POMPA:
Hidrolik sistemde hareketi sağlayan ana madde hidrolik yağıdır. Hidrolik sistem için kullanılan yağ, vites kutusu veya diferansiyelde bulunan yağlama yağından sağlanır. Yağı buradan alıp ilgili yerlere basınçlı olarak ileten bir pompa mevcuttur.
2. HİDROLİK KUMANDA MERKEZİ VE KOLLARI:
Pompa vasıtasıyla, belli bir basınçla hareket verilen yağ, hareket kumanda merkezine gelir. Basınçlı yağ, burada yapılacak işe göre ayarlanan kollar vasıtasıyla hidrolik silindire gönderilir.
Hidrolik kumanda merkezine etki eden 4 adet kol vardır:
• İndirme-kaldırma kolu,
• Ön seçme kolu,
• Yavaşlatma kolu,
• Taşıma (kilidi) kolu
• İndirme-Kaldırma Kolu: Bu kol vasıtasıyla traktörün arkasında veya önünde, hidrolik kollara bağlanmış olan alet ve makinenin indirilip kaldırılması sağlanır.
Ön seçme kolu “ÇEKİ KONTROL’’ durumunda iken, indirme-kaldırma kolu en aşağıya alındığında alet ve makineler “YÜZÜCÜ POZİSYON’’ durumuna gelir. Yüzücü pozisyon durumunda alet ve makineler kendi ağırlıkları ile toprağa batarlar ve çalışırlar. Tırmık, çayır biçme makinesi, mibzer gibi aletlerle bu durumda çalışılır.
• Ön Seçme Kolu: Hidrolik kumanda merkezine etki eden ikinci koldur. Ön seçme kolunun iki pozisyonu vardır.
a) “Çeki kontrol’’ durumu,
b) “Pozisyon kontrol’’ durumu,
a) Çeki kontrol durumu: Genellikle ön seçme kolunun yukarıda olduğu pozisyondur. Her traktörün bakım ve el kitabında bu konular belirtilir. Ancak bakım ve el kitabı yoksa ve traktör üzerindeki yazılar silinmişse aşağıdaki işlemi yaparak kolun hangi konumda olduğu bulunur.
- Önce traktör çalıştırılır ve vites boşa alınır.
- Hidrolik sistemin bağlantı kollarına, kolayca takılabilecek bir alet bağlanır.
- Traktöre biraz gaz verilerek devri yükseltilir.
- Hidrolik indirme-kaldırma kolu yukarıya doğru kaldırılarak belli bir seviyede tutulur. Bu durumda alet ve makine tamamen yukarıya kalkarsa ön seçme kolu “ÇEKİ KONTROL’’ durumundadır. Eğer alet ve makine tam kalkmaz, belli bir seviyeye kadar kalkarsa “POZİSYON KONTROL’’ durumundadır. Yapılacak işe göre ön seçme kolunun durumu değiştirilir. Pulluk, diskaro, kültüvatör ve dipkazanla çalışırken ön seçme kolu “ÇEKİ KONTROL’’ durumunda olmalıdır.
b) Pozisyon kontrol durumu; hidrolik bağlantı kollarına bağlı olan alet ve makineyi belli bir yükseklikte tutarak, toprak üstünde çalışmasını sağlar. İlaçlama makineleri, balya makinesi, santrifüj gübre dağıtma makinesi gibi makinelerle çalışırken ön seçme kolu pozisyon kontrol durumunda olmalıdır.
Pozisyon kontrol durumunda pullukla sürüm yapıldığı takdirde pulluk toprağa batmaz.
Reaksiyon (karışım) kontrol durumu; Bu durum modern traktörlerde mevcuttur. Tarlanın engebeli durumlarında ve toprak altının yer yer sert veya yumuşak olduğu durumda, eşit derinlikte ve düzgün bir sürüm yapılamaz. Asılı tip toprak işleme alet ve makinelerinden (pulluk gibi) gelen darbeler (impuls) üst veya alt bağlantı koluna, oradan hidrolik düzene iletilir ve pulluk otomatik olarak yukarı kalkar, engel geçince tekrar eski derinliğine ulaşır. Alet ve makine çeki ve pozisyon kontrol durumlarının, her ikisinin etkisiyle çalışır. Bu nedenle bu iki durumun karışımıdır.
• Yavaşlatma Kolu: İndirme-kaldırma kolu ile kaldırılmış olan alet ve makineyi indirirken kol yavaş duruma alınır. Böylece alet ve makinenin yere sert inerek hasar görmesi önlenmiş olur.
• Taşıma (Kilidi) Kolu: Traktöre bağlı olan alet ve makinelerle, işe gidiş ve dönüşlerde alet ve makine hidrolik düzenle yukarı kaldırılmış durumdadır. Alet ve makine yukarıda olduğu için hidrolik silindire devamlı bir yük bindirir ve basınç yapar. Bu nedenle de hidrolik silindirine zarar verir. Hidrolik silindir üzerindeki bu basıncı kaldırmak için “Taşıma Kilidi’’ mevcuttur. İşe gidiş ve dönüşlerde bu kilit kullanılarak kilit kolu kilitlenir. Tarla çalışmalarında ise kilit muhakkak açılmalıdır. Bu kilit mekanik veya hidrolik olabilir.
HİDROLİK KALDIRMA MİLİ VE KOLU
Hidrolik kumanda merkezine etki edilmek suretiyle hidrolik silindirine basınçlı yağ gelir ve hidrolik pistonuna hareket verir. Piston kolu kaldırma kolunu iter, kaldırma kolu ise kaldırma milini döndürür. Kaldırma mili uzun kolu yukarı kaldırır. Uzun kol ise alet veya makinenin bağlandığı sağ-sol askı kollarını yukarıya kaldırır. Kaldırma mili, hidrolik piston ve silindiri kapalı kısım içindedir, dışarıdan görülmezler. Hidrolik askı kolları ise traktörün dışından görülür.
HİDROLİK ASKI KOLLARI
Tarım alet ve makineleri traktöre üç noktadan askılı olarak bağlanırlar ve bu şekilde taşınırlar.
Üç nokta askı sisteminin parçaları şu şekildedir.
1) Üst bağlantı kolu
2) Sol askı kolu
3) Gergi zincirleri
4) Alt bağlantı kolları
5) Sağ askı kolu
A ve B askı kolları bağlantı delikleri.
Üst Bağlantı Kolu: Uzatılıp kısaltılmak suretiyle, bağlanan alet veya makinenin ön-arka paralellik ayarının yapılmasını sağlar. Üst bağlantı kolunun gerek alet ve makineyi, gerekse traktöre bağlanan tarafındaki deliklerin içinde bulunan yuvarlak muylularla bu muylulara takılan miller arasında boşluk olmamalıdır.
Askı Kolları: Kaldırma kolları ile alt bağlantı kollarını birleştiren parçalardır. Bazı eski model traktörlerde sadece sağ askı kolu ayarlıdır. Yeni model traktörlerde ise her iki askı kolu da üzerinde bulunan ayar kolları ile uzatılıp kısaltılabilir. Bu kollarla traktöre bağlanan alet ve makinenin sağ-sol paralellik ayarı yapılır.
Alt Bağlantı Kolları: Üç nokta askı sisteminde makinenin bağlantı millerinin takıldığı iki koldur.
Gergi Zincirleri: Alet ve makine taşınırken, sallanmasını ve arka lastiklere sürtünüp zarar vermesini önler. Tarlada çalışma şartlarında gergi zincirleri gevşetilir. Ancak tekerleklere dört parmak kalıncaya kadar gevşetme yapılır.
|
|
|
|