Hoşgeldin, Ziyaretçi
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.

Kullanıcı Adı
  

Şifreniz
  





Forumda Ara

(Gelişmiş Arama)

Forum İstatistikleri
» Toplam Üyeler 56.782
» Son Üye Eren225
» Toplam Konular 12.172
» Toplam Yorumlar 30.186

Detaylı İstatistikler

Kimler Çevrimiçi
Şu anda 3551 aktif kullanıcı var.
» (0 Üye - 3547 Ziyaretçi)
Bing, Facebook, Google, Yandex

Son Yazılanlar
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 57.254
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.845
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 464
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 5.024
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 59.508
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.380
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.916
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.318
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.564
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.528

 
  Genel Yem Bitkileri Ders Notu
Yazar: Mr.Muhendis - 02-16-2010, 07:44 AM - Forum: Ders Notları - Yorum Yok

Geniş kapsamlı bir konu olduğu için parçalara bölerek foruma ekledim. Aşağıdaki konulardan bilgi alabilirsiniz.


Yem Bitkilerinin Tanımı ve Önemi

Yem Bitkilerinin Sınıflandırılması

Türkiye'de Yem Bitkileri Tarımının Sorunları

Yem Bitkileri Tarımında Toprak ve Tohum Yatağı Hazırlığı

Yem Bitkileri Yetiştirme Teknikleri

Yem Bitkileri Alanlarının Bakımı

Yem Bitkilerinin Hasadı

Baklagil Yem Bitkileri

Buğdaygil Yem Bitkileri

Bu konuyu yazdır

  Yem Bitkileri Yetiştirme Teknikleri
Yazar: Mr.Muhendis - 02-16-2010, 07:43 AM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Yeryüzünün değişik bölgelerinde oldukça fazla sayıda yembitkisi türü yetiştirilmektedir. Ayrıca, her bir türün farklı özellikler taşıyan çok sayıda çeşidi (varyete) geliştirilmiştir. Yetişme istekleri yönünden bu türler ve çeşitler arasında büyük farklılıklar vardır. Her yembitkisi türünün ve hatta aynı tür içerisindeki çeşitlerin iklim ve toprak istekleri farklı olduğu gibi; toprak hazırlığı, ekim, bakım, hasat ve harman gibi konular da da az -çok farklılık görülmektedir. Birçok yembitkisi türü, diğer kültür bitkilerinin ekonomik olarak yetiştirilemediği koşullarda yetiştirilebilir. Değişik yembitkisi türleri çok nemli bölgelerden, çok kurak bölgelere kadar geniş bir alanda yetiştirilebildiği gibi, fakir, kireçli, tuzlu, alkali ve asit karakterli topraklarda da başarıyla yetiştirilebilen yembitkisi türleri bulunmaktadır. Yembitküeri tarımında, yetiştiricilik yapılacak bölgeye uygun tür veya varyetelerin doğru olarak seçimi, başarıyı etkileyen en önemli faktörlerden birisidir.


Tohumluk

Tüm kültür bitkilerinde olduğu gibi, yembitkileri tarımında da basan, kaliteli ve saf bir tohumluk kullanılması ile sağlanabilir. Tohumluğun safiyeti çok önemli bir özelliktir. Kullanılacak tohumluğun içerisinde taş, toprak, bitki artıkları gibi yabancı maddelerin yanında, yabancı ot tohumlarının da bulunmaması gerekir. Bu durum çok önemlidir. Bazı yembitkisi tohumlan çok küçüktür. Bu türlerden çok temiz tohum elde etmek mümkün değildir. Örneğin, sakal otlarında safiyet derecesi % 15-20'ye kadar indiği halde, baklagillerin çoğunda safiyetin % 99 olması istenir. Hatta, yonca tohumluğunda bir parazit olan küsküt yönünden safiyetin % 100 olması gerekir. Çünkü yonca tohumluğu içerisinde % l oranında bile küsküt tohumluğu bulunması, çok büyük zarara neden olmaktadır.

Tohumluğun çimlenme gücü de önemli bir faktördür. Baklagil yembitkilen, buğdaygil yembitkilerine göre, çimlenme güçlerini genellikle daha uzun süre korurlar. Belirli bir süreden sonra, zaman geçtikçe tohumluğun çimlenme gücünde sürekli bir azalma olduğundan, kullanılan tohumluğun taze olması gerekir. Değinilen sakıncaları en aza indirmek veya tümüyle ortadan kaldırabilmek için, eğer mümkünse sertifikalı tohumluk kullanılmalıdır.

Tohumlukta dikkat edilecek bir diğer özellik de sert tohumluluk oranıdır. Özellikle bazı baklagil yembitkilerinde, tohum kabuğu sert olduğundan, çimlenme için tüm çevresel koşullar uygun olsa bile, tohum beklenen sürede çimlenememektedir. Bu tohumlar toprakta uzun süre canlı kalarak sonradan çimlenebilmektedirler. Sert tohumluluk çayır meralarda istenmesine karşın, yembitkileri yetiştiriciliğinde istenmeyen bir özelliktir. Anadolu üçgülü, ak üçgül, san çiçekli gazal boynuzu, tüylü fiğ gibi bazı baklagil yembitkilerinde sert tohumluluk özelliği yaygındır.


Ekim Zamanı

Sıcak mevsim yembitkileri ülkemizin her yerinde ilkbaharda ekilmesine karşın, serin mevsim yembitkileri kışları ılıman geçen kıyı bölgelerimizde sonbaharda, karasal iklimin etkisindeki iç bölgelerde ise ilkbaharda ekilmektedir. Ancak, çok yıllık serin mevsim yembitkileri ilkbaharda ekildiklerinde, ilk yıl çok az ürün alınabilir. Sonbahar ekimlerinde ise bitkiler sonbahar, kış ve erken ilkbaharda kök sistemlerini geliştirdiklerinden, ilkbaharda hızla gelişerek yüksek verim sağlarlar. Bu nedenle, mümkün olan yerlerde sonbahar ekimi tercih edilmelidir.Gerek sonbahar, gerekse ilkbahar ekimlerinde, olabildiğince erken ekim yapılmalıdır, ilkbahar ekimlerinde geç kalınacak olursa, genç fideler yaz kurakları ve sıcaklardan zarar görür. Sonbahar ekimleri gecikirse, fideler yeterince gelişemeden soğuklar başlayacağından, birçok genç fide ölür veya zarar görür. Erken ekim yapmayı gerektiren nedenlerden birisi de, bazı yembitkisi tohumlarının uygun koşullarda bile çimlenme sürelerinin uzun olmasıdır. Örneğin, yumrulu kanyaş tohumlan 28, domuz ayrığı, koyun yumağı ve çayır salkım otu tohumları 21, otlak ayrığı ve kılçıksız brom tohumları ise 14 günde çimlenmektedir.


Ekim Derinliği

Ekim derinliği, toprak yapısına ve ekilecek tohum büyüklüğüne bağlı olarak değişir. Ağır topraklarda daha yüzlek, hafif topraklarda ise biraz daha derin ekim önerilir. Toprak yapısına bağlı olarak;

* Küçük tohumlu yembitkileri : 0.5-2.5
* Orta tohumlu yembitkileri : 1.5-3.0
* İri tohumlu yembitkileri : 2.5-7.5 cm

toprak derinliğine ekilmelidir.

* Küçük tohumlu yembitkileri denince ak üçgül, melez üçgül, aktavus otu, köpek kuyruğu, anadolu üçgülü,
* Orta tohumlulara yonca, taş yoncası, çayır üçgülü, ayrıklar, kılçıksız brom, çimler,
* İri tohumlulara fiğ türleri, mürdümük türleri, yem bezelyesi örnek verilebilir.


Atılacak Tohum Miktarı

Dekara atılacak tohum miktarı tohumun büyüklüğüne, yağış durumu veya sulama olanaklarına ve üretim amacına (ot veya tohum için üretim) bağlı olarak değişmektedir. Bazı yembitkilerinden dekara atılacak tohum miktarları aşağıdadır.

[Resim: ao2kbn.gif]


Yetiştirme Şekilleri

Yembitkileri ana ürün, ara ürün veya alt bitki şeklinde yetiştirilebilir.

Ana Ürün Olarak Yetiştirme

Bu sistemde tarla arazisi bir mevsim, bir yıl veya daha uzun süre tek yıllık veya çok yıllık yembitkilerine ayrılmaktadır. Örneğin, Samsun yöresinde yetiştirilen ana ürünler mısır, tütün, buğday, yulaf, çeltik vb. bitkilerdir. Bu bitkilerin yetişme dönemlerinde, arazi herhangi bir yembitkisine ayrılır ve yembitkisi gelişmesini tamamlayıncaya kadar arazide kalmasına izin verilirse, ana ürün olarak yetiştirilmiş olur. Çok yıllık yembitkileri arazide birkaç yıl kaldıklarından, ana ürün şeklinde yetiştirildikleri varsayılabilir.

Ara Ürün Olarak Yetiştirme

Yılda birden fazla ürünün alınabildiği kıyı bölgelerimizde, iki ana ürünün yetişme dönemleri arasında kalan sürede, arazide yembitkilerinin yetiştirilmesine ara ürün olarak yetiştirme adı verilir. Ara ürün olarak yembitkileri yetiştirildiğinde, hasat zamanı ana ürünleri sınırlamayacak şekilde ayarlanır. Yani, ana ürünün ekim zamanı geldiyse arazideki yembitkisi, hangi gelişme devresinde olursa olsun, biçilerek tarla ana ürün için hazırlanır. Ara ürün olarak yembitkileri yetiştiriciliği genellikle iki şekilde uygulanmaktadır.

a) Kışlık Ara Ürün Olarak Yetiştirme: Sürekli olarak mısır, tütün, pamuk, ayçiçeği veya yazlık sebzeler gibi ürünlerin yetiştirildiği kıyı bölgelerimizde, bu ürünler hasat edildikten sonra, gelecek yıl tekrar ekilinceye kadar arazi genellikle boş kalmaktadır. Arazinin boş kaldığı bu dönemde uygun yembitkileri yetiştirilirse, bu kışlık ara ürün olarak yetiştirme adını alır. Örneğin, bölgemizde sürekli tütün yetiştirilen arazilerde, türün bitkisi haziran ayı içerisinde araziye şaşırtılmakta ve ekim ayında hasat işlemi bitmektedir. Bazı çiftçiler bu arazilere ekim sonu veya kasım ayı başlarında fiğ + yulaf veya arpa karışımı ekerek, mayıs ayı ortalarına doğru bitkiler hangi gelişme devresinde olursa olsun, biçip araziyi tekrar tütün için hazırlamaktadırlar.

b) Yazlık Ara Ürün Olarak Yetiştirme: Buğday, arpa, yulaf, kolza vb. kışlık ana ürünlerin sürekli olarak yetiştirildikleri arazilerde, bu ürünler hasat edildikten sonra tekrar ekilinceye kadar arazi genellikle boş kalmaktadır. Yağışların uygun olduğu veya sulama olanağı olan yerlerde bu süre içerisinde, mısır, sorgum, sudan otu gibi bitkiler yetiştirilip, silaj ve hasıl ot amacıyla hasat edilmektedir. Örneğin, bölgemizde tahıllar temmuz ayı içerisinde hasat edildikten sonra, genellikle tarlaya mısır ekilmekte ve ekim ayı başlarında silajlık veya hasıl olarak hasat edilmektedir.

Gerek yazlık, gerekse kışlık ara ürün olarak yetiştirilen ürünlere, ikinci ürün adı da verilmektedir.

Alt Bitki Olarak Yetiştirme

Bu sistem daha çok bazı Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde uygulanmaktadır. Sonbaharda kışlık tahıllarla karışık olarak tek yıllık yonca ve üçgüller ekilmektedir. Tahıllar olgunlaşınca, biçerdöverin tablası kaldırılarak yüksekten hasat yapılmaktadır. Tahılların haşatından sonra, geride kalan yonca veya üçgüllerin bir süre daha gelişmesi beklenmekte, ardından koyun veya sığırlarla otlatılmaktadır. Burada tek yıllık yonca veya üçgüller, tahılların yanında alt bitki olarak yetiştirilmektedir.

Ülkemizde böyle bir uygulama yoktur. Ancak, yeni kurulan meyve bahçeleri, fındıklıklar ve kavaklıkların altında, bitkiler gelişip toprağı tümüyle kapatıncaya kadar bazı yembitkileri yalın veya karışım halinde yetiştirilebilmektedir.

Yembitkileri yalın olarak ya da ikili veya çoklu karışımlar şeklinde yetiştirilir. Buğdaygil yembitkilerinin çoğunluğu ve yonca, korunga, üçgül gibi baklagil yembitkileri tek başlarına yetiştirilebilmelerine karşın; sürünücü özellik gösteren fiğ türleri, yem bezelyesi ve mürdümük türleri gibi bitkilerin, dik gelişen bir arkadaş bitkiyle birlikte yetiştirilmesinde yarar vardır.


Ekim Şekli

Ekim serpme olarak veya mibzerle yapılabilir. Serpme ekimde tohumlar elle veya dağıtıcı makinelerle toprak yüzeyine serpildikten sonra, diskaro, tırmık veya tapan gibi aletlerle üzeri kapatılır. En ilkel ekim yöntemidir. Sakıncaları;

* Ekim derinliği ayarlanamaz
* Bitkiler arasındaki açıklık ayarlanamaz.
* Mekanik yollarla yabancı ot savaşımı yapılamaz
* Gereğinden fazla tohum kullanılır

Mibzerle ekim, serpme ekime göre daha üstün bir yöntemdir. Yembitkilerinin ekiminde bu amaçla geliştirilmiş özel mibzerler kullanılır. Üstünlükleri;

* Tohumlar istenilen derinliğe atılabildiğinden, çimlenme ve çıkış oranı yüksek olur.
* Bitkiler arasındaki açıklık istenilen şekilde ayarlanabilir.
* Mekanik yolla yabancı ot savaşımı yapılabilir.
* Ekimle birlikte gübreleme de yapılabilir.
* Daha sonra yapılacak sulama ve gübreleme işlemleri daha kolay uygulanabilir.
* Tohumdan tasarruf sağlanır.


Baklagil Yembitkisi Tohumlarının Aşılanması

Bitkisel üretimi sınırlayan en önemli faktörlerden birisi N yetersizliğidir. Bitki dokularındaki N oranı % l - 6 arasında değişmektedir. Bir dekar arazi üzerindeki atmosferde 9 ton kadar N bulunmasına karşın, bitkiler doğrudan bu azotu kullanamamaktadırlar. Toprağa bitkilerin yararlanabileceği formda azot aşağıdaki yollarla kazandırılabilir.

* Toprağa karışan organik artıkların mineralizasyona uğraması ile.
* Şimşek, yağmur vb. atmosferik olaylar sonucu toprağa bir miktar azot iner. Bunun yanında endüstriyel yanma ve ozonizasyon olayları da toprağa azot kazandırır.
* Toprakta bulunan Azotobacter, Clostridium, Cyanobacteria, Rhizobium, Azotla, Actinomycetes gibi değişik organizmalar, serbest veya ortak yaşam yoluyla havanın azotunu toprağa bağlarlar.
* Fabrikalarda kimyasal olarak, çoğunlukla Haber - Bosch yöntemi ile, üretilen azotlu gübrelerin toprağa verilmesiyle.

Yapılan tahminlere göre, dünya topraklarına her yıl 260 milyon ton 'kadar N eklenmektedir. Bunun yaklaşık 90 - 175 milyon ton kadarı biyolojik azot fiksasyonu, 40 milyon tonu kimyasal gübreler, 20 milyon tonu endüstriyel gazlar, 15 milyon tonu ozonizasyon ve 10 milyon tonu da şimşek vb. atmosferik olaylarla toprağa kazandırılmaktadır.

[Resim: 123tjed.gif]

Biyolojik azot fiksasyonu, toprakta serbest yaşayan bakteriler ve baklagil köklerinde ortak yaşayan Rhizobium bakterileri aracılığıyla olmaktadır. Yapılan tahminlere göre, biyolojik yolla kazanılan azotun çoğunluğu, baklagil-rhizobium ortak yaşamı yoluyla sağlanmaktadır.

Herhangi bir tarlada ilk kez baklagil yetiştirilecekse, o baklagil türünde etkili olan bakteri ırkının toprakta yeterli yoğunlukta bulunmayacağı varsayılarak, aşılama yapılması önerilir. Çünkü her baklagil türünde etkili olabilen bakteri ırkı farklıdır.

Bakteri aşılaması çoğunlukla tohuma yapılmaktadır. Ancak, tohumların ilaçlı olduğu durumlarda veya tohuma aşılama yapmayı engelleyecek başka nedenler varsa, doğrudan toprağa bakteri aşılaması da yapılabilmektedir. Hazır paketler halinde satılan aşılar, şekerli su ile nemlendirilen tohumların üzerine önerilen oranda dökülerek karıştırılır. Böylece bakteriler tohum yüzeyine yapışır. İyi bir yumrucuk oluşumu için, tohumun çevresinde yeterli sayıda bakterinin bulunması gerekir. Bu sayı, yonca, üçgül vb. küçük tohumlularda 1000 - 5000 bakteri/tohum, soya, fasulye, koca fiğ vb. iri tohumlularda 100 bin - l milyon bakteri / tohumdur.

Aşılamanın Yararları:

* Aşılama ile etkili yumrucukların bitkilerin erken devrelerinde gelişmeleri güvence altına alınır.
* Çimlenme ve sürme devresinde tohumun besi dokusundaki (çenekler) N tükenince, bitki etkili yumrucuklardan azotlu bileşikleri kolayca alabilir. Bitki N fakirliği çekmez, doku ve organlarındaki protein oranı artar.
* Aşılanan bitkilerin ot ve tohum verimi artar. Aşılama ile ortalama olarak % 10 -15 verim artışı sağlanabilir. Fakir topraklarda bu artış oranı % 25'e kadar çıkabilir.

Aşılama ile toprağın N bütçesi iyileştirilir. Bir sonraki ürün için azot ve organik madde yönünden zengin, kolay işlenebilir bir toprak kalır.

Bu konuyu yazdır

  Yem Bitkileri Tarımında Toprak ve Tohum Yatağı Hazırlığı
Yazar: Mr.Muhendis - 02-16-2010, 07:39 AM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Toprak hazırlığında amaç, yembitkileri yetiştirilecek topraklarda, yembitkilerinin ekimine ve yetişmesine uygun ortam sağlamaktır. Yani, tohum yatağı hazırlığına başlamadan önce, arazi yembitkileri yetiştirilecek duruma getirilmelidir. Bu amaçla dikkate alman özellikler şunlardır:

* Toprak reaksiyonunun ayarlanması,
* Toprak neminin ayarlanması,
* Topraktaki bitki besin maddeleri dengesinin ayarlanması,
* Toprağın fiziksel yapısının düzeltilmesi ve tesviye edilmesi,

Toprakta uygulanan bu iyileştirici işlemlerden sonra, tohum yatağı hazırlığına geçilir. İyi bir tohum yatağında aranılan özellikler ve bu özellikleri gerçekleştirmek için uygulanan işlemler şöyle sıralanabilir.

a) Toprak İstenilen Fiziksel Yapıda Olmalıdır: Bu özellik tarlanın sürülmesi, diskaro, tırmık, tapan veya bu aletlerin birleştirilmiş bir şekli olan kombikürüm çekilerek gerçekleştirilebilir. Sürüm sayısı ve derinliği yetiştirilecek bitki türüne, toprak tipine ve sürüm zamanına bağlı olarak değişir.

b) Toprak Yüzeyi Ufalanmış Olmalıdır: Sürümden sonra tarlanın durumuna göre diskaro, tırmık veya tapan gibi aletler çekilerek bu özellik sağlanabilir. Toprak yüzeyinin ufalanmış olmasının yararlan şunlardır.

* Bitki kökleri kolayca derinlere inebilir.
* Toprak nemi daha iyi korunur.
* Topraktaki bitki besin elementleri daha kolay alınabilir.
* Toprak daha iyi havalanarak mikroorganizma etkinliği artar.
* Ekim aletlerinin daha kolay çalışması sağlanır.

c) Tohum Yatağı Bastırılmış Olmalıdır: Başarılı bir yembitkileri yetiştiriciliği için, tohumun mutlaka bastırılmış tohum yatağına ekilmesi gerekir. Tohum yatağı, ekimden birkaç ay önce hazırlanıp kendi haline bırakılarak oturması sağlanır veya tapan, merdane gibi aletlerle bastırılır. Tohum yatağının bastırılmasıyla;

* Toprağın alt ve üst katmanlarının birbiriyle teması sağlanır.
* Bitkiler toprak neminden daha iyi yararlanır.
* Tohumun toprakla daha iyi teması sağlanır.
* İstenilen ekim derinliği daha kolay ayarlanabilir.

d) Tohum Yatağında Yeterli Nem Bulunmalıdır: Zamanında ekim yaparak veya sulama yoluyla ekimden önce tohum yatağında istenilen nem sağlanabilir. Tohum yatağında yeterli nemin bulunması çimlenme ve çıkışı kolaylaştırır, fidelerin daha iyi gelişmesini sağlar.

e) Tohum Yatağında Yeterince Bitki Besin Elementleri Bulunmalıdır: Yembitkilerinin iyi gelişme gösterebilmeleri için, toprakta yeterince bitki besin elementi bulunmalıdır. Eksik olan bitki besin elementleri varsa, toprak hazırlığı sırasında verilmelidir. Toprakta bitkilerin gereksinim duydukları besin elementlerinden yeterli miktarda bulunması, yembitkilerinin kök ve gövdelerinin kuvvetli büyümesini ve dolayısıyla verimin artmasını ve elde edilen ürünün niteliğinin yükselmesini sağlar.

f) Tohum Yatağı Organik Madde Yönünden Zengin Olmalıdır: Organik madde yönünden zayıf olan topraklara çiftlik gübresi veya yeşil gübre uygulanarak, tohum yatağında yeterince organik madde birikimi sağlanabilir. Organik madde; toprak yapısının iyileşmesini, toprağın su ve katyon tutma kapasitesinin yükselmesini ve mikroorganizma etkinliğinin artmasını sağlar. Ayrıca ileri ki yıllar için besin deposu görevi yapar.

g) Tohum Yatağı Yabancı Otlardan Temiz Olmalıdır: Böylece yabancı otların yembitkileriyle su, ışık ve bitki besin elementleri yönünden rekabet etmesi önlenmiş olur. Yabancı otlan önlemek; yembitkileri yetiştirilecek tarlaya bir yıl önce tahıl ekerek, yembitkilerini koruyucu bitkilerle birlikte ekerek, ilkbaharda yabancı ot tohumlarının çimlenmesini izleyen günlerde yüzlek bir sürüm yaparak veya diskaro çekerek ya da çıkış öncesi yabancı ot ilaçlan kullanarak sağlanabilir. Yembitkisinin ve yabancı otların durumuna göre bu önlemlerden uygun olan biri veya daha fazlası alınabilir.

Bu konuyu yazdır

  Türkiye'de Yem Bitkileri Tarımının Sorunları
Yazar: Mr.Muhendis - 02-16-2010, 07:38 AM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Ülkemizde yembitkileri tarımı ile ilgili olarak birçok sorun vardır. Bu sorunlar çözümlenemediği için de, yembitkileri ekili alanların tüm tarla tarımına oram % 2.5 - 3 düzeyindedir. Çayır meralarımızın durumu, kaliteli kaba yem açığı, her yıl artan bir şekilde devam eden ve ülkemizi çölleşme tehlikesi ile karşı karşıya bırakan toprak ve su kayıpları, tarımda verimliliğin düşük olması, ülkemizdeki çoğrafik yapı ve yağış rejimi, ürün deseni gibi konular gözönüne alındığında, yembitkileri tarımına ayrılan alanın çok yetersiz olduğu ortaya çıkar. Oysa, tarımı gelişmiş ülkelerde tarla tarımı içerisinde yembitkilerine ayrılan alanın oranı % 20 - 40 düzeylerindedir. Ülkemizde yembitkileri ekim oranının, gelişmiş ülkeler düzeyine ulaşmasının önünde engel oluşturan en önemli sorunlara aşağıda değinilmiştir. Bunlar;

1. Tarım İşletmeleri Çok Küçük ve Araziler Parçalı Yapıdadır.

Ülkemizde çiftçi ailesi başına düşen ortalama arazi miktarı çok azdır (yaklaşık 60 da). Mevcut arazilerde çoğunlukla birkaç parça (5-6 parça) halinde bulunduğundan, parseller oldukça küçüktür. Bu araziler her kuşakta miras yoluyla yeniden bölünmektedir. Oysa verimli bir işletmecilik ve uygun bir ekim nöbeti planlaması için, hem arazi hem de parsel büyüklüğünün belirli bir sınırın üzerinde olması gerekir. Köklü bir toprak ve tarım reformu yapılmadan, bu haliyle ülkemizdeki tarım işletmelerinin büyük çoğunluğunda, uygun bir ekim nöbeti uygulamak olanaksız gibi görünmektedir.

Tarım işletmelerinde yembitkilerine ekim nöbeti sistemi içerisinde yer verilir. Ülkemizdeki tarım işletmelerinin büyük çoğunluğunda ekim nöbetine yer verilmediğinden, yembitkileri ekim alanı çok azdır. Nitekim, toprak ve tarım reformunu gerçekleştirmiş ve tarımı gelişmiş ülkelerde, tarla tarımı içerisinde her yıl yembitkilerine ayrılan alan ortalama % 20 -30 oranında iken, ülkemizde % 2-3 civarındadır. Çünkü, küçük çiftçi aileleri özellikle kendi gereksinmeleri için üretim yapmakta, arta kalan arazilerinde de hemen paraya dönüştürebileceği, kısa dönemde ticari değeri yüksek olan bitkisel ürünleri yetiştirmeyi tercih etmektedirler. Yani, arazi kıtlığı ve geçim sıkıntısı üreticilerin uzun dönemli plan yapmalarını engellemektedir.

2. Tohumluk Sorunu Vardır.

Ülkemizde yembitkileri tarımının önündeki en önemli sorunlardan birisi de, istenilen tür, çeşit ve nitelikte tohumluğun, uygun bedelle gerekli olduğu zamanda bulunamamasıdır. Yembitkileri tarımı yapılan alan çok yetersiz olduğundan, yembitkileri tohumculuğu sektörü ve buna bağlı olarak bir pazar gelişmemiştir. Son yıllara kadar birkaç devlet üretme çiftliği ve bir-iki özel kuruluş tarafından, az sayıda yembitkisi türünden sınırlı miktarda tohumluk üretimi yapılmaktaydı. Son yıllarda park, bahçe ve farklı amaçlarla kurulan yeşil alanların hızla çoğalması, 1998 yılı başlarında çıkan mera kanununa göre, mera ıslah çalışmalarında kullanılmak üzere, çok fazla miktarlarda değişik tür ve çeşitte yembitkileri tohumlarına duyulan gereksinimin artması, bu sektörde canlanmaya yol açmıştır. Yembitkileri tohumculuğu ile ilgilenen özel kuruluş sayısı çoğalmıştır. Ancak, bu kuruluşların çoğunluğu yurt dışından getirttikleri tohumlukların satış ve dağıtımını yapmaktadırlar.

3. Değişik Ekolojik Bölgelere Uygun, Yüksek Verimli Çeşitler Islah Edilip Geliştirilememiştir.

Ülkemizde 15 ana iklim görülmektedir. Ayrıca, coğrafik yapının özelliği nedeniyle, her ana iklim içerisinde birçok alt iklim yaşanmaktadır. Farklı iklim bölgelerinde bu koşullara uyum sağlayıp, nicelik ve nitelik yönünden üstün verim alınabilecek tür ve çeşitler de farklı olacaktır. Oysa alt iklim bölgelerini dikkate almasak bile, ana iklim bölgelerimize uygun çeşitlerimizin belirlenmesi ya da ıslah yoluyla geliştirilmesi çalışmaları çok yetersizdir.

4. Yembitkilerinin Hayvan Besleme Açısından Önemleri Yeterince Bilinmemektedir.

Çoğu üretici "besleme" ile "doyurma" arasındaki farklılığı tam anlamıyla bilmemektedir. Bu nedenle, çoğu zaman tahıl kes ve samanlarının yembitkilerinin yerini tutabileceği düşünülmektedir. Ülkemizin hemen her bölgesinde tahıl samanları bolca bulunduğundan, yembitkileri tarımı ihmal edilmektedir. Oysa hayvan beslemede saman hiçbir zaman yembitkilerinin yerini tutamaz. Saman bir dolgu maddesidir ve hayvanı sadece doyurur. Saman selülozik yapısı nedeniyle, rumende şişerek hayvana tokluk duygusu verir. Ancak, hayvanın samanı sindirebilmek için harcadığı enerji, samandan kazandığından daha fazladır. Yembitkilerinde selüloz oranı düşük olduğundan, kolay sindirilebilmeleri ve samanın bir kaç katı daha çok besin maddeleri içermeleri nedeniyle, çayır ve meralar ile birlikte hayvanların temel besin kaynağı durumundadır.

5. Hayvansal Ürünlerin İşlenmesi, Satışı ve Dağıtımı Konusunda Çok Ciddi Sorunlar Vardır.

Özellikle gelişmiş ülkeler başta olmak üzere çoğu ülkede üreticiler, kooperatifler ve birlikler oluşturarak sorunlarını çözmekte ve haklarını korumaktadırlar. Ülkemizde ise, birkaç sınırlı yöre dışında üreticiler örgütsüzdür. Üretici ve tüketicileri korumak ve sağlıklı, dengeli bir piyasanın oluşmasını sağlamak amacıyla kurulmuş olan Türkiye Süt Endüstrisi Kurumu, Et ve Balık Kurumu gibi devlet kuruluşlarının sahip olduğu işletmelerin bir kısmı özelleştirilmiş, geri kalanlarda çok az sayıda üreticiye hizmet verebilmektedir. Bu durumda üreticiler ürünlerini genellikle, kısa sürede çok para kazanma mantığıyla davranan tüccarlara ve özel kuruluşlara satmak zorunda kalmaktadırlar. Üreticiler ürünlerini ancak maliyet fiyatına veya zararına satabilmekte, tüketicilerde aynı ürünleri pahalı tüketmektedirler.

Sonuçta üreticiler yeterli kazanç elde edemeyince, üretim maliyetlerini kısmaktadırlar. Hayvansal üretimde yem maliyeti % 70 gibi yüksek bir oranda olduğundan, ilk kısıntı burada yapılarak, hayvana kaliteli kaba yem yerine saman verilmektedir. Zaman içerisinde ortaya çıkan krizlerin de etkisiyle, büyük üreticiler piyasadan çekilmektedir. Küçük üreticiler de çoğunlukla olaya ticari bakmayıp, kendi gereksinimleri için hayvan beslediğinden, yembitkileri tarımı yerine, diğer tarla ve bahçe ürünleri artıkları ile besleme yapmaktadırlar. Hayvan yetiştiricileri yaptıkları işten yeterince kazanabilselerdi, mutlaka hayvansal ürünlerin nicelik ve niteliğini yükselten, kaliteli kaba yemleri üretmek için daha çok yembitkileri tarımı yaparlardı.

6. Yembitkilerinin Hayvan Besleme Dışındaki Yararları Tam Olarak Bilinmemektedir.

Yembitkilerinin hayvan yemi olma niteliği dışında, sağladığı daha birçok yarar vardır. Bu yararlar ilgili çoğu insan tarafından tam olarak anlaşılmış değildir. Yembitkileri, toprak üzerinde sürekli bir yeşil örtü ve halı gibi kuvvetli çim kapağı oluşturarak, yağmur damlalarının kinetik enerjisini kırmaları, yüzey akışını engellemeleri, toprağı organik madde yönünden zenginleştirmeleri ve suyun toprağın alt katmanlarına daha iyi süzülmesini sağlamaları nedenleriyle, toprak ve su korumada çok etkilidirler. Yembitkileri toprağa bol miktarda besin maddeleri ve organik madde kazandırırlar. Böylece tarım topraklarının verimliliğinin artarak sürmesini sağlarlar. Belirli bir bölgede aynı kültür bitkisinin uzun süreli ve düzenli yetiştiriciliği yapılırsa, o bitkiye özgü hastalık, zararlı ve yabancı ot yoğunluğu artar. Yembitkileri ekim nöbetine alındığında, bu etmenlerin yoğunluğunun artması engellenir. Sonuçta, hastalık, zararlı ve yabancı otlarla savaşım maliyetleri azalır, ürünün nitelik ve niceliği artar. Yembitkileri karbondioksit tüketip, oksijen üreterek ve toz parçacıklarını emerek, hava kalitesinin yükselmesine katkıda bulunurlar. Fotosentez yoluyla güneş enerjisinin kimyasal enerjiye (şeker, nişasta vb.) dönüşmesini sağlarlar. Bu konu ile ilgili daha ayrıntılı bilgi "Yembitkilerinin Önemi" başlığı altında verilmiştir.

7. Yembitkileri Tarımında Ekim, Bakım, Hasat, Harman ve Değerlendirme, gibi İşlemler Çok İyi Bilinmemektedir. Bu İşlemleri Gerçekleştirmek İçin Gerekli Olan Alet ve Ekipman Yetersizdir.

Diğer birçok kültür bitkisi ile kıyaslanınca, yembitkileri tarımının başlangıcı oldukça yenidir. Aynı zamanda yembitkilerinde tür zenginliği hayli fazladır. Diğer yandan ülkemizde yembitkileri tarımı yapan üretici sayısı ve üretim alanı çok kısıtlıdır. Yukarıda sayılan nedenlerden dolayı ülkemizde farklı yembitkisi türlerinin tarımında, toprak ve tohum yatağı hazırlığı, ekim zamanı ve yöntemleri, gübreleme, sulama, hastalık ve zararlılarla savaşım, tohumluk üretimi, hasat, harman, kurutma, silaj yapma gibi değerlendirme işlemleri, depolama vb. konularda üreticilerin bilgi birikimi ve deneyim eksiklikleri vardır.

Ayrıca, çoğu yembitkisi türlerinde tohumların küçük olması ve kullanım amacı farklılığı nedeniyle, kültürel işlemler yerine getirilirken, diğer bitkilerde kullanılanlardan farklı alet ve ekipmanlara gereksinim vardır. Gerek yembitkisi tarımı yapılan alanın azlığı, gerekse bu alet ve ekipmanların fiyatı küçük ve orta düzeyli üreticilerin satın alma gücünü aştığından sıkıntı yaşanmaktadır. Sonuçta, sayılan nedenler yembitkileri tarımının yaygınlaşmasının önünde engeller oluşturmaktadır.

8. Yembitkileri Tarımında Başlangıçta Yapılan Harcamalar, Diğer Kültür Bitkilerine Göre Daha Çoktur.

Yembitkilerinin çoğunluğu küçük tohumlu olduklarından, toprak ve tohum yatağı hazırlığının çok özenle yapılması gerekir. Yembitkileri ekilecek toprağı ekime hazır duruma getirebilmek için, diğer kültür bitkilerinde yapılanlardan daha çok işlem uygulanır. Başlangıçta uygulanan fazla sayıdaki işlem üretim girdilerini artırır. Ayrıca türlere göre değişmek üzere, yembitkileri tohumlukları oldukça pahalıdır. Sayılan nedenlerle yembitkileri tarımında başlangıçta yapılan harcamalar, diğer kültür bitkileriyle kıyaslanınca daha yüksektir. Bu durum yembitkileri tarımının yaygınlaşmasını olumsuz yönde etkilemektedir.

9. Yembitkileri Tarımında Üretilen Ürünler Daha Geç Paraya Dönüşür.

Yembitkileri dışında hemen tüm kültür bitkilerinde, elde edilen ürün hasattan sonra bekletilmeden alım yerine ulaştırıldığı anda, çoğu zaman parasal karşılığı alınabilir. Yembitkilerinde ise, üretilen yemler bir yıla yayılan zaman içerisinde hayvana yedirilir. Elde edilen et, süt, yumurta ya doğrudan, ya da peynir, tereyağı, sucuk, salam, sosis, pastırma gibi ürünlere işlendikten sonra satılarak ancak paraya dönüştürülebilir.

10. Yembitkilerinden Alınan Ürünlerin Hem Satış, Depolama ve Korunması Zordur, Hem de Çok Yer Kaplar.

Tarımsal ürünlerin çoğunda kamu kuruluşları tarafından destekleme alımları yapılır. Böylece üretilen ürünler belirli bir taban fiyattan alınarak dengeli bir piyasa oluşumu sağlanır. Ya da teslim edilen ürünler için kilo başına prim verilerek, üretici belirli düzeyde korunmaya çalışılır. Hepsinden önemlisi de üretici ürününün hepsini satma şansına sahiptir. Yembitkilerinde ise böyle desteklemeler yoktur. "Yem Ofisi" veya "Yem Borsası" gibi, kaba yem alımı ve satışı yapan kuruluşlar da olmadığından, bu durum ticari olarak yembitkileri yetiştiriciliğini olumsuz etkilemektedir.

Yembitkileri ot için hasat edildiklerinde, % 15 - 20 kuru madde, % 80 - 85 nem kapsar. Biçilen otlar kurutularak depolanacaksa, nem içeriği % 10-12 düzeylerine düşürülmelidir. Bu zor ve zaman alıcı bir uygulamadır. Ayrıca kurutma sırasında çevirme, toplama gibi işlemler yapılırken kırılma ve dökülme şeklinde ve yavaş kuruma nedeniyle solunum ve kızışma olayları sonucu önemli miktarlarda kayıp ortaya çıkar. Kurutulan otlar iyi havalanan, nem oram düşük depolarda saklanmazsa, yeniden nem alarak kızışma ve çürüme sonucu yem olma özelliğini yitirir.

Biçilen otlar silaja işlenecekse, nem oranının % 60 - 65'e düşürülmesi, iyice sıkıştırılarak havasızlığın sağlanması, dışarıdan yağmur suyu girişinin önlenmesi, fare, keme gibi zararlıların örtüyü delerek zarar yapmasının engellenmesi, silaj çukuru tabanında sıvı birikmesinin önlenmesi gerekir. Ortam pH'si kısa sürede 4.0 - 4.5'e düşürülerek, bu düzeyin silaj bitinceye kadar korunması gerekir. Özellikle taneleri depolanan ürünlerle kıyaslanınca, yembitkilerinin ister kuru ot, isterse silaj şeklinde işleme ve depolanmaları zordur.

Yembitkilerinden elde edilen ürünler depolarda çok yer kaplarlar. Örneğin tahıllarda l ton tane ürünü l - 1.5 m3 arası bir hacim kaplarken, gevşek bir tarzda yığılan kuru otlarda bu değer 20 - 22 m3 düzeyindedir. Ürünün depoda çok yer kaplaması depolama masraflarını artırmaktadır.

11. Yüzyıllardır Süregelen Alışkanlıklar

Türk toplumunda, Orta Asya'da göçebe veya yan göçebe olarak yaşarken ve göç edilen diğer coğrafyalarda, yerleşik yaşam düzenine geçtikten sonra bile, hayvancılık meraya dayalı olarak sürdürülmüştür. Yüzyıllar boyunca süren bu uygulama, insanlarımızda bazı alışkanlıklar ve düşünce kalıplarının oluşmasına yol açmıştır. "Ot değil mi canım, nasıl olsa her yerde bitiyor. Bir de tarlaya mı ekeceğiz" şeklinde değerlendirmeler yapılmaktadır. Bu anlayışa göre, hayvanın yiyeceği ot boş alanlarda ve meralarda biter. Tarlaya yembitkisi ekildiği zaman yazık edilmiş olur. Oysa, ot olmadan et olamayacağı, süt olamayacağı çok açıktır. Yalnızca üreticilerimizin bir kısmında değil, bazı aydınlarımız, hatta tarımın değişik kolları ile ilgili olan meslektaşlarımızda bile bulunan yukardaki anlayış, son yıllarda giderek azalmaktadır. Bu anlayışın ortadan kaldırılması ve yembitkilerinin sağladığı yararların anlaşılmaya başlanması, yembitkileri tarımını olumlu yönde etkileyecektir.

Bu konuyu yazdır

  Yem Bitkilerinin Sınıflandırılması
Yazar: Mr.Muhendis - 02-16-2010, 07:36 AM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Tarla bitkileri olarak adlandırılan bitkiler, yetiştirilme ve kullanım amaçlarına göre; yembitkileri, tahıllar, endüstri bitkileri ve yemeklik tane baklagiller olmak üzere dört ana gruba ayrılmaktadır. Her bir grup da kendi içerisinde değişik şekillerde alt gruplara ayrılabilmektedir.

Örneğin; yembitkileri botanik yönden; baklagiller, buğdaygiller ve diğer familyalara giren bitkiler. Sıcaklık istekleri yönünden; serin mevsim, sıcak mevsim. Ömür uzunlukları yönünden; tek yıllık bitkiler, iki veya çok yıllık bitkiler. Yetiştirme ve değerlendirme amacı yönünden; kuru ot yembitkileri, yeşil yembitkileri, silaj bitkileri, tane yembitkileri, yeşil gübre bitkileri ve öz sulu yembitkileri şeklinde sınıflandırılabilir.


Botanik Yönden sınıflandırma

1. Baklagil Yembitkileri: Baklagil (Leguminosae) familyası içerisinde yer alan bitkileri kapsar. Yonca (Medicago sp.), üçgül (Trifolium sp.), fiğ (Vida sp.), korunga (ünobrychis sp.), bezelye (Pisum sp.), gazal boynuzu (Lotus sp.), mürdümük (Latyrus sp.) ve acı bakla (Lupinus sp.) türleri, baklagiller familyasına giren en önemli yembitkileridir.

2. Buğdaygil Yembitkileri: Buğdaygil (Gramineae) familyasına giren bitkileri ifade etmektedir. Bu gruba giren yembitkilerinin en önemlileri çim (Lolium sp.), ayrık (Agropyron sp.), salkım otu (Poa sp.), yumak otu (Peştuca sp.), kanyaş (Phalaris sp.), tilki kuyruğu (Alopecurus sp.), köpek kuyruğu (Phleum sp.) ve köpek dişi (Cynodon sp.) türleridir.

3. Diğer Familyalara Giren Yembitkileri: Bunların en önemlileri, hayvan pancarı (Beta vulgaris var. rapa), çayır düğmesi (Sanguisorba minör), yemlik horoz ibiği (Amaranthus sp.), hayvan havucu (Daucus carota ssp. sativus), yer elması (Helianthus tuberosus)'dur.


Sıcaklık İstekleri Yönünden Sınıflandırma

Yembitkileri sıcaklık istekleri yönünden iki gruba ayrılırlar.

1. Serin mevsim yembitkileri
2. Sıcak mevsim yembitkileri

Özellikle vegetatif gelişmesini serin ve nemli havalarda yapan yembitkilerine serin mevsim, sıcak havalarda tamamlayanlara ise sıcak mevsim yembitkisi adı verilmektedir. Bitkilerde büyüme ve gelişme, belirli dönemlerde gerekli optimum sıcaklığa bağlıdır.

Serin mevsim yembitkilerinin büyümeleri ve gelişmeleri için günlük ortalama sıcaklık en az + 4 °C olmalıdır. Bu bitkiler çoğunlukla sonbahar yağışlarıyla birlikte büyümeye başlarlar. Kışları soğuk geçen bölgelerde, günlük ortalama sıcaklık + 4 °C'nin altına düştüğünde büyümelerini durdurarak, kışı durgun halde geçirirler. İlkbaharda hava sıcaklığının artmasıyla birlikte yeniden büyümeye başlarlar. Yaz sıcaklıkları ve kuraklık başlamadan önce tohum oluşturarak, tekrar sonbahara kadar durgun döneme girerler. Çoğu serin mevsim yembitkileri kışlan ılık geçen Ege ve Akdeniz Bölgeleri kıyı şeridinde, kışın sürekli gelişme göstermektedirler. Bunlara; çok yıllık çim, domuz ayrığı, yumrum yem kanyaşı, yüksek otlak ayrığı ve otlak ayrığı gibi buğdaygil yembitkileri ile, yaygın fiğ, tüylü fiğ, mürdümük ve peru kökenli yonca çeşitleri örnek olarak gösterilebilir. Ancak kayseri yoncası gibi bazı serin iklim yembitkileri, kışa girmeden önce rozet oluşturarak kışı durgun halde geçirmektedirler.

Sıcak mevsim yembitkileri, büyüme ve gelişmeleri için günlük ortalama sıcaklığın en az 10-12 °C olmasını isterler. İlkbaharda havaların ısınmasıyla birlikte gelişmeye başlarlar. Bu gelişme yaz boyunca devam eder. Sonbaharda havalar soğumaya başlamadan önce tohum oluşturarak gelişmelerini tamamlarlar. Kışı durgun halde geçirirler. Bazı sıcak mevsim yembitkileri Ege ve Akdeniz sahil kuşağında, kış aylarında günlük ortalama sıcaklık çok düşmediğinden, gelişme gösterebilmektedirler. Bunlara lüpen, adi pirinç otu, san ve yeşil sakal otu gibi yembitkileri örnek olarak gösterilebilir.

Çizelge 1. Önemli Serin Mevsim Yembitkileri

[Resim: zo6tuc.gif]

Çizelge 2. Önemli Sıcak Mevsim Yembitkileri

[Resim: 33yrv6g.gif]


Ömür Uzunlukları Yönünden Sınıflandırma

Yembitkileri ömürleri yönünden üç grupta toplanabilir.

Tek Yıllık Yembitkileri: Bir yıl içerisinde vejetatif ve generatif gelişmesini tamamlayan yembitkilerine tek yıllık yembitkileri denir. Tek yıllık yembitkilerinden her yıl ürün almak için, her yıl yeniden ekilmeleri gereklidir. Tarla koşullarında yetiştirilen tek yıllık yembitkileri sonbaharda veya ilkbaharda ekilirler ve aynı yıl içerisinde hasat edilerek tarlayı terkederler.

Tek yıllık yembitkileri kışlık tek yıllık ve yazlık tek yıllık yembitkileri olmak üzere ikiye ayrılırlar. Kışlık tek yıllık yembitkileri sonbaharda ekilirler. Kışı soğuk geçen bölgelerde kışı durgun halde geçirirler. İlkbaharda yeniden büyümeye ve gelişmeye başlarlar.

Amaca göre uygun bir dönemde kuru ot veya tohum için hasat edilirler. Kışı aşın derecede soğuk geçen bölgelerde, kışlık tek yıllık yembitkileri ilkbaharda ekilirler. Yazlık tek yıllık yembitkileri kış soğuklarından zarar gördükleri için, hatta öldükleri için ilkbaharda ekilirler. Yaz boyunca gelişme gösterirler ve sonbahara kadar gelişmelerini tamamlarlar.

İki Yıllık Yembitkileri: Generatif gelişmelerini iki yılda tamamlayan yembitkilerine, iki yıllık yembitkileri denir. Bu bitkiler genellikle ilk yıl vejetatif, ikinci yılda generatif gelişmelerini tamamlarlar. Örnek olarak, hayvan pancarı ve yer elması gösterilebilir. 3. Çok Yıllık Yembitkileri: Ömürleri iki yıldan daha fazla olan yembitkileridir. Bir kısmı 3-5 yıl içinde ömürlerini tamamladığı halde, çoğu daha uzun yıllar yaşamını sürdürür. Örneğin korunga 3-5 yılda ölmesine karşın, yonca ve rodos otu elverişli koşullarda 30-40 yıl yaşamını sürdürebilmektedir. Ancak, uzun ömürlü yembitkilerinin verimleri yaşlandıkça azalmaktadır. Bu nedenle korungalık üçüncü, yoncalık sıcak bölgelerde 4-5'inci yılın sonunda sökülerek yerini diğer bitkilere bırakır.


Yetiştirme ve Değerlendirme Amacı Yönünden Sınıflandırma

Yembitkileri belirli amaçlar için yetiştirilmektedir. Bir yembitkisi silo yemi, yeşil ot, kuru veya tane amacıyla kullanılabilirse de, ekonomik ve yararlılık yönünden yetiştirme amaçlarından birine daha uygun, daha elverişlidir. Yembitkileri yetiştirme ve değerlendirme amaçlan yönünden şu alt gruplara ayrılmaktadır.

Yeşil Ot Yembitkileri: Yeşil ot elde etmek için yetiştirilen yembitkileridir. Bunlara aynı zamanda hasıl yembitkileri de denilmektedir. Yeşil iken bol, zengin bir kitleye sahiptirler. Su kapsamları çok yüksektir. Bu bitkiler kurutulduklarında hayvanlar tarafından istekle yenilmemektedir. Örnek olarak İskenderiye üçgülü, sudan otu ve sorgum-sudan otu melezi verilebilir.

Kuru Ot Yembitkileri: Kuru ot elde etmek amacıyla yetiştirilen yembitkileridir. Kuru ot amacıyla değerlendirmeye daha elverişlidirler. Bu yembitkileri daha çok kurutulup saklanarak kış aylarında değerlendirilmektedirler. Örnek olarak; yüksek çayır yulafı (Avena elatior L.), çayır tilki kuyruğu (Alopecurus pratensis L.), Rodos otu (Chloris gayana), Kırmızı üçgül (Trifolium incarnatum L.) ve yonca (Medicago sativa L.) gösterilebilir.

Tane Yembitkileri: Tane ürünü elde etmek amacıyla yetiştirilirler. Taneleri sap, yaprak gibi organlarından daha büyük önem taşımaktadır. Taneleri yoğun yem olarak kullanılmakta, kırılarak veya ezilerek hayvanlara verilmektedir. Bu bitkilerin hasat harman artıkları (kes, saman) da hayvanlar tarafından sevilerek yenmektedir. Örneğin burçak (Vida ervilia (L.) Wild.), koca fiğ (Vida narbonensis}, hayvan baklası (Vida foba) gibi yembitkileri tane yem amacıyla yetiştirilmektedir.

Silo Yembitkileri: Silaj amacıyla yetiştirilen bu yembitkileri, kuvvetli ve zengin yeşil aksama sahiptirler. Yüksek boylu ve iri yapılı olmaları istenir. Yaprak, sap, gövde ve benzeri organlar bakımından da zengin olmaları gerekmektedir. Bu bitkiler genellikle silaj yapılarak, kış aylarında hayvanlara yedirilirler. Örneğin mısır (Zea mays), sorgum (Sorghum bicolor) çok iyi silaj yembitkileridir.

Yeşil Gübre Bitkileri: Toprağın organik maddesini artırmak için yetiştirilen yembitkileridir. Bu bitkiler belirli gelişme dönemlerinde toprağa karıştırılırlar. Yeşil gübreleme amacıyla en fazla lüpen türleri (Lupinus spp.), yaygın fiğ (Vida sativa}, koca fiğ (Vida narbonensis), taş yoncası türleri (Melilotus spp.), yem bezelyesi (Pisum arvense L.) ve sudan otu (Sorghum sudanense (Piper) Stapf.) gibi yembitkileri kullanılmaktadır.

Özsulu Yembitkileri: Kök, kök-gövde, yumru ve benzeri organlarından yararlanılan yembitkileridir. Örneğin hayvan havucu (Daucus carota subsp. sativus) hayvan pancarı (Beta vulgaria var. rapeceaynm yumrulan saklanarak kış aylarında hayvanlara yedirilmektedir.


Diğer Yönlerden Sınıflandırma

Tuzluluğa Tolerans Yönünden Sınıflandırma

Çizelge. 3. Tuzluluğa Tolerans Yönünden Bazı Yembitkilerinin Gruplandırılması

[Resim: jkk19c.gif]

Yembitkileri toprak tuzluluğuna karşı farklı tepki göstermektedirler. Herbir yembitkisi türü belirli tuzluluk derecelerinde gelişme göstermekte, tuzluluk arttıkça gelişmeleri durmaktadır. Bununla birlikte, bazı yembitkisi türleri diğer kültür bitkilerinin yetişemediği tuzlu topraklarda yetişmekte ve bu toprakların ıslahında kullanılmaktadırlar.

Toprak Asilliğine Tolerans Yönünden Sınıflandırma

Toprak asitliği, bitki gelişimini kısıtlayıcı bir faktör olup, asitlik arttıkça, bitki gelişimini sınırlandırmaktadır. Yembitkileri toprak asitliğine diğer kültür bitkilerinden daha toleranslıdır. Yembitkileri toprak asitliğine tolerans yönünden dört gruba ayrılmaktadır.

Kurağa Tolerans Yönünden Sınıflandırma

Yembitkileri kurağa tolerans yönünden farklılık göstermektedirler. Mevcut yağışı ve toprak nemini en iyi kullanıp, değerlendirebilmek için, yembitkilerinin su isteklerinin bilinmesi gereklidir. Kurağa tolerans yönünden yembitkileri üç gruba ayrılmaktadır. Yembitkilerinin gelişip ürün verebilmeleri için, gerekli olan en az yağış miktarları dikkate alınarak bu sınıflandırma yapılmıştır.

Süs ve Yeşil Alan Bitkisi Olarak Kullanım Yönünden Sınıflandırma

Yembitkilerinin bazıları park, bahçe ve spor alanlarında süs ve yeşil alan bitkisi olarak kullanılmaktadırlar. Bu yönden yembitkileri iki gruba ayrılabilir.

Bu konuyu yazdır

  Yem Bitkilerinin Tanımı ve Önemi
Yazar: Mr.Muhendis - 02-16-2010, 07:20 AM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Yembitkilerinin Tanımı

Otobur hayvanların yaşayabilmeleri ve kendilerinden beklenen ürünleri verebilmeleri için, gereksinim duydukları unsurları bünyelerinde taşıyan ve belirli ölçülerde yedirildiklerinde hem hayvan sağlığına, hem de hayvansal ürünlere zarar vermeyen, gerek kültürü yapılan, gerekse doğada kendiliğinden yetişen bitkilere "yembitkileri" adı verilmektedir.

Yembitkilerinin tarım sistemi içerisinde ve hayvan beslemedeki önemleri, aşağıdaki özelliklerinden kaynaklanmaktadır.


Yem Bitkileri Kültürünün Tarihçesi Ve Ülkemizdeki Yeri

Yem bitkileri yetiştiriciliğine insanların göçebelikten yerleşik hayata geçtikleri dönemden itibaren başlanmıştır. Yem bitkileri yetiştiriciliği ile ilgili ilk kayıtlara Çin’de rastlanmıştır. M.Ö. 2800 yıllarında Çinlilerin koca baklayı tane yem amacıyla yetiştirdikleri bilinmektedir. Yaygın olarak kültüre alınan en eski yem bitkilerinden biri de yoncadır. Yoncanın M.Ö. 1350 yıllarında Anadolu’da Hititler tarafından yetiştirildiği ve hayvanlara kış mevsiminde kuru ot olarak yedirildiği Hitit kitabelerinde bildirilmektedir.

Yem bitkilerinin tarımsal açıdan öneminin bilinmesine karşın düzenli ve bilinçli bir şekilde tarımın yapılması ancak 17. Yüzyıldan sonra Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde başlanmıştır. Ülkemizde ise bu alandaki çalışmalara ancak içinde bulunduğumuz yüzyılda başlanmıştır.

Evcil hayvanların kuru ve yeşil ot, silo yemi, tane ve yumru yem ihtiyacını karşılamak üzere tarla topraklarında yetiştirilen bitkiler olarak tanımlayabileceğimiz yem bitkileri ülkemiz için oldukça önemlidir. 1989 istatistiklerine göre 27,8 milyon hektar olan ekim alanımızın yaklaşık 600.000 hektarında yem bitkileri tarımı yapılmaktadır. Bunun yaklaşık olarak %2,15’lik bir orana tekabül ettiği görülmektedir. Oysa zirai yönden ileri gitmiş ülkelerde bu oran %25-60 arasında değişmektedir. Örneğin Avustralya’da aynı oran %53,6, A.B.D.’de %38,8, İngiltere’de %38,4 ve Batı Almanya’da %30,2 civarındadır.

Bugün için yurdumuzda yaygın olarak “geleneksel dörtlü” adı verilen yonca, korunga, fiğ ve burçağın tarımı yapılmaktadır. Bu yem bitkileri içerisinde en geniş ekimin hızla azaldığı göze çarpmaktadır. 1989 istatistiklerine göre yurdumuzda halen 257000 ha fiğ, 184000 ha yonca, 92.000 ha korunga ve 12.000 ha burçak ekilmektedir.

Ülkemizde önceki özellikle hayvansal ürünlerin pazarlanmaması ve ucuz olmaları, mevcut yerli ırkların verimsiz olması, çiftçinin yem bitkilerini yeterince tanımaması nedeniyle önemini tam olarak idrak edememesi ve diğer bazı nedenler yem bitkileri tarımının gelişmesini önlemiştir. Ancak son yıllarda hayvansal ürünlerin iyi fiyatla Pazar bulması, kültür ırklarının hızla artışı ve yurt çapında hayvansal ürünleri işleyen işletmelerin çoğalması nedeniyle yem bitkileri tarımı da gelişmeye başlamıştır.

1. Hayvan Besleme Yönünden Önemleri
2. Yembitkileri günümüzün en ucuz yem üretim kaynağıdırlar. Yüksek verimli yonca, çayır üçgülü gibi bazı bitkilerden uygun koşullarda 2 ton/da kuru ot verimi alınabilirken, bazı mısır ve sorgum çeşitlerinden elde edilen verim 5 ton/da' a kadar çıkabilmektedir.
3. Yembitkileri, çiftlik hayvanlarının mide mikrofloraları için gerekli olan besin maddelerini, yeterli ve dengeli bir oranda içermektedirler. Hayvanların sindirim sistemlerinin daha düzenli çalışmasına yardımcı olan ve özellikle selüloz gibi maddelerin kolay sindirilmesini sağlayan mikroorganizmalar için, gerekli besin maddelerini bünyelerinde bulundurmaktadırlar.
4. Besicilikte en ucuz ve dengeli mineral ve vitamin kaynağını yembitkileri oluşturmaktadır.
5. Yembitkileri ile yeterli ve dengeli beslenen hayvanların üreme güçleri artmaktadır.
6. Yembitkileri ile beslenen hayvanlardan daha yüksek ve nitelikli hayvansal ürünler sağlanmaktadır. Günümüzde köy tavuğu ve yumurtasının, ya da merada otlayan hayvanların et ve sütünün tercih ediliyor olması, yembitkilerinin besicilikteki bu üstün özelliklerinden kaynaklanmaktadır.


Tarım Sistemi İçindeki Önemleri

1. Özellikle baklagil yembitkileri derinlere inen kökleri ile buralarda bulunan besin maddelerinden yararlanabildikleri gibi, bu maddeleri toprağın üst katmanlarına taşırlar.
2. Kuvvetli kök sistemleri ile toprağı gevşeterek, toprağın drenajını, havalanmasını ve fiziksel özelliklerini iyileştirirler.
3. Kuvvetli kök ve gövde yapıları ile toprağı erozyona karşı koruyarak, toprak ve su kaybını önlerler.
4. Bol miktarda kök artığı bıraktıklarından, toprağı organik madde yönünden zenginleştirirler.
5. Gür ve sık yapıda olan toprak üstü akşamlan ile gölge tavı oluşturarak, topraktaki mikroorganizma etkinliğini artırırlar.
6. Baklagil yembitkileri, köklerinde ortak yaşayan Rhizobium bakterileri yardımıyla, atmosfer havasında bulunan azotu bitkilerin yararlanabileceği forma dönüştürüp toprağa bağladıklarından, toprağın kimyasal özelliklerinin iyileşmesini sağlarlar.
7. Bazı yembitkilerinin yetişme süreleri kısadır. Ekim nöbeti sistemleri içerisinde ana ürünlerin araziyi boş bıraktıkları devrelerde, yetişme süreleri kısa olan fiğ türleri, yem bezelyesi, mürdümük gibi yembitkileri yalnız veya yulaf, arpa, triticale gibi tahıllarla karışık ekilerek, hem önemli miktarda kaliteli kaba yem üretimi sağlanır, hem de arazi daha verimli kullanılmış olur.
8. Yembitkileri tarıma yeni açılacak alanlarda, kuru tarımdan sulu tarıma geçilecek yerlerde ve herhangi bir nedenle üst toprak tabakası alınmış tarım arazilerinde öncü bitki olarak önem taşırlar. Bu tip alanlarda belirli bir süre uygun yembitkileri yetiştirilerek, toprağın diğer kültür bitkilerinin yetişmesi için uygun duruma gelmesi sağlanır.
9. Bazı yembitkileri yeşil kuşak oluşturulmasında, park, bahçe, karayolu şevleri, göl, gölet, baraj çevreleri, futbol sahaları ve hava alanlarının yeşillendirilmesinde kullanılır.
10. Bazı yembitkileri parfüm ve pastırma endüstrisinde, pelet ve hidrate yem yapımında kullanılır.
11. Başta korunga, taş yoncaları ve ak üçgül olmak üzere, baklagil yembitkilerinin çiçekleri çok zengin balozu (nektar) ve polen taşıdıklarından, arıcılıkta kaliteli bal üretimi açısından çok önemlidirler.

Bu konuyu yazdır

  Baklagil Yem Bitkileri Ders Notu
Yazar: Mr.Muhendis - 02-16-2010, 07:06 AM - Forum: Ders Notları - Yorum (9)

İlgili konulara aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz.


Üçgül Yetiştiriciliği - Trifolium

Ak Üçgül Yetiştiriciliği - Trifolium repens L.

Çayır Üçgülü Yetiştiriciliği - Trifolium pralense L.

Burçak Yetiştiriciliği

Fiğ Yetiştiriciliği

Macar Fiği Yetiştirilmesi

Yonca Yetiştiriciliği

Acı bakla Yetiştiriciliği - Lupinus

Gazal Boynuzu Yetiştiriciliği

Mürdümük - Lathyrus

Adi korunga Yetiştiriciliği - Onobrychis sativa

Bu konuyu yazdır

  Ekolojik Tarımda Baklagillerin Rolü
Yazar: Mr.Muhendis - 02-16-2010, 06:56 AM - Forum: Organik Tarım - Yorum Yok

Günümüzde her geçen gün artan çevre sorunları, insanın ateşi bulmasına kadar geriye gidiyor. İnsanlık tarihinin farklı dönemlerinde çevre problemleriyle karşılaşıldığı yazılı kayıtlarda yer alıyor. Örneğin; Plato, eski Yunan’da, Atinalıların yerleşim yeri açmak için ormanları yangın çıkarmak veya kesmek suretiyle yok ettiklerini, buralardan boşalan alanları hayvanlarına aşırı şekilde otlatarak, verimli toprağın erozyonla yok olmasına neden olduklarını kaydediyor.

DÜNYA nüfusunun hızla artması ve modernleşen yaşamla birlikte, ihtiyaçların karşılanmasına yönelik olarak artan endüstrileşme, çevre üzerinde özellikle 19. yüzyılın başlarında hızlanarak bugüne kadar çok ağır bir kirlenmeye neden olmuş ve olmaya devam ediyor. Kirlenmeye neden olan kirletici unsur; insan yaşamına ait olan değerlerde konfor, sağlık ve güzelliklerde girişim yaratan veya toksik olan, besin zincirinde girişim yapan ve canlı türlerinin gelişme oranını değiştirmek suretiyle çevreyi şiddetle etkileyen/değiştiren maddeler veya etkiler şeklinde tanımlanıyor (1).

Kirlilik; doğal veya yapay atıkların yoğunlaşması, doğal kaynakların tahrip edilerek tükenmesi, savaş vb. nedenlerle ortaya çıkıyor. Özellikle, atıkların kontrol edilmesi ve bazılarının kullanımının yasaklanmasına ilişkin çalışmalar son yıllarda giderek artıyor. Küresel bazda ele alınan Bern ve Rio de Jenario toplantılarına katılan tüm ülke liderlerinin, ekolojinin korunması için imzaladıkları belgelere rağmen, (özellikle dünyada en fazla atık üreten ülkelerden biri olan ve belgelere imza atmasına rağmen başta ABD’nin) bunu tam olarak hayata geçirmemesi gelecek açısından kaygı verici.

Nitrat ve nitritler

Doğal dengenin bozulmasına neden olan kirleticileri ortaya çıktıkları kaynaklara göre sınıflandırmak mümkündür. Kirleticiler içerisinde özellikle azo-oksitler, nitrat ve nitrit gibi kimyasalların çevreyi tehdit eden ölçüde artmasına neden olan en büyük etkenlerden biri, yoğun olarak kimyasalların kullanıldığı tarımsal faaliyetlerdir.

Konvansiyonel tarım sistemi, (kimyasalların kullanıldığı, bilinen ve yaygın olarak uygulanan tarım yöntemi) yalnızca çevre kirliliğine ve doğal dengenin bozulmasına yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda besin zinciriyle tüm canlılara ulaşarak yaşamlarını tehdit ediyor. Bu tehdidin sürekliliği ve hızla ilerleyişi, doğadaki geriye dönüşü her geçen gün biraz daha zorlaştırıyor.

Artan dünya nüfusunun besin ihtiyacının karşılanması amacıyla, birim alandan daha fazla ürün elde etme yoluna gidildi. Bu doğrultuda; yeni çeşitlerin ıslah edilip geliştirilmesi yanında, gübre, hastalık ve zararlılara karşı ilaç kullanımı ile hormon kullanımı arttı, bununla birlikte de tarımsal üretim belirli bir noktaya kadar yükseldi. Ancak, kimyasal maddelerin aşırı ve bilinçsiz kullanımı, ekolojik dengenin bozulmasına neden olarak canlıların yaşamını etkilemeye başladı. Kullanılan kimyasalların, kanser gibi birçok ölümcül hastalığın oluşumunda da etkili olduğu belirlendi. Bunların başında gelen nitrozaminler; kanserojen etkili bileşikler olup suda, toprakta ve bitkilerde belli oranda bulunuyor. Bu bileşiklerin belirlenen oranların üzerinde alınmaları, kanser ve diğer birçok hastalığın oluşum riskini artırıyor. İçme sularının 1 litresinde 45mg nitrat (NO3) ın bulunması maksimum sınırken, nitrit (NO2)’ in (0 mg/l) bulunmaması gerekiyor (2).

Azot kaynaklı bileşikler olan Nitrozaminler, bitkilerin temel besinini oluşturduklarından, belirli oranda topraktan alındığı gibi, toprakta bol bulunduğu zaman, bitkilerce depolanıyor. Tükettiğimiz birçok sebze ve meyvenin dokularında farklı miktarlarda nitrat depolanıyor (Tablo). Ayrıca içme sularının üzerinde belirtilen kimyasal analizlerin de bu açıdan değerlendirilmesi ve belirlenen değerlerinin üstündeki suların ve besinlerin tüketilmemesi gerekiyor.

Nitratlı bileşiklerin temel kaynaklarının başında, tarımsal üretimde kullanılan nitratlı gübreler geliyor. Birçok ülkede, bu gübrelerin kullanımı yasak olmasına ve organik kökenli azotlu gübreler ile kompoze gübrelerin kullanılma zorunluluğu getirilmesine rağmen, başta ülkemiz olmak üzere dünyada birçok ülkede halen yoğun bir şekilde nitratlı gübre kullanılmaktadır. Türkiye’de yıllık kullanılan ve kişi başına yaklaşık 700-800kg olan gübre tüketiminin yüzde 70’ini azotlu gübreler; bunun yüzde 80’lik kısmını da nitrat içerikli gübreler oluşturuyor. Özellikle yeşil sebzelerin üretiminde yoğun olarak kullanılan nitrat (Tablo), bu bitkilerde yoğun nitrat depolanmasına neden oluyor.

Bu olumsuz etkilerden dolayı alternatif bir tarım şekli olarak ortaya çıkan ekolojik tarım yapılan alanlar ve ekolojik ürün yetiştiricilerinin sayısı, son yıllarda giderek artıyor. Avrupa’da toplam 4.25 milyon hektarlık alanda, 152 bin işletme; Türkiye’de ise 21 bin hektarlık alanda 10 bin tarım işletmesi tarafından ekolojik üretim yapılıyor.(5).

Ekolojik tarımın ilkeleri arasında yer alan; toprağın içindeki organizmaların korunması, yapısının iyileştirilerek verimliliğinin artırılması, bitkilerin hastalık-zararlılara karşı dirençlerinin artırılarak bu etmenlerden korunmaları için, bitkiler alemi içerisinde 600 cins ve 15 bin türle ikinci büyük bitki topluluğunu oluşturan baklagiller (Fabaceae) üzerinde önemle duruluyor. Bu kadar çok sayıda türü içeren familyada; yüzde 62’si otsu, yüzde 32’si de çalı veya ağaç formunda olan 10 bin tür, ekolojik tarım açısından önemli yer tutuyor.

Baklagiller, gerek kendilerinin, gerekse artıklarının içerdiği zengin besin değerleriyle, insan (fasulye, mercimek, nohut vb.) ve hayvan (yonca, fiğler, üçgüller vb.) beslenmesinde kullanılıyorlar. Ayrıca ağaç (akasya vb.) ve otsu (çim karışımlarında kullanılan ak üçgül vb.) yapıda olan baklagillerden çevrenin güzelleştirilmesinde de yararlanılıyor.

Baklagillerin yararı

Toprağın verimli olması; fiziki durumunun, suyu ve havayı yeter derecede dengeli olarak, devamlı bir şekilde almaya elverişli olması ve bitkiler için gerekli olan bitki besin maddelerini bünyesinde bulundurmasına bağlıdır (6). Baklagiller, toprağın yapısını iyileştirirken, içerisindeki canlıların korunmasına yardımcı olurlar ve verimliliği doğal yolla artırırlar. Toprağın fiziki durumu, içerdiği organik madde miktarına göre değişir. Baklagiller, oluşturdukları yoğun toprak üstü ve toprak altı artıklarıyla organik madde miktarını yükseltirken, topraktaki canlıların çoğalmasına ve aktivitelerinin artmasına olanak sağlarlar.

Dünya topraklarına her yıl, endüstriyel gazlar ve kimyasal gübrelerle, 60 milyon ton azot, eklenirken; biyolojik fiksasyon, ozonizasyon ve şimşek vb. doğal olaylar bu rakamı dörde katlıyor. (7).

Biyolojik azot fiksasyonunun büyük bölümü, baklagillerin köklerine yerleşen ve bulundukları bitkiyle birlikte yaşayan Rhizobium bakterilerince yapılıyor. Ekolojik tarımda kullanılan baklagiller, birlikte yetiştirildikleri bitkiye veya kendilerinden sonra ekilen bitkilere doğal azot ile organik atık sağlayarak, kimyasal gübre kullanımını engelliyorlar. Baklagil köklerindeki bakteriler aracılığıyla toprağa kazandırılan ve bitkinin kullanılmasından sonra toprakta kullanılmadan kalan azot, karışık (8) veya tek olarak ekilen bitkiler tarafından kullanılıyor.

Halen tarım yapılan alanlarda bu bitkilere yer verilmesiyle, hem kimyasal gübre kullanımı azalmış, hem de sağlıklı ürün elde edilmiş olacaktır. Ancak, her kullanılan baklagilin toprağa aynı oranda azot bıraktığı düşünülmemelidir. Bitkilerin bıraktıkları organik azot ve bitki artıklarının miktarları farklıdır.

Yüzlek-saçak kökten, derin kazık köke kadar değişen kök sistemlerine sahip olan baklagiller, bu kökleriyle kanallar açarak toprağın havalanmasını sağlıyor ve sıkışmasını önlüyorlar (9). Ekolojik tarımda baklagillerden yararlanmak amacıyla, ekili ekim, alta ekim ve karışık ekim olmak üzere, farklı ekim yöntemleri kullanılıyor.

Alternatif ekim: Ekolojik olarak yetiştirilecek bitkiyle, baklagiller ayrı sıralara beraber ekilirler.

Alta ekim: Genellikle yüksek boylu bitkilerin altına yapılan ekim şeklidir.

Karışık ekim: Baklagillerle, diğer herhangi bir bitkinin karışık şekilde ekilmesidir. Genellikle tahıllarla, tek yıllık baklagiller bu şekilde ekilmektedir.

Eko-tarımda yetiştirilen bitkilerin hastalık ve zararlılarla mücadelesinde de, baklagillerden yararlanılır. Her yıl aynı bitkinin yetiştirildiği tarım alanlarında (mono-kültür tarım), bu bitkiye etki eden hastalık etmenleriyle, zararlıların oranı artar. Bunlarla mücadelede, yetiştirilen ana bitkiyle dönüşümlü olarak, baklagillerin ekim sistemine alınması yöntemi kullanılabilir.

Böylece ekolojik ürünün, elde edildiği bitkiye etki eden etmenlerin yaşam döngüsü kırılmış olacaktır. Ayrıca yetiştirilen ana ürün, ekolojik faktörler nedeniyle zarar görürse, geride kalan baklagiller kullanılarak ekonomik kayıplar azaltılabilir ya da toprağa karıştırılarak, yeşil gübre veya otları hayvan yemi olarak değerlendirilebilir.

Baklagiller ayrıca erozyonla mücadelede de kullanılırlar. Toprağın ekolojik faktörlerle bir yerden başka bir yere taşınması erozyon olarak tanımlanır (10). Doğal olarak taşınmanın yanında, bitki yetiştiriciliğinde toprak hazırlığı ve uygulanan diğer kültürel işlemler de erozyona neden olur. Ancak, kültürel işlemlerin neden olduğu erozyon, uygun yöntem seçimiyle kolayca engellenebilir.

Doğal erozyonu önlemede ise, güçlü gövde ve kökleriyle toprağı kısa sürede kaplayan baklagillerden yararlanılır. Bu şekilde bitkilendirilen alanlarda, düşen yağmur damlalarının hızı kesilerek yüzey akışı engellenir ve erozyonla kaybedilen organik maddeler geri kazandırılarak, toprağın suyu emiş hızı artırılır.


KAYNAKLAR:

* Haktanır, K. ve S. Arcak. Çevre Kirliliği. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yayınları No:1503, Ders Kitabı No:457, 1998.
* Tok, H.H. Çevre Kirliliği. Anadolu Matbaa Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti., 1997.
* Marschner, H. Mineral nutrition of higher plants. (II.Edition). Academic Press, 1995.
* Köse, M., L. Pırlak. Avrupa ülkeleri ve Türkiye’de organik tarım. EKİN Dergisi, Yıl:6, Sayı: 22, 2002.
* Anonim. http://www.organic.aber.ac.uk./stats.html., 2002.
* Elçi, Ş. Ziraatte Baklagiller. Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Yayınları No: 1, Ankara, 1988.
* Drevon, J.J. Various organisms that fix nitrogen. FAO/GRET Biology 2, 1983.
* Tekeli, A.S. Baklagil Yembitkileri. Trakya Üniv. Tekirdağ Ziraat Fak. Yayınları No:65, Ders Notu No:50, Tekirdağ,1988.
* Soya, H., R. Avcıoğlu, H. Geren. Yembitkileri. HASAD Yayıncılık Ltd. Şti., 1997.
* Açıkgöz, E. Yem Bitkileri.(3.Baskı) Uludağ Üniv. Güçlendirme Vakfı Yayın No:182, VİPAŞ AŞ. Yayın No:58, 2001.
* FAO. Legume inoculants and their use. FAO, Rome, 1984.



Yazarlar: Prof.Dr.Adnan ORAK, Arş. Gör. Ertan ATEŞ

Bu konuyu yazdır

  Sulu Tarım Yöntemi
Yazar: Mr.Muhendis - 02-15-2010, 07:45 PM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Doğal yağışlarla düşen ve toprakta biriktirilen suyun yeterli olmadığı yerlerde, sulama ile yapılan tarım şekline sulu tarım denir.

Yıllık yağışın 250-300 mm 'den aşağı olduğu yerlerde, sulama yapılmadan kültür bitkisi yetiştirmek mümkün değildir. Toplam yağışın 250-1000 mm olduğu yerlerde sulama yapılmadan bazı kültür bitkileri yetiştirilebilir. Ancak toplam yağış yeterli gibi görünse de, yaz aylarında bitkilerin terleme ile su kaybetmesi, buna karşılık sıcakların yüksek olduğu bu dönemde yağışın yetersiz olması su açığını ortaya çıkarmaktadır. Bu bölgelerde yüksek verim alabilmek için sulama yapmak gerekmektedir.

Sulama yapılsa da bazen yeterli verim alınamamaktadır. Çünkü sulama yapılan alanlarda tuzluluk gibi bazı sorunlar görülmektedir. Bu nedenle toprak-su-bitki ilişkileri iyi bilinmelidir.


Sulamanın Faydaları

1) Verim artar.

2) Yetiştirilecek bitki çeşidi artar.

3) Yılda 2-3 ürün alınabilir.


Aşırı Sulamanın Zararları

1) Topraktaki besin maddeleri yıkanır.

2) Topraktaki tuzlanma artar.

3) Taban suyu yükselir.

4) Bitkiler dayanıksız olur.

5) Fazla su kullanımından dolayı maliyet artar.

Bu konuyu yazdır

  OMÜ Ziraat Fakültesi 2009 - 2010 öğretim Yılı Bahar Yarıyılı Haftalık Ders Programı
Yazar: Mr.Muhendis - 02-15-2010, 06:22 PM - Forum: Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi - Yorum (14)

Aşağıdaki bağlantıdan indirebilirsiniz.


BURDAN

Bu konuyu yazdır