Hoşgeldin, Ziyaretçi
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.

Kullanıcı Adı
  

Şifreniz
  





Forumda Ara

(Gelişmiş Arama)

Forum İstatistikleri
» Toplam Üyeler 56.782
» Son Üye Eren225
» Toplam Konular 12.173
» Toplam Yorumlar 30.187

Detaylı İstatistikler

Kimler Çevrimiçi
Şu anda 2033 aktif kullanıcı var.
» (0 Üye - 2028 Ziyaretçi)
Applebot, Bing, Facebook, Google, Yandex

Son Yazılanlar
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 57.530
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.882
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 466
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 5.065
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 59.700
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.472
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.963
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.371
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.605
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.629

 
  Transpozon Nedir
Yazar: Mr.Muhendis - 04-18-2010, 09:17 AM - Forum: Tarımsal Biyoteknoloji - Yorum Yok

Transpozonlar bir hücrenin genomunda farklı yerlere, transpozisyon olarak adlandırılan bir süreçle hareket edebilen DNA dizileridir. Bu süreç ile mutasyonlara ve genomdaki DNA miktarının değişmesine neden olurlar. Çeşitli hareketli genetik elemanlar mevcuttur, bunlar transpozisyon mekanizmalarına göre sınıflandırılırlar. Retrotranspozonlar (veya Sınıf I transpozonlar) bir RNA ara ürün aracılığıyla kendilerini kopyalayarak hareket ederler. DNA transpozonları (veya Sınıf II transpozonlar) bir RNA ara ürün kullanmaz. Tranpozonların kimi kendini kopyalayarak, kimi kendini çevreleyen DNA'dan kesip çıkarıp başka bir yere taşıyarak hareket eder. Bu özelliklerinden dolayı, bilim adamları transpozonları canlılardaki DNA'yı değiştirmek için bir araç olarak kullanırlar.

Barbara McClintock 1940'ta transpozonları ilk olarak mısır bitkisinde keşfetmesinden dolayı 1983'te Nobel ödülü almıştır. Transpozonlar, insan dahil, ökaryotik canlıların genomunun önemli bir bölümünü oluştururlar.

Transpozonların hareket tipleri

Transposonlar transpozisyon mekanizmalarına göre iki sınıfa ayrılırlar:

* Sakınımlı transpozonlar (ing. conservative transposons) hareket edince eski yerde tranpozon kalmaz, yani transpozon sayısı sabit kalır. "Kes-yapıştır" tipi bir mekanizmayla hareket ederler.
* İkilenmeli transpozonlar (ing. replicative transposons) genomda her hareket edişlerinde kendilerinin yeni bir kopyasını oluştururlar. "Kopyala-yapıştır" tipi bir mekanizmayla hareket ederler. Çoğalmalı transpozonların bir alt grubu retrotranspozonlardır, bunların çoğalmasında bir RNA ara adımı vardır. DNA transpozonlarında çoğalma mekanizmasında RNA bulunmaz.

Transpozonların hareket mekanizmaları

Tranpozonlar kullandıkları enzimler bakımından iki ana gruba ayrılabilirler. RNA ara ürün aracılığıyla hareket eden retrotranspozonlar RNA'nın DNA'ya çevriyazan ters transkriptaz enzimini kullanırlar. DNA transpozonlarının hareketi ise transpozaz enzimi ile gerçekleşir.

Retrotransposonlar (Sınıf I transpozonlar)

Retrotransposonlar kendilerini kopyalayıp sonra bu kopyalarını genomda çeşitli yerlere yerleştirirler. Retrotranspozonlar önce transkripsiyon yoluyla kendilerini bir RNA molekülü olarak kopyalarlar, sonra bu RNA (çoğu zaman transpozon tafından kodlanan) bir ters transkriptaz tarafından tekrar DNA'ya dönüştürülür ve genoma geri sokulur.

Retrotransposonlar uzun uç tekrar dizilerine (ing. Long Terminal Sequence; LTR) sahip olup olmadıklarına göre iki gruba ayrılırlar: LTR'li retrotranspozonlar LTR dizilerinde promotörler ve retrotranspozisyon için gerekli olan en az iki enzimin genleri bulunur. LTR'siz retrotranspozonlar da promotör içerirler ve RNA polimeraz II tarafından çevriyazılabilirler (transkripsiyonları yapılabilir). LTR'siz retrotranspozonlara örnek olarak LINE ve SINE dizileri gösterilebilir:

* LTR'li retrotranspozonlar retrovirüslere çok benzerler ama virüs olarak paketlenmelerini sağlayan env genine sahip değildirler. Env genini edinmek veya kaybetmek yoluyla birbirlerine dönüşebilirler. Virüs benzeri retrotranspozonlar paketlenemedikleri için başka hücrelere bulaşmazlar. LTR'li retrotranspozonlar insan genomunun %8'ini oluştururlar.
* LINE dizileri (ing. Long interspersed nucleotide elements kısaltması), yaklaşık 6500 bç uzunluğundadır. Bunlar iki gen şifreler: ters transkriptaz ve entegraz (transpozaz). LINE'ler RNA polimeraz II tarafından çevriyazılır. Virüs benzeri retrotranspozonlardan farklı olarak uzun uç tekrarları (LTR) yoktur. İnsan genomunda bulunan 900.000 LINE dizisi, genomun %21'ini oluşturur.
* SINE dizileri (ing. Short interspersed nucleotide elements kısaltması) kısa (100-400 bç) DNA dizileridir, RNA polymeraz III tarafından çevriyazılmış bazı hücresel RNA'ların ters transkripsyonu sonucunda genoma dahil olmuşlardır. Bunların en iyi bilinen örnekleri Alu elemanlarıdır. Kendileri ters transkriptaz geni içermeseler de LINE'lerin ters transkriptazları onların da çoğalmasını sağlar. İnsan genomunda bulunan yaklaşık bir milyon SINE dizisi, genomun %13'ünü oluşturur.

DNA transpozonları (Sınıf II transpozonlar)

DNA transpozonlarının transpoziyon mekanizmasında, retrotransposonlardan farklı olarak, RNA yer almaz. Bu mekanizma ile hareket eden transpozonlarda bulunan bir transpozaz, bir de rezolvaz enzimi bulunur (bazılarında bu iki fonksiyon bir proteinde bütünleşmiştir). DNA transpozonlarının iki ucundaki ters yönlü dizi tekrarları transpozaz enziminin rekombinasyon işlemi için gereklidir. Bir DNA parçası transpozaz enzimini şifrelemese (veya mutasyonla kaybetmiş olsa) dahi bu bu ters yönlü tekrarlara sahip olursa yardımcı bir transpozonun tranpozaz enzimi aracılığıyla genomda hareket etmeye devam edebilir. Transpozaz, transpozonun iki ucundaki DNA'yı ve hedef noktasındaki DNA'yı keserek genomdan tranpozonu çıkarır ve yeni konumuyla bütünleştirir (entegre eder). Rezolvaz enzimi entegrasyon aşamasında gereklidir, tek zincirli kesikler yaratarak transpozon DNA'sının onu çevreleyen DNA ile düzgün bir şekilde bütünleşmesini sağlar.

DNA transpozonlarının bazıları "kes yapıştır" yoluyla, bazıları ise "kopyala yapıştır" yoluyla hareket eder. Hangisinin olduğu transpozon enziminin verici transpozon uçlarındaki DNA'nın bir mi iki mi zincirinden kestiğine bağlıdır. Transpozazlar hedef yerdeki DNA'yı yapışkan uçlar yaratacak şekilde kaymalı (ing. staggered) keser, transpozon DNA'sını da (bir veya iki zincirden) keser ve onu hedef yerindeki DNA zincirlerine bağlar. Konak hücreye ait olan DNA polimeraz açık kalmış tek zincirli yerleri doldurur, DNA ligaz da şeker-fosfat zincirini kapayınca transpozisyon tamamlanmış olur.

Kimi transpozon DNA molekülünün herhangi bir yerine bağlanabilir, dolayısıyla traspozonun hedefi genomda herhangi bir yerde olabilir, kimi transpozaz ise kendine özgün dizilere bağlanır.

DNA transpozonları yapılarına bağlı olarak iki ana gruba ayrılabilir: Birleşik tranpozonların (örneğin bakterilerdeki Tn5, 9, 10, 903 ve 1681) iki ucunda biribirine çok benzer ama ters yönlü (evrik) diziler, "insersiyon dizileri" (ing., insertion sequence; IS) bulunur. Bu IS dizileri oldukça uzundurlar, transpozisyon için gerekli olan tranpozaz ve entegraz enzimlerinin genlerini kodlarlar. İki IS dizisi arasında ayrıca bir veya birkaç antibiyotik direnç geni bulunur. Her bir IS dizisi hem tek başına hem de yakınındaki öbür IS dizisi ile birlikte hareket etme yeteneğine sahiptir; beraber hareket ettiklerinde aralarında bulunan DNA bölgesini de taşırlar. Ortamda antibiyotik bulunması halinde aradaki antibiyotik direnç geninin taşınabildiği gözlemlenebilir, çünkü bu taşınma olayları konak bakteriye bir selektif avantaj sağlar. Bazı durumlarda, eğer genomda pek çok transpozon varsa, hareket eden bir IS, antibiyotik direnç geninin öbür yanindaki IS ile birlikte hareket etmek yerine, öbür tarafındaki bir IS ile hareket edebilir; bu durumda ikisi arasında yer alan bazı genler genomda başka bir yere taşınabilir.

Birleşik transpozonlar hareket ettiklerinde ikilenmezler.

Karmaşık tranzpozonların (örneğin bakterilerdeki Tn1, 3, 4, 7, 501 ve 551 ve bakteriyofaj Mu'nun) iki ucunda da tekrar eden diziler vardır ama bunlar kısadır (30-40 baz çifti), bu diziler arasında transpozaz ve antibiyotik direnç geni yer alır. Transpozonun hareketinde bu genlerin hepsi beraber hareket ederler. Bu sınıfta yer alan transpozonlar ikilenerek hareket ederler, yani hareketlerinin sonucunda genomdaki kopya sayıları artar.

Sınıf III transpozonlar

Minyatür Evrik Tekrarlı Traspozabl Elemanlar (ing. Miniature Inverted-repeats Transposable Elements; MITE), Sınıf II (DNA) transpozonlarına benzerler ama çok küçüklerdir (100-500 bç), transpozisyonları için gerekli olan genleri bulundurmazlar. Genomda bulunan başka transpozonların transpozazları aracılığıyla hareket ettikleri sanılmaktadır. İlk bitkilerde keşfedilmişler,[7] sonra insan dahil çeşitli başka canlı gruplarında da bulundukları görülmüştür. Pirinç genomunun %6'sı MITE'lerden oluşur. İnsan genomunda bulunan 100.000 MITE, genomun yaklaşık %1'ini oluşturur.

Transpozon Örnekleri

* Transpozonlar ilk defa mısır bitkisinde Barbara McClintock tarafından 1948'de keşfedilmiştir, bu keşfinden dolayı ona 1983'te Nobel ödülü verilmiştir. McClintock bu tranpozonların neden olduğu insersiyon, delesyon ve translokasyonları farketmiştir. Genomda meydana gelen bu değişiklikler, örneğin mısır tanelerinin renginin değişmesine yol açabilir. Mısır genomunun %50'si transpozonlardan oluşmaktadır. McClintock'un tasvir etmiş olduğu Ac/Ds systemi retrotranspozonlardır.
* Sirke sineği Drosophila melanogaster 'de bulunan bir transpozon ailesi P elemanları olarak adlandırılır. Bu transpozonun bu böcek türünde ilk defa 20. yy ortalarında belirmiş oldukları sanılmaktadır. Yapay P elemanları kullanarak Drosphila genomuna gen sokma teknolojisi geliştirilmiştir.
* Bakterilerdeki transpozonlar, transpozisyon işlevini sağlayan transpozaz genine ek olarak çoğu zaman bir de antibiyotik direnç geni taşırlar. Bakterilerde transpozonlar kromozomdan plazmitler arasında gidip gelebilirler. Antibiyotik dirençli bakterilerin oluşmasına transpozonlar önemli rol oynar. Antibiyotik direnci gibi ek bir gen taşıyan bakteriyel transpozonlar Tn ailesine aittir. Ek geni olmayanlara insersiyon dizisi denir.
* insanlarda en yaygın transpozon Alu dizisidir. Yaklaşık 300 nükleotit uzunluğunda olan Alu dizisinden insan genomunda yaklaşık bir milyon adet bulunur.
* Bazı virüsler transpoziyon yolu ile konak hücrenin DNA'sının içine girerler. Mu fajı transpozisyonu DNA yollu replikatif transpozisyonun en iyi bilinen örneğidir. Onun transpozisyon mekanizması homolog rekombinasyona benzer. AIDS hastalığının etmeni olan HIV ise RNA yollu replikatif transpozisyonun bir örneğini oluşturur.

Hastalığa neden olan transpozonlar

Transpozonlar mutajendir, konak hücrenin genomuna çeşitli yollardan zarar verirler:

* İşlevsel bir genin içine giren bir traspozon büyük olasılıkla o geni çalışmaz kılar.
* Bir transpozon bir geni terk ettiği zaman geride kalan boşluk muhtemelen doğru tamir edilmeyecektir.
* Aynı dizinin pekçok kopyasının olması (Alu dizilerinde olduğu gibi) mitoz sırasında

kromozomların doğru eşleşmesini engelleyebilir, bunun sonucunda eşitsiz çaprazlama meydana gelir, bu kromozom ikilenmesinin başlıca nedenidir.Transpozonlar tarafından sıkça meydana gelen hastalıklar arasında hemofili A ve B, porfiri, kanser yatkınlığı ve Duchenne muskuler distrofi sayılabilir.

Ayrıca, çoğu transpozonda tranzpozaz geninin ifadesini sağlayan promotör, yakında bulunan konak hücre genlerinin uygunsuz ifadesine neden olur, bu da hastalıklara yol açabilir.

Transpozonlarin evrimi

Transpozonların evrimi ve genom evrimine olan etkileri halen etkin bir araştırma konusudur. Transpozonlar canlıların her dalında bulunur ancak kökenleri bilinmemektedir. En son ortak atada ortaya çıkmış olabilecekleri gibi bağımsız olarak pek çok kere oluşmuş olabilirler, veya bir kere oluşup sonra yatay gen transferi ile diğer biyolojik alemlere yayılmış olabilirler. Transpozonlar bazen konaklarına fayda sağlayabilseler de genel olarak bencil DNA olarak, yani konak hücrenin DNA'sında yaşayana parazitler olarak değerlendirilirler. Bu bakımdan virüslere benzerler. Nitekim, retrotranspozon ve retrovirüslerin kopyalanmasındaki benzerlikler ortak bir atadan evrimleşmiş olduklarına dair spekülasyonlara yol açmıştır.

Aşırı transpozisyon bir genomu çalışmaz hale getirebileceğinden çoğu organizma transpozisyonu dayanılır bir seviyede tutmak için mekanizmalar geliştirmiştir. Örneğin, nematod Caenorhabditis elegans 'da RNA enterferans (RNAi) için gerekli olan bazı genler tranpozisyona da engel olurlar. Aşırı transpozisyondan dolayı konak organizmanın ölmesi transpozonun da varlığına son vereceği için transpozonlar da kendi hareketliliklerini kontrol altında tutarlar. Örneğin bakteriyel transpozonlar genelde yalnızca metillenmemiş DNA'ya kendilerini kopyalarlar. DNA kopyalandıktan kısa bir süre sonra metillendiği için transpozisyon çoğalan hücrelerde ve ancak bu kısa zaman aralığında mümkün olur.

Uygulama

Moleküler biyolojide transpozonlar bir mutasyon aracı olarak kullanılır. Transpozon içine girdiği geni hem çalışmaz hale getirir, hem de çalışmaz hale gelmiş genin kolayca bulunmasını sağlar.

Bazen bir transpozon bir genin içine girmesi onu tersinir bir şekilde inaktive eder; transpozaz aracılığıyla tranpozon genden çıkartılması genin fonksiyonunun geri gelmesini sağlar. Bitkilerde böylece birbirine komşu hücrelerin farklı genotipleri olabilir. Bu özellik sayesinde araştırmacılar bir hücrenin işlevini yerine getirmesi için bir genin o hücrenin içinde mi, yoksa başka bir hücrede mi çalışıyor olmasının yeterli olduğunu ayıredebilirler.

Bu konuyu yazdır

  Hayvancılıkta Biyoteknoloji ve Suni Tohumlama Çalışma Soruları
Yazar: Zooteknist - 04-18-2010, 09:03 AM - Forum: Sınav Soruları - Yorum Yok

1)Biyoteknolojinin tanımını yaparak, biyoteknolojiden beklentileri açıklayınız.
2)Biyoteknolojinin oataya çıkardığı kuşkular nelerdir? Yazınız.
3)Biyoteknolojinin hayvan ıslahı üzerine olumlu ve olumsuz etkileri nelerdir? Yazınız.
4)Türkiye'de biyoteknoloji alanında faaliyet gösteren şirketlerin dağılımı nasıldır?
5)Suni tohumlama nedir? Suni tohumlama etkinliğinin arttırılması için neler yapılmalıdır?
6)Suni tohumlama yöntemleri nelerdir? Bilgi veriniz.
7)Embriyo üretimi nedir? Embriyo üretiminin ıslah açısından önemini anlatınız.
8)Embriyo transferinin hayvan ıslahı açısından önemini belirterek enbriyo transferinin etkinliğini arttırma yollarını yazınız.
9)Gebeliğin teşhisi nasıl yapılır? Doğumun teşvik edilmesi veya geciktirilmesinin amaçları nelerdir? Yazınız.
10)Doğum kontrolü nasıl yapılır?
11)Kızgınlığın senkranizasyonu nedir? Nasıl yapılır? Önemi nedir?
12)Transgenik hayvan üretimi aşamalarını yazınız.
13) Biyoteknoloji nedir? Biyoteknolojinin hayvan ıslahı açısından önemini açıklayınız.
14) Transpozonlar hakkında bilgi veriniz.
15) Biyoteknolojinin Dünya'da ve Türkiye'de gelişimini anlatınız.
16) Hücreleri kaynaklarına göre sınıflandırınız ve açıklayınız.
17) Suni tohumlamanın yararları ve mahsurları hakkında bilgi veriniz.
18) Aşı nedir? Aşılama yöntemlerini yazınız.
19) Vektör nedir? Vektör çeşitlerini maddeler halinde yazınız.

Bu konuyu yazdır

  Su Ürünleri Yetiştiriciliği Çalışma Soruları
Yazar: Zooteknist - 04-18-2010, 08:52 AM - Forum: Sınav Soruları - Yorum Yok

1) Aşağıdaki soruları doğru-yanlış şeklinde cevaplayınız, yanlış olanları düzeltiniz:
Van Gölünde en çok bulunan türler kerevit ve inci kefalidir (.........)
Erkek balıkların cinsiyet organı dışarı çıkık vaziyettedir (........)
Alabalık yetiştiriciliğinde su sıcaklığı 20 C'nin altında olmalıdır (........)
Kerevitler yürürken ve yüzerken ileriye doğru giderler (.........)
Çipura yetiştiriciliğinde yavru balıklar büyüdükçe ağdaki göz açıklıkları da büyür (........)

2) Aşağıdaki cümleleri uygun kelimelerle doldurunuz:
En zehirli balık ......................
Türkiye'de su ürünleri üretiminin yetiştiricilik kısmı avcılık kısmının .............. katıdır.
Dünya su ürünleri üretiminin %65-70'ini .................. oluşturur.
Alabalık erkekleri ............ yaşında damızlıkta kullanılabilir.
Türkiye'de kişi başına yıllık balık tüketimi .............. kg'dır.


3) Aşağıdaki soruları cevaplayınız:
Balık yetiştiriciliğinde dikkat edilmesi gereken 4 maddeyi yazınız.
Balıklarda osmoregülasyon olayını açıklayınız.
Balıklarda erkek ve dişi ayırımını maddeler halinde yazınız.

Bu konuyu yazdır

  Yazlık Sebze Yetiştiriciliği Çalışma Soruları
Yazar: ziraatci2941 - 04-18-2010, 07:16 AM - Forum: Sınav Soruları - Yorum (1)

1) Domates tiplerini ve özelliklerini yazınız.

2) Patlıcan yetiştiriciliğinde toprak hazırlığı, dikim mesafesi ve sıcaklık isteğini açıklayınız.

3) Açıkta sebze yetiştiriciliğinde kullanılan destekleme sistemleri nelerdir ?

Bu konuyu yazdır

  Budama Teknikleri Çalışma Soruları
Yazar: 13UR4K - 04-17-2010, 08:18 PM - Forum: Sınav Soruları - Yorum (1)

1. Yaz budaması ile kış budaması hakkında bildiklerinizi yazınız. (karşılaştırarak)

2. Trabzonhurması ve şeftalide hangi tebiye sistemi yapılır, anlatınız.

3. Tepe kesimleri ve seyreltme neden yapılır ?

4. Elma ile kiraz arasında ki budama işlemi farkını karşılaştırarak anlatınız.

Bu konuyu yazdır

  Yıllara Göre Fındık Alım Fiyatları
Yazar: Mr.Muhendis - 04-17-2010, 06:52 PM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum Yok

Fındık Fiyatları - 2010 Fındık Fiyatları - illere Göre Fındık Fiyatları

[Resim: 9stchc.gif]

[Resim: 5jvhq8.gif]

Bu konuyu yazdır

  Domates Yetiştiriciliği
Yazar: Mr.Muhendis - 04-17-2010, 12:29 PM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum (2)

1. GİRİŞ

Domates Peru civarında çıkarak muhtelif memleketlerde ve yaklaşık 1900 yıllarında Adana’da yetiştirilmeye başlanmıştır.

Ucuz ve bol vitamin kaynağı olan domates besleyici ve lezzetli özelliğinden dolayı dünyanın birçok ülkesinde en çok üretilen sebzelerdendir. Turfanda olarak yetiştirilebilmesi nedeni ile her mevsimde tüketilebilmektedir. İçinde A, B1, B2, C, K vitaminleri, niacin, protein, yağ, karbonhidrat, potasyum, kalsiyum ve demir bulunur. Taze olarak yenildiği gibi salça, domates suyu, konserve turşu, reçel, ketçap, şeklinde de değerlendirilebilmektedir. Tek yıllık bir bitkidir. 5-6 kg domatesten yaklaşık 1 kg salça elde edilebilir. 250-400 bin adet tohumu 1 kg gelir.

2. ÇEŞİTLER

Bölgemiz için en uygun çeşitlerden pearson ve Sc 2121 domates çeşitlerinin yetiştirilmesi önerilebilir. Bu çeşitle birlikte GAP-BKİB’nın 1987-1992 yılları arasında Şanlıurfa-Koruklu Tarımsal Araştırma İstasyonunda yaptırmış olduğu denemeler sonucunda da Sofralık-Start F1, Epona F1, Açık döllenen-Red Top, Sc2121, Kiraz domatesi denemelerinde de S.Million ve S.Gold gibi çeşitler tavsiye edilmektedir.

Pearson: Yuvarlağa yakın oldukça düzgün şekilli kırmızı renkli eti dolgun, çok lezzetli, şartlara kolaylıkla adapte olabilen çeşittir. Vejetasyon süresi uzundur. Sofralık olduğu kadar kuru maddece zengin olması ile salçalığa da fevkalade elverişlidir. Salça renginin tabii olarak kırmızı olması beğenilmektedir. 1 kg ortalama 7-9 adet gelmektedir. Nakliye ve Verticellium hastalığa karşı dayanıklıdır.

Sc.2121: Geçci ve erkenci çeşitlerinin olması üretimde devamlılığı sağlaması bakımından avantajlıdır. Ayrıca meyve kalitesi yüksek, nakliyeye dayanıklı yüksek verimli ve sofralık bir çeşittir.

3. İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ

3.1. İklim İsteği

Domates ılık ve sıcak iklim meyvesidir. Soğuklardan çok zarar görür. Sıcaklık -2,-3 ° C düştüğünde bitki tamamen ölebilir. Gereğinden fazla sıcaklık ve nem ise bitkide hastalıkların meydana çıkmasına, sıcak ve kuru rüzgarlarda, fazla miktarda çiçek dökülmesine sebep olur.

Domateslerde normal bir gelişmenin meydana gelebilmesi için, sıcaklığın en az 16-19 ° C’lerde olması denemelerden anlaşılmıştır. Sıcaklık 13 ° C’nin altına düştüğünde olgunlaşmanın geciktiği ve mahsul miktarının çok azaldığı görülmüştür. Domates çiçek tozları 10 ve daha yukarı derecelerde, en iyi olarak 27 ° C civarında istenilen şekilde çimlenerek döllenme yapabilmektedir. Yüksek sıcaklıklarda bitki döllenme yeteneğini ve gelişmesini kaybetmektedir.

3.2. Toprak İsteği

Domatesin toprak isteği; kumludan killiye kadar her tür toprakta yetişebilir. Derin, geçirgen su tutma kabiliyeti iyi humus ve besin maddelerince zengin tınlı toprakları sever. Kumlu tınlı topraklarda erken ürün verir. Çorağa oldukça dayanıklıdır. En uygun toprak reaksiyonu pH 6.5 civarındadır.

4. YETİŞTİRME TEKNİĞİ

4.1. Ekim Nöbeti

Kışlık sebzelerden sonra domates ekilebilir. Baklagiller domates için iyi bir ön bitkidir. Domates dikilen bir yere, en az 5 yıl domates dikilmemelidir. Bölge’mizde domatesle nöbete girebilecek bitkiler pamuk ve buğdaygillerdir. En iyi ekim nöbeti; Buğday+2.ürün+Domates şeklinde uygulanabilir.

4.2. Toprak Hazırlığı

Domates bitkisi derin köklü bir bitki olduğu için, toprağın derin sürülerek, dikkatle hazırlanması gerekir.

Sonbaharda pullukla derince sürülen tarla ilkbaharda ve uygun tavda yine pullukla sürülür. Sürümle birlikte 2-4 ton yanmış ahır gübresi atmak yararlı olur. Sonra tırmık, tapan veya diskaro çekilerek kesekler kırılır.

Domates yetiştiriciliğinde sıra arası ve sıra üzeri mesafesi çeşidin yer ve sırık olmasına göre değişmektedir.

4.3. Ekim ve Dikim

Ekim yapılırken metrekareye 5-6 gr tohum gelecek şekilde sıravari veya serpme olarak yapılır. Sıravari en iyi yoldur. Ekimden sonra tohumların üzeri 1 cm kadar kalınlıkta harçla örtülür ve hafifçe bastırılarak süzgeçli kovalarla tohumların bulunduğu kısma inecek kadar çimlenme suyu verilir.

Yer domatesi için sıra arası 140-150 cm sıra üzeri 40-50 cm sırık domateslerde ise sıra arası 75-80 cm, sıra üzeri 40-50 cm olacak şekilde dikim yerleri hazırlanmalıdır.

Tohumlar çimlenip 5-6 yapraklı olduktan sonra hazırlanan karıklara 40 cm aralıkla fide çukurlarına son donların kalktığı Nisan ayının ikinci haftasında bu çukurlara fideler dikilir. Dikim, fidelerin 2/3’ü toprağa girecek şekilde yapılır. Daha sonra karıklara can suyu verilir. 3-4 gün sonra kontrol edilerek tutmayan fideler yenilenir.

4.4. Gübreleme

Uzunca bir vejetasyon süresi isteyen ve uygun şartlarda üzerinde sayı ve ağırlık itibarı ile bol mahsul bulunan domatesler yetiştirildikleri toprağın besin maddelerince zengin olmasını isterler. Domates yetiştiriciliğinde bilhassa erken mahsul almada fosforlu gübrelerin mühim rol oynadıkları bilinmektedir.

Bölgemizde Şubat ayı içinde önce dekara 2-3 ton iyi yanmış çiftlik gübresi, fosforlu gübre triple süperfosfat formunda ve dönüme 22 kg olarak verilmelidir. Bu gübre dikimle beraber açılan bantlara serpilir. Azotlu gübre amonyum sülfat formunda ve dekara 56 kg olarak serpme şeklinde yarısı dikimle diğer yarısı da birinci sulamadan önce toprağa hafifçe serpilir.

4.5. Sulama

Kültür bitkileri arasında bilhassa meyveleri yenen sebzelerde sulama, tohumların çimlenme devresi, gelişme devresi ve nihayet mahsul devresi olmak üzere başlıca üç esas devrede önemli rol oynar.

Domates yetiştiriciliğinde bitkiler üzerinde ilk meyveler görülünceye kadar mümkün mertebe sulamadan kaçınılır. Bu devreye kadar çapa yapılır. İlk meyveler görüldükten sonra sulama önem kazanır ve mevcut şartlara göre uygun periyotlarla yeteri kadar sulama yapılmalıdır. Nihayet olgunluk devresine girip hasat başladıktan sonra bu devrede pratik bir kaide olarak her toplamayı takiben mutlaka su verilmelidir.

Sulama yapılırken mümkün mertebe suyun bitkinin yapraklarına değmemesine özen gösterilmeli yoksa yapraklar çamurlanır ve hastalığa yakalanması kolaylaşır.

Bölgemizde domatesin su ihtiyacı genel olarak şöyle bir dağılım gösterir;

* Mayıs ayında 10 gün arayla 3 su
* Haziran ayında 7 gün arayla 4 su
* Temmuz ayında 6 gün arayla 5 su
* Ağustos ayında 7 gün arayla 4 su
* Eylül ayında 15 gün arayla 2 su olmak üzere toplam 18 su verilmelidir.

4.6. Bakım

Fideler esas yerlerinde gelişmeye başladığı andan itibaren yaklaşık 2 hafta sonra birinci çapa yapılır. Birinci çapadan 2-3 hafta kadar sonra ikinci çapa yapılır. Yabancı otlar yok edilir. Kaymak tabakası kırılır ve toprağı havalandırmak topraktaki rutubeti muhafaza etmek maksadıyla sıra aralarında birkaç defa çapa yapmak çok faydalıdır.

Ayrıca sulamada su yolu üzerine düşen dallar masura üzerine alınır ve boğaz doldurma işlemi yapılır.

5. Hastalıkları, Zararlıları ve Mücadelesi

5.1. Domates Hastalıkları

Domates hastalıklarını etmenlerine göre fizyolojik ve virüs gibi patojenlerin sebep olduğu patojenik hastalıklar olmak üzere iki gruba ayırabiliriz.

Fizyolojik etmenlerin sebep olduğu arazlar:

* Güneş yanığı, çiçek dökülmeleri, meyvelerde çatlama, çiçek burnu çürüklüğü, su ve toprakla temas eden meyvelerde diğer patojenlerle beraber çürümelerdir.
* Bunlar daha çok; çevre şartlarından, fazla sulamadan ve beslenme bozukluğundan ileri gelmektedir. Ayrıca solgunluk hastalığı, Antroknoz, erken yanıklık gibi hastalıklar görülebilir.

Solgunluk

Bitkide toprak üstü aksamının turgor durumunu kaybetmesi sonucunda solması dal ve yaprakların toprağa doğru sarkması şeklinde kendini gösterebilir.

Bunun için; sertifikalı temiz tohum kullanmak tohumları ilaçladıktan sonra ekmek, konukçu olan bitkiyi en az iki sene münavebeli yetiştirmek bir mücadele metodudur.

Antroknoz

Olgun meyvelerde hafif batık, sulanmış dairesel lekeler görülür. Yaşlı lekeler 12 mm çapında koyu ve deri gibidir.

Erken Yanıklık

Yaşlı yapraklar üzerinde 6-12 mm irilikte ölü lekeler oluşur. Kahverengi ve düzgün halkalar şeklindedir.

Mildiyö

Yapraklar üzerinde küçük soluk yeşil ya da sarımsı lekeler belli eder ve yayılarak siyahlaşır. Bitkinin ölümüne neden olur.

Bunlar için etkili madde zıneb maneb olan ilaçlar kullanılmalıdır.

5.2. Zararlıları

Dana Burnu

Fidelerin kök boğazı kısımlarından kemirerek kurumalarına neden olur. Kepekli ilaçla mücadele yapılmalıdır.

Kırmızı Örümcek

Yaprakların öz suyunu emerek bitkilerin gelişmesine yaprakların sararıp, kuruyup, dökülmesine sebep olur.

Yaprak bitleri, Bozkurtlar, kök ur nematodu domates için birer zararlıdır. İlaçla mücadelesi yapılabilir (Malathion, Acorisıtin önerilebilir). Ayrıca bitki koruma şubesine başvurulmalıdır.

6. Hasat, Harman ve Depolanması

Domates sabahları veya akşam üzeri toplanır. Hasat çeşidin erkenciliği, yetiştirme, bakım şartları ve gönderilecek pazarın uzaklığı gibi çeşitli faktörler göz önünde tutularak hasat yapılmalıdır.

Mahallinde değerlendirilecek veya yakın pazarlara gönderilecek domatesler büyük bir çoğunlukla ya tam olum devresinde veya buna çok yakın bir devrede toplanır.

Buna karşılık uzak pazarlara gönderilecek domatesler yolda geçecek süre ve olgun domateslerin ambalaj kapları içerisinde, sarsıntı veya tazyik neticesinde çatlamaları ve ezilmeleri düşünülerek, kırmızı, pembe hallerinde toplanır.

Meyvelerin koparılması gelişigüzel yapılmamalıdır. Bilhassa olgun domateslerin koparılmasında meyve avuç içerisine alınarak sapı etrafında hafifçe döndürülmek suretiyle ya küçük sapı ile birlikte veya sapsız olarak zedelenmeden koparılmalıdır. Kasaları fazla üst üste gelmemek kaydıyla düzgünce yerleştirilmelidir.

7. Verim ve Maliyet

Verim

Açıkta domates üretiminden 3600-4000 kg/da ürün alınmaktadır.

Maliyet

Bir dekar domates üretimi için 206.78 sa/da insan işgücü, 2.22 sa/da makine işgücü gerekmektedir.

Bu konuyu yazdır

  Biber Yetiştiriciliği
Yazar: Mr.Muhendis - 04-17-2010, 12:27 PM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum (6)

1. GİRİŞ

Biber önemli sebzelerden biri olup, taze ve salça halinde yemeklere renk verir. Ayrıca salata, turşu ve toz halinde bol miktarda değerlendirilir. Yeşil biber denilince, C vitamini akla gelir; içeriğinde bulunan “capsicin” maddesinin oranına göre meydana gelen acılık iştahı arttırıcı vasfı ile birlikte sindirim sistemine bir çeşit dezenfekte edici madde olarak ayrı bir önem taşımaktadır.

İç pazarla birlikte son yıllarda orta ve kuzey Avrupa ülkelerine istenilen çeşidin ihracatının ümit verici olması ile ekim sahaları ve ürünlerin miktarı gün geçtikçe artmaktadır.

2. ÇEŞİTLER

Harran Ovasında Çukurova Üniversitesi Koruklu Araştırma İstasyonunda yapılan araştırma da; 1.İnce tatlı sivri, 2.Çarliston Bağcı, 3.11-B-14, 4.Birecik ve 5.Ege acı sivri biberleri kullanılmış ve en yüksek 1990 yılı bir yıllık sonucuna göre 11B-14 çeşidinden elde edilmiştir.

Bu çeşitten 8072 kg/da verim elde edilmiştir. Ayrıca Bölge’ye adapte olmuş ve oldukça tüketimi fazla olan yerli çeşitlerinde de ortalama 7000 kg/da verim alınmıştır.

Ülkemizin bir çok yerinde yetiştirilen Biber çeşitleri şunlardır ;

Sivri Biberler: Bu grupta uzun, narin yapılı, genelde orta koyulukta yeşil renkli, ince duvarlı, genelde tatlı bazen acı biberlerle, daha koyu yeşil, daha kalın duvarlı, oldukça sert dokulu, daha kısa boylu, acı ve tatlı çeşitleri içeren uzun koyu yeşil biberler yer almaktadır.

Çarliston Biberler: Uzun biberler yer almakla beraber daha iri, daha kalın duvarlı ve etli olduklarından ayrı bir grup teşkil etmektedirler. Sarı ve yeşil renkli çeşitleri olduğu gibi lezzetleri de acı veya tatlı olmaktadır.

İri kırmızı Biberler: Uzun, kırmızı renkli biberlerin bulunduğu gruptur. Özellikle acı olanlar daha ziyade kırmızı toz biber üretiminde ve aynı zamanda pastırma yapımında geniş ölçüde kullanılır. Bu grupta yer alan daha tatlımsı çeşitler ise çoğunlukla biber salçası yapımında ve evlerde özel şekilde hazırlanan turşu yapımında kullanılır.

Dolmalık Biberler: Yuvarlak iri biberler grubunu teşkil eden bu biberler sarı veya muhtelif tonda yeşil renklidirler. Renk, irilik ve duvar kalınlıkları oldukça değişiklik gösterir.

Konik Biberler: Yeşil veya sarı renkli, kalın duvarlı, çoğunlukla tatlı bazen acı olan bu biberler tamamen kızardıklarında daha ziyade biber salçası ve kırmızı toz biber yapımında kullanılır.

Domates Biberleri: Şekli domatese benzediğinden bu isimle anılmaktadır. Kırmızı renkli, dolgun etli ve tatlı lezzetli olan bu biberler ülkemizde salça üretiminde kullanıldığı gibi içi doldurularak turşu halinde değerlendirilmektedir.

3. İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ

3.1. İklim İsteği

Biber ılık ve sıcak mevsim meyvesidir. Soğuklardan çok etkilenir. Yetiştirme devrelerinde sıcaklık sıfırın altında 2-3 dereceye düştüğünde tamamen ölür. Bu nedenle yastıklarda yetiştirilen fidelerin açıktaki yerlerine dikimi ilkbaharda don tehlikesi tamamen kalktıktan ve toprak ile hava sıcaklık şartları uygun bir hal alınca yapılmalıdır. Biber bitkisinde hava sıcaklığı 15 derecenin altına ve 32 derecenin üzerine çıktığında alınan verim düşmektedir.

3.2. Toprak İsteği

Biberlerde iyi bir gelişme ve yüksek verim oldukça derin, geçirgen, su tutma kabiliyeti yerinde, besin ve organik maddece zengin bahçe toprağı denilen tınlı topraklardan en iyi netice alınmaktadır. Erken verim almak maksadıyla yapılan yetiştirmelerde takviye edilmiş kumlu topraklar ve özellikle kumlu-tınlı topraklar üzerinde durulmalıdır. Buna karşın geç olmakla beraber bol mahsul almak arzu edildiğinde kumlu-killi topraklar tercih edilmelidir. Biberler pH 6.0-6.5 toprak reaksiyonunda en iyi neticeyi vermektedir.

4. YETİŞTİRME TEKNİĞİ

4.1. Ekim Nöbeti

Biber tarımı yapılan alanlarda son yıllarda görülen “phytophtotra capcici” mantarına karşı önlem olarak her yıl aynı alana biber dikilmelidir. Biber ekim nöbetine girebilecek bitkiler pamuk ve buğday ve buğdaygillerdir. En iyi ekim nöbeti; buğday+ikinci ürün+biber olarak belirlenmiştir.

4.2. Toprak Hazırlığı

Sonbaharda pullukla derin sürüm yapılır. İlkbaharda ise diskaro çekildikten sonra hafif bir tapan çekilir.

4.3. Ekim ve Dikim

Tohumlar, sıcak yastıklara ekilir ve yastıklar içerisinde çimlendirilir, fideler 3-4 yapraklı olduktan sonra tüplere şaşırtılır ve Nisan ayının sonlarına doğru fideler esas dikim yerlerine dikilir. Biberler genelde sıra arası 80 cm, sıra üzeri 30-50 cm olacak şekilde dikilir.

Dikim esnasında fideler çapa ile açılan yeterli büyüklükteki çukura olduğu gibi yerleştirilir ve çukurun boş kısımları toprakla doldurularak hafifçe bastırılır. Açılan bu çukurlar sedde üzerinde olmalıdır. Dikimden hemen sonra can suyu verilir.

4.4. Gübreleme

Biber yetiştirilecek toprağa toprak hazırlığı sırasında 3 ton/da yanmış ahır gübresi verilir. Dikimle birlikte fosforlu gübrenin tamamı, azotlu gübrenin yarısı uygulanır. Azotlu gübrenin diğer yarısı ise ilk sulamadan önce verilmelidir. Azotlu gübre 15 kg/da N, fosforlu gübre olarak 10 kg/da P2O5 saf olarak verilmelidir.

4.5. Sulama

Biber sulamasına dikimden 10-15 gün sonra başlanmalı, ilk meyve görülünceye kadar sulamalardan kaçınılmalıdır. İlk meyve görüldükten sonra birer haftalık aralıklarla sulamalara devam edilmeli ve Eylül ayı sonu Ekim ayı başında sulamalara son verilmelidir.

Biber yetiştiriciliğinde sulamaya çok dikkat edilmelidir. Sulama anında suyu karık sırtlarına ve kök boğazına yükseltmemek gerekir.

4.6. Bakım

Genellikle dikimden bir hafta sonra ot alma ve sıralar arasındaki toprağı gevşetmek amacıyla birinci çapa yapılmalı, Mayıs ayının ilk haftasından sonra tekrar boğaz doldurma ile birlikte ikinci çapa ve Haziran ayında da bir defa olmak üzere toplam üç çapa yapılmalıdır.

5. HASTALIKLARI, ZARALILARI VE MÜCADELESİ

5.1. Biber Hastalıkları ve Mücadelesi

1. Virüs Hastalıkları

Biber Mozaik Virüsü: Tütünlerden bibere geçen bir virüs hastalığıdır. Biber yapraklarında çok bariz mozaik lekeleri meydana gelir. Bazen beyazımsı veya sarımsı mozaik yapar. Bitkilerin gelişmesini yavaşlatır. Çok yaygın bir hastalıktır. Yaprak bitleri aletler, işçiler ve tütün kırıntıları ile yayılır.

Biberde Hıyar Mozaik Virüsü: Hıyarlardan biberlere geçer. Toprak bitleri ve emici böceklerle yayılır. Çok yıllık yabani otlarda kışlar. Biber yapraklarında açık yeşil renkli mozaik lekeleri ile başlar. Meyvelerde anormal kıvrılmalar, şekil bozuklukları, sertleşmeler ve küçülmeler meydana gelir. Bitki bodurlaşır, anormal taç teşekkülü ile çalılaşma durumları görülür. Verim miktarı ve kalitesi düşer.

Biberde Patates Adi Mozaik Virüsü: Patateslerden bibere geçer, elle temasla ve aletlerle bulaşır. Biber yapraklarında damarlar üzerinde ve damar aralarında irili ufaklı nekrotik lekeler meydana gelir. Bazen bu kısımlar kurur ve delinir. Böylece yaprak kurumaları yapar. Çok şiddetli olduğunda bütün bitki kurur.

2. Solgunluk (Fusarium) Hastalığı

Virüs kadar tehlikeli bir hastalıktır. Yapraklarda solgunluk ve sap kısımları kesildiğinde iletim dokularında kahverengimsi bir renk görülmesi solgunluk hastalığının tipik belirtileridir. Solgunluk hastalığına karşı henüz bir mücadele şekli bulunamamıştır.

Mücadelesi

En garantili yol fusariuma dayanıklı çeşitleri yetiştirmektedir. Diğer yandan biber yetiştirmede toprağın mümkünse formaldehit veya tavsiye edilecek diğer bir ilaçla dezenfekte edilmesi, ayrıca temiz tohum ve fide kullanmak, uygun bir münavebe planı tatbik etmek ve yetiştirmede bakım işlerine önem verilerek bitkileri sağlam ve kuvvetli olarak büyütmektir.

3. Çökerten Hastalığı

Hastalık fideliklerdeki körpe fidelerde daha çok görülür. Fidelikte yer yer sararmalar ve fidelerin toprak yüzeylerine devrildikleri görülür. Sonuçta bu devrilen fideler kurur. Gerekli tedbirler alınmazsa önce yer yer görülen hastalık bütün fideliği sarar. Hastalığa yakalanmış fidelerin kökleri esmer veya kahverengi bir hal alır.

Mücadelesi

Hastalık sık ekim ve fazla sulama dolayısıyla süratle boya kaçan cılız fidelerde daha çok görüldüğünden bunlara dikkat edilerek hareket edilmelidir.

Fideleri soğuk havalarda üşütmemeye dikkat edilmelidir.

Her yıl fide toprağını değiştirmeli ve ekimden önce düzenli olarak dezenfekte edilmelidir.

Kimyasal maddelerle bu arada Spergon, Arasan, Cerason, Graminon, Agrosan ve Dithane gibi ilaçlarla tohumlar ekimden önce dezenfekte edilmelidir.

4. Phytophtora Capcici

Bitkinin kök boğazından yüzük şeklinde siyahlaşma olarak görülür. Bitkide solgunlaşma ve ani ölümler yapar. Bu hastalığa karşı tedbir olarak, sağlıklı tohum kullanmak ve fide yetiştirmek, derin dikimden kaçınmak, sırta dikim yapmak ve kök boğazına gelmeyecek şekilde sulama yapmak gerekir.

5.2. Biber Zararlıları ve Mücadelesi

1. Danaburnu

Özellikle körpe fidelerin köke yakın boğaz kısımlarından kemirerek kurumalarına sebep olur. Fideliklerde ve yeni gübrelenmiş tarla ve bahçelerde görülür.

Mücadelesi

%2.6 Gamma BHC içeren preparatların 400 gr veya %40 Aldrin WbP.’den 150 gr 10 kg kepeğe karıştırılır ve hafifçe nemlendirilir. Akşam üzeri ilaçlanacak alan sulanarak hazırlanmış zehirli kepekli yem dekara 5 kilo hesabı ile muhtelif yerlere serpilir.

2. Agrotisler

Danaburnu gibi özellikle genç bitkilerin boğaz kısımlarından keserek büyük zarar yaparlar.

Mücadelesi

Bitkilerde kesilme görülür görülmez 100 kg kepeğe bileşiminde %40 Aldrin bulunan ilaçtan 1600 gr ilavesi ile hazırlanmış yemlerden bir dekara 6-7 kilo hesabı ile fidelerin diplerine serpilmelidir.

3. Emici Böcekler

Bitkilerin öz suyunu emerek gelişmeyi aksatır ve fazlalaştıkça daha büyük zararlar yapar.

Mücadelesi

Zararlılar görülür görülmez Fentihon, Dimethoate, Carbarly gibi ilaçlarla tarifnamesine göre mücadele yapılmalıdır.

4. Kök Ur Nematodu

Bitki köklerinde urlar meydana getirerek köklerin normal vazife görmelerine engel olur. Sonuçta bitki solar ve ölür.

Mücadelesi

Tohum ekimi veya fide dikiminden 3-4 hafta önce enjektörle pulluk veya çapa ile açılan çizgilere dekara 40 litre hesabı ile DD veya dekara 22 litre hesabı ile EDB veya uzmanların tavsiye edeceği diğer ilaçlar verilmelidir. İlaçlamadan başka kültürel tedbirler arasında uygun bir münavebe planının uygulanması başta gelir.

6. HASAT

Haziran sonu-Temmuz ayı başlarında hasata başlanıp, genelde Ekim ayı ortalarında hasat son bulur, toplam 9-15 defa hasat yapılır. Hasat işlemi genelde haftada bir yapılır.


7. VERİM VE MALİYET

Verim

Şanlıurfa yöresinde çiftçi koşullarında ortalama verim 1786 kg/da’dır.


Maliyet

Makine işgücü 1.61 sa/da, insan işgücü 178.37 sa/da olarak belirlenmiştir.

Bu konuyu yazdır

  Balkonda Saksı Sebzeciliği
Yazar: Mr.Muhendis - 04-17-2010, 12:20 PM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum (4)

Balkon derken, herkesin uygun bir balkonu veya terası olmayabilir elbette; bir pencere önü ya da hava ve ışık alan apartman kapı önüde mi yok? İş sadece yapmak istemekte.
Pencere önü çiçekçiliği çok güzeldir ama bir iki tanesini de sebzeye ayırsanız daha iyi olur bence.
Özellikle mutfak pencerelerinin iç ve dışları bazı sebzeler için ya da baharatlı bitkiler, hem de minicik saksılarda çok uygun olabilir. Örneğin nane, dereotu, maydanoz, kekik, tarhun, süs biberleri, kiraz domatesi, reyhan ya da fesleğen, yeşil soğan, sarmısak, şu anda bunlar geldi aklıma.
Yemekte ya da salatada az miktarlarda kullanılacak bu türler rahatlıkla elinizin altında ve her dem taze olarak bulunabilir.

Renkli seramik fincanlar ya da kaseler ya da ahşap, plastik kalem kutularıni bile kullanabilirsiniz. İsterseniz bunları zevkinize göre boyayabilirsiniz de. Çatlamış bir cam bardak bile, örneğin biraz fazla kaldığı için çimlenmeye başlamış, artık atayım dediğiniz bir baş soğanı yapraklandırmak için yeterli olabilir.

Tabii evinizde balkon veya teras varsa işin boyutu daha da büyüyebilir, minyatür bir sebze bahçesi teşkil edebilirsiniz.
Bunu yaparken, sebze saksıları veya kasalarının arasına istediğiniz yazlık çiçeklerden de dikebilir ve ortamı çok şirin bir hale getirebilirsiniz. Yazın terasınızda, akşam üstü, elinizde bir hasır sepetle, rüzgardan efil efil titreyen bir giysiyle, başınıza geniş kenarlı bir şapka takarak, 19. yüzyıl leydilerinin havasıyla sekebilirsiniz de böylece.
Ya da eşinize ya da sevgilinize ya da sadece o gecelik gelmiş partnerinize bir salkım kiraz domatesi, bir gül koparabilirsiniz o akşamın romantizmine. Domatesli romantizm neden olmasın ki? Sadece isteyin.




Balkonların masallarda önemli bir yeri vardır. Jülyet Romeo'yu balkonda bekler, Alaattin ve Jasmine uçan halıya balkondan binerler, Rapunzel saçını balkondan uzatır... Gerçek hayattaki 'masallarda' da yeni prensler, prensesler, krallar, kraliçeler balkonlardan selamlarlar halkı.
Kaynak: Milliyet - 24.07.2005

Bu konuyu yazdır

  Koltuk Alma Nedir - Koltuk Almanın Faydaları
Yazar: Mr.Muhendis - 04-17-2010, 12:15 PM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum (1)

Gövde ile ana yaprakların birleştiği yerde oluşan sürgünlerin alınmasına koltuk alma denir.

İlk koltuk alma işlemi bitkilere herek verildiğinde başlar ve her 10-15 günde bir tekrarlanır.

Koltuk Almanın Yararları:

1- Olgunlaşma daha erken başlar.

2- Az sayıda fakat daha iri ve daha düzgün meyveler elde edilir.

3- Bakım ve özellikle mücadele ile hasat işleri kolay ve süratli yapılabilir,masraf azalır.

Bu konuyu yazdır