| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 1826 aktif kullanıcı var. » (0 Üye - 1822 Ziyaretçi) Bing, Facebook, Google, Yandex
|
|
|
| Yenilebilen Süs Bitkileri |
|
Yazar: organik memo - 06-11-2010, 10:52 AM - Forum: Peyzaj ve Süs Bitkileri
- Yorum (2)
|
 |
Aesculus hippocastanum (At Kestanesi) Agave americana L. (Amerikan Agavı, Yüzyıl Bitkisi) Arbutus unedo (Kocayemiş, Dağçileği) Castanea sativa (Kestane Ağacı) Chaenomeles speciosa (Bahardalı, Japonayvası, Yörükkızı) Diospyros kakı (Cennet Elması, Trabzon Hurması, Ambe) Juglas Regia (Ceviz Ağacı) Laurus nobilis (Defne) Monstera deliciosa (Deve Tabanı) Morus nigra (Karadut) Passiflora Caerulea (Çarkıfelek, Mavi Çarkıfelek) Punica granatum (Nar) Yucca flamentosa (Avize Çiçeği) yenilebilen süs bitkileri çeşitlerindendir.
Aesculus hippocastanum (At Kestanesi)
Aesculus hipocastanum genellikle dik dallanan piramit formlu boylu bir ağaçtır. Kızıl kahverengi gövde renkli olup, yaprakları geniş parçalı sarımsı –yeşildir. Mayıs veya Haziran ayında salkım şeklinde çiçek açar, koyu kahverengi, kestane rengi ve dikenli kabuk içinde meyve yapar. Ilıman ve sıcak yerlerde park, bahçelerde, genellikle yol ağaçlamalarında kullanılır. Tohum ile üretilir.
Gave americana L. (Amerikan Agavı, Yüzyıl Bitkisi)
Gövdesiz, sukkulent bir bitkidir. Yapraklar dikensi ve kılıç şeklindedir. Deri dokusunu andıran bu yapraklar grimsi yeşil renktedir Sarımsı yeşil çiçekler yan dalların ucunda toplu olarak bulunur. Çiçeklenme mevsimi yaz sonlarıdır. Çiçeklenmenin başlamasından 30-40 yıl sonra bitkinin 7.5 m’ye kadar boylandığı ve en uçta iri bir çiçek açlığı görülür Sonra bitki ölür Güneşli yerleri sever. Ancak, kapalı alanlarda dona karşı korunmuş olur. Kaya bahçelerinde, büyük binaların giriş hollerindeki büyük saksılarda, güneş alan teras ve bahçelerde kullanılır. Ana bitkinin yanındaki sürgünlerin ayrılmasıyla üretilir.
Arbutus unedo (Kocayemiş, Dağçileği)
Vatanı, Akdeniz bölgesi ve Güney Batı İrlanda’dır. Çalı veya herdem yeşil ağaççık durumundadır. Boyu çoğunlukla 12 metreye kadar erişir. Gövde kabuğu kaba ve parçalıdır. Yapraklar koyu yeşil ve dişlidir. Çiçekler sarkık kümeler halinde olup beyaz veya pembemsi renktedir. Meyve yuvarlak ve çilek görünümündedir. 1,5-2 cm çapındaki meyveler portakal kırmızısı renkte ve pürtüklü bir yüzeye sahiptir. Sonbahar sonları ve kışın çiçek açar.
Castanea sativa (Kestane Ağacı)
20-25 metreye kadar boy yapan, submediteran ikliminin ağacıdır. Serbest büyüdüğü zaman geniş bir tepe çatısı yapar 10-12 cm boyundaki şerit şeklindeki yaprakların kenarları kaba dişlidir. Yaprakların üst yüzü koyu yeşil, alt yüzü ise yumuşak tüylüdür Çiçek açma zamanı haziran ayıdır. Genel yayılışı Güney Avrupa, Kuzey Afrika, Türkiye ve Kafkasya’dır Ülkemizde Doğu Karadeniz’den başlayarak. Kuzey sahillerinde olmak üzere Belgrat ormanlarına kadar yayılış gösterir. Ayrıca Marmara çevresi ile Batı Anadolu’da yüksek rakımlarda bulunur. Odunu tanence zengin olduğu için dayanıklıdır. Kerestesi gemi yapımında kullanılır. Meyvesi kıymetli bir yiyecektir.
Haenomeles speciosa (Bahardalı, Japonayvası, Yörükkızı)
Yaprağını döken çok popüler bir çalıdır. Dağınık, kısa, kıvrık, ikincil dalları vardır. Yaprakları almaşık, oval- dikdörtgen, kenarlar testere dişlidir. Çok sayıdaki çiçekler tek veya 2′li-4′lü salkımlar halinde bulunur. Çiçek rengi kırmızıdır. Meyveleri acımsı tattadır. Boyu 1 -l.30 m boyundadır. Çiçeklenme zamanı ilkbahardır. Tam güneş-yarı gölge, ılıman iklim ister. Ağır topraklar, kalkerli veya killi topraklar için uygundur. Ara sıra organik gübre verilmelidir. Fazla sulama istemez. Kloroz hastalığına karşı dikkatli olunmalıdır. İlkbahar veya yazın, ayırma, daldırma ve havai daldırmayla üretilebilir. Tohumla da üretilebilir, ancak yeni bitkiler doğru türde çıkmayabilir. Soğuğa dayanıklı, yetiştirilmesi kolaydır.
Diospyros kakı (Cennet Elması, Trabzon Hurması, Ambe)
Kışın yaprağım döken, geniş tepeli seyrek dallı bir ağaççıktır. Gövdenin kabuğu levhalar halinde çatlaklıdır. Yapraklar eliptik bir yapıda 6-15 cm uzunluğunda, üst yüzü parlak koyu yeşil ve tüysüz, alt yüzü tüylüdür. Sarımsı beyaz çiçekleri haziran ayında açar. Meyveleri sonbaharda olgunlaşır. Portakal rengindeki meyveleri şekerli ve tanence zengin olduğundan halk arasında tüketilmektedir. Esas vatanı Çin ve Japonya’dır.
Juglas Regia (Ceviz Ağacı)
30 metreye kadar boylanabilen geniş tepeli bir ağaçtır Karşılıklı dizilmiş olan yaprakları 5-9 yaprakçıktan oluşur. Oval yaprakların üst yüzü parlak yeşildir. Erkek çiçekler kurullar halinde genç sürgünlerde bulunur Kerestesi mobilya yapımında kullanılır. Sonbaharda olgunlaşan meyveleri çok kıymetlidir. Kışın yaprağını döker. Işık ağacıdır. Esas vatanı Asya’dır. Üretimi tohum ile olur. Güneşli ve geçirgen topraklarda iyi gelişme gösterir. Minimum sıcaklık isteği -15°C’dir.
Aurus nobilis (Defne)
2-10 metre arasında boy yapan, herdem yeşil bir süs bitkisidir. Eliptik yaprakları, deri gibi serttir. Ocak-mayıs ayları arasında sarımsı beyaz çiçekler açar. Sonbaharda meyveleri yuvarlak olup, siyah renk alır. Genel görünümü çalı formundadır. Toprak isteği az, ısı isteği fazladır. Üretimi tohum ile olur. Defne aynı zamanda ülkemizin ihraç ürünüdür.
Monstera deliciosa (Deve Tabanı)
Hafif güneşli, yarı gölge ortamı severler. Yazın bol su verilmeli yapraklara su püskürtülmelidir. Kışın 18-20 C’lik yerlerde muhafaza edilmelidir. Bitkinin meydana getirdiği havai kökleri havadan rutubet alma özelliğinde olduklarından kesilmeleri doğru değildir. Üretilmeleri baş gövde çelikleri ile yapılır. Büyüme periyodunda haftada bir gübreleme yapılır. Üretimi tepe veya göz çelikleri ve havai daldırma ile yapılır.
Morus nigra (Karadut)
Kışın yaprağını döken ağaçlardır. Yapraklan değişik formdadır, bazıları loplu bazıları sadedir. Çiçekleri kurullar halindedir. Meyve mürekkep meyvedir, yaz sonu ile erken sonbaharda olgunlaşır. Karadutun esas vatanı iran’dır. Tüylü yaprakları sert olduğu için ipek böceğine verilmez. Karadulun ülkemizde en iyi yetiştiği yerler İstanbul, Bursa, İzmir, Maraş ve Tokattır. Minimum sıcaklık isteği -15°C ‘dir.
Passiflora Caerulea (Çarkıfelek, Mavi Çarkıfelek)
5-7 loplu, 20 cm genişliğinde ve düzgün yüzeyli yapraklar dağınık görünümlüdür. Hafif kokulu çiçekler beyaz ve mavi renktedir. Petal ve stamenler arasındaki mavi ve beyaz lifler oldukça dikkat çekicidir. Çiçeklerime mevsimi yaz ve sonbahardır. Anavatanı Güney Brezilya’dir. Ihman iklimli bölgelerde, dış ortamda kolay büyümesi yanında, sera ve limonluk gibi mekanlarda çok daha iyi gelişir. Bol ışık, gevşek ve bol kumlu toprak, yazın düzenli ve bol su ister. İlkbaharda tohum ekerek veya çelikle üretilebilir.
Punica granatum (Nar)
Odunsu yapılı, yerden itibaren dik dallanan,, parlak ve açık yeşil renkli yapraklara sahip bir ağaçcıktır.. Yaz boyunca pembe-beyaz katmerli çiçek açar ve bilahare kalın kabuklu meyve teşekkül eder. Çok aşırı soğuk olmayan bölgelerde yetiştirilir. Tohum ve çelik ile üretilir.
Yucca flamentosa (Avize Çiçeği)
Dik bir gövde üzerinde, yan dallanma yapabilen, sert, koyu yeşil, uçları sivri yapraklara sahip bir bitkidir. Gövdesi çok dayanıklı bir yapıda değildir. Zamanla alt yaprakların yaşlanarak alınmasıyla gövde teşekkül eder. Yaz ve sonbahar aylarında bir ana çiçek sapı üzerinde kandil şeklinde kirli beyaz renkli çiçekleri açar kök sistemi güzlektir. Ülkemiz şartlarında pek tohum bağlamaz. Aşırı soğuk olmamak kaydıyla her iklimde yetişir. Dipten süren yavruların ayrılması ve tohumla üretilir.
|
|
|
| Fındığın Bileşimi ve İnsan Beslenmesi Açısından Önemi |
|
Yazar: organik memo - 06-11-2010, 10:46 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Fındık içerdiği besin öğeleri ile sağlıklı beslenmede büyük önem taşır. 100g fındık 634cal’lik enerji verir. İç fındık %10-22 arasında karbonhidrat içermektedir. Fındıktaki kuru madde miktarının %2.8-7.9’u toplam şekerdir.
Toplam şekerin %90’ı sakaroz, %6’sı stakiyoz, %3’ü rafinoz, %1’i ise glikoz, fruktoz ve miyoinizitol’dür. Kuru madde miktarının %1-3.6’sını nişasta oluşturmaktadır. Fındıkta organik asit olarak en fazla malik asit, iz miktarda ise galaktronik, süksinik, levulinik, strik, asetik ve bütirik asit bulunmaktadır.
Selulozik bileşikler ve pektinler ise fındıkta %1-3 oranında yer alır.
İç fındığın protein kapsamı %10-24 arasında değişmekte ve 100g iç fındık alımı ile günlük protein ihtiyacının %22’si karşılanabilmektedir. Fındık sahip olduğu yüksek orandaki doymamış yağ asitleri nedeniyle, kalp ve damar sistemini olumlu etkilemekte, kandaki kolesterolün yükselmesini önleyerek kalp ve damar hastalıklarına karşı koruyucu etki yapmaktadır.
Fındıktaki toplam yağ miktarı 50-73g/100g arasında değişmektedir. Yağ asitleri olarak en fazla oleik asit bulunmakta ve bunu sırasıyla linoleik, palmitik, stearik ve lineoleik asit izlemektedir. Oleik asit kandaki kolesterol düzeyini azaltıcı, linolenik asitlerin kandaki lipid ve gliserid düzeyi ile hipertansiyonu düşürücü etki yaptığı bildirilmektedir. Fındık yağının diğer önemli bir özelliği de kolesterol içermemesidir.
Fındık yağındaki b-sterol, hem kolesterol sentezini engellemekte hem de var olan kolesterolü absorbe ederek barsaktaki emilimi azaltmaktadır. %1-3.4 arasında kül içeren fındık, mineral maddeler açısından da önemli bir kaynaktır. 100g fındık ile günlük Fe, Mg, Cu, Mn, K, P, Zn ve Ca ihtiyacı rahatça karşılanmaktadır.
Fındıktaki düşük Na, yüksek Mg, Ca ve Koranı vücutta kan basıncının düzenlenmesinde gerekli olan vitamin B1, B6 ve Niasin yanında doğal antioksidant olan vitamin E kapsamı açısından diğer bitkisel yağlardan sonra en iyi kaynaktır. 100g fındık tüketimi ile günlük Vitamin B1 ihtiyacı %244 oranında karşılanabilmektedir.
Aminoasit kapsamı yönüyle de fındık dikkate değer bir meyve türüdür. Fındıkta histidin 0.33g/100g, izolösin 0.91g/100g, lösin 1.05g/100g, lisin 0.45g/100g, metiyonin 0.16/100g, sistin 0.22g/100g, fenialanin 0.60g/100g, tirosin 0.55g/100g, treonin 0.47, triptofan 0.25g/100g ve valin 1.03g/100g düzeyinde bulunmaktadır.
Sonuç olarak fındık yapısındaki karbonhidrat ve protein yönüyle yüksek kalorili, vitamin B1, niasin, vitamin E, Ca, Fe, Zn, Cu, Mg, Mn, K, P bakımından iyi, vitamin B2, vitamin B6 açısından ise yeterli olarak kabul edilen bir gıda maddesidir. Vitamin, mineral madde, amino asit, oleik, linoleik ve linolenik asitler gibi doymamış yağ asitlerinin önlenmesinde koruyucu etkiye sahiptir. Dengeli ve sağlıklı beslenme içi günde 100g fındığın tüketimi oldukça yararlıdır. Fındığın besin değeri hakkında toplumun bilinçlendirilmesine paralel olarak tüketim düzeyi de artış göstermektedir.
Kaynak: Türk Fındık Çeşitleri
Prof. Dr. A. İlhami Köksal
|
|
|
| Fındık Çeşitleri |
|
Yazar: organik memo - 06-11-2010, 10:35 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
ACI
Genel Özellikleri:
Türkiye’de Ordu’da yetişir. Üretimi çok az olan bir çeşittir. Kök ve dip sürgünü oluşturma eğilimi orta, sık bir sürgün oluşumuna sahiptir. Periyodisite eğilimi yüksek ve verimi düşüktür.
Ağacın Büyüme ve Gelişmesi:
Zayıf, yaridik
Çiçek Fenolojisi:
Dişi————Tombul’dan önce Erkek———Tombul’dan sonra Dişi-erkek—- Protogeni
ÇAKILDAK
Genel Özellikleri:
Adaptasyon yeteneği yüksektir. Kurağa duyarlı, az verimli toprak ve yüksek alanlara uyumludur. Kendine döllenmede meyve tutumu yüksektir. Buruşuk iç oranı yüksektir. Periyodisiteye eğilimi fazladır. Geç olgunlaşır ve lezzetsizdir. Fındık koşniline ve ilkbahar geç donlarına karşı duyarlı bir çeşittir.
Sinonimleri:
Delisava, gökfındık
Ağacın Büyüme ve Gelişmesi.
Yarıdik ve zayıf, orta kuvvetli
Çiçek Fenolojisi:
Dişi———— Tombul’dan erken Erkek——— Tombul’dan çok geç Dişi-erkek—- Protandri
Tozlayıcı çeşitler:
Çakıldak, Tombul, Mincane, Uzunmusa, Kara fındık
CAVCAVA
Genel Özellikleri:
Beyazlama oranı yüksektir. Derim zamanı orta erkencidir. Periyodisite eğilimi orta, üretimi çok azdır. Hastalıklara ve ilkbahar geç donlarına hassastır.
Sinonimleri:
Kocakarı fındığı
Ağacın Büyüme ve Gelişmesi:
Yayvan ve orta kuvvetli
Çiçek Fenolojisi:
Dişi———— Tombul’dan geç Erkek——— Tombul’dan erken Dişi-erkek—- Protandri-homogam
Tozlayıcı çeşitler:
Tombul, Mincane, Foşa, palaz
FOŞA
Genel Özellikleri:
Üretimi yapılan başlıca çeşitlerdendir. Trabzon ve Akçakoca yörelerinde yaygındır. Adaptasyon yeteneği yüksek, iklim koşullarına uyumu iyidir. Periyodisite eğilimi çok az ve verimi iyidir. Hastalık ve zararlılara dayanıklıdır. İlkbahar geç donlarından fazla etkilenmez.
Sinonimleri:
Yomra, Boyhane
Ağacın Büyüme ve Gelişmesi:
Yarıdik ve kuvvetli
Çiçek Fenolojisi:
Dişi———— Tombul’dan erken Erkek——— Tombul’dan çok erken Dişi-erkek—- Protandri-homogam
Tozlayıcı çeşitler:
Tombul, Mincane, Kalınkara, Karafındık, Palaz
İNCEKARA
Genel Özellikleri:
Adaptasyon yeteneği yüksektir. Bol çiçek tozu verir. Periyodisite çok eğimlidir. Orta düzeyde verimlidir. Derim olumuna orta mevsimde gelir. Üretimi az, ikizlilik ve buruşuk iç oranı yüksektir. Proteince zengindir. Meyve zurufundan zor ayrılır. Hastalık ve zararlılar ile ilkbahar geç donlarına dayanıklıdır.
Ağacın Büyüme ve Gelişmesi:
Yarıdik ve kuvvetli
Çiçek Fenolojisi:
Dişi———— Tombul’dan çok erken Erkek——— Tombul’dan çok erken Dişi-erkek—- Protandri-homogam
Tozlayıcı çeşitler:
Tombul, Mincane, Cavcava, palaz
KALINKARA
Genel Özellikleri:
Püs verme özelliği çok iyi, adaptasyon yeteneği çok yüksektir. Yağ içeriği bakımından zengindir. Adaptasyon yeteneği yüksek, iklim koşullarına uyumu iyidir. Üretimi azdır, orta mevsimde olgunlaşır. Geç verime yatar, zurufundan zor ayrılır. Az verimlidir, buruşuk ve ikiz iç oranı yüksektir. Hastalık ve zararlılara dayanıklıdır. İlkbahar geç donlarından fazla etkilenmez.
Ağacın Büyüme ve Gelişmesi:
Dik ve çok kuvvetli
Çiçek Fenolojisi:
Dişi———— Tombul’dan erken Erkek——— Tombul’dan çok erken Dişi-erkek—- Protandri-homogam
Tozlayıcı çeşitler:
Tombul, Mincane, Foşa, Palaz
KAN
Genel Özellikleri:
Üretimi çok azdır. Derim olumu Tombul ile aynı zamandadır. Adaptasyon yeteneği yüksek, iklim koşullarına uyumu iyidir. Periyodisite eğilimi orta ve buruşuk iç oranı yüksektir. Orta derecede verimlidir. Hastalık ve zararlılara dayanıklıdır. İlkbahar geç donlarından etkilenmez.
Ağacın Büyüme ve Gelişmesi:
Yuvarlak ve orta kuvvetli
Çiçek Fenolojisi:
Dişi———— Tombul’dan erken Erkek——— Tombul’dan erken Dişi-erkek—- Protandri-homogam
Tozlayıcı çeşitler:
Tombul, Mincane, Kalınkara, Karafındık, Palaz
KARAFINDIK
Genel Özellikleri:
Çok verimlidir. Akçakoca yöresinde yaygın olarak üretilir. Adaptasyon yeteneği yüksektir. Derim olumu orta mevsimde, Tombul’a göre daha geçtir. Buruşuk iç oranı yüksek, periyodisite eğilimi fazladır. Hastalık ve zararlılara dayanıklıdır. İlkbahar geç donlarından etkilenmez. Çiçeklerin olgunluk süresi azdır.
Sinonimleri:
Karayağlı
Ağacın Büyüme ve Gelişmesi:
Dik ve kuvvetli
Çiçek Fenolojisi:
Dişi———— Tombul’dan çok geç Erkek——— Tombul’dan çok geç Dişi-erkek—- Protandri-homogam
Tozlayıcı Çeşitler:
Tombul, Mincane, Kalınkara, Foşa.
KARGALAK
Genel Özellikleri:
Üretimi çok azdır. Lezzetsiz ve az verimlidir. Adaptasyon yeteneği yüksektir. Derim olumu orta mevsimde, periyodisite eğilimi fazladır. Hastalık ve zararlılara dayanıklıdır. İlkbahar geç donlarından etkilenmez.
Ağacın Büyüme ve Gelişmesi:
Dik ve orta kuvvetli
Çiçek Fenolojisi:
Dişi———— Tombul’dan çok geç Erkek——— Tombul’dan çok geç Dişi-erkek—- Protandri-homogam
Tozlayıcı Çeşitler:
Tombul, Mincane, Palaz.
KUŞ
Genel Özellikleri:
Giresun yöresinde yetiştirilir. Üretimi çok azdır. Verim düzeyi düşük, periyodisite eğilimi fazladır. Geç olgunlaşır.
Ağacın Büyüme ve Gelişmesi:
Zayıf ve yarıdik
Çiçek Fenolojisi:
Dişi———— Tombul ile aynı Erkek——— Tombul’dan geç Dişi-erkek—- Protandri-homogam
MİNCANE
Genel Özellikleri:
Çok verimlidir. Yağ, protein ve beyazlama oranı yüksektir. Erken olgunlaşır, lezzetlidir. Adaptasyon yeteneği Tombul’dan daha iyidir. Periyodisiteye orta düzeyde eğilimlidir. Hastalık ve zararlılara duyarlıdır. İlkbahar geç donlarından duyarlıdır.
Ağacın Büyüme ve Gelişmesi:
Dik ve orta kuvvetli
Çiçek Fenolojisi:
Dişi———— Tombul’dan çok geç Erkek——— Tombul’dan çok geç Dişi-erkek—- Protandri-homogam
Tozlayıcı Çeşitler:
Tombul, Mincane, Palaz.
|
|
|
| Nar Yetiştiriciliği |
|
Yazar: organik memo - 06-11-2010, 10:22 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum (7)
|
 |
Nar Yetiştiriciliği (Punica granatum)
Bir ılıman iklim meyve türü olan narın ana vatanı, Ortadoğu, Anadolu ve Kafkasya ile İran Körfezi arasında kalan bölge olup binlerce yıldır üretimi ve tüketimi yapılmaktadır. Nar bitkisi doğal olarak küçük yapılı ağaçlar olduğu için birim alana dikilen fidan sayısı ve dolayısıyla ürün miktarı fazla hasat ve ilaçlama kolay, muhafaza ve taşımaya dayanıklılığını uzun bir dönemde Pazar olanağı gibi avantajları olan bir bitkidir. Nar Türkiye’nin hemen her bölgesinde görülür. En çok Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yetiştirilmektedir.
Nar tatlı, mayhoş ve ekşi olmak üzere 3 farklı tat değerine sahiptir.Farklı yörelerde farklı kullanım şekilleri vardır.Nar bitki kökünden meyve çekir-değine kadar her yönüyle değerlendirilebilen önemli bir endüstri meyvesidir. Nar genellikle taze olarak tüketilmekte ise muhafaza süresi uzun olduğundan (2-3 ay ) değişik şekillerde tüketimi de yaygındır. Demir, potasyum ve C vitamini açısından çok zengin olduğu için en ideal taze tüketilmesidir.
Ekşi nar sularından, sirke ve sitrik asit elde edilmekte ayrıca kaynatılıp koyulaştırılarak çorba ve salatalarda limon yerine kullanılır. Tansiyon düşürücü, ishal ve dizanteri tedavilerinde kullanılarak ferahlatıcı ve serinletici etkisi vardır. Nar kabuğundan bulunan zengin tanen; deri işleme sanayinde ve meyve sularının durulaştırılmasında ve çinko zehirlenmelerinin önlenmesinde yoğun olarak kullanılır.Ayrıca nar kabuğu ve çiçeklerinden boya ve mürekkep imalinde yararlanılır.Nar çekirdekleri pamuk tohumu ile aynı oranda yağ içermektedir. Yağ sanayinde arta kalan posa, östrojen hormonu içeren en zengin bitkidir. Bu da besin unu olarak hayvan yemlerine katılarak süt verimini arttırır.
Narın morfolojik ve fizyolojik özellikleri
Ağaç özellikleri
Nar bitkisi 1-5 m boyunca çalı ya da ağaççık şeklinde bulunurlar. Çok dallı bir taca sahip olup, genç dallar köşeli, koltuk sürgün uçları sivri ve iğ şeklindedir. Yaz sürgünlerinin de sık bir şekilde bulunurlar.Kenarları tüylü, üst yüzeyleri dumanlı ve açık yeşil renktedir.
Çiçekleri, İki eşeyli, büyük, kendine özgü nadiren sarı yada beyaz renkte ve kokusuzdur. İlk dönemde oluşan çanak şeklinde çiçekler meyve bağlanmaktadır. Diğer meyve türlerine göre daha geç çiçek açtığı ve çiçeklenme periyodu uzun olduğu için çiçeklenme döneminde oluşabilecek ilkbahar geç donlarından korunur ve aynı ağaçta uzun bir zaman periyodunda gerçekleşen çiçeklenme nedeniyle soğuk zararı söz konusu olsa bile yeni açan çiçekler sayesinde üretici zarar görmez. Meyveler parlak kırmızı, sarımsı yeşil ya da beyazımsı renkte derimsi yapıda bir kabukla kaplıdır.5-15cm çapında ve küreseldir. Meyveler taneli tohumlar köşeli ve serttir. Hasat edilen meyveler dayanıklı meyve kabuğu nedeniyle depolama ve taşıma sırasında diğer meyvelere oranla daha az zarar görür. İri meyve yapısına sahip olduğu için hasat kısa zamanda yapılır. Tohumları küçük ve bej rengindedir ve yarı yumuşaktır.
Tozlama
Büyük ölçüde böceklere olur. Bazı narlar ise kısır çiçeklere sahiptir.
İklim istekleri
İklim ve toprak istekleri bakımından seçici olmayan ve deniz seviyesinden 1000m yüksekliğe kadar hemen her yerde yetiştirilir.Yazları sıcak ve kurak kışları ılık ve yağışlı geçen yöreler uygundur. Kışları sert geçen bölgelerde güneye yakın yönlerde don zararından kaçınmak için önlenebilir. Bitki genellikle -10’C dereceye kadar dayanır. -15’C ve daha düşük sıcaklıklarda dallar, -20’C de bitki zarar görür. Tropik iklimlerde her dem yeşil olmasına karşılık, Suptropik ve ılıman bölgelerinde yaprağını dökmekte çok az bir soğuklama ihtiyacı göstermektedir.
Topraklama İstekleri
Nar, çok çakıllı kumlu topraklardan, killi ve ağır topraklara kadar hemen her türlü değişik toprak tiplerinde yetişebilir. Ekonomik ürün alabilmek için en uygun topraklar;derin, tınlı, geçirgen, hafif alkali, organik maddelerce zengin olanlarıdır. Ayrıca çok kurak ve çok nemli topraklar koşullarında da yetişebilir. Birçok bitki türü için zararlı olabilecek 6 milimhos/cm tuz miktarına tolerans gösterebilmekte,her iklim şartında 150 ile 200 yıl kadar yaşıyabilmektedir.
Dikim
Narlarda genellikle ilkbahar ve sonbahar dikimi yapılır.Nar bahçesi 2,5m*4m, 3m*4m , 4m*4m veya 3m*5m aralıklarla tesis edilir.Fidan çukurları 40 cm çapında 40-50 cm derinlikte açılır. Çukurun içine 2-3 kürek yanmış çiftlik gübresi ile toprak karışımı konur. Bir yaşlı fidanlar, kök boğazının toprak seviyesinde olmasına dikkat edilir. Fidanın yanına herek çakılarak bağlanır.Fidanın çevresi çanak yapılarak bolca can suyu verilir.
Budama
Budama zamanı kışın ve yazın olmak üzere iki devrede gerçekleşir.İlk yıl dikiminden sonra fidanın boyu 50- 60 cmden budanır. Eğer fidanın boyu kısa ise, sürgünler 2-3 göz üzerinden kesilerek kuvvetli büyüme teşvik edilir. Çalı formunda bitki olması nedeniyle dipten farklı yönlerden çıkan 3-4 dal seçilerek 50-60 cm2den tepeleri vurulur.Alçak taçlanmaları sağlanır.Bunların dışında çıkan dip sürgünleri devamlı kesilir.Şekil budamasına 2-3 yıl devam ettikten sonra, ağaç verime yatınca, meyve veren dallar uç kısımlarda olduğu için uç alma işlemi bırakılır. Seçilen 3-4 gövde dışında çıkan dip süpürgeleri obur ve kurumuş dallar kesilir. Nar dikiminden itibaren 3.yılda ürün vermeye başlar. 5. ve7. yıllarda tam verime geçer. Uzun yıllar verim verir.Ağaç yaşlandığı ve verim azalması başladığı zaman (20-30yıl) toprak üstü gövdeleri kesilerek yeni sürgün teşekkülü sağlanarak gövdeler gençleştirilir.
Gübreleme
Gübreleme yaprak ve toprak analiz sonuçlarına göre yapılmalıdır.Bilinçli bir gübrelemenin amacı, bitkinin ihtiyaç duyduğu besin maddelerinin, gereken miktarda ve zamanda, bitkinin alabileceği formlarda toprağa vermektir. Eğer analiz yaptırılmadıysa ve besin elementi noksanlığı belirtileri görülmüyorsa organik gübre verilir. Organik gübreler içinde en çok kullanılan çiftlik gübresidir.Çiftlik gübresi hem bitki besini içerir hem de toprak ıslah edici özelliği vardır.İlk yıllarda ağaç başına 5-10kg çiftlik gübresi verilmeli daha sonraki verim yıllarında 40-50kg a kadar çiftlik gübresi gövde çevresine dal uçlarının ulaştığı mesafeye kadar serpilerek toprağa karıştırılmalıdır. Ayrıca narlara organik gübre olarak fiğ ve bakla bitkileri dikiminden önce veya sonraki yıllarda sıra aralarına dikilir. Çiçeklenme döneminde sürülerek toprağa gömülür. Genel olarak verime yatmış narlarda ticari olarak: Amonyum sülfat:500-600 gr, Triple süper fosfat:200-300gr, Potasyum sülfat:150- 300gr uygulaması yapılabilir.
Sulama
Narlar sıcak ve kurak hava şartlarının yanı sıra, nemli ve serin toprak şartları isterler. Yağışların yeterli olmadığı dönemde narlarda sula şarttır. Kaliteli ve bol ürün elde etmek ve meyvelerin çatlamasını önlemek için düzenli, sulamanın (10-15 gün arayla) önemi büyüktür.Nar sulama zaman ve miktarları iyi ayarlanmalıdır. Eksik veya aşırı ya da sulamalarda meyve kabuğunda çatlamalar görülebilir. Narlar genellikle tava ve karık usulü yöntemi ile sulanmaktadır. Damla sulama, mini spring veya sızdırma usulü sulama narlar için idealdir.Özellikle odun gözlerinin sürmesi, çiçek tomurcuklarının görünmeye başlaması ve meyve gelişmesi döneminde bol miktarda sulanmalıdır.Meyve olgunlaştığında derimden 10-15 gün önce sulama kesilmelidir.
Toprak İşleme
Narlarda toprak işleme diğer meyvelerde olduğu gibi yapılır. İlk yıllar toprak derin sürülerek mümkün olduğu kadar ağaç gelişmesine yardımcı olmak ve ot kontrolünü sağlamak hedeflenir.Diğer yıllarda toprak işleme ot kontrolü ve toprağın havalandırılması fazla derin olmayacak şekilde ağacın köklerine zarar vermeden yapılmalıdır.
Hasat ve Depolama
Narlar çeşide özgü irilik ve rengi aldığında ve kalikslerin dışa doğru kıvrılmaya başladığı devrede, bölgelere göre değişmekle birlikte genellikle ağustos ayından başlayarak kasıma kadar uzun bir süre hasat edilir.Hasadın geniş bir zaman periyoduna yayılması işçi bulma ve pazarlamadaki sıkışıklığa engel olur. Nar meyvesi sonbaharda toplandığı için halk arasında doğal olarak nemli ve serin yerlerde (kuru kum) 2-3 ay saklanmalıdır.İdeal depo şartlarında (+5 C de %75-80 oransal nem) 2 aya kadar sağlıklı bir şekilde muhafaza mümkündür.Narlar genellikle tek tek makasla kesilerek hasat edilirler.Hasattan sonra bir kısmı pazara bir kısmı depoya konularak muhafaza edilir.
Kaynak: Tarım ve Köyişleri Bakanlığı (YAYÇEP)meyvecilik 2
|
|
|
| Hurma Yetiştiriciliği |
|
Yazar: organik memo - 06-11-2010, 09:58 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Hurma (DYOSPYROS KAKİ)
Yurdumuzda Trabzon hurması diye de bilinen meyvenin biride ‘ Oriental persimmon’ türü vardır. Ağaçların meyveleri olgunlaşınca tatlı, sulu ve nefistir. Ayrıca yapraklarını döken ağacın, güz sonunda ağaçta kalan meyvelerinin görünüşü de güzeldir.
Hurma ağacının -18 C derecesi soğuklara dirençli olması, çöl ikliminde dahi gelişmesi geniş uyarlığını ifade etse de, aşırı iklim uçlarında meyve vermez.
Hurma meyveleri iki değişik tat özelliği gösterir, sert meyveler, kendi kendine olgunlaşıp, yumuşamadan yenirse, ağzı burar, yutulamaz, boğazı yakar, sevilmez. Diğer tür, yumuşak olup, yumuşayınca yenilir. Güzün olgunlaşan sert hurmaları, don ve soğuklar yumuşatıp olgunlaştırır.
Çeşitleri
Hachiya
Fuyu
Chocolate
Tamopan
Tanenashi
Tarım Uygulamaları
Drenajı olmak kaydiyle oldukça değişik topraklarda gelişebilir. Üst kökleri yaygın olan hurma ağacı için genişçe bir çukur hazırlamak lazımdır.
Azotlu gübresini yeterli vermek gerekir. Gübreyi kış sonunda veya bahar başında, ölü mevsimde vermek lazımdır. Aşırı azot meyve dökülmesini hazırlayabilir. Bilinen azotlu gübreler bu iş için uygundur; ağaca dengeli besin yeterlidir. Kurağa daha dayanıklı olmakla beraber, hurmayı normal olarak sulamak yeterlidir.
Hastalık ve haşerelere çok dirençlidir. Genel bakım kafi sayılır. Kendi kendini döller ve aşılanır.
Budama için aşırı bir isteği yoktur. Aşırı dalların, uçların alınması yeterlidir. Meyvelerini cari yılın gelişen sürgünlerinde çoğunlukla oluşturur, Dışa dönüktürler meyveleri. Meyvelerini seyreltme istemez. Fakat aşırı yükle dalların kırıldığı olur. Bazen meyvelerini direklerle desteklemek gerekir. Kaplarda bodur türleri budamayla elde edilebilir. Şekil verilebilir, uysaldır.
Hachiya türü hurma soğuk depoda 1 ay kadar saklanabilir; Fuyu türü ise aylarca saklanabilir. Çok düşük ısıda hurmanın tadı gider, macun kıvamını alır. Meyvesini kurutmak da mümkündür.
Kaynak: Genel Meyve Tarımı Prensipleri ve Pratik Meyvecilik Yöntemleri
|
|
|
|