| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 1688 aktif kullanıcı var. » (2 Üye - 1681 Ziyaretçi) Applebot, Bing, Facebook, Google, Yandex, crazy_qmpr, Mr.Muhendis
|
| Son Yazılanlar |
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 56.345
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.584
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 440
|
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 4.849
|
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 58.661
|
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.115
|
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.770
|
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.092
|
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.318
|
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.311
|
|
|
| 2009 ÖSYS Başvuruları Bitti |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 04-10-2009, 06:24 PM - Forum: Genel Konular
- Yorum Yok
|
 |
16 Şubatta başlayan ÖSS ye başvurular 27 Martta bitti. Sınava gireceklere başarılar 
Konuyla alakalı 11 Şubat ÖSYM Duyurusu;
2009 Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemine (ÖSYS) başvuru işlemleri, 16 Şubat - 27 Mart 2009 tarihleri arasında yapılacaktır.
Öğrenim durumları aşağıdakilerden birine uyanlar 2009-ÖSYS'ye (Sınavsız Geçiş dahil) başvurabilirler:
2008-2009 öğretim yılında ortaöğretim kurumlarının (lise veya dengi okullar, açıköğretim lisesi) son sınıfında okumakta olan öğrenciler,
Ortaöğretim kurumlarının son sınıflarında beklemeli durumda bulunanlar,
Ortaöğretim kurumlarının dışarıdan bitirme sınavlarına girenler,
Ortaöğretim kurumlarını bitirmiş olanlar,
Ortaöğrenimlerini yabancı ülkelerde yapanlardan durumları yukarıdakilerden birine uyanlar.
Ayrıca durumları yukarıdakilerden birine uyan yabancı uyruklu ve uyruksuz adaylar da başvurabilirler; ancak, bu adaylar ÖSS sonuçları ile 2009-ÖSYS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alacak yükseköğretim programlarına yerleştirilmezler.
2009-2010 öğretim yılında yükseköğretimin tüm lisans ve önlisans (meslek yüksekokulları ile açıköğretim önlisans programlarına sınavsız geçiş dahil) programlarına girmek veya yurt dışında öğrenim görmek isteyen adaylar 2009-ÖSYS’ye başvurmak zorundadırlar.
Ortaöğretim kurumlarının son sınıfında okumakta olan öğrenciler okullarının bağlı olduğu Başvuru Merkezinden, mezun durumdaki adaylar diledikleri Başvuru Merkezlerinden içerisinde 2009-ÖSYS Aday Bilgi Formu da bulunan 2009-ÖSYS Kılavuzunu 2,00 YTL karşılığında edinebilirler. Ortaöğretim Kurumu (Okulu) Müdürlükleri, ÖSYM Sınav Merkezi Yöneticilikleri ve ÖSYM Büroları ÖSYS’de başvuru merkezi olarak görev yapacaklardır.
Henüz mezun olmamış, son sınıf düzeyindeki adaylar başvurularını okullarının bağlı olduğu başvuru merkezine yapacaklardır.
Mezun durumdaki adaylardan 2007 veya 2008 ÖSYS’ye başvurmamış olanlar ile son başvurusuna göre öğrenim bilgilerinde değişiklik olanlar başvurularını istedikleri başvuru merkezine yapabilirler.
Mezun durumdaki adaylardan 2007 veya 2008 ÖSYS’ye başvurmuş olan ve öğrenim bilgilerinde değişiklik olmayan adaylar başvurularını: isterlerse bireysel olarak internet aracılığıyla, isterlerse diledikleri bir başvuru merkezine başvurarak yapabilirler.
2009-ÖSYS’ye (Sınavsız Geçiş dahil) ilişkin başvurma, sınav, değerlendirme ve yerleştirme ile ilgili kurallar ve işlemler 2009-ÖSYS Kılavuzunda yer almaktadır.
Kamuoyuna duyurulur.
[INDENT] Prof. Dr. A. Ünal YARIMAĞAN
[/INDENT]
|
|
|
| Enzimlerin Yapısı ve İşleyişi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 04-10-2009, 06:20 PM - Forum: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
- Yorum Yok
|
 |
Enzimler, Proteinlerden yapılmışlardır ve doğal olarak yalnız canlılar tarafından sentezlenirler. Hücre içerisinde meydana gelen binlerce tepkimenin hızını ve özgüllüğünü düzenlerler. Çok defa hücre dışında da etkinliklerini korurlar. Solunumun, büyümenin, kas kasılmasının, sinirdeki iletimin, fotosentezin, azot bağlanmasının, deaminasiyonun, sindirim vs.'nin temelini oluştururlar.
Canlı hücrelerde tepkimeler kural olarak 0-50°C; çoğunlukla da 20-42°C arasında meydana gelir. Bu sıcaklıkta tepkimelerin oluşması biyokatalizör denen enzim ya da fermentlerle olur. Bu, aktivasyon enerjisinin düşürülmesi ile olur.
Başlangıçta "E n z i m" terimi, sindirim kanalında olduğu gibi bir çözelti ya da sıvı içerisinde etki ettiği durumlarda (Kühn 1878); buna karşın "Ferment = Maya" terimi çoğunluk hamur mayasında olduğu gibi, hücreye bağlı olduğu durumlarda kullanılmıştır. Buchner (1897), fermentlerin de hücre dışında etki ettiğini bulunca iki terim arasındaki farklılık ortadan kalkmış oldu. Her iki terim arasında bugün herhangi bir fark olmamakla beraber, bakteri, mantar ve diğer hücreli enzima tik işlevler, mayalanma ve etki maddeleri de ferment olarak kullanılacaktır.
Enzimlerin özellikleri
Yalıtılan enzimlerin tümü protein yapısındadır ya da protein kısmı bulundururlar. Etki ettiği maddenin sonuna "Ase = Az" eki getirilerek ya da katalizlediği tepkimenin çeşidine göre adlandırılırlar. Örneğin, kitine etki eden kitinaz enzimi vs. Çok defa renksizdirler, bazen sarı, yeşil, mavi, kahverengi ya da kırmızı olabilirler. Suda ya da sulandırılmış tuz çözeltisinde çözülebilirler. Fakat mitokondrilerde bulunan enzimler lipoproteinler ile bağlandığından (bir fosfolipit-protein kompleksi) suda çözünmez. Enzimlerin etkinlikleri akıllara durgunluk verecek derecededir; örneğin, sığır karaciğerinden elde edilen ve bir molekül demir içeren katalaz enzimi, bir dakikada, O C°'de 5.000.000 hidrojen peroksit (H2Cy molekülünü H2O ve 1 /2 O2'ye parçalayabilir. Enzimin etki ettiği bileşiğe "Substrat" denir; bu durumda hidrojen peroksit katalazın substratıdır. Enzimin saniyede etki ettiği substrat molekül sayışma Enzimin Etkinlik Değeri = Turnover Sayışı denir. Bu O C°'de katalaz enzimi için 5.000.000 dür. Bazı enzimler tepkimelerde yan ürün olarak vücutta H2O2 meydana getirdiğinden ve bu da vücut için zehirli olduğundan, katalaz enzimi onları sürekli parçalayarak hücreleri korur. Bir molekül katalaz enziminin parçaladığı H2O2'i demir atomu yalnız başına ancak 300 senede parçalayabilir. Ya da mol başına aktivasyon enerjisi için 18.000 kalori vermek gerekir. Kolloyidal platin bu aktivasyon enerjisini 11.700 Kal./Mol.'a, katalaz enzimi de 5500 Kal./Mol.'a düşürür. Bazı enzimler çok özgüldür; yalnız bir substrata etki eder. örneğin, üreaz yalnız üreye etki ederek onu amonyak ve CO2'de parçalar. Halbuki bazıları çeşitli substratlara etki eder; dolayısıyla daha az özgüldürler, örneğin peroksidaz başta hidrojen peroksit olmak üzere birçok bileşiğe etki eder. Bazı enzimler yalnız bazı bağlar için özgüldür, örneğin pankreastan salgılanan lipaz, yağlardaki ester bağlarına etki eder.
Kuramsal olarak enzimli tepkimeler dönüşlüdür; enzim, tepkimenin yönünü değil dengenin oranım saptar. Tipik örnek, lipazın yağı parçalaması; fakat aynı zamanda gliserin ile yağ asitlerini birleştirmesidir. Ortamda sadece yağ asidi ya da sadece gliserin ile yağ asitlerinin birleşimi varsa denge ona göre,
Yağ -------> gliserin + 3 yağ asidi şeklinde olur. Denge noktası, yani tepkimenin hangi yöne gideceği termodinamik yasalanna göre belirlenir. Çünkü denge bir tarata doğru giderken enerji verir, tersine enerji alır.
Enerjiye gereksinim gösteren tepkimelerin, enerji meydana getiren tepkimelerle aynı zamanda meydana gelmesi gerekir ya da enerji herhangi bir şekilde önceden depo edilmelidir. Canlı bünyesinde enerji depo etme, fosfor esterleri şeklinde olur. Yaşamsal işlevlerin yürütülmesinde ATP (adenozin trifosfat) en önemlilerindendir; bu bileşik batarya gibi görev yapar.
Enzimler hücrede bir takım 'team' halinde çalışır; birinin son ürünü kendisinden sonraki enzimin substratını yapar, örneğin, amilaz enzimi nişastayı iki zincirli maltoza, maltaz enzimi ise maltozu tek zincirli glikoza çevirir. Bir seri enzim aracılığıyla (11 kadar), daha sonra göreceğimiz gibi, glikoz da laktik aside çevrilir vs.
Enzimlerin Yapısı
Tüm enzim proteinleri genler tarafından şifrelenir. Dolayısıyla amino asit dizilimi kendine özgüdür (bir gen-bir enzim kuralını hatırlayınız). Bazı enzimler (pepsin ve üreaz gibi) yalnız proteinden oluşmuştur. Fakat diğer çoğunluğu iki farklı kısımdan meydana gelmiştir. Bunlar:
a) Protein Kısmı (enzimin Apoenzim kısmı): Bu kısım enzimin hangi maddeye etki edeceğini saptar.
b) Koenzîm Kısmı: Organik ya da inorganik, çok defa fosfattan meydana gelmiş, protein kısmına göre çok daha küçük moleküllü bir kısmıdır. Enzimde işlev gören ve esas iş yapan kısım bu kısımdır. Koenzim kısmı genellikle protein kısmından ayrılabilir ve analizlerinde birçok vitamini bünyesinde bulundurduğu (thiamin, niacin, riboflavin vs.) görülmüştür. Buradan şu genelleştirmeyi yapabiliriz: Bütün vitaminler hücrede enzimlerin koenzim kısmı olarak ödev görürler. Ne koenzim ne de apoenzim kısmı yalnız başına etkindir. Bazı enzimler ortama yalnız belirli iyonlar eklendiğinde etkindirler, örneğin bazı enzim zincirine ancak Mg++ iyonu eklenince glikozu laktik aside çevirebilir. Tükrükteki amilaz nişastayı yalnız Cl iyonlarının bulunduğu ortamda parçalayabilir. Canlı bünyesinde bulunan eser elementler, Mn, Cu, Zn, Fe ve diğer elementler bu enzimatik işlevlerde aktivatör olarak kullanılır. Bazen enzimin iş görebilmesi için bir metal iyonuna gereksinim vardır. Yani koenzim kısmı metal iyonu ise (Ca++, K++ Mg+, Zn++) buna "Kofaktör" denir. Enzimin etkinlik göstermesi için gereksinme duyduğu organik moleküllere "K o e n z i m" denir. Bazı durumlarda koenzim kısmı apoenzim kısmına kuvvetlice (kovalent) bağlanmıştır; bu sıkı bağlanan kısma "Prostetik Grup"; prostetik grupla apoenzim kısmının her ikisine birden de "Holoenzim" denir. Koenzimlerden önemli olanların bazılarını hücre metabolizmasında göreceğiz.
Enzimlerin bir kısmı sitoplazmaya serbestçe dağılmış olarak, diğer bir kısmı da hücredeki bazı yapılara sıkıca bağlanmış olarak bulunur. Laktik asit, amino asit ve yağ asitlerinden türeyen maddeleri karbondioksit ve suya kadar parçalayan solunum enzimleri, mitokondri zarlarının yapışma katılır. Keza ribozomların işlevsel bütünlüğüne katılan enzimler de bu tiptir. Dokulardaki enzimler değişik yöntemlerle saptanabilir.
Enzimlerin Sınıflandırılması
Her enzimin 4 rakamlı bir numarası vardır, örneğin, 3.6.1.3. "ATP fosfohidrolaz" da birinci numara sınıfını, ikinci numara alt sınıfını, üçüncü numara grubunu, dördüncü numara da kendine özgü sıra numarasını) verir. Buna göre enzim sınıfları şunlardır:
1. Oksidoredüktazlar: Redoks tepkimelerini katalizler.
a) Dehidrogenazlar: Elektron kazandırıcı tepkimeleri etkilerler.
b) Oksidazlar: Elektron kaybeden tepkimeleri etkilerler.
c) Redüktazlar: Substratı bir redüktör aracılığıyla indirgeyen enzimlere denir. örneğin asetaldehit redüktaz, asetaldehiti alkole redükler.
d) Transhidrogenazlar: Bir molekülden diğerine hidrojen taşıyarak onu redüklerler.
e)Hidroksilazlar: Substratlarına bir hidroksil ya da su molekülü katan enzimlere denir, örneğin, fenilalanin hidroksilaz bir hidroksil grubunu fenilalanine ekleyerek onu tirozine dönüştürür.
Transferaz Enzimler: Hidrojenin dışında bir atomun veya atom grubunun (metil, karboksil, glikozil, amino, fosfat grupları) bir molekülden diğerine aktarılmasını sağlarlar.
Dekarboksilazlar: Karboksilik asitlerden CO2 çıkmasını sağlarlar.
3. Hidrolaz Enzimler: Bir molekül su sokmak suretiyle ya da su molekülü aracılığıyla moleküllerin yıkılmasını sağlayan enzimlerdir. Ester, peptit, asitanhidrit ve glikozidik bağlarına etki ederler.
a) Esterazlar: Ester bağım yıkan enzimlerdir (lipaz, ribonükleaz, fosfataz, pirofosfataz, glikozidaz).
b) Proteazlar: Peptit bağım yıkan ezimlerdir (proteinaz).
4. Liazlar: Su molekülü çıkarmadan molekülleri yıkan enzimlerdir, örneğin C-C bağı, aldolaz ve dekarboksilazla yıkılır. Keza C-0 ve C-N bağım yıkanlar da vardır.
5. izomerazlar: Molekül içinde değişiklik yaparak onun uzayda dizilişin! değiştiren enzimlerdir. Örneğin razemaz, epimeraz.
6. Ligazlar (= Sentetazlar): Enerji kullanarak substrat moleküllerinin birbirine bağlanmasını; örneğin amino asitlerin ve yağ asitlerinin aktifleşmesini sağlarlar.
Enzimlerin Çalışma Mekanizması
Daha önce de değindiğimiz gibi enzimin hangi substratla çalışılacağını saptayan kısmı apoenzim kısmıdır. Demek ki apoenzim kısmıyla substrat arasında bir ilişki vardır. Alman kimyacısı EMIL FISCHER tarafından bunun kilit anahtar uyumu gibi olacağı savunulmuştur. Koenzim kısmı daha çok kimyasal bağa yakın olarak işlev gösterir, örneğin ester bağlarını parçalar vs. öyle anlaşılıyor ki enzimin apoenzim kısmı bir ya da birkaç yerinden (aktif bölgelerden) substrat molekülüne yapışıyor ya da bağlanıyor (yani bir enzim-substrat kompleksi oluşturuyor) ve bu arada koenzim kısmı substrat üzerindeki bağlarla gerçek anlamda birleşmeye veya bağlanmaya giderek onu parçalıyor. Elinde kazması olan bir yol işçisi, kazacağı yeri kendisi saptamasına karşın (apoenzim kısmı), kazma işlemini yapan kazmanın kendisidir (koenzim kısmı). Enzimlerde kural aynıdır. Enzimlerin kimyasal yapıları, özellikle üçüncül yapıları tam olarak bilinmediğinden (ilk yapışı açıklanan enzim ribonukleaz, 124 amino asitten meydana gelmiştir) çalışma mekanizmaları da hala tam anlamıyla açıklığa kavuşturulamamıştır.
Enzimlerin Çalışmasına Etki Eden Faktörler : Sıcaklık
Sıcaklık 10 °C yükseldiğinde tepkime hızı iki misli artar; yani tepkime hızının yükselmesi, sıcaklıkla doğru orantılıdır. Fakat belirli bir noktadan itibaren düşmeye başlar ve tamamen durur. En iyi çalışabileceği sıcaklığa Optimum Sıcaklık denir. Yüksek sıcaklıklarda enzimler etkisizdirler (genellikle 55-60 °C'de). Bazı ılıcalarda yosunlar 80 °C'de yaşabilirler; fakat bunun üzerindeki sıcaklıklarda enzimleri tamamen koagüle olur ve bir daha etkili hale geçemez. Optimum noktanın biraz üzerinde enzimler etkisiz olmasına karşın, sıcaklık düşünce tekrar etkili hale geçebilirler. Fakat bu sıcaklığın devamı ya da sıcaklığın biraz daha yükselmesi enzimlerin etkinliğini sonsuz olarak ortadan kaldırır. Enzimlerin etkisiz hale geçmeleri ile proteinlerin koagüle olması arasında büyük bir ilişkinin olması, onların, büyük bir kısminin proteinlerden yapıldığım kanıtlar. Doğal olarak enzimler, proteinlerin bir kısmı gibi üçüncül yapıya sahiptir veya en azından moleküllerinin bir kısmı bu yapıdadır. Fakat yüksek sıcaklıklarda bu helozonik ya da üçüncül yapı parçalandığından ya da birbiri üzerine yığıldığından, protein koagüle olur ve enzim etkisiz hale geçer (sütün kaynatılmasında, bakteri enzimlerinin etkisiz hale geçmesi ile ekşime önlenir; bu yoldan teknikte büyük ölçüde yararlanılır; konserve vs. yapımında). Düşük sıcaklıklar enzimin etkinliğini azaltır. 0°C'de enzim ya hiç ya da pek az işlev gösterir; fakat soğuğun enzimin yapışım bozduğu görülmemiştir. Sıcaklık eski hale döndüğünde etkinlik yine başlar (dondurmak suretiyle besin maddelerinin saklanması, yine enzimlerin etkisiz hale geçirilmesiyle sağlanır), insan vücudunda, daha doğrusu sabit sıcaklıklı hayvanlardaki enzimler çoğunluk 37°C'de optimum etkindirler. Daha yüksek sıcaklıklarda (çocuklarda 42, yetişkinlerde 41 °C) enzimler etkisizleşirler; çok defa da koagüle olurlar.
pH
Enzimler pH değişimine karşı çok duyarlıdırlar. Genellikle çok fazla asidik ve alkalik ortamda etkisizdirler. Bazı hallerde enzimler en yüksek etkinliği belirli bir pH derecesinde gösterirler. Bu pH derecesine "Optimum pH" denir. Örneğin, proteini parçalayan pepsin, midenin 2 pH'lık asidik ortamında maksimum çalışır; buna zıt olarak pankreastan salgılanan ve yine protein sindiriminde rol alan tripsin, ancak 8,5 pH'de optimum olarak çalışabilir. pH'la ilgili olmasının nedeni, yapılarında proteinleri taşımalarındandır. Ola ki, pH'a bağlı olarak protein molekülü üzerinde çeşitli elektrik yüklenmeleri ve buna bağlı olarak dış yüz şekli (üçüncül yapı) meydana gelmekte ve substratla-enzim uyuşmasını sağlamaktadır. Belki de bu elektrik yüklenmesi enzim-substrat arasındaki çekiciliği artırmaktadır. Kuvvetli asitler ve bazlar enzimleri koagüle ederler.
Enzim /Substrat Derişimi
Eğer pH ve sıcaklık sabit tutulursa, enzim/substrat derişimi arasındaki orana bağlı olarak bir tepkime hızı görülür. Substratın ya da enzimin fazla olması bu hızı değişik şekillerde etkileyebilir. Bol substrat bulunan bir ortama eklenecek enzim, son ürünün miktarım artıracaktır.
Diğer Kimyasal Maddeler ve Suyun Etkisi
Birçok kimyasal madde enzimleri etkisiz hale getirir; örneğin, siyanit, solunumda önemli rol oynayan sitokrom oksidaz enzimin! etkileyerek inhibe eder (Şekil 2.15/c). Ölüm meydana gelebilir. Florit, glikozu laktik aside çeviren enzim kademele-rine etki eder. Hatta enzimin bizzat kendisi zehir etkisi yapabilir; örneğin, 1 mg. kristal tripsin, farenin damarına enjekte edilirse ölüm meydana gelir. Bazı yılan, arı ve akrep zehirleri de enzimatik etki göstererek kan hücrelerin! ya da diğer dokuları tahrip ederler.
Enzimlerin büyük bir kısmı işlevlerini su içerisinde gösterdiklerinden, suyun miktarı da enzim işlevinde etken bir koşuldur. Genellikle % 15'in altında su içeren ortamlarda, enzimler işlev göstermezler. Reçel ve pekmez yapımında bu faktör önemlidir. Sulandırılan reçelin, balın ya da pekmezin vs.'nin mayalanması ve ekşi-mesi bu yüzdendir. Hatta tahıl alımlarında su oranının % 15'in altında istenmesi de bu nedene dayanır.
|
|
|
| Parazitoloji |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 04-10-2009, 06:19 PM - Forum: Bitki Koruma
- Yorum Yok
|
 |
Parazitoloji, parazitleri, parazitlerin konukçuları ve aralarındaki ilişkileri konu alan bilim dalıdır. Asalak olarak yaşayan canlıların yapı ve özelliklerini inceleyen bilim dalıdır.helmintoloji, arthropodoloji,protozooloji olmak üzere 3 alt dalı mevcuttur
|
|
|
| Mikoloji |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 04-10-2009, 06:18 PM - Forum: Bitki Koruma
- Yorum Yok
|
 |
Mikoloji, (Yunanca μύκης, "fungus", mantar), mantarlar alemini, onların genetik, biyokimyasal ve taksonomi özelliklerini ve kullanım alanlarını inceleyen bilim dalına denir.
Mikolojiyle ilgilenen bilimadamlarına "mikolog" ya da "mikolojist" denir.
Mikoloji, önceleri mantarların bitkilerle akraba oldukları düşünüldüğü için botaniğin bir dalı olarak sayılıyordu. Daha sonraları yapılan genetik çalışmalarında mantarların hayvan ya da bitki olmadıkları anlaşılmıştır. Böylece mikoloji bir bilim olarak kabul görmüştür. İlk mikoloji derneği 1896 yılında İngiltere'de kurulmuştur.
Günümüzde yapılan çalışmalarda, mayalar ve ökaryotik olarak Schizosaccharomyces pombe model organizma olarak kullanılmaktadır.
Çoğu mantar ürünü toksinler, antibiyotikler ya da diğer ikincil ürünleri içerebilir. Örneğin, dünyanın heryerinde yayılış gösteren Fusarium cinsi ve toksinleri ölümcüldür. Buna rağmen mantarlar, simbiyotik canlılar olarak ölü maddeleri tekrar doğaya kazandırmada, mikoriza oluşturmada (bitkilerle ortaklıkları) ya da karbon döngüsünde önemli rol oynayan likenleri oluşturmada önemlidirler.
Mantarlar, ekonomik ve sosyal olarak da hayvan ve bitkilerde oluşturdukları hastalıklar yönünden de oldukça önemlidirler.
![[Resim: 450px-Amanita_pantherina_1.JPG]](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Amanita_pantherina_1.JPG/450px-Amanita_pantherina_1.JPG)
|
|
|
| Viroloji Nedir |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 04-10-2009, 06:17 PM - Forum: Bitki Koruma
- Yorum Yok
|
 |
Viroloji, virüsleri ve virüslerin özelliklerini konu alan bilim dalı. Viroloji genellikle mikrobiyoloji veya patoloji`nin bir parçası olarak gösterilen; organik virüsleri, zincirlerini, sınıflandırılmalarını, hücrelere giriş yollarını ve hastalığa yol açışlarını inceler. Viroloji alanında çalışan kişilere virolojist denir. Virüslerin canlılık özelliği tartışmalarıyla gündeme gelmişlerdir
|
|
|
| Bakteriyoloji |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 04-10-2009, 06:17 PM - Forum: Bitki Koruma
- Yorum (2)
|
 |
BAKTERİYOLOJİ
Mikrobiyolojinin bakterileri inceleyen bir alt dalıdır.
hollandalı "robert hook" mikroskobu bularak mikrobiyojinin temellerini atmış oldu.
Pasteur'un çalışmalarıyla 19. yüzyılda başladı ve giderek gelişti. Mikropların incelenmesi, değişik kültür ortamlarında üretilmesi ve boyanması, bakteriyolojik araştırmaların kapsamındadır. Bu alanda çalışan uzmanlara "bakteriyolog" denir.
Bakteriyoloji'nin Doğuşu
Spallanzani her canlının daha önceki kendi türünden bir canlıdan meydana gelebileceğini yaptığı deneylerle ispatladı. Mikroskopla görülebilen ve et suyunu bulandıran küçücük canlıların alemi hakkında pek çok deneme ve açıklamalar yapmış olmasına rağmen bunların insan ve hayvanların ölümlerine neden oldukları hakkında bir açıklama yapmamıştır. Bugün genel olarak mikrop adını verdiğimiz bu küçük canlıların hastalıkların etkeni oldukları hakkındaki ilk açıklamayı Robert Koch (1843-1910) yapmıştır. Koch, Antrax üzerinde yaptığı denemelerle hastalıkların mikroplardan ileri geldiğini ispatlamıştır. R. Koch’un bunu, kendisiyle çağdaş olan Louis Pasteure (1822-1895)'den önce başarmış olması Pasteur’u üzmüş ve kızdırmıştır. Pasteur bir kimyagerdi, yaptığı buluşlarla genç yaşta büyük üne kavuşmuştu. Tartarik asidin iki yerine dört farklı çeşidi bulunduğunu, şarap üretimindeki aksaklıkları gidermek için yaptığı çalışmalarla fermantasyon, pasteorezizasyon ve sterilizasyonun esaslarını kurmuş; bu buluş cerrahlar için parlak başarılar sağlamıştır. İpekböcekçiliğini felce uğratan Febrine hastalığının etken ve çarelerini ortaya koymuştur.
Pasteur, Koch’un bu buluşundan sonra çalışmalarını hızlandırdı. Kan çıbanının, Loğusa hummasının etkenlerini gösterdi, fakat tatmin olmuyordu. Pasteur eski ve zayıflatılmış mikroplarla Tavuk kolerasına karşı tavukları koruduğunu gördükten sonra aynı deneyleri Antraxta denedi, sonuç başarılıydı. Bundan sonra Pasteur kuduz üzerinde çalışmaya başladı. Kuduz virusunu zayıflatmak uzun zaman aldı. Sonunda kurutarak zayıflatılmış virusla köpeklere 14 günlük uygulamayla bağışıklık verebilmiştir (1881). 1885’te aşıyı ilk defa bir insana uygulamış, bunu birçok vakalar takip etmiştir. Bu müthiş buluş dünyayı kısa zamanda sardı. Her taraftan Pasteur’e para yağmaya başlamış ve laboratuvarlar yapılmıştır. Fakat Pasteur bu laboratuvarlarda çalışma olanağı bulamamış ve 1895’te 73 yaşında hayata gözlerini kapamış, ancak hekimlik için bir çığır açılmıştır. Dünyanın her tarafında aynı yolları izleyen bilim adamları bugün herbiri bir ilim dalı olan Bakteriyoloji, Viroloji, İmmunoloji ve Epidemiyolojinin temellerini atmışlardır.
|
|
|
| Mikrobiyoloji Tarihi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 04-10-2009, 06:16 PM - Forum: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
- Yorum Yok
|
 |
Mikrobiyoloji sözcüğü "mikros", "bios" ve "logos" kelimelerinin birleşmesinden meydana gelmiştir. Yunanca'da mikros küçük, bios yaşam, logos bilim anlamına gelmektedir.
Mikrobiyoloji, mikroorganizma adı verilen birçoğu ancak mikroskopta görülebilen küçük canlıları inceleyen bir bilim dalıdır. Mikrobiyoloji, mikroorganizmaların özelliklerini, yüksek canlılarla ve birbirleriyle ilişkilerini inceleyen bir bilim dalıdır.
Mikrobiyoloji geniş kapsamlı bir bilim dalı olup, birçok dallara ayrılır. Bunların başlıcaları tıbbi mikrobiyoloji, toprak, tarım, su mikrobiyolojisi, endüstriyel mikrobiyoloji ve uzay mikrobiyoloji gibi genel alanlar yanında genel mikrobiyoloji, bakteriyoloji, immunoloji, viroloji, parazitoloji ve mikoloji gibi her biri özel bir grubu inceleyen dallardan oluşur.
Mikrobik hastalıklar eski uygarlık dönemlerinde insanların ilgisini çekmiştir. Eski Mısırlılar leprayı, trahomu, dizanteriyi, bel soğukluğunu, Eski Çinliler çiçeği, Hintliler kolerayı tanıyorlardı. Üç bin yıl önce Filistinliler vebayı ve bu hastalığın farelerle ilişkili olduğunu biliyorlardı. Milattan önce 460 yılında İstanköy'de doğan Hipokrat, kendi adını taşıyan eserinde bulaşıcı hastalıklara yer vermiştir. Daha sonra Bergamalı Galen, sıtma nöbetlerinden söz etmiştir. Zekeria el Razi (M.S.900), yazdığı eserlerinde çicek ve kızamık hastalıklarından bahsetmiş ve bulaşıcı hastalıkları fermantasyona benzetmiştir. Milattan sonra 980-1038 yılları arasında yaşamış İbni Sina, hastalıkları gözle görülemeyecek kadar küçük bazı etkenlerin yaptığına inanmış ve korunmada temizliği esas kabul etmiştir.1546'da Venedikli hekim ve şair Fracastro yayınladığı eserinde hastalık etkenlerinin hasta insanların vücudunda çoğalabildiğini ve sağlam insanlara doğrudan veya hava ve eşya yoluyla bulaşabildiklerini belirtmiştir.
Mikrobiyoloji tarihine kısaca göz atılırsa 1665 yılında Robert Hooke'un mikroskopla yaptığı incelemeleri kapsayan Mikrographia adlı eseri, Hollandalı bir tüccar olan Antoni van Leeuwenhoek'un 1674'de tatlı suda yaşayan mikroorganizmaların bazılarını, 1680'de maya mantarlarını ve kendi dışkısında Giardia intestinalis olduğu kabul edilen protozoonları belirlemesi dikkati çeker. 1798'de Jenner inek çiçeğini insana bulaştırmak suretiyle çiçek hastalığına karşı koruyuculuk sağlayarak, immunolojinin temelini atmıştır. 1820'de sıtma tedavisinde kinin uygulanmış, 1839'da Davies ilk defa yara dezenfeksiyonunda iyodu kullanmıştır. 1837'de Magendie, önceden yabancı serum injekte edilen köpeklerin, aynı serumun tekrar injeksiyonunda ağır ve hatta öldürücü olabilen şok geçirdiklerini gözlemlemiş, bu olay bağışıklık bilimindeki önemli bir konuya, anaflaktik reaksiyonların varlığına dikkati çekmiştir. 1854'de kolera etkeni, 1873'de Hansen tarafından lepra basili bulunmuştur. 1867'de modern anlamda antisepsinin temelleri atılmıştır. Bu tarihte Lister antiseptik cerrahi üzerine ilk yazısını Lancet dergisinde yayınlamıştır. 1879'da bel soğukluğu hastalığının etkeni olan gonokoklar, Neisser tarafından bulunmuş ve daha sonra Neisseria gonorrhoeae olarak adlandırılmıştır. 1882'de Koch, verem mikrobunu bulmuş, Ehrlich ise verem mikrobunun boyanma yöntemini tarif etmiştir. 1884 yılında fagositoz olayı tarif edilmiş, Gram kendi adıyla anılan Gram boyama metodunu tanımlamış, Pasteur tarafından kuduz aşısı bulunmuş, bir yıl sonra da bu aşıyı insana uygulamıştır. 1887 'de Bruce malta ateşinin etkenini bulmuş, Petri kendi adıyla anılan ekim kutularını kullanmıştır. 1890'da Koch tüberkülini tarif etmiştir. 1900 yılında Landsteiner ABO kan grup sistemlerini bulmuştur. 1921 de Calmette ve Guérin 15 yıl süren çalışmaları neticesinde buldukları BCG aşısını dünyaya tanıtmışlardır. 1929 Fleming penisilini bulmuştur. 1931 yılında viruslar tavuk embriyosunda üretilmişlerdir. 1940 yılında elektron mikroskobu mikrobiyolojide kullanılmaya başlanmıştır. 1941'de anne ile baba arasındaki kan uyuşmazlığına neden olan Rh antikorları gösterilmiştir. 1944'de Streptomisin bulunmuş, 1952'de Histamin gösterilmiş, 1953 de ölü çocuk felci aşısı yapılmış, 1955'de canlı çocuk felci aşısı geliştirilmiştir. 1957'de interferon tarif edilmiş, 1965'de Hepatit B virusuna ait yüzeyel bir antijen olan "HBS (Hepatitis B surface) Antijeni - o zamanki adıyla Avustralya (Au) antijeni - " bulunmuştur. 1969'da immunoglobulin G'nin yapısı tanımlanmıştır. 1975'de monoklonal antikorlara ilişkin teknikler geliştirilmiştir ve birçok alanda güncelliğini sürdürmektedir. 1980'de AİDS ile ilgili ilk olgular bildirilmiş, tıp çevreleri ile tüm dünyada bu konu yıllarca süren ve süreceği beklenen ilgi yoğunluğuna hedef olmuştur. Yine aynı yılda, doku ve organ transplantasyonlarında araştırılması gereken doku uygunluk antijenleri (HLA) bulunmuştur.
|
|
|
| Süs Bitkileri |
|
Yazar: Zooteknist - 04-10-2009, 03:57 PM - Forum: Çiçekler
- Yorum Yok
|
 |
SÜS BİTKİLERİ
![[Resim: sus_bitkileri_image002.jpg]](http://www.etae.gov.tr/sayfalar/sus_bitkileri_image002.jpg)
Dünyada ve ülkemizde hızlı şehirleşme sonucunda doğa bütünlüğü parçalanmakta, şehirler beton yığınlarına dönmekte, kişi başına düşen yeşil alan miktarı her geçen gün azalmakta ve insanlar yeşile, ağaç, ağaççık veya çalı formundaki bitkilere olan özlemlerini giderememektedirler. Gün geç tikçe daha dar alanlarda yaşamaya mahkum edilen insanlar göz zevklerini tatmin etmek ve yeşile olan özlemlerim azda olsa gidermek için süs bitkileri yetiştirmekte hatta bu bitkileri evlerinin içine kadar getirmektedirler.
Ülkemiz, saksıda yetiştirilen, kesme çiçek olarak tüketilen ve dış mekan bitkileri olarak kullanılan birçok türün anavatanıdır. Lale basta olmak üzere birçok sus bitkisi bu topraklarda yaratılmış ve buradan diğer ülkelere yayılmıştır Maalesef değerini bilmediğimiz yüzlerce süs bitkisi türü çeşitli yollarla ülkemiz topraklarından koparılarak kaçırılmakta ve ileride ithal yoluyla tekrar bizlere dönmektedir. Çünkü, süs bitkileri konusunda ilen ülkelerde bu materyallerden seleksiyon veya melezleme yoluyla yeni tip ve çeşitler elde edilmektedir.
Türkiye bir bağ-bahçe cenneti olduğu kadar birçok süs bitkisi için de uygun şartlara sahiptir Buna rağmen son 25 30 yıldır bu konu üzerine pek durulmamıştır. Son yıllarda özellikle kesme çiçek türleri başta olmak üzere saksılı ve dış mekan süs bitkilerinin tarım sektörü içindeki payı artmıştır. 1994 yılı verilerine göre 25 milyon dolarlık kesme çiçek ihracatı yapılmışken Türkiye'deki tüketim İSO-200 milyar lira olarak gerçekleşmiştir. Ancak saksılı ve dış mekan süs bitkileri satışı veya üretimi konusunda istatistiki bilgi yoktur.
İnsanoğlu doğaya ve doğal güzelliğe karşı olan yakınlığı nedeniyle her evde bir veya birkaç süs bitkisi mutlaka yer vermektedir Örnek olarak birleşik çiçekli türlerden sardunya (Pelarganîum spp), açalya (Azalea), çok yıllık ve çiçekli orman gülü (Rhudodendrori), Afrika menekşesi (Samtpaitla ionanthd), kaktüslerden palmiyelere kadar birçok saksılı, yapraktı, çiçekli ve çalı formundaki süs bitkisine her yerde rastlamak mümkündür.
Göz alıcı, stres giderici, ruh güzelliği ve dekoratif özelliklerinden dolayı evlerimize kadar giren saksılı süs bitkileri dış mekan veya kesme çiçeklere tercih edilmektedir Özellikle kentleşme sonucunda büyük şehirlerdeki yeşil alanlar, bahçeler hatta balkonlar ortadan kalktığı için evlerdeki salon süs bitkileri günümüz insanı için son derece önemli olmaktadır. İnsanların birlikte yaşamak zorunda olduğu eşyalar cansız, soğuk ve asık suratlıdır. Bu durum, yapraklı veya çiçekli saksılı süs bitkileri ile canlandırılırken insanı hayata bağlar ve ortama canlılık getirir.
İç mekan süs bitkileri dış ortamdakilere göre daha kontrollü şartlarda yetişme imkanı bulduğundan nerede olursanız olun istediğiniz tür veya çeşit süs bitkisini yetiştirebilirsiniz Çünkü dış ortamdaki toprak ve ıklım (sıcaklık, ışık, nem, yağmur, rüzgar) özelliklerini kontrol altına almak imkansızdır. İç ortamda yetiştirilen süs bitkileri özel harç konulmuş saksılarda ve nemli (mutfak), bol ışık (salon) veya az ışık (hol) alan ortamlara konularak rahatlıkla yetiştirilebilir. Ayrıca saksılı süs bitkileri uzun ömürlüdür ve kesme çiçeklere göre tercih edilirler.
Saksılı süs bitkileri sera şartlarında çoğaltıldıktan ve belli büyüklükteki kaplara dikildikten sonra evlere ulaşmaktadır. Dolayısıyla yeni ortama uyum sağlamaları, uzun ömürlü olmaları ve gelişmelerini artırarak kolayca çoğaltılabilmeleri için yetiştirme, bakım gibi teknik ve kültürel uygulamaların bilinçli bir şekilde yapılması gerekmektedir Örneğin, çok pahalı olan bir Avize çiçeği Yuğca falamentosa veya Filamingo çiçeği Anihiirntm andreanum yanlış bakım (su, beslenme, çevre, toprak, saksı) sonucunda ölür ve kaybedilir Çok değerli olan saksılı süs bitkilerinin ev veya ofislerden uzun süreli ayrılmalarda ölmemesi için alınabilecek tedbirleri şöylece sıralayabiliriz.
1. Büyük bir leğene su doldurularak süs bitkileri saksılı olarak bu leğenin etrafına dizilir ve pamuk ipler yardımıyla saksı-su bağlantısı yapılır
2. Tüm çiçekler bir odada toplanır, bir pencere hava ve ışık için açık bırakılır. Bu amaçla banyo veya mutfak kullanılabilir. Banyo küvetinin içme su doldurulur, tuğla taşlan yerleştirilerek saksılar su içinde olmayacak şekilde tuğlaların üzerine yerleştirilir. Eğer mutfaktaki ışık ve sıcaklık yeterli ise aynı işlemler lavabo içinde de yapılabilir Böylece çiçekler 3-4 ay canlı kalabilir.
3. Bahçe veya balkonlardaki saksı 11 süs bitkileri gölge yerlere çekilerek, daha büyük kaplar içine konup saksıları ıslatılarak canlı kalmaları sağlanır.
Tabiatı gereği etrafında yeşil görmeyi çok seven insanların çiçekler tarafından da sevilmesi için:
1. Saksıların yerlerinin sık sık değiştirilmemesi gerekir. Tül perdenin arkasında yetişen bir süs bitkisini güneşe çıkarmaya kalkışmayınız, bırakın orada yetişmeye devam etsin.
2. Saksılı süs bitkilerinin çiçek açmaması veya yeni yaprak oluşturmaması size küs olduğunu göstermez, aksine Fosfor istediğinin işaretidir. Bu amaçla hazır vitamin solüsyonları kullanılabilir.
3. Her yıl bir boy büyük olmak üzere saksısını yenilenmesi gerekir.
4. Dar ortamlardaki az toprak kısa sürede biteceği için mutlaka toprağı yenilenmelidir.
5. Ortam sıcaklığının 18-22 °C arasında olmasını sağlayınız.
![[Resim: saksi01.jpg]](http://www.volkanderinbay.net/tarimnet/resim/sus/saksi01.jpg)
Şekil 1.1. Pamuk ip (Fitil) ile saksıdaki süs bitkisinin su ihtiyacının uzun süreli olarak karşılanması.
Güzellik ve zarafetin sembolü olan süs bitkileri her alanda insan yaşamına girmiştir. Ekonomik olarak üretim ve maddi katkı sağlama aşaması ise 20. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Teknoloji çağında olduğumuz şu günlerde makineleşmeye paralel olarak çevre kirliliği artmış ve kentleşme sonucunda kişi başına düşen yeşil alan miktarı azalmıştır. Dolayısıyla süs bitkilerine olan talep gün geçtikse artmaktadır.
Süs bitkileri terimi çok geniş bir anlam ifade eder. Bütün bitki türleri süs bitkisi olarak kullanılabilmektedir. Bir meyve ağacı dış mekan süs bitkisi olarak kullanılabildiği gibi yabani soğanlar ile tropik ormanlardaki doğal bitkiler İç mekan süs bitkisi olarak değerlendirilebilmektedir. Bu nedenle geniş bir bitki topluluğunu kapsayan süs bitkilerini 4 grup altında incelemek mümkündür.
1. Kesme Çiçekler:
Bu grupta çelik, aşı veya doku kültürü ile çoğaltılanlar; soğanlı, yumru tu ve rizomlu olanlar ile tohumdan yetişen süs bitkileri yer almaktadır.
2. Dış Mekan Süs Bitkileri
Bu grupta ibreli ağaç ve ağaççıklar, sarınıcı, tırmanıcı, yer örtücü bitkiler, çim ve mevsimlik bordur bitkileri yer almaktadır.
3. İç Mekan Süs Bitkileri
Salon veya saksılı süs bitkileri olarak da isimlendirilen bu grupta yapraklı, çiçekli ve sarılıcı-tırmanıcı özellik gösteren salon bitkileri yer almaktadır.
4. Doğal Çiçek Soğanları
Türkiye'nin doğal florasında bulunan ve ihraç edilen Galanthus (kardelen), Leucojum ve Cyclamen gibi soğanlı çiçekler bu gruba girmektedir.
Dünya'da 145 ülke 223000 ha'lık alanda süs bitkisi üretmektedir. 11170 ha ile Japonya ilk sırada yer alırken bunu ABD (9279 ha), Hollanda (2499 ha) ve İtalya (3252 ha) izlemektedir. Türkiye'de ise sadece 300 ha'lık bir alanda çiçek üretimi yapılmaktadır. İstanbul, Bursa, Yalova, İzmir, Muğla, Samsun, Trabzon, Ankara, Kırşehir, Antalya, İçel, Adana, İskenderun, Erzurum ve Diyarbakır ilerimiz süs bitkisi üretiminde söz sahibidir. Süs bitkileri üretiminde kullanılan alan bakımından %63'lük bir pay ile dış mekan süs bitkileri ilk sırada gelirken bunu kesme çiçek (%34) ve İç mekan süs bitkileri (%3) izlemektedir. Kesme çiçek satış değerleri bakımından ülkemizde 13 000 000 dolar ile karanfil ilk sırada yer almaktadır. Bunu 102 000 dolar ile krizantem, 18 000 dolar ile gül ve 2 000 dolar ile orkide takip etmektedir. Diğer türlerin toplam satışı ise 337 000 dolardır. Kesme çiçek ihraç eden ülkelerin başında Hollanda (%70), İsrail (%6), Kenya (%4) ve Kolombiya (%4) gelmektedir. Avrupa Birliği ülkelerince ithal edilen kesme çiçekler sırası ile gül (%19), karanfil (%15), kasımpatı (10), orkide (%4) ve glayöl (%0.5)'dür. Ülkemizde süs bitkisi üretimi yapılan iller arasında 3900 da ile İzmir ilk sırada yer almaktadır. Bunu Ankara (2019 da), Antalya (1708 da) ve İstanbul (1482 da) izler. Kesme çiçek üretiminde İzmir (2777 da), Antalya (1477 da) ve Yalova (420 da) ilk üç sırada yer alır.
|
|
|
| Patates Tarımı |
|
Yazar: Zooteknist - 04-10-2009, 03:47 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum (2)
|
 |
PATATES TARIMI
Günümüzde çağdaş botanistler patatesin anavatanının Güney Amerika olduğu konusunda uzlaşmışlardır. Öyle ki patates And dağları'nda yabani türler olarak belirmiş ve buradan Kolombiya ve Venezuela'ya oradan da Şili ve kuzey Arjantin'e gelmiştir. En sonunda tüm türler Peru'da ekilmeye başlamıştır. Patates ekimine dair günümüzdeki tek kanıt yaklaşık 7,000 yıl önce Peru'da gerçekleşmiş olmasıdır.
Patatesi Avrupa'ya ilk kez İspanya'lı bir fatih olan Pedro Cieza de León getirmiştir. İsmini Quechua dilinden alan patates, aynı yıllarda İspanya'da ekilmeye başlandı.
Patatesin ekimi 1540'larda Fransa'da başladı. Patatesi 1590'da ilk olarak botanik literatürüne geçiren İsviçreli botanist Gaspard Bauhin'dir.
Patates insan beslenmesinde en az bugday ve pirinç kadar önemli yer tutan bir bitkidir. Yüksek karbonhidrat miktari ile Avrupa ve Amerika’da birçok ulusun temel besin kaynagidir. Ülkemizde de günümüzde cipslik ve sofralik tüketimi gün geçtikçe artmaktadir. Iklim ve toprak istegi:
Genellikle iliman iklimlerde verim daha fazladir. Kumlu, kumlu-tinli, süzek havadar topraklarda iyi gelisir. pH seviyesi yükseldikçe verim düser en uygun pH 6,5-7,5 arasidir.
![[Resim: CX9fm.jpg]](http://i.imgur.com/CX9fm.jpg)
Dikimi:
Toprak eger sonbaharda sürülmemis veya kis yagislari ile oturmus ise derince islenmeli patates yumrularinin rahatça gelisebilecegi bir toprak yapisi hazirlanmaya çalisilmalidir.
Dikim için toprak sicakligi 8-10 dereceye ulasmalidir. Bu sicaklik bölgemizde 15 Nisan-15 Mayis tarihlerinde saglanmaktadir.
Tohumluk yumrular orta boy (yaklasik 50 gr.) olmali ve yumrular kesilerek dikilmemelidir.Daha iri olan tohumlar hasta yumrularin digerlerine hastalik bulastirmamasi için çamasir suyu ve su ile hazirlanan karisima batirilmis biçaklar ile kesilmelidir Dikim derinligi daha çok toprak nemi ve sicakligina bagli olarak 2-5 cm olmali. Dikilen yumrular en az 10-15 cm. toprak örtüsüyle örtülmelidir. Nemin yetersiz oldugu durumlarda derin, dikim yapilmalidir. Sira arasi 70 cm. Sira üzeri mesafeler ise tohumluk patates üretimi için 20-25 cm. yemeklik patates üretimi için 30-40 cm. olmalidir. Dikim makineli olarak yapilir ise bakim isleri ve hasat da buna bagli olarak daha düzenli yapilabilmektedir. Yumru iriligine göre dekara 200-250 kg yumru hesap edilmelidir.
Dikimden önce patates yumrulari mantari hastaliklara ve patates böcegine karsi ilaçlanmalidir.
Gübreleme:
Patates bitkisi gübrelemeye çok iyi cevap veren besin maddesi eksikliginde verimi çok düsen bir bitkidir. Patates bitkisinin yumrusu ve üst kismi ile topraktan kaldirdigi en çok besin maddesi miktari potasyumdur, ve bir ton yumru ile ve bu yumruyu meydana getiren toprak üstü kismi ile 8 kg saf Potasyum kaldirilmaktadir. Azot ikinci sirayi alir ve 1 ton ürün olusumu için 5,5 kg saf azota ihtiyaç vardir. Üçüncü sirada ise fosfor gelmektedir. 1ton patates yumrusunun meydana gelmesi için 1,5 kg Saf Fosfor gerekmektedir. Bu miktarlarin bilinmesi patates için gübreleme programi ve gübre tavsiyesinin yapilabilmesi için gereklidir. Yapilan toprak tahlili ile hangi gübreden ne kadar kullanilacagina karar verilmelidir.
Yabani ot mücadelesi ve Bogaz doldurma :
Patates tariminda yabanci ot mücadelesi için kültürel ve kimyasal tedbirler birlikte uygulanmalidir. Kimyasal yolla ekim öncesi, ekim sonrasi çikis öncesi ve çikis sonrasi ilaçlama imkani vardir. Tarlamizdaki yabanci ot durumuna göre bunlardan biri tercih edilmelidir. Daha sonra bitkiler 15-20 cm oldugunda 1. çapa ve bitkiler 30-40 cm oldugunda bogaz doldurma yapilmalidir. Bogaz doldurma sirasinda üst gübrelemede yapilabilir.
Sulama:
Bölgemizde patates tarimi ekonomik olarak sulanarak yapilabilmektedir. Sulama yagmurlama yada damla sulama metodu ile yapilmalidir. Patates bitkisi ürünü olan yumrularini toprak altinda büyüttügü için devamli tavli ve su stresi yasamayan bir toprak yapisi istemektedir. Aksi halde verim düstügü gibi yumrularda da sekil bozukluklari gözükebilmektedir.
Yumru olusumundan sonraki, yani yumrularin sismeye basladigi devrede bitkinin çok miktarda suya ihtiyaci bulunmaktadir. Bu devreden itibaren 4-6 gün arayla su verilmesi gerekir. Hasattan 15-20 gün önce, yumrularin olgunlasmasi ve kabuklarin piskinlesmesi için su kesilir. Sökümden 2 gün önce hasatta kolaylik saglamak için su verilebilir.
Hasat:
Patates hasat zamanini, üretim amaci (tohumluk, yemeklik, turfanda vb.) belirler. Fakat genellikle bitkinin yaprak ve saplari kahverengilesip kurudugu, yumrularin ana bitkiden ayrildigi ve yumru kabugunun sertlesip piskinlestigi zaman hasada girilir. Hasat pullukla elle veya söküm makinesiyle yapilabilir. Ancak en yaygin ve ekonomik yöntem, söküm makinesiyle hasat olmaktadir. Ürünler nemli ise toplanmadan önce bir süre kurutulur. Iriliklerine göre boylanan yumrular uygun sartlarda depolanarak daha sonra pazara ulastirilir.
Hastalık ve zararlıları:
Patates tariminda en önemli hastalik patates sigilidir ve mücadelesi için yapilabilecek tek sey sertifikali hastaliksiz tohumluk kullanmaktir. Patateste görülen mantari hastaliklar ve yaygin olarak bölgemizde görülen patates böcegine karsi kimyasal mücadele teknikleri hakkinda bilgi almak için lütfen bizimle irtibata geçiniz.
|
|
|
| Yabancı ot |
|
Yazar: Zooteknist - 04-10-2009, 03:38 PM - Forum: Bitki Koruma
- Yorum Yok
|
 |
YABANCI OT
1. Yabancı otun tanımı ve önemi
Yabancı otlar, kısaca kültür alanlarında istenmeyen bitkiler olarak tarif edilebilir. Örneğin mercimek tarlasında gök baş, ballıbaba, şahtere ve yabani hardal gibi bitkilerin yanışını bir kültür bitkisi olan kendi gelen buğday da mercimek için bir yabancı ottur. Yabancı otlar kültür bitkisi ile besin, su ve ışık için rekabet etmekte, allelopatik etki ve gölge tesiri ile bitki gelişmesini engelleyerek verimi düşürmekte, sulama kanallarını işgal ederek suyun akışını yavaşlatmakta, sulama süresini azaltmaktadır.
Yabancı otların kültür bitkisinde meydana getirdiği ürün kayıpları tarım sistemlerine ve kültür bitkisine göre değişmekle birlikte ülkemizde ortalama % 20 olarak kabul edilmektedir. Yabancı otların yayılışı ve kültür alanlarına yerleşmesi temiz tohumluk kullanma, toprak işleme, çapalama, ekim nöbeti ve ilaçlı mücadele yöntemleriyle önlenmelidir.
2. Yabancıot mücadelesinde kullanılacak alet ve makinalar:
Yabancı ot mücadelesinde basınçlı sırt pülverizatörü, yatay kollu, kuyruk milinden hareketli, motorlu püskürtücüler kullanılmalıdır.
Uygulamalarda yelpaze püskürtme yapan memeler kullanılmalıdır. Bu memeler üzerinde bulunan rakamların anlamı önemlidir, örneğin : F 03 080 yazılı bir yelpaze memede F yelpaze püskürtmeyi, 03 memenin debisi (03 litre /dakika), 080 memenin püskrütme açısını ifade etmektedir (80°C). Değişik açılı memeler olmakla beraber 80°C ve 110°C açılı memeler en uygundur. İlaçlama kolu üzerinde 50 cm aralıkla yerleştirildiğinde 80°C açılı memeler yerden 46 cm yükseklikte, 110°C açılı memeler yerden 50 cm yükseklikte kullanılmalıdır.
Yelpaze memeler ilaçlama koluna 5-10°C açı ile yerleştirilmelidir. Bu suretle yelpaze memeden çıkan ilaçlı suyun birbirine çarpıp çok küçük damlacıkların oluşması önlenerek sürüklenme riski azaltılır.
3. Yabancıot mücadelesinde ilaçlama tekniği ve kalibrasyon
Yabancı ot mücadelesi yapılan alanlarda önerilen herbisitler su ile karıştırılarak pülverize edilir. Dekara atılacak su miktarı püskürtücünün tipine göre değişir. Aletler tarla koşullarında ayarlanarak gerekli su miktarı saptanır.
Eğer ilaçlamada basınçlı sırt pülverizatörü kullanılıyorsa atılacak ilaç miktarı kalibrasyon yapılarak bulunur. Örneğin; aletin deposuna doluncaya kadar ( 20 lt) su konur. Bu su tarlada bitkisel örtüyü veya yüzeyi ıslatacak şekilde sabit hız ve basınçta püskürtülür. Püskürtme sırasında ilaçlı su zerreleri bitkide damla oluşturup akmayacak şekilde olmalıdır. Su bittikten sonra ıslanan alan ölçülür. Örneğin 2 m genişliğindeki 100 metrelik bir şeritse bu 200 m2 demektir. Buna göre dekara 250 mi preparat önerilen ilaçtan 1000 m2 'ye 250 mi olursa, 200 m2 'ye ne olur ? Basit bir orantı ile
(x=250 x 200/1000 = 50 ml ilaç)
2 l'lik bir sırt pülverizatörüne 50 mi ilaç konacağı bulunur.Böyle bir pülverizatörle 200 m2'lik alan ilaçlanmış olur.
Kullanılacak alet yatay kollu, kuyruk milinden hareketli, motorlu pülvarizatör ise aletin deposu önce su ile doldurulur.Örneğin 500 litre depo su ile doldurulup normal ilaçlama hızında tarlada bir gidip bir gelerek ilaçlanan alanın (ıslanan alanın) uzunluğu ölçülür.Bu gidip gelmede 200 m uzunluktaki bir alan ilaçlanmış olsun. Aletin iş genişliği 9 m ise;
İlaçlanan alan=200 m x 9m = 1800 m2 eder.
Aletin deposuna eksilen su ölçülerek ilave edilir. Harcanan su 45 l bulunmuş olsun. Burada, orantı kurularak;
1800 m2 ye 45 l su harcanmış ise
1000 m2 ye X l su harcanır
X= 45 x 1000/1800=25 l/da bulunur.
Aletin deposu 500 l su aldığına göre bir dolu depo ile 500 : 25=20 da alan ilaçlanabilir. Dekara 250 mi ilaç önerildiğine göre depoya (20 dekar x 250 mi ) 5000 mi ilaç konması gerektiği hesaplanmış olur.
İlaçlama aletinin kalibrasyonu yapılmadan önce şu konuların göz önünde bulundurulması gereklidir:
[COLOR="Blue"]Aletin deposu temiz su ile yıkanıp temizlenmelidir.
Tüm memeler çıkarılarak temizlenmelidir. Bunun için eski bir diş fırçası veya kibrit çöpü kullanılarak meme çapı genişletilmeden temizlik işlemi tamamlanır. Temizlik için kesinlikle tel veya bıçak gibi sert maddeler kullanılmamalıdır.
Alet çalıştırılarak hortum ve ilaçlama kolu içindeki maddeler su ile temizlenmelidir.
Memeler ilaçlama kolu üzerine takilmali ve tüm memelerin uygun çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir.
Bağlantı yerlerinde akıntı olup olmadığı kontrol edilmelidir.[/COLOR]
Yukarıdaki işlemler tamamlandıktan sonra kalibrasyon işlemine başlanmalıdır.
İlaçların etkinliği hava sıcaklıkları ile yakından ilgilidir. Bu nedenle ilaçlama sırasında hava sıcaklığı 8°C'den az 25°C'den fazla olmamalıdır. İlaçlamalar sakin havalarda yapılmalı, rüzgar çıktığında ilaçlamalara ara verilmelidir.
Kapalı, bulutlu ve yağış olasılığı olan devrelerde, uzun süren kuraklık devreleri sırasında ilaçlama yapılmamalıdır. 2,4-D amin'lerle yapılan ilaç uygulamasından 6 saâîT 2,4 - D ester bileşimli herbisitlerin uygulanmasından sonra l saatlik sürenin yağmursuz geçmesi gereklidir. Aksi halde istenilen sonuç alınmaz.
Diğer sistemik etkili herbisitlerde uygulamadan sonra l saatlik süre içinde yağmur yağarsa ilaçlarda etkisizlik görülür. Toprağa atılıp, 5-7 cm derinliğe karıştırılması gereken ilaçlar da uygulamadan hemen sonra toprağa karıştırılmalıdır. Tarla ke-seksiz olmalı ve toprakta yeterli nem bulunmalıdır.
Herbisitler, ilaçlama alanı çevresinde ilaca hassas bitkilerde önemli zararlara yol açabilir. İlaçlı su veya ilaç buharlarının bu bitkilere ulaşmasını önlemek için rüzgar hızına bağlı olarak aşağıdaki güven sınırlarına uyulmalıdır.
4. Yabancıot mücadelesinde ilaçların uygulama zamanı ve şekilleri:
Ekim veya dikim öncesi uygulama (Pre-plant, Pre-sowing): Kültür bitkisinin ekiminden veya dikiminden önce yapılan uygulamadır, kullanılacak herbisit önce ekim veya dikim için hazırlanmış toprak yüzeyine uygulanarak toprağa karıştırılır ve daha sonra ekim veya dikim işlemine geçilir.
Çıkış öncesi uygulama (Pre-Emergens):Kültür bitkisi ve yabanı otlar çıkmadan önce toprak yüzeyine yapılan uygulamadır.
Çıkış sonrası uygulama (Post-Emergens) :Yabancı otlar ve kültür bitkisi çıktıktan sonra yapılan uygulamadır. Uygulama zamanında yabancı ot ve kültür bitkisinin gelişme devresi çok önemli olup, uygulama mutlaka ilaç etiketinde önerilen devrede yapılmalıdır.
5. Yabancıot mücadelesinde uygulamanın değerlendirilmesi:
Uygulamadan 1-2 ay sonra ilaçlanmış tüm alan gezilir. Uygulanan herbisitin etki spektrumu içinde bulunan yabancı otlar etki süresi içinde % 90 ve daha yüksek oranda öldürmesi halinde mücadele başarılı olarak kabul edilir.
Yeni çıkışlar ve sürgünler ilaçlanan alanı örtü olarak % 10 ve daha yüksek oranda kapladığı takdirde mücadele başarısızdır.
|
|
|
|