Tarım Bilgi Paylaşım Forumu - Bitki Koruma Yüksek Lisans Sınavı Soruları

Bitki patojeni fungus, bakteri ve virüslerin enfeksiyon süreçlerini karşılaştırarak açıklayınız. Patojenisite faktörleri ve konukçu-patojen etkileşimindeki moleküler mekanizmaları detaylandırınız.
Bitkilerdeki doğal savunma mekanizmalarını (yapısal ve biyokimyasal) sınıflandırarak açıklayınız. Sistemik kazanılmış dayanıklılık (SAR) ve uyarılmış sistemik dayanıklılık (ISR) arasındaki farkları sinyal iletim yolakları üzerinden karşılaştırınız.
Entomolojide biyolojik mücadele etmeni olarak kullanılan predatör ve parazitoit türlerin etkinliklerini etkileyen ekolojik faktörleri tartışınız. Başarılı bir biyolojik mücadele programının planlanmasında dikkat edilmesi gereken kriterleri bir örnekle değerlendiriniz.
Pestisitlerin çevresel akıbetini belirleyen fiziko-kimyasal süreçleri (adsorpsiyon, desorpsiyon, degradasyon, liçing) açıklayınız. Pestisit kalıntılarının yeraltı suları ve hedef dışı organizmalar üzerindeki potansiyel risklerini yorumlayınız.
Bitki zararlısı bir böcek türünde insektisit direncinin gelişim mekanizmalarını (metabolik direnç, hedef bölge duyarsızlığı, penetrasyon direnci) moleküler düzeyde açıklayınız. Direnç yönetimi stratejilerini entegre zararlı yönetimi prensipleri çerçevesinde tartışınız.
Yabancı otların kültür bitkileriyle rekabetini etkileyen allelopatik etkileşimleri ve rekabet mekanizmalarını (ışık, su, besin elementi) açıklayınız. Herbisitlere dayanıklı yabancı ot türlerinin evrimini engellemeye yönelik entegre yabancı ot yönetimi stratejilerini tartışınız.
Bitki karantinası ve risk analizi süreçlerini uluslararası bitki sağlığı standartları (ISPM) çerçevesinde açıklayınız. İstilacı bir bitki zararlısının yeni bir bölgeye girişini ve yayılmasını önlemek için alınması gereken fitosaniter önlemleri bir senaryo üzerinden değerlendiriniz.
Konukçu bitki dayanıklılığının genetik temelini açıklayınız. Dikey dayanıklılık (gen-için-gen hipotezi) ve yatay dayanıklılık kavramlarını karşılaştırarak, bu dayanıklılık türlerinin bitki ıslah programlarında kullanım avantajlarını ve risklerini tartışınız.
İklim değişikliğinin (artan sıcaklık, değişen yağış rejimleri, yükselen CO2 konsantrasyonu) böcek popülasyon dinamikleri, patojen epidemi gelişimi ve yabancı ot-coğrafi dağılımı üzerindeki etkilerini güncel literatür ışığında tartışınız.
Modern bitki koruma araştırmalarında kullanılan moleküler tanı yöntemlerini (PCR, qPCR, LAMP, ELISA, yeni nesil dizileme) karşılaştırarak açıklayınız. Bu tekniklerin erken teşhis, karantina tespiti ve dayanıklılık ıslahı alanlarındaki uygulamalarına örnekler veriniz.
Entegre Mücadele (Integrated Pest Management - IPM) kavramının temel prensiplerini açıklayınız. Ekonomik zarar eşiği kavramının farklı zararlı grupları için belirlenmesinde kullanılan yöntemleri ve karar destek sistemlerinin IPM'deki rolünü tartışınız.
Bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırılması sürecinde insan sağlığı ve ekotoksikoloji risk değerlendirmesinin aşamalarını açıklayınız. Akut ve kronik toksisite testleri ile kalıntı analizlerinin bu süreçteki önemini yorumlayınız.