| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 2306 aktif kullanıcı var. » (2 Üye - 2301 Ziyaretçi) Bing, Google, Yandex, JeffreyRok, katalogCet
|
| Son Yazılanlar |
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 56.767
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.681
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 448
|
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 4.921
|
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 59.050
|
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.269
|
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.842
|
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.208
|
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.447
|
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.430
|
|
|
| Keten Yetiştiriciliği |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 11-22-2009, 10:24 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum (1)
|
 |
Linum usitatissimum
İklim istekleri:
Yılık yağış ortalaması 450–750 mm arasında olan hafif serin ve ılıman bölgeler, diğer bir ifadeyle yazlık olarak ekilen tahılların en iyı şekilde yetişebildiği bölgeler, keten tarımı için idealdir. Eşit şekilde dağılımı koşuluyla, yetişme dönemi boyunca alınacak 150–200 mm arasındaki yağış miktarı keten tanımı için yeterli olacaktır.
Toprak isteği:
Keten tanımı için en ideal topraklar, verimli, ince yapılı, kil oranı yüksek topraklardır. Toprak pH’sı 6.0-7.0 arasında olmalıdır.
Tarla Hazırlığı:
Keten tohumu çok küçük olduğu için, ekim yapılacak tarlada çok çok iyi bir tohum yatağı hazırlanması gerekir. Tarla yüzeyi ince yapılı olmalıdır. Ekimden önce gerekli gübre ve yabancı ot ilaçları da uygulanarak tarla yüzlek olarak karıştırılmalı ve tarla yüzeyinde kesek bırakılmamalıdır.
Keten Resimleri
Gübreleme : Keten bitkisinin gübre isteği, hemen hemen buğday’ın gübre isteği ile aynıdır. Dekara 8-10 kg azot (N) uygulanması yeterlidir. Bu amaçla, yaklaşık 20-25 kg üre gübresi ekim öncesi toprağa karıştırılmalıdır.
Ekim Tarihi: Keten bitkisinin hem kışlık hem de yazlık tipleri vardır. Kışlık tipte olanlar sonbaharda, Ekim ayı içerisinde, yazlık karakterde olanlar ise bahar döneminde, Nisan ayı içerisinde ekilmelidir. Havaların nispeten ilik geçtiği güney bölgelerimizde, kışlık olarak ekilmesi mümkün olabilir. Bu bölgelerde, Kasım ayında ekim yapılabilir.
Ekim Şekli :
Keten, makineli tarıma uygun alanlarda ekim makinesi ile sıraya ekilir. Buğday-Arpa ekim makineleri bu amaçla rahatlıkla kullanılabilir. Makineli tarım yapmanın mümkün olmadığı alanlarda ise, serpme ekim yapılabilir.
Ekim Derinliği :
Ketende ekim derinliği, 1.0-2.5 cm arasında olmalıdır. Çok kaba yapılı topraklarda (hafif kumsal) 4 cm’e kadar ekim yapılabilir. Çok derin ekimlerde, çıkış problemleri (hiç çıkamama veya geç çıkışlar) ortaya çıkar. Bu durum ise, tarlanın seyrek kalmasına ve keten bitkisinin yabancı otlarla boğulmasına neden olur.
Sıra Arası ve Ekim Sıklığı:
Ketende yüksek tane verimi elde etmek için dekara ortalama 1000.000 tohum üzerinden ekim sıklığı hesaplanmalıdır. Ketende Bin tane ağırlığının 4-8 gram arasında değiştiğini göz önünde bulundurursak, dekara 4.0-8.0 kg arasında tohumluk kullanılması gerekir. Bu Sıklığı sağlayacak sıra arası mesafesi ise 13-20 cm dir. Daha önce de belirtildiği gibi hububat mibzerleri (Buğday-Arpa ekim makinesi) bu amaç için idealdir. Eğer lif amaçlı alarak uzun boylu çeşitler
kullanılarak ekim yapılacaksa, kök bölgesinden meydana gelecek dallanmayı azaltmak ve bitki boyunu arttırmak için dekara atılacak tohum miktarı arttırılmalıdır. Dekara 2.000.000 tohum hesabıyla ekim yapılmalıdır. Bu ıse, yaklaşık 14–16 kg arası tohumluk demektir.
Sulama: Keten aslında sulanan bir bitki değildir. Yetişme süresince alınan yağışlarla su ihtiyacını karşılar. Fakat ilave sulama işlemi verimi artf ırır. Keten kökleri fazla derinde olmadığı için, çok hafif bir sulama bile verimi önemli ölçüde yükseltir.
Yabancı Ot Kontrolü:
Keten tarımında ekimlerin dar sıra aralığında yapılması yabancı ot istilasını önler gibi görünse de, bu ancak iyi bir çıkış Sağlanırsa mümkündür. Zamanında ve tay durumu uygun bir toprağa yapılan ekimler, düzgün çıkış göstereceğinden, zaten sıra arası da dar olan (13-20 cm) tarlada, her hangi bir yabancı ot barındırmayacaktır. Keten bitkisi, yabancı otlarla rekabet edemez. Eğer keten çıkışından sonra tarlada yabancı ot görülürse, Bentazon (Basagran), Bromorynil/MCPA (Buctril M) veya Clethodim (Select) içerikli ilaçlar kullanılabilir. Geniş yapraklı yabancı otlar için dekara 200 gr Basagran, 20-30 lıtre su ile karıştırılarak keten bitkisi 5 cm ve daha boylu iken uygulanmalıdır. Yine geniş yapraklılar için dekara 100 gr Buctril M, ketenler 5- 10 cm boya ulaşınca uygulanmalıdır. Çayır otları (Buğdaygil yabancı otlar) için ise, yabancı otlar 2-6 yapraklı iken, dekara 15-35 gr Select adlı ilaç, yine 20-30 litre su ile karıştırılarak püskürtülmelidir.
Hasat:
Keten hasadı için, diğer bazı bitkilerde olduğu gibi, bitkilerin hepsinin tamamen kuruması beklenmemelidir. Hasat zamanı gelmiş keten tarlasında, bazı bitkilerde hala yeşil yaprak ve yeşil kapsüller olabilir. Genel bir kural olarak, tarlada bulunan bitkilerin % 90’ nında kapsüller kurumuş ve kahverengine dönüşmüşse hasat yapılabilir.
Hasat işlemi iki şekilde de yapılabilir. Ya bitkiler kesilerek tarlada kurumaya bırakılır ve kuruduktan sonra harmanlanabilir. Ya da, eğer tarlada yabancı ot problemi yoksa ve kapsüllerin % 90’ nı da kurumuş ise, direkt olarak hububat biçerdöveri ile hasat edilebilir.
Hasat sonrası elde edilecek ürünün uzun süre güvenli bir şekilde muhafazası için, tanedeki nem oranının
11 den fazla almaması gerekir.
Yağı alındıktan sonra geriye kalan küspe de iyi bir hayvan yemi olarak değerlendirilir. İçerdiği 7 35 oranındaki ham protein sayesinde hayvanlar için mükemmel bir protein kaynağıdır.
Tohumluk Üretimi:
Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından, Sarı–85 isimli keten çeşidinden tohumluk üretimine başlarım ıştır. Bu çeşidin taneleri sarı renklidir ve susama benzemektedir.
|
|
|
| Çay Yetiştiriciliği |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 11-22-2009, 10:22 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Ülkemizde çay tarımı, 204.000 üretici tarafından, 767.000 dekar sahada küçük aile işletmeciliği şeklinde yapılmaktadır. Çay tarımı ve ticareti Doğu Karadeniz Bölgesi ekonomisinde çok önemli bir yer tutmakta, dengeli gelir dağılımı sağlamakta, istihdam yaratarak bölgesel göçün azalmasında rol oynamaktadır. Ülke ekonomisine ise 300 milyon dolarlık kaynak yaratmakta, 1 milyon insanın ise geçim kaynağını teşkil etmektedir.
Ekolojik şartlar nedeniyle dünyada çay hasadı ve kuru çay üretimi 9-11 ay devam ederken ülkemizde 5-6 ay yapılmaktadır. Mayıs ayında başlayan hasat ekim ayında son bulmaktadır. Üretim ile ilgili harcamaların ve yaş çay bedeli ödemelerinin büyük bir bölümü bu zaman dilimi içinde gerçekleşmektedir. Buna mukabil üretilen çayın pazarlaması bir yıla tekabül etmektedir.
Ülkemizde Kamu ve özel sektörün satın aldığı yaş çay yaprağı miktarı, 850-900.000 ton, Üretilen kuru çay miktarı 180-190 bin ton, yurt içi tüketim miktarı ise 150-160.000 ton arasındadır. Bu durumda; Tüketim fazlası 30-40.000 ton çayın ihracı zorunludur.
Not: Son iki yılda bu tablo değişmiştir.Üretilen kuru çay miktarı 155-160 bin ton, yurt içi tüketim miktarı ise 170.000 ton civarındadır. 1994 yılında başlayan, ancak 1997-1999 yıları arasında sekteye uğrayan Budama Projesinin 2000 yılından itibaran tavizsiz şekilde uygulanması ve Alım Planı sayesinde, Türkiye'de üretimden kaynaklanan fazlalık ortadan kalkmıştır. 25.02.2004
Dünyada çay üretim ve tüketim durumuna baktığımızda; yıllık kuru çay üretiminin 3.000.000 ton, tüketimin ise 1.800.000 ton olduğu bilinmektedir. Yaklaşık 1.200.000 ton tüketim fazlası çay ise tüketici ülkelerin tüketim ihtiyacını karşılamak üzere ihraç edilmektedir. Dünya pazarlarında oluşan bu arz fazlası ürün, tüketici ülkelerin talebini karşılamak üzere, üretici ülkeler arasında bir Pazar mücadelesi oluşturmaktadır. Üretici ülkeler ihracatı sübvanse ederek teşvik etmektedir.
Dünya çay üretimi az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yapılmaktadır. Bu ülkelerin büyük çoğunluğunda üretim maliyetleri oldukça düşüktür. Ülkemizde ise kuru çay maliyeti diğer üretici ülkelerin maliyetlerinin çok üzerinde gerçekleşmektedir. Diğer üretici ülkelere göre üreticilere ödenen ham madde fiyatı 3 kat, personel gideri 5 kat, üretim maliyeti ise 4-5 kattır.
Çay pazarlamasında kalite ve maliyet son derece önemlidir. Bu nedenle, optimum maliyet ile kaliteli ve tüketici ülkelerin damak tadına uygun çay üretebildiğimiz taktirde, dünya pazarlarına ihracat yapma şansımız olacaktır.
Çay sektörünün geleceği, üretim tüketim dengesinin kurulmasına, optimum maliyetle kaliteli çay üretilmesine bağlıdır.
Bunun içinde öncelikle tarımda, sanayide ve pazarlamada karşılaşılan sorunların çözülmesi şarttır.
ÇAY TARIMI
# Ülkemizde çay tarımında temel sorun, yaş çay yaprağı kalitesi ile ilgilidir. Ürün kalitesinin yükseltilmesi, büyük ölçüde, tarımsal teknik tedbirlerin zamanında ve doğru şekilde alınmasına bağlıdır.
1993 yılında başlatılan ve halen sürdürülen budama çalışmasının kaliteli yaş yaprak üretiminde sektöre önemli katkıları olmuştur.
Budama ile birlikte gübreleme ve hasat işlemleri de tekniğine göre yapılmalıdır.
Çay makasının tekniğine uygun kullanılmaması ve gübrenin bilinçsizce kullanılması, ürün kalitesinin azalmasına ve toprak yapısının bozulmasına neden olmaktadır.
# Çay bahçelerimizin ikinci sorunu; verim yaşını tamamlamış çay bahçeleridir. 767 bin dekar çay tarım alanının %30'u 50 yaşın üzerinde, ekonomik verim yaşını tamamlamış çaylıklardan oluşmaktadır.
Kaliteli yaş yaprak üretimi için, yaşlanmış çay bahçelerinin kaliteli çay tipleri ile belirli bir plan dahilinde yenilenmesi gerekmektedir.
# Çay tarımı ile ilgili üçüncü temel sorun ise, yaş yaprak alım standardı konusudur.
Kaliteli kuru çay kaliteli yaş çay yaprağından üretilmektedir. Kamu ve özel sektör işletmeleri arasında alım standardı konusunda uygulama farklılıkları bulunmaktadır.
Bu farklılık, çay üreticilerinin daha dikkatsizce ve standart dışı hasat yapmalarına neden olmaktadır.
Makasın tekniğine uygun kullanılmaması ve standart dışı toplanan ürünün satın alınması, kalitesiz kuru çay üretimini artırmaktadır. Alım standardı konusunda, sektörde birlikte hareket etme anlayışı hakim olmalıdır.
# Çay tarımının dördüncü temel sorunu; tarım alanlarının giderek genişlemesidir.
Çay tarımı, ruhsatlı bir tarımdır ve tarım alanları bakanlar kurulu kararı ile belirlenmiştir.
1994 yılında tüm çay plantasyonları ölçülerek 767 dekar çaylık olduğu tespit edilmiştir.
93/5096 sayılı Kararname ile yeni çaylık tesisi yasaklanmış olmasına rağmen, çay tarım alanları ekolojik sınırlar dışına doğru giderek genişlemektedir. Bu durum sektörde kalitesiz yaprak üretimine ve üretim fazlalığına yol açmaktadır.
Çaykur, çay tarım alanlarının genişlemesini önleyebilmek ve kaliteli yaş çay yaprağı satın almak amacıyla, 2000 yılından itibaren yaş çay alımlarında alım planı uygulamasına geçmiştir.
Alım planı, 767 bin dekar alanda üretilen yaş çay yaprağı üretim potansiyeli dikkate alınarak yapılmıştır. Ruhsatsız çay bahçelerinde üretilen ürün alım programına dahil edilmemektedir.
Bu uygulama sonucunda bölgede yeni çaylık tesis edilmesi büyük ölçüde önlenmekte, Ruhsatlı üreticilerin üreticilik hakları korunmaktadır. Yaş çay ürünü kalite değerini muhafaza ettiği süre içinde hasat edilip, işleme imkanı sağlanmaktadır.
Ancak alım planı uygulaması sektör deki tüm işletmeler tarafından yapılmalıdır.
Çay tarımının geliştirilmesi ve kaliteli yaş çay üretimi için bazı önlemler almak zorundayız.
Bu önlemler şunlardır;
* Çay tarım alanlarının genişlemesini önlemek ve kaliteli üretim için alım planı uygulanmalıdır.
* Kampanya döneminde tüm işletmeler belirlenen alım standardına uyma konusunda birlikte hareket etmelidir.
* Mevcut eksperlik sistemi iyileştirilmelidir.
* Çay bahçesinde bakım, budama gibi tarımsal tedbirler uzman ekiplerin gözetiminde yapılmalıdır.
* Satın alınan ürünün muhafaza ve taşıma sistemi iyileştirilmelidir. Yaş çay ürünü, üretim öncesi kalite kaybına uğramadan fabrikalara ulaştırılmalıdır.
* Özel sektör işletmeleri çay tarımı ve sanayi alanında araştırma-geliştirme faaliyetlerine aktif olarak katılmalıdır.
* Tarıma elverişli arazilerde, bölgeyi tek ürüne bağımlı olmaktan kurtarmak için, çayın yanında ek gelir getiren, bölgeye adaptasyonu iyi tarımsal ürünlerin yetiştirilmesi teşvik edilmeli ve desteklenmelidir.
* Kivi tarımı yaygınlaştırılmalı, desteklenmeli ve teşvik edilmelidir.
* Yaşlanmış çay bahçeleri bir plan dahilinde yenilenmelidir.
* Dünya çay pazarlarında Organik çay'ın piyasa değeri oldukça yüksektir. Ülkemiz şartları organik çay üretmeye oldukça uygundur. Bu nedenle, bölgede Organik çay üretimi ile ilgili projeler başlatılmalıdır.
* Çay tarım ve sanayiinin geliştirilmesine katkısı olacak araştırmalar yapılmalı, yeni projeler hazırlanmalı ve uygulanmalıdır.
ÇAY SANAYİ
1984 yılında yayınlanan 3092 sayılı yasa ile çayda devlet tekeli kalktıktan sonra, bazı müteşebbisler, gerekli fizibilite yapmadan, yeterli işletme sermayesi oluşturmadan, çay sektörüne girmişlerdir. Geçiş dönemi kolay olmamış, belli sıkıntılar yaşanmıştır. Halen bazı firmalar sektöre uyum sağlayamamışlardır. Özel sektör yatırımları, bölgede, beklenen ve arzu edilen gelişmeyi sağlayamamıştır. Bazı istisnalar haricinde çoğunun hedefi Çaykur standartlarına ulaşma ile sınırlı kalmıştır.
Çaykurun 46, özel sektörün ise 230 adet yaş çay işleme fabrikası bulunmaktadır. Toplam fabrika sayısı 276 dır. Çaykurun üretim kapasitesi 6.700 ton, özel sektörün ise 8700 tondur. toplam kapasite ise 15.400 ton/gündür.Sektörde kapasite kullanım oranı yönünden büyük fark vardır. Toplam üretim kapasitesinin %57'sine sahip olan özel sektör kuru çay üretiminde %35-40 paya sahip iken, Çaykurumu %43 üretim kapasitesi ile kuru çay üretiminde %60-65'lik paya sahiptir. Çaykur mevcut kapasitesinin tamamını kullanırken özel sektörün kapasite kullanım oranı oldukça düşüktür. Sektörde kapasite sorunu yoktur. Sorun, özel sektörün mevcut olan kapasitesini tam anlamıyla kullanamamasıdır. Sektörde mevcut atıl kapasitenin verimli şekilde kullanılabilmesine yönelik ciddi tedbirler alınmalıdır. Mevcut kapasite tam olarak kullanıldığında, yaş çay ürünü kalite değerini koruduğu süre içinde, hasat edilip üretime verilmiş olacaktır.
Ülkemizde son yıllarda gıda sektöründe mevzuat düzenleme açısından oldukça önemli gelişmeler olmuştur. 1995 yılında yayınlanan 560 sayılı 'Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair' KHK ile gıda sektörünün disipline edilmesi amaçlanmıştır.
Ülkemizde Gıda Üreten işyerleri; Öncelikle Sağlık Bakanlığına müracaat ederek 'çalışma izni' almak ve Bakanlığın düzenleyeceği gıda işyerleri siciline kaydolmak zorundadır. Sağlık Bakanlığından Çalışma izni alan gıda üreten iş yerleri, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığından'üretim izini' almak zorundadır. Ancak, çay sektöründe halen teknik ve hijyenik şartları yetersiz olan, sağlık bakanlığından çalışma izni, Tarım ve köy işleri bakanlığından gıda sicil numarası ve üretim izni almadan çay üretimi yapan çok sayıda özel işletme bulunmaktadır. Gıda üreten işletmelerin yönetmelik gereği denetimlerinin yeterince yapılmaması sektör disiplinini bozmakta, haksız rekabet ortamı yaratmaktadır.
Çay sanayiinin geliştirilmesi ve kaliteli kuru çay üretimi için şu konularda önlemler alınmalıdır;
* Çalışma izni, gıda sicil numarası ve üretim izin belgesi olmayan hiçbir işletmenin faaliyetine izin verilmemelidir.
* Kapasite kullanım konusunda kamu ve özel sektör arasında bir konsorsiyum oluşturulmalıdır. Atıl kapasite aktif hale dönüştürülmelidir.
* Çay üreten ve paketleyen fabrikalar için bir standart getirilmelidir.
Gıda kodeksine uygun kuru çay üretilmelidir. Üretilen kuru çaylar uygun koşullarda muhafaza edilmelidir.
Yaş çay alım ve üretim Kampanyası döneminin dışında, kalitesiz çay satın alarak üretim yapan işletmelerin, yaş çay bedelini kuru çay olarak vermelerini önleyici tedbirler getirilmelidir.
Bu uygulama çay piyasasında, sağlıksız koşullarda, dökme halinde ambalajsız çay satışlarına yol açmaktadır.
Kuru çay üretimi tüketici beğenisine ve standartlara uygun olarak yapılmalı ve kaliteli çay üretimi zorunlu hale getirilmelidir.
ÇAY PAZARLAMASI
Ülkemiz, dünyada tüketici ülkeler arasında, kuru çay tüketiminde, büyük bir potansiyele sahip olup, üretilen çayın büyük bir bölümünü iç piyasada tüketmektedir. Bu nedenle çay piyasasında faaliyette bulunan firmalar arasında pazar paylaşımı konusunda amansız bir rekabet yaşanmaktadır. Rekabet, tüketicilere daha kaliteli çay üretmek için yapılmamaktadır. Daha çok rakip firma ürünleri taklit edilmekte ve bu şekilde sektörde haksız rekabet ortamı oluşturulmaktadır. Özel sektör firmalarının önemli bir bölümü, rakip firmaların ürünlerini taklit etme yolunu tercih etmekte, ürettikleri çayları, kendi markaları ile piyasaya sürmemektedir.
Üretimde doğrudan yer almamakla birlikte, çay sektöründe en büyük payı alan kesim paketleyici firmalardır.Bu firmalar, kalitesiz çay üreten firmaların ürünlerini ve yurda çeşitli yollardan giren yabancı menşeli kalitesiz çayları çok ucuza temin etmektedir. Ucuza satın alınan, cazip satış şartları altında, gösterişli ambalajlar içinde ve çeşitli promosyonlarla piyasaya sürülen bu çaylardan firmalar büyük gelir elde etmektedirler. Daha çok kalitesiz çayların paketlenmesinde izlenen bu yöntem, tüketicilerin, çay yerine alkolsüz içeceklere ve meşrubatlara yönelmelerine yol açmaktadır. Çayın iç pazardaki payının giderek daralmasına neden olmaktadırlar. Tüketicilerin aldatılmasına yönelik bu davranış, ciddi firmaları büyük ölçüde rahatsız etmenin yanı sıra Türk çayının imajını da zedelemektedir. Yabancı çayların yurda girişini de teşvik etmektedir.
Çay dışındaki alkolsüz içecekler ve meşrubatlar, başta kola ve kahve olmak üzere, sektörde olumsuz etkisi henüz tam olarak görülmeyen ancak yakın gelecekte etkilerinin daha fazla hissedileceği önemli rakip ürünlerdir. Bu ürünler ile ilgili yapılan Pazar geliştirme çalışmaları oldukça etkileyicidir. Çay sektöründe ise pazar geliştirmeye yönelik ciddi hiçbir yatırım bulunmamaktadır.
Çay sektörünü rahatsız eden en büyük sorunlardan biri de, kuru çayın ambalajsız açıkta, her türlü sağlık koşullardan yoksun, hijyen olmayan yerlerde, yasaklanmış olmasına rağmen, pazarlanmasıdır. Halbuki Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin, Ambalajlama, etiketleme ve işaretleme bölümünde; tüm gıda maddelerinin ambalajlanmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Çayında belli ambalajlarda paketlenerek pazarlanması zorunluluğu vardır. Bu zorunluluğa rağmen sektörde faaliyet gösteren firmaların büyük bir bölümü ambalajsız olarak ve kalitesiz çayları piyasaya sürmektedir. Bu durum satışlarımızı menfi yönde etkilemektedir.
Dünyada çay üretim ve tüketim durumuna baktığımızda ise; Üretilen çayın %60'ı üretici ülkelerde tüketilmekte, %40'ı ise diğer ülkelere tüketim amaçlı ihraç edilmektedir. Türkiye, çay üretim miktarı yönünden üretici ülkeler sıralamasında 5. sırada yer almaktadır. Fert başına tüketim miktarı 2.3 kg'dır.
Türkiye çay ihracatında, bugüne kadar, kalite ve maliyet faktörleri nedeniyle istenen seviyeye ulaşamamıştır. Yıllık ihraç miktarı 2000 yılında 6.300 ton ile sınırlı kalmıştır. Sektörde ihracat yalnızca Çaykur tarafından yapılmaktadır.
Çay ithalatı ise, yürürlükteki ithalat rejimi kapsamında serbesttir. DTÖ Tarım anlaşması ve AB ile Türkiye arasında gerçekleştirilen Gümrük Birliği Kararı nedeni ile çay ithalatında uygulanan spesifik gümrük vergisi, 1995 yılında, yüzde ile ifade edilen (ad-valorem-oransal) vergiye dönüştürülmüştür. Yürürlükteki ithalat rejimi kararı çerçevesinde 2001 yılında uygulanan gümrük vergi oranımız ise %145'dir.
Ayrıca, Türk çaycılığını olumsuz yönde etkileyen en önemli faktörlerden bir diğeri ise yurt dışından, ülkemize çeşitli yollardan giren yabancı menşeli çaylardır.Ülkemize yabancı menşeli çay girişi kısa süre öncesine kadar; sınır ticareti, zati eşya muafiyeti, normal ithalat ve kaçakçılık gibi yasal olmayan yollarla yapılmaktaydı. Bu konuda, Bakanlığımız, Gümrüklerden sorumlu Devlet Bakanlığı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı nezdinde yapılan girişimler sonucu, 23 aralık 1998 yılında çıkarılan Kararname ile, çay sınır ticareti kapsamından çıkarılmıştır. Ayrıca 11 Ağustos 1999 tarihli yönetmelikle, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti üzerinden, Türkiye'ye gelecek yolcuların, beraberinde 1500 DM'lik Zati eşya muafiyeti kapsamındaki mallar arasında bulunan çayın yurda girişli yasaklanmıştır. Bunun neticesinde, gümrüklerde Çay'ın gerçek değerinden daha düşük bir fiyatla ithal edilmemesi konusunda ilke kararı alınmıştır. Ancak, Pazar araştırma uzmanlarımız tarafından illerde yapılan piyasa denetimlerinde, yabancı menşeli çayların iç piyasada halen satılmakta olduğu yolunda tespitlerimiz olmuştur. Ve bu konu da araştırmalarımız devam etmektedir. Hatta sınır ticareti adı altında, güney komşu ülkelerden gelen mallarla birlikte tankerlerle, günde takriben 1000 tankerin giriş çıkış yaptığı, tanker başına 50-60 kg çayın yurda girdiği, bu şekilde yurda giren yabancı menşeli çay miktarının toplam 18-20.000 ton olduğu bilinmektedir. İç piyasada bir kısmı paketli bir kısmı ise dökme olarak satılan çayların piyasa değeri 40-50 trilyondur.
Çayın diğer tarım ve sanayi ürünlerinde olduğu gibi dünya borsalarında oluşan değeri üzerinden vergilendirilerek ithal edilmesi gerekmektedir. Beyan üzerinden çay ithaline izin verilmemelidir.Halbuki ülkemiz Gümrük Birliğine girmeden önce çay ithalatında 3 ABD doları fon ve %10 gümrük vergisi uygulaması bulunmaktaydı. Alınan önlemlere rağmen, yürürlükteki ithalat rejimi çerçevesinde, çayda uygulanmakta olan gümrük vergisi sisteminden Türk çay sektörü olumsuz yönde etkilenmektedir.
Resmi kayıtlara göre ithal edilen çay miktarı iç üretimi etkilemeyecek boyutta görünse de, bunun yanı sıra, yasal olmayan yollardan, ülkemize yabancı menşeli 30-40.000 ton çay girişinin olduğu bilinmektedir. Sektörde stok oluşumunun en önemli nedenlerinden bir de budur.
Kaçak yollarla çay girişinin önlenmemesi halinde Türk çayının pazar payı büyük ölçüde daralacaktır. Daralan pazarın ise hem üretici hem de sanayici üzerinde olumsuz etkileri meydana gelecek, Çay tarımı ve sanayisi yok olma noktasına gelecektir.
Türkiye ve bölge ekonomisine ciddi katkıları olan çay sektörünü korumak, geliştirmek ve devamını sağlayabilmek için öncelikle kaçak yollarla çay girişini önlemek gerekmektedir.
Diğer yandan da mevcut gümrük vergisi uygulamasında, ithal edilen çayların düşük bedel ile fatura edilmelerini önleyici radikal tedbirler alınmalıdır. Çay beyan üzerinden değil gerçek değeri üzerinden vergilendirilmelidir. Gümrüklerimizde ciddi tedbirler alınmadıkça, %145 gümrük vergisi uygulaması Türk çay sektörünü korumaya yetmemektedir.
Ülkemizin, AB'ne üye olunması halinde, AB ülkeleri içinde çay üreten tek ülke konumunda olacaktır. Bu durum bir avantaj olarak da kabul edilebilir. Çünkü AB ülkelerinin yıllık toplam çay ithalat miktarı 250-300.000 ton civarındadır. Türkiye, yıllık 200 bin tona yakın çay üretmektedir. Uluslar arası standartlarda ve AB tüketicilerinin damak tadına uygun çay üretmek şartıyla, üretilen çayın bir miktarının ihraç edilmesi mümkün olabilir. Maliyet ve kalite sorunu çözüldüğü taktirde, AB ülkeleri, Türk çayı için, önemli bir pazar niteliğindedir.
Türk çay sektörünün varlığını sürdürebilmesi; dünya çay pazarlarına ve Türk çay piyasasına, gıda kodeksine uygun uluslar arası standartlarda kaliteli çay sunulmasına bağlıdır. Çay sektörünün sağlıklı bir yapıya kavuşması, mali açıdan güçlü olması, sağlam bir finansman kaynağı yaratılabilmesi için, stok fazlası ürünün ihraç edilmesi zorunludur.
Türk çayının tarım ve sanayisinde kimyasal ilaç ve katkı maddesi kullanılmadan üretilmesi ihracatta önemli bir avantajdır. Ancak bu avantaj iç ve dış pazarda yeterince kullanılamamaktadır.
Çayın yurt içi pazarlamasında ve dış ticaret konularında başlıca şu tedbirler alınmalıdır;
* Gümrüklerde, çayın düşük fiyatla fatura edilerek ithal edilmesini önleyici etkin tedbirler alınmalıdır.
* Tarımında kimyasal ilaç, üretiminde katkı maddesi kullanılmadan üretilen Türk çayı dünya pazarlarına tanıtılmalı ve dünya pazarlarında ihraç olanakları araştırılmalıdır.
* Çay borsası kurulmalıdır.
* Çay tüketicisi kalite ve ambalaj konusunda bilgilendirilmelidir.
* Türk gıda Kodeksi Yönetmeliği gıda sektöründe çok önemli bir gelişmedir. Ancak Yönetmeliğe aykırı üretim yapanlar kontrol altına alınmalıdır.Yaptırım uygulanmalıdır.
* Uluslar arası çay pazarları hakkında doğru bilgiye sahip olunmalı ve teknolojik gelişmeleri yakından izlenmelidir.
* AB'ne üyelik halinde, Ortak Tarım Politikasına uyum aşamasında,Türk çayının da AB ortak piyasa düzeni içinde yer alması sağlanmalıdır. Ortak piyasa düzenlerinin temel amaçlarından biri, iç pazarı ve topluluk üretimini üçüncü ülkelere karşı korumaktır.
* Kalite standartları dışında ve açıkta çay satışına izin verilmemelidir.
Ülkemiz AB'ne aday ülke statüsündedir. O nedenle, şimdiden, sektörde faaliyet gösteren tüm kamu ve özel sektör işletmeleri, bilim kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplum örgütleri çaycılığımızın geliştirilmesi, korunması ve rekabet edebilir düzeye ulaştırılması yönünde çalışmalara başlaması gerekmektedir.
Nejat URAL
Emekli Çay İşletmeleri Genel Müdürü
|
|
|
| Kolostrum Nedir? |
|
Yazar: Zooteknist - 11-22-2009, 09:03 PM - Forum: Süt Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Kolostrum, doğumdan sonra ilk 4-5 gün anne tarafından yavruya verilen ilk süttür, bileşimi normalden farklıdır ve sarımsı renkte hafif tuzlu ve tatlıdır. Normal sütle karıstırılmamalıdır. Bileşiminde yüksek oranda protein ve bağısıklık kazandıran immünoglobulin içerir. Yüksek oranda serum proteini içerdiklerinden ve yüksek pH derecesinden dolayı kaynatıldıklarında pıhtılaşma göstermektedirler.
Östrus, ineklerin belli fizyolojik ve psikolojik semptomlar göstererek erkeği kabul etme durumu.
Gebe olmayan ineklerde östrus hali her 20-21 günde görülür ve östrus süresi yaklaşık 18-20 saat sürer. östrus halindeki ineklerde süt veriminde az bir oranda düşme ve sütteki yağ oranında bir miktar artış görülür
|
|
|
| Tavşanların Besin Madde İhtiyaçları |
|
Yazar: Zooteknist - 11-22-2009, 08:44 PM - Forum: Zootekni
- Yorum Yok
|
 |
Tavşanların Besin Madde İhtiyaçları
Tavşanların beslenmesinde kullanılan çok değişik besin maddelerinin kullanılma düzeyleri konusunda genellikle önceden bir tahminde bulunulamaz. Yonca ve tane mısır önerileceği zaman %65 yonca ve %35 mısır uygundur. Yonca ile yulaf arasında %60 ve %'40lık bir oran kullanılır. Eğer mısır taneleri %14-15'ten yüksek nem ihtiva ediyorsa ve depolamada sorunlar bulunuyorsa karışımdaki miktari %45-50'ye kadar yükseltilebilir. Tavşanların beslenmesinde yonca tavsiye edildiğinde yoncanın ihtiva ettiği saponin miktarına dikkat edilmelidir. Bu madde yoncanın acılık derecesini gösterir ve yemlerde bir acılık sağlar.
Tavşan beslemede kullanılan kaba yemlerin miktarı çok fazla arttırıldığı zaman, eğer bu yeniler lezzetli değilse bazı problemler ortaya çıkmaktadır. Bir yetiştirici için yem tüketiminin fazla olması yeterli canlı ağırlık kazancı sağlayabilmek için gereklidir. Bu da ancak daha lezzetli besin maddelerinin kullanılması ile sağlanabilir. Yeni tüketiminde azalma problemleri kaliteli yeşil yemlerin kullanılması ile giderilebilir.
Yapılan çalışmalar son 15 yıl içerisinde tavşanlardan optimum yerini elde etmek için kullanılacak yem maddeleri ile bunların değerlerini ortaya koymuştur. Denemeler fabrika yemlerinin gelişme ve karkas özelliklerine etkilerini ortaya koyma şeklinde genç tavşanlar üzerinde daha fazla yoğunlaşnmıştır. Kullanılan yem maddelerinde en iyi karışımı sağlayacak tavsiyeleri yapabilmek için dört ayrı dönem için çalışmalar sürdürülmektedir:
Ergin tavşanlar (erkekler ve üreme döneminde olmayan dişiler),
Gebe fakat laktasyonda olmayan dişiler,
Laktasyondaki dişiler,
Sütten kesilmiş olan 1-2.5 aylık yaşlar arasındaki genç tavşanlar.
Bu standart değerler Avrupa'da değişik çevre faktörleri altında ortaya konulmuş ve bu değerlere göre en düşük maliyeti sağlayacak yem karışımları önerilmiştir. Bu standartlara göre hazırlanan yem rasyonları arasında bölgeden bölgeye fiyat farklılıkları oluşabilmektedir.
Laktasyondakı dişiler yüksek düzeyde besin maddesine ihtiyaç duyarlar ve kaliteli yemlerle beslenirler. Tavşanlar sığır sütüne göre 3 kat fazla besin maddesi ihtiva eden, günde 100-300 gramlık süt üretimine sahiptirler. Ancak süt ile harcadıkları besin maddelerini vücuttan sağlama özellikleri sığırlara göre çok düşüktür. Gelişmekte olan yavru tavşanlar da bu dönemlerinde anneleri ile birlikte olduğu için bu yemlerle beslenmektedirler. Genç tavşanları, gebe fakat laktasyonda olmayan dişi tavşanlar izler. Bunların besinleri gelişmekte olan genç tavşanların besin maddelerine göre daha az kalitelidir. Proteinler tavşanlarda vücut yapısının temel taşıdır. Selüloz sindirim siteminin çalışmasında ve kör bağırsak sindiriminde önemli işleve sahiptir. Enerji vücut sıcaklığının düzenlenmesinde olduğu kadar metabolik olayların oluşmasında önemli işlevlere sahıptir. Mineraller ve vitaminler hayvanların esas vucut dokularının oluşmasında (iskelet) ve proteinlerin sentezlenmesinde enzimlerin yapısına girmek suretiyle etkili olurlar. Bu yemin yapısı genç tavşanlar ile laktasyondaki dişilerin besin madde ihtiyaçları arasında bir dengeleme yapılarak oluşturulmuştur.
1. Proteinler:
Tavşanların besin maddeleri içerisinde yer alan proteinlerin en önemli yapı taşları olan amino asitlerce dengeli olması gereklidir. Yapılan araştırmalar tavşanlar için, bilinen 21 amino asitten 10 adetinin esansiyel olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu amino asitler, arginin, histidin, leucin, soleucin, Iysin, phenylalanin+tyrosine, methionin+cystin, threonin, tryptophan ve valindir, Çalışmalar en fazla önemi olan amino asitlerin arginin, lysine ve kükürtlü amino asitler (methionin ve cystin) olduğunu ortaya koymuştur. Günlük ihtiyaç duyulan proteinin %0.6sının kükürtlü amino asitlerden, %0.8m argininden oluşması gereklidir. Tavsiye edilen protein düzeyleri sağlandığı taktirde diğer aminoasitler açısından önemli bır eksiklik ortaya çıkmamaktadır. Bu esansiyel amino asitler besideki tavşanlara %15- 16 ham protein ihtiva eden rasyonlar verildiğinde yeterli miktarda sağlanabilmektedir. Anaç dişi tavşanlar için kullanılması gereken optimum protein düzeyi dengelenmiş amino asitleri ihtiva etmek kaydıyla gelişmekte olan tavşanlarda olduğu gibi %17-18 alınabilir. Tavşanların beslenmesınde kullanılan proteinlerin gerçek protein yapısında olması, protein yapısında olmayan amonyum tuzları ve üre gibi azot maddelerden oluşmaması gereklidir.
2 Enerji ve Ham Seluloz:
İhtiyaç duyulan karbonhidratlar, çok düşük bir miktarı ise yağlar tarafından fazlalığında bunlar da enerji sağlamada kullanılabilmektedirler. Gelişmekte olan tavşanlar, ebeveyn dişilerde olduğu gibi kullanılan yemlerinde protein ve diğer besin maddelerinin dengelenmiş olmasına ihtiyaç duyarlar. Gelişmekte olan Beyaz Yeni Zelanda ve Kaliforniya tavşanları her kg metabolik ağırlık için 220-240 kcal sindirilebilir enerjiye ihtiyaç duyarlar. Laktasyon döneminde bu enerji miktarı 300 Kcal/kg ME ve süt üretim döneminde (laktasyonun 15-20. gününde) 360 kcal'ye kadar çıkabilmektedir. Bu yüzden tavşanlarda enerji ihtiyacı için tam bir sinir vermek oldukça güç olmasına rağmen yemde 2200-3200 kcal/kg sınırları arasında sindirilebilir enerji bulunması uygun görülmektedir. Bundan dolayı enerji kaynakları tüm diğer besin madde kaynaklarına ek olarak ihtiyaçları karşılayacak düzeyde yemlerle karşılanmalıdır.
Tavşanların esansiyel yağ asitlerinden özellikle linoleik asite özel bir ihtiyaçları olduğu, bununda yem %3-4 düzeyinde yağ konulması ile sağlanabileceği bilinmektedir. Rasyonda yağı fazla olması enerji düzeyini yükseltmekte olup aynı ağırlıktaki yağlar karbonhidratlardan sağlanan enerjinin iki katı enerji vermektedirler. Rasyonda yağ kullanımına temel rasyonun yapısına göre karar verilir. Yağın çok fazla kullanımı ekonomik olmamaktadır.
Avrupa ülkelerinde rasyonlarda yonca ve saman gibi ham selülozun sindirilebilirlik düzeyinin düşük olduğu yem maddeleri kullanıldığında (sindirilebilirlikleri %10-30), enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla ek nişasta kaynakları ilave edılmektedir. Bununla birlikte otlarla alınan selüloz, genellikle genç bıtkilerden sağlanıyorsa daha yüksek düzeyde sindirilebilmektedir (%30-60). Uygun şartlarda bu maddeler enerji ihtiyacının %10-20'sinı sağlayabilmektedir. Gelişmekte olan tavşanlar için %13-14 ham selüloz düzeyini sağlayacak şekilde yeni karışımı oluşturulması tavsiye edilmektedir. Laktasyon dönemindeki tavşanlar için ise daha düşük selüloz düzeyi uygundur. Genelde bu dönemde %10-11'lik selüloz düzeyi kullanılmaktadır.
3. Mineral ve Vitaminler:
Gelişmekte olan tavşanların kalsiyum ve fosfor ihtiyaçları laktasyondaki tavşanlardan daha yüksektir. Dişi tavşanlar besinlerle aldıkları minerallerin büyük bır kısmını sütle dışarı verirler. Günde sütle 7-8 gram mineral madde veren bir tavşanın verdiği bu minerallerin üçte biri kalsiyumdur. Rasyonlarda sodyum, potasyum veya klor elementlerinden herhangi birinin dengesizliği nefrit ve doğum anında ölümlerin ortaya çıkmasına neden olur. Bu problemler bitkilerce zengin besleme yapıldığı zaman özellikle fosfor bakımından zengin besleme ile ortadan kalkmaktadır. Bazı araştırcılar fazla miktarda bakır sülfat verilmesinin (200 ppm bakır) performansı arttırdığını ortaya koymuşlardır.
Tavşanlar suda eriyen vıtaminlere (B grubu ve C) olduğu gibi yağda eriyen vıtaminlere (A, D. E, K)'de ihtiyaç duyarlar. Mikroorganizmaların sindirim işlevlerini yerine getirmelerinde ve kaprofajı olayında suda eriyen vitaminlerin önemli rolleri bulunmaktadır. Bu amaçla kullanılacak B ve C grubu vitaminlerin hayvan organizması tarafından sentezlenen miktarı yeterli olmaktadır. Ancak hızlı gelişme dönemindeki hayvanlarda B1 ve B6 vitaminlerinden 1-2 ppm. B2 vıtamininden 6 ppm ve B4 vitamininden 30-60 ppm rasyona ilave edilmelidir Vitamin C ilavesi gelişme üzerinde önemli bır etkiye neden olmamakla birlikte, rasyonda %1 lik seviyede bulunmalıdır. Yağda eriyen vitaminler konusunda yapılmış araştırmaların sayısı daha azdır ve tavsiye edilen miktarlar tecrübeye dayalı olarak verilmektedir. Gelişme döneminde düşük besin madde düzeyine sahip yemlerle beslenen tavşanlarda gelişmeden bir miktar kayıp söz konusu olmakla birlikte, bazen daha ekonomik sonuçlar elde edilebilmektedir. Laktasyondaki dişilerin beslenmesinde kullanılan rasyonların protein düzeyi %13'e kadar düşürulduğü zaman döl verimi etkilenmemekte, ancak sütten kesim dönemindeki yavruların canlı ağırlıklarında düşme olmaktadır.
Eğer yemler ıçerisindeki ham selüloz düzeyi %1O'dan daha düşük olursa, ishal riskleri ortaya çıkmaktadır. Bu miktarın %12 seviyesinde olması etkili bir çözüm olabilmektedir Ancak daha fazla olması kullanılan kaba yem varlığının artması nedeniyle yemin enerji miktarının düşmesine neden olmaktadır. Enerji düzeyinin 2200 kcal/kg ME'nin altında olması performans değerlerini düşürmesine rağmen, hayvanların sağlığını tehlikeye sokmamaktadır. Hayvanlarda yetersizlik belitilerini ortaya koymak oldukça zordur. En iyi yem tüketiminin ölçülmesi ıle hayvanların verim değerlerinin karşılaştırılması ile yapılmaktadır.
Tavşan Yemleri:
Avrupada tavşanlar kuru ham maddelerden yapılmış yemlerle beslenirler. Bunların karışımda bulunması gereken miktarları belirlendikten sonra, ham maddeleri kırılıp karıştırılmaktadırlar. Bu ham maddeler genellikle ezilerek üniform bir karışım sağlanmaktadır. Ancak tavuk ve domuzlarda doğrudan kullanılan bu karışımlar, tavşanlarda toz yemlerin ortaya çıkardığı solunum yolu rahatsızlıkları nedeniyle problem yaratmakta, bu yüzden yemler genellikle peletlenerek kullanılmaktadır. Kullanılacak yemlerde ideal pelet çapı 3-4 mm olma maksimum 5 mm'ye çıkanlmalıdır. Peletlerin uzunlukları 8-10 min'den daha fazla tutulmamalıdır. Peletleme esnasındaki ısıtma yemin besleme değerini toz formuna göre %5-7 oranında yükseltmektedir.
Toz yemler kullanılacaksa yemler tozlarından arındınldıktan sonra kullanılmalıdır. Bu amaçla toz yemleri filtre edecek özel düzenekler bulunmaktadır. Eğer uzun yalak tipi suluklar kullanılıyorsa toz yem kullanmadan kaçınılmalıdır. Bu durumda suluklar hemen kirlenir, tavşanlar su ve yem tüketimlerini durdururlar. Toz yemlerin kullanılması zaruret ise otomatik subap tipi sulukların kullanılması tavsiye edilmelidir. Sulandırılınış yemler (%60 kuru madde, %40 su) oluk tipi sulukların kullanımında temizlik açısından daha uygun olmaktadır. Avrupada işletmelerin büyüklüğüne bağlı olarak yemler 40-50 kg kapasiteli çuvallar veya dökme halinde alınır. Çuvallar yüksek sıcaklık ve rutubetin olmadığı ortamlarda depolanmalı, tavşanların ulaşamayacağı ancak barınağa yakın bir yerde tutulmalıdırlar. Yığınlar duvarlara dayalı olmamalı tavana kadar veya açık yerlerde depolanmalıdır. Tabanın tahta yapılması tam bir çözüm değildir.
Yem deposu iki aylık yem ihtiyacına yetecek büyüklükte olmalıdır. Genel olarak yem aylık olarak alınmaktadır. Fabrikaların üretim durumuna bağlı olarak iki haftalık yem stoku bulunduğu zaman kullanılacak yemin çeşidine göre yeni yem siparişi verilmelidir. Alman yemler düşey olarak inşa edilmiş silolarda da depolanabilir. Silolar tamamen boş olduklarında en az yılda bir defa olmak üzere bakteri, mantar ve virüslere karşı dezenfekte edilmelidir. Taşıma masraflarını azaltmak ve yem zayiatlarını önlemek için 200 veya daha az dişi hayvan kapasiteli işletmelerde sadece iki tip yem kullanılır. Bu yemler Laktasyon döneminde ve ebeveyn dişilerin beslenmesinde kullanılan yemlerdir ve bunlar diğer yaşlardaki hayvanlar için de kullanılır. Kapasitesi 1.000 dişi tavşandan fazla olan işletmelerde ise Tabloda belirtilen bütün yemler kullanılmaktadır.
Tavşanların beslenmesinde kullanılan yemler aşağıdaki şekilde gruplandırılabilir:
1. Dengelenmiş Pelet Yemler: Ekstansif ve yan entansif tavşan yetiştiriciliğinde rasyonlar, tahıllar, kepek ve otlardan (yazın yeşil, kışın kurutulmuş otlar) hazırlanır. Kışın yetiştiriciler hayvan pancarı veya havucu da beslemede kullanırlar.
Modern üretim sistemlerinde hayvanlara besin maddelencee dengelenmiş pelet yemler verilir. Pelet yemler değişik verim ve yaş kategorilerine göre hazırlanır. Entansif tavşan yetiştiriciliğinde erkek tavşanlar dışında bütün hayvanların beslenmesinde serbest yenileme uygulanır ve dişiler doğumdan itibaren sütten kesime kadar yavruları ile beslenirler. Tavşanlar hızlı üreme kabiliyetinde oldukları için genelde serbest olarak yenilenirler. Ancak sütten kesini ile gebeliğin son dönemlerinde dişiler kısmen kısıtlı yemlenebilirler. Genç tavşanlarda hızlı gelişmeyi sağlamak için serbest yenileme uygulanmalıdır. Gelişmekte olan tavşanlar grup halinde büyüdükleri zaman daima serbest yemlenirler. Bunlarda subap tipi bir suluk 10-15 tavşan için yeterli olmaktadır. Bir askılı yemlik 10 tavşan için yeterlidir, diğer iki yemlik kullanılarak pelet yemin akışında ortaya çıkacak sorunlar giderilebilir. Herbir yemlikte hayvan başına yem yeme seviyesi 7-8 cm olmalıdır. Tüm bu öneriler dikkate alınarak tavşanların günlük yem tüketimlerinin hesaplanmasında aşağıdaki önerilere uyulmalıdır:
[COLOR="Blue"]Besiye alınan genç hayvanlar için (4-11.haftalar) 110-130 g/gün,
Laktasyonda yavruları ile birlikte beslenen dişiler. 350-380 g/gün.
Ana ve yavrular aynı kafeste ise, her kafesteki ana ve yavrular için günde: 1-1.4 kg, yem verilmesi yeterli olmaktadır. İyi gelişen tavşanlar pazarlama ağırlığına kadar kg canlı ağırlık için 4 kg pelet yem tüketmektedirler. Bu yem içerisine ebeveynlerin yem tüketimleri de dahildir. İyi şartlara sahip tavşanlıklarda 1 kg canlı ağırlık için 3.6 kg yem tüketilmektedir. Verilen yemlere karşı alınan protein değeri bakımından, 1 kg bitkisel proteinden 190-220 g hayvansal protein alınabilmekte ve protein dönüşümü %19-22 düzeyinde sağlanmaktadır. [/COLOR]
2. Enerji Yemleri : Tavşanlarda enerji ihtiyacı tahıllar ve bunların fabrikasyon artıkları ile karşılanabilir. Tavşan rasyonlarında arpa, buğday, mısır, yulaf pirinç ve sorgum daneleri kullanılabilir. Un, buğday kepeği, razmol ve değirmencilik artıkları tahıl daneleri yerine kullanılabilir.
3. Protein Ek Yemleri : Soya, yer fistıği, ve diğer küspelerle süt ve yan ürünleri proteinli yemleri oluşturur. Ayrıca yöresel bitkisel protein kaynakları da tavşan rasyonlarında kullanılabilir.
[COLOR="red"]
4. Kuru Kaba Yemler: [/COLOR]Tavşan rasyonlarmın önemli bir kısmını oluştururlar. Enerji değerleri düşük olmasına rağmen rasyonlarda besin maddelerinin dengelenmesinde ekonomik önemleri bulunmaktadır. Yonca, üçgül, burçak, bezelye gibi baklagiller ve kelp kuyruğu, ayrık gibi buğdaygil otları bu gruba girmektedir. Baklagil kuru otları daha lezzetli olup protein ve kalsiyum içerikleri daha fazladır. Gebe ve laktasyondaki tavşanların rasyonlarının %40'tan fazlasını baklagil kuru otları oluşturabilır. Otların temiz, küflenmemış ve kalın sap ihtiva etmemesi gereklidir.
5. Yeşil Yemler-Kök ve Yumru Yemler: Yeşil yemler hayvanların doğal yiyeceklerdir. Protein, mineral madde ve vitaminlerce zengindirler. Taze ve yumuşak olduklarından kolayca sindirilme özelliğindedirler. Buna karşılık yüksek düzeyde su içerdikleri için aşırı düzeyde tüketilmeleri halinde ishale neden olurlar. Havuç, pancar, şalgam, patates. yer elması gibi kök ve yumrular hayvanlar tarafından sevilerek yenir.
|
|
|
| Tavşan Ürünlerinin Pazarlanması |
|
Yazar: Zooteknist - 11-22-2009, 08:18 PM - Forum: Zootekni
- Yorum Yok
|
 |
Tavşan Ürünlerinin Pazarlanması
1. Tavşan Eti:
Batı Avrupa'da yer alan hemen hemen bütün ülkeler her yıl düzenli olarak tavşan eti satın alırlar ve bunların aldıkları et miktarında yıldan yıla artma eğilimi vardır. En büyük üretici durumunda olan Bağımsız Devletler Topluluğu tavşan eti dış alım ve satımı yapmamaktadır. İki büyük ithalatçı ülke Italya (16.000 ton) ve Fransa'yı (14.000 ton) İngiltere ve Almanya (4.000-5 000 ton) izlemektedir. Danimarka ve İrlanda genelde tavşan eti satın alımı yapmamaktadırlar. Avrupa'da Avrupa Birliği ülkeleri dışında İsviçre 2.000 tonluk ve Avusturya 400 tonluk bir ithalata sahiptirler. Doğu Avrupa ülkeleri sürekli tavşan eti ithali yapmamaktadırlar. 1972' den 1980'e Avrupa Birliği ülkelerinin ithalatı 24.000 tondan 52.000 tona yükselmiş olup bunun oransal artışı %117 dır. Bunun Avrupa Birliği ülkeleri içerisindeki paylaşımı 5.000-7.000 ton kadardır. Fransa, Hollanda ve son zamanlarda İngiltere bu ticarette yer almış olup genelde İngiltere reeksport amacıyla küçük parçalar halinde bir pazar payına sahiptir. Bu dönemde, Çin Avrupa Birliği ülkelerine fazla miktarda tavşan eti satışı gerçekleştirmiş, diğer kısmi ise Doğu Avrupa ülkelerinden, özellikle Macaristan ve Polonya gibi ülkelerden sağlanmıştır. 1980 yılında Avrupa Birlıği ülkelerinin toplam ithalatının %48'i Çinden, ve %35'i Doğu Avrupa Ülkelerinden (Macaristan %24) gerçekleştirilmiştir. Kabaca Avrupa Birliği ülkelennın toplam tavşan eti tüketiminin yaklaşık %12 si ithalat yoluyla karşılanmakta olup toplam tüketim 420,000 ton civarındadır. Avrupa ve Çin arasındaki tavşan eti ticareti hariç tutulursa diğer ülkeler arasındaki ticaret çok düşük seviyededir. Bazı Çinli ihracatçılar Japonya, A.B D ve Kanada gibi ülkelere çok cüzi miktarlarda tavşan eti ihraç etmektedirler. Afrika ülkeleri bazı yıllarda 30-40 tonluk tavşan eti ithalat kapasitesine sahip olup genelde kaynak olarak Avrupa (Fransa ve Italya) devreye girmektedır. 1980'de Ürdün 1000 ton tavşan eti ithali gerçekleştirmiştir. Başlıca ihracatçı ülke olan Çin'den başka küçük miktarda ihracat kapasitesine sahip olan Uruguay (40 ton) tavşan etini Avrupa dışına pazarlamaktadır.
Genel bır değerlendirme yapılırsa; bugün Dünya'da tavşan eti tüketiminin en yaygın olduğu ülkeler Latin Avrupa ülkeleri ile bunlara komşu olan ülkelerdir. Malta, Italya, Ispanya ve Kıbns en fazla kişi başına tavşan eti tüketen ülkeler içerisindedir. Dünya'da en fazla tüketime sahip 10 ülke içerisinde Fransa, Belçika, Lüksemburg ve Portekiz bu Avrupa ülkeleri içerisindedir. Doğu Avrupa ülkelerinden Ukrayna, Beyaz Rusya, Çek Cumhuriyeti ve Slovak Cumhuriyeti ile bazı Afrika ve Amerikan adaları Latin Avrupa ülkelerinin etkisiyle tüketim düzeyi yüksek bölgelerdendir (Martinik, gedeloup, Reunion, Sao Tome, Principe, Cape Verde). Tavşan etinin yoğun olarak tüketildiği üç bölgede global olarak yılda kişi başına Batı Avrupa'da 2 kg, Doğu Avrupa'da 1 kg ve Kuzey Afrika'da 0.5 kg et tüketimi sözkonusudur. Dünya ortalaması ise 0.3 kg kadardır.
Tavşan eti ihracati geçmiş yıllarda olduğu gibi genel olarak Çin, Macaristan ve Belçika gibi üç ülke tarafindan gerçekleştirilmektedir. Polonya, Fransa, Hollanda, Danimarka, Çek Cumhuriyeti ve ABD. ikinci derecede tavşan eti dış satımı gerçekleştiren ülkelerdendir. Tavşan eti ithalatı ise 5 ülkede en yüksek seviyede olup bunlar, İtalya, Belçika, Fransa, İngiltere ve Almanya gibi Batı Avrupa ülkelendir. Bunları ikinci sırada Hollanda, Ispanya, İsviçre, ABD., Kanada ve Japonya izlemektedir.
Belçika, Fransa ve Hollanda hem ihracatları hemde ithalatları ile ilk sıralarda yer almaktadır. Fransa' nın 1995 yılı ihracat-ithalat miktarı 91 000 ton olarak gerçekleşmiş olup bu değer Dünya tavşan eti üretiminin %5.6' sı kadardır.
2. Tavşan Derisi:
Deri pazarlaması ile ilgili veriler oldukça yetersizdir. Ham deri üretiminde İtalya ve Fransa ilk sırayı almaktadır, fakat reeksport amacıyla deri piyasasında, ülkeler arasında oldukça karmaşık bir durum bulunmaktadır. Fransa ürettiği yaklaşık 70 milyon civarındaki derının %56'sını kullanmaktadır. Bunların yaklaşık %60'ı kötü kaliteli derilerden oluşmakta olup sadece yünlerinin alınması ıle yetinilmekte ve bu kuru deri ağırlığının %12- 20'sını oluşturmaktadır. Diğer önemli deri üreticileri olarak bilinen ülkelerden B.D.T ve Polonya elde ettikleri derileri kendi ülkelerinde kullanmaktadırlar. Avustralya bir deri ihracatçısı ülke olarak genellikle yabani tavşan derilerini pazarlamaktadir. Ham deri ithal eden ülkelerin başında gelişmekte olan ülkelerden Kore ve Filipinler gelmektedir . Bu ülkelerde deri elde işlenmekte ve düşük fiyatla pazarlanmaktadır. Bu deriler muamele edildikten sonra A.B.D, Japonya, Almanya ve İtalya gibi gelişmiş ülkelere ihraç edılmektedır.
3. Tavşan Yünü:
Ankara tavşanlarından elde edilen ve dünyada Angora yünü olarak ün yapmış olan yünler, tekstil endüstrisinde özel bir yer işgal etmektedir. Dünya'da üretimi düşük olmakla birlikte birim ağırlık için ödenen fiyat oldukça yüksektir. Tavşan yünü normal yağlı yünlere göre 40-50 kat daha yüksek fiyatla satılmaktadır. Dünya üretimi yaklaşık 2.750 tonluk bir kapasite oluşturmuş olup bunun içerisinde Avrupa'nın payı yılda 350-400 tondur. Üretim Çek ve Slovak Cumhuriyetleri (80-120 ton/yıl), Fransa (100 ton/yıl) ve Almanya'da (30 ton/yıl) yoğunlaşmıştır. Düşük miktarlarda da olsa İngiltere, İsviçre, İspanya, Polonya, ve Belçika gibi ülkelerde de üretim vardır. Dünyanın en önemli üretici ülkesi olan Çin'de yılda 1.500-2 000 ton tavşan yünü üretilmektedir. Japonya ise yıllık 50-60 tonluk bir kapasiteye sahiptir. Çok düşük miktarlarda da olsa da Arjantin, Kore ve Hındistanda da üretim yapılmaktadır. Ham tavşan yünü ve bükülmüş iplik ticaretinde oldukça fazla canlılık bulunmaktadır. Başlıca son kullanıcı ülkeler Japonya, A.B.D. ve Almanyadır. Ticarette 4 yıllık dengeli dönemler gözlenmekte, dalgalanmaların ortaya çıktığı yıllarda tavşan yününden yapılmış ürünler moda yoluyla yeniden kabul ettirilmektedir.
|
|
|
| Tavşan Yetiştiriciliğinde Üretim Modelleri |
|
Yazar: Zooteknist - 11-22-2009, 08:03 PM - Forum: Zootekni
- Yorum Yok
|
 |
Tavşan Yetiştiriciliğinde Üretim Modelleri
1.Geleneksel üretım yapan aile işletmeleri şeklinde tavşan üretimi:
Özelliklede kırsal kesimde, orman içi köylerde ve tarımsal uğraşı içerisinde yer alan işletmelerde 2-10 dişi damızlığa dayalı olarak tavşan yetiştiriciliği. Bu işletmelerde üretim ekstansıf ve yan entansif karakterli, üreme düzeyi orta kapasitede (yılda dişi başına 25-30 yavru) olmalıdır. Aileye et üretiminde, kısmende ticari düzeyde katkı sağlayacak şekilde üretim gerçekleştirilebilir. Bu işletmelerin damizlık ihtiyaçları şu andaki kamu kuruluşlarının kapasitesi arttırılarak sağlanabilir.
2. Orta Kapasiteleri Entansif ve Yarı Entansıf İşletmeler:
50-200 damızlık dişi kapasitesine sahip olacak bu işletmelerin daha ziyade büyük tüketim merkezleri çevrelerinde oluşturulması sağlanmalıdır. Bu işletmeler ıçin altyapı oluşumu da bulunmaktadır. Zira önceki yıllarda kurulmuş olup, bugün ekonomik olmadığı için çalışmayan, çoğu kapanan 500-2.000 kapasiteli tavukçuluk ışletmelerıne ait bina ve alet ekipmandan bu hayvansal üretime dönüşte yararlanılabilir. Ayrıca bu işletmeler KÖYTÜR benzeri organizasyonlarla tavukçulukta olduğu gibi desteklenebilir. Hayvanın yapısı nedeniyle bu üretim dalında diğer hayvancılık kollarına göre daha hızlı gelişme olacağı düşünülmektedir.
3. Büyük Kapasiteli Entansif İşletmeler:
Damızlık ve üretim görevini üstlenecek işletmelerin, özellikle de ıkinci grup işletmelerin oluşmasıyla kendiliğinden daha büyük entansif karakterli entegre işletmeler devreye girecektir. Bunlar 200-1.000 dişi damızlıktan fazla tavşan barındıran işletme tipleridir.
Gelecekte üretimde devletin görevi düşünülmemekle birlikte belirli ırklarda seleksiyon ve melezleme çalışmaları ile, besleme ve yetiştirme teknikleri konularında araştırmalar yapan, ek olarak ta 1. ve 2. tip işletmelere damızlık temin eden değişik bölgelerde yer alacak araştırma merkezleri kurulmalıdır.
Ortaya çıkan üretımden, yurt içi tüketimin arttırılması yönünde çalışmalar yapılmalı, broilerde olduğu gibi tavşan etinin tüketim şekilleri geliştirilmelidir. Görünüm olarak tavşan kar-kaslarının diğer eti yenmeyen hayvanlardan ayırıcı özellikleri ile pazarlanması ile geniş halk kitlelerince kabulü sağlanabilir. Dengeli bir üretim gerçekleştirilebilirse Dünya ticaretine özellikle de Avrupa Birliği pazarına girme imkanı da bulunmaktadır. Tavşan eti dışında ek ürün olarak elde edilecek derinin işleme birimleri teşvik edilmelidir. Ozellikle son yıllarda oyuncak sanayinde tavşan derilerinin kullanımı gittikçe artmaktadır.
|
|
|
| Dünyada Tavşan Üretimi |
|
Yazar: Zooteknist - 11-22-2009, 07:46 PM - Forum: Zootekni
- Yorum Yok
|
 |
Dünyada Tavşan Üretimi
Genelde Avrupa'da ve bir çok ülkede ulusal istatistikler tavşan eti üretimini kapsamamaktadır. Fakat FAO'nun yaptiğı değerlendirmelere göre Dünya genelinde 1-1.5 milyon tonun üzerinde tavşan eti tüketildiği bundan da kişi başına ortalama 200-300 g. tavşan eti tüketiminin olduğu ortaya çıkmaktadır. Fakat hesaplanan değerler teorik olup birçok ülkede tavşan eti tüketilmezken, bazı ülkelerde örneğin Fransa' nın kırsal kesiminde kişi başına 10 kg civarında tavşan eti tüketilmektedir. Avrupa, Dünya tavşan üretiminin merkezi durumundadır. Dünya'da başlıca üretici ülkeler içerisinde Bağımsız Devletler Topluluğu (özellikle Rusya ve Ukrayna), Fransa, Italya ve İspanya, diğer bütün ülkelerdeki üretimle karşılaştırılacak bir üretim düzeyine sahiptirler.
Geçen dönemden bu yana çoğu ülkelerde bu üretim değerlerinde ve damızlık kapasitelerin de değişme olmamakla da birlikte, bazı ülkelerde değişmeler olmuştur. Yeni yapılan tahminlere ve araştırmalara göre yılda Mısır 38.000 ton, Yunanistan 9.000 ton, Macaristan 12.000 ton ve Lübnan 150 tonluk üretimleri ile en önemli değişiklik gösteren ülkeler olmuştur. Italya, Fransa, Ukrayna, Çin, İspanya ve Rusya gibi ülkeler yılda 100.000 tondan daha fazla tavşan eti üretmekte olup bu ülkelerin Dünya tavşan eti üretiminde %58'lık bir payları bulunmaktadır. Yılda 20.000 tondan daha fazla et üretim düzeyine sahip olan ülkeler yukarıdakilere ilave olarak Endonezya, Nijerya, Mısır, A.B.D., Almanya, Beyaz Rusya, Belçika, Polonya, Fas, Portekiz ve Çek Cumhunyeti olup tüm bu ülkeler Dünya tavşan eti üretiminin %80'ını karşılamaktadır.
![[Resim: tavsan_3.jpg]](http://www.el-aziz.net/data/media/260/tavsan_3.jpg)
Genel olarak Batı Avrupa Dünya'da en fazla tavşan eti üreten (%43) bölge olup bunu Doğu Avrupa (%24) ve Uzak Doğu Asya (%14) izler. Kuzey ve Güney Afrika Dünya tavşan üretiminde %5 ve %10 'luk bir paya sahiptirler. Aynı trendler dişi damızlık sayısı bakımından da görülmektedir. Üretimin yoğun yapıldığı 7 ülke üçer milyondan fazla dişi damızlık bulundurmakta olup (İtalya, Çin, Ukrayna, Rusya, Fransa, Ispanya, Mısır) Dünya'daki dişi tavşan populasyonunun °/o52'sini oluştururlar. Birer milyondan fazla dişi damızlık bulunduran ülkeler bunlara ilave olarak Endonezya, A.B.D., Nijerya, Filipinler, Almanya, Beyaz Rusya, Cezayir, Tayland ve Meksika olup; bunların yukarıdaki ülkelerle birlikte populasyonu oluşturma oranları %75'tir. Genel olarak geçmişten bugüne tavşan populasyonundaki değişme eski Sovyet Cumhuriyetlerinden Ukrayna, Rusya ve Beyaz Rusya ile bazı gelişmekte olan ülkelerde (Çin, Mısır, Endonezya, Nijerya, Filipinler, Cezayir, Tayland ve Meksika) görülmektedir. Zaman içerisinde her bölgedeki dişi damızlık potansiyelindeki değişiklikler tavşan eti üretimindeki değişimlerden daha az olmuştur. Bu düzeyler Batı Avrupa için %30, Doğu Avrupa için %21 ve Uzak Doğu Asya için %21 'dir. Aynı şekilde Kuzey Afrika %9'luk dişi damızlık kapasitesine sahip iken, tavşan eti üretimi sadece %5 dolayındadır. Bu durum Batı Avrupa'da döl veriminin diğer ülkelere göre çok yüksek (36 kg tavşan eti/yıl/dişi başına) olmasından kaynaklanmaktadır. Aynı değerler Doğu Avrupa' da 27.5 kg, Uzak Doğu Asya' da 17.5 kg ve Kuzey Amerika'da 14 kg'dır. Tablo 1'de geçmiş yıllarda bazı ülkelerdeki kişi başına tavşan eti üretim durumları görülmektedir.
|
|
|
| Tavşan Yetiştiriciliğinin Ekonomik Önemi |
|
Yazar: Zooteknist - 11-22-2009, 07:34 PM - Forum: Zootekni
- Yorum Yok
|
 |
TAVŞAN YETİŞTİRİCİLİĞİNİN EKONOMİK ÖNEMİ
Tavşanlar yüksek döl verimleri, kaliteli et üretimleri, adaptasyon kabiliyetlerinin yüksekliği ve selülozca zengin yemleri besin maddelerine çevirme özelliğine sahip herbivor hayvanlardir. Üretımde kullanılma yaşının düşük ve gebelik süresinin kisa olması gibi avantajları da vardır. Bu özellikleri küçük üretim birimlerinde de görülebildiğinden bu işletmeler ıçin önemli bir üretim materyalidir. Tavşan başlangıçta küçük aile işletmelerinde kümes hayvanları ile birlikte zevk için yetıştırilmekte iken, et ve diğer ürünlerinin değerinin anlaşılmasiyla karlı bır üretim dalı olmuştur. Uzun yıllar ıyi bir laboratuar hayvanı olarak bilinen tavşan, birçok ülkede küçük tavukçuluk işletmelerinin yerini almıştır.
![[Resim: tavsan.jpg]](http://www.resimland.com/data/media/439/tavsan.jpg)
Uygun üretim sistemlerinde, tavşanlar %20 protein düzeyine sahip et üretırler Diğer çiftlik hayvanlanyla karşılaştinidiğı zaman aynı değerler etlik piliçlerde %22-23, domuzlarda %16-18 sığırlarda ise %8-12 arasındadır. Bu proteinler için harcanan enerji bakımından ruminantların tavşana göre daha masraflı olduğu ortaya çıkmaktadır. Sığır veya koyunlar et üretimi amacıyla yetiştirildiklen zaman, yetiştirilen sürüde dişi hayvan başina yılda elde edilen yavru sayısı sinirli olduğu, yani dölvenmi düşük olduğu için enerji tüketimi daha 1 olmaktadır. Bu hayvan türlerinde dişi başina yılda maksimum 0.8-1 4 genç yavru elde edilmesine karşılık tavşanlarda bu sayı ortalama 40 adettir. Sığırlar süt ve et üretiminde ortaklaşa kullanıldıklan zaman bile, tavşanlar avantajlı olmakta, tavşan eti sığır etinden ekonomik olmaktadır.
Tavşanlar selüloz düzeyi yüksek bitkisel ürünleri proteine çevirme kabıliyetıne sahıptırler. Bu besin maddelerinm tavuklar ve hindiler için ekonomik olarak kullanılması mümkün değildir Bu bakımdan tavşanlar verdikleri ürünlere göre enerji ve proteini daha etkin kullanan tek hayvan türüdür. Tavuklar ve hindiler tarafindan tüketilen tahillar ve bitkısel protein kaynakları insanlar tarafindan doğrudan besin maddesi olarak kullanılabilmektedir. Bu yüzden tahıl üretim kaynakları yeterli olmayan ülkeler için tavşan eti üretimi önemli bir alternatiftir.
Asıl gelir kaynağı et olmakla birlikte tavşanların post, yün ve gübre verimleri de önem arz etmektedir. Kaliteli derilerden konfeksiyon ve oyuncak sanayinde yararlanılmaktadır. Yününden elde edilen kaliteli ve sağlıklı giyecekler diğer tekstil ürünlerine göre oldukça yüksek fiyatla satılmaktadır. Tavşan yetiştinciliğinin ekonomik önemi özetlenirse;
1. Tavşan yetiştiriciliği küçük aile işletmelerinin iş gücünü değerlendirme ve bunlara ekonomik katkı sağlama açısından düşük girdi ile gerçekleştirilebilecek uğraş dalıdır.
2. Tavşan evcil hayvanlar içerisinde döl verimnin yüksekliği ıle ön plana çıkmıştır. Bu nedenle et üretimi, deri ve yün üretiminde önemli bir kaynaktır. Bu özelliği yanında bır batında birden fazla döl elde edilebilmesi, generasyonlar arası süresinin kısalığı gibi avantajlan nedeniyle hayvan ıslahı çalışmalarında model hayvan durumundadır.
3. Tavşanın yan ürün olarak değerlendirilen gübresi bitki besin maddelerince oldukça zengindir. Bir tavşan yılda 50 kg kadar gübre vermektedir.
4. Tavşan iyi bir laboratuar hayvanıdır. Biyolojik denemelerde tavşanlardan oldukça fazla yararlanılmaktadır.
|
|
|
| Zeytin Yetiştiriciliği |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 11-22-2009, 11:31 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Zeytin ağacı dünyanın en eski meyve ağacı olarak bilinmektedir.. Anavatanı Anadolu’dur. Ülkemizde yaklaşık 90 milyon zeytin ağacı bulunmaktadır. Zeytin varlığımızın %75 i çorak ve engebeli kır arazilerdedir. Ticari anlamda yetiştiricilik Ege, Marmara ve Akdeniz bölgesinde yapılmaktadır. Ağaç başına verim 9 kg civarındadır.
Ürettiğimiz zeytinlerin %90 ı siyah zeytin olmakla birlikte, yeşil zeytin üretimi son yıllarda artmaktadır.
Zeytin üretimimizin %75 i yağlık, %25 i sofralıktır.
EKOLOJİK İSTEKLERİ :
TOPRAK:
Zeytin, çok seçici olmamakla birlikte kalkerli-kumlu, besin maddelerince zengin, PH’sı 6-8 seviyesinde olan topraklardan hoşlanmaktadır. Taban suyu 1m.’den yakın olmamalıdır. Bu seviyeye yakın topraklarla mutlaka drenaj uygulanmalıdır.
İKLİM:
Zeytin, 40 ºC ile -7 ºC arasındaki sıcaklıklarla dayanabilse de iyi bir büyüme ve meyve oluşumu için sıcaklığın 15-25 ºC’lerde olması istenir.
Zeytin’in soğuklama ihtiyacı 600 ila 1000 saat arasında değişmektedir. Ayrıca zeytinin iyi bir gelişme gösterip, normal göz gelişimi için yeterli bir sıcaklık toplamına ihtiyacı vardır.
Zeytinin yıllık yağış isteği 650-800 mm’ dir. Yaz aylarından, mevsim yağışlarına kadar yapılan sulamalar zeytin irileşmesini ve yağ oluşumunun artmasını sağlamaktadır. Ayrıca bu oluşmalar ertesi yıl meyve verecek sürgünlerin gelişimini ve meyve gözlerinin oluşumunu hızlandırmaktadır.
Nemli havalarda, ağaç yapraklarından gerçekleşen terleme azalır.Bu sayede sıcağın, bitkiye etkisi de azalmış olur. Ancak aşırı nem bazı hastalıklara uygun ortamı hazırlamaktadır. Çiçek zamanı yüksek nem ise döllenmeyi kısıtlamaktadır.
Mayıs ayı ve haziran başında esen rüzgarlar döllenmeye yardımcı olurken, kış sonlarında esen rüzgarlar toprak neminin azalmasına yol açar.
Zeytin ağacı ışığı çok sevdiğinden özellikle geçit bölgelerde güney yönleri tercih edilmelidir. Sisli dağ etekleri ve vadiler zeytin için uygun değildir.
800 m’ den yüksek yerlerde zeytin yetiştirilmemektedir.
ZEYTİNLİK TESİSİ :
Uygun arazi belirlendikten sonra toprak derince işlenmeli (90-100 cm) ve drenajı sağlanmalıdır. Gerektiğinde yüzey tesviyesi de yapılmalıdır.
Tesis kurulacak arazi meyilli ise toprak erozyonunu önleme ve yağışlardan yeterince yararlanabilmesi amacıyla teraslama yapılmaktadır. Meyil derecesine göre:
Sırt teras (%0-5); kanal teras (%5-15); seki (sofra-cep) , (%15<) teras yapılabilir.
Zeytinlik tesisi için toprak hazırlığı tamamlanınca amaca uygun çeşitler; siyah ve yeşil sofralık toprak ve iklim şartlarına bağlı olarak seçilmelidir.
Çeşit seçimi yapılırken uygun dölleyiciler de birlikte düşünülmelidir. Çünkü kendine verimli çeşitler yanında tabancı tozlanmaya gereksinim duyan çeşitlerde bulunmaktadır.
Önemli çeşitlerden bazıları: Gemlik, Yağlık, Ayvalık, Memecik, Domat, Memelik, Bardacık, Uslu, Edremit, Sarı Ulak, Çakır, Manzanilla
Zeytinlik tesisinde, güvenilir kaynaklardan sağlanan, ismine doğru, sağlıklı, düzgün şekilde bir veya iki yaşlı fidanlar kullanılmadır. Dikim aralıkları çeşit, iklim, toprak gibi faktörler dikkate alınarak 5x5 m ile 10x10 m arasında değişebilmekte ve fidanlar Aralık ayı başından Mart sonuna kadar dikilebilmektedir.
Zeytinlik tesisinde şartlara uygun olabilecek kare, dikdörtgen, üçgen veya kontr (eğimli arazilerde) dikim şekillerinden biri tercih edilebilir. Dikim çukurları 80x80 cm boyutlarında açılmalı, üstten çıkan toprak ile alttan çıkan toprak ayrı ayrı konulmalıdır. Üst toprak ile 20-25 kg kadar iyi yanmış çiftlik gübresi, saf madde olarakta 300gr fosfor ve 750 gr potas karıştırılmalıdır. Daha önceden sulanarak kökleri dağılmadan tüplerinden çıkartılan fidanlar dikim tahtası yardımı ile hazırlanan çukurlara yerleştirilir. Alttan çıkan toprakla çukur doldurulup, çevresi bastırılır. Aşılı fidanlarda aşı noktası 5-10 cm toprak yüzeyinin üzerinde olmalıdır. Dikimi tamamlanan fidanların etrafına yalak açılarak can suyu verilmelidir. Gerekirse hakim rüzgar yönünde olacak şekilde fidanın yanına herek dikilebilir.
BAZI ZEYTİN ÇEŞİTLERİ:
BÜYÜK TOPAK ULAK:
Topak aşı olarak da adlandırılır. Adana’nın Tarsus, Seyhan, Hatay’ın İskenderun, İçel’in Anamur, Erdemli, Isparta’nın Sütçüler ilçelerinde yetiştirilmektedir.
Meyveleri iri.çekirdekleri meyve büyüklüğüne göre küçük olup % 20.2 oranında yağ içerir.
Meyve eti yumuşak olduğundan hasat ve taşıma sırasında dikkat edilmelidir.
Etli ve lezzetli olan bu çeşit genellikle yeşil sofralık olarak “ Çizme Zeytin” tipinde işlenerek değerlendirilir.
SARI ULAK:
Meyveleri orta irilikte,çekirdekleri çok iri olup % 18.8 yağ içerir.
Sıcaklığın kritik seviyeye düşmesi durumunda sürgün ,ince dal ve dalcıklarda çatlamalar ve meyvelerde soğuktan dolayı hurmalaşma görülür.
Kendi ekolojisinde aile ihtiyacını karşılamak için yeşil ve siyah sofralık olarak değerlendirilir.
SAURANİ:
Meyve ve çekirdekleri küçük olup % 29.2 oranında yağ içerir. Sıcaklığın kritik seviyeye düşmesi durumunda sürgün uçları kurur, ince dal ve dalcıklarda kabuk çatlamaları şeklinde zararlanmalara rastlanır.
Yağ içeriği yüksek olduğundan genellikle yağlık olarak değerlendirilir.
Ayrıca aile ihtiyaçlarını karşılamak için yeşil ve siyah sofralık olarak ta kullanılır.
AYVALIK:
Farklı yörelerde Edremit yağlık,Midilli,Şakran adların da kullanılır.
Meyveleri ve çekirdekleri orta büyüklükte olup, % 24.7 oranında yağ içerir ve yağlık olarak değerlendirilir.
Yağı altın sarısı renginde, meyve kokusu içeren, aromatik, kimyasal ve duyusal özellikleri bakımından birinci sırada yer alır.
Son yıllarda meyve eti renginin pembeye döndüğü dönemde “Pembe Çizme Zeytin” tipinde değerlendirilir,
Siyah olum döneminde hasat edilerek siyah sofralık olarak “Sele” tipinde değerlendirilir.
GEMLİK:
Bu çeşit için Trilye,Kıvırcık,Kaplık,Kara gibi isimlerde kullanılır.
Ülkemizde kamu kurumları ve özel sektör tarafından üretilen zeytin fidanlarının % 80’ne yakını Gemlik zeytin çeşidi fidanlarıdır. Bundan dolayı zeytinciliğin yapıldığı bütün bölgelerde bu çeşide rastlanır.
Meyve ve çekirdekleri orta irilikte olup % 29.9 oranında yağ içerir.
Siyah sofralık olarak değerlendirilir.
Meyveleri yağ bakımından zengin olduğundan sofralık kalite dışındaki taneler yağlık kolarak değerlendirilir.
YILLIK BAKIM İŞLERİ:
TOPRAK İŞLEME:
Toprak işleme zamanında ve uygun şekilde yapılırsa toprağın havalanması, yağış sularının muhafazası ve biyolojik faaliyetlerin artması sağlanmış olur. Zeytinliklerde yılda 2-3 kez toprak işlemesi yeterli olmaktadır. İlk toprak işlemesi hasattan sonra toprak tavında iken pullukla 15 cm derinliğinde; ikincisi ilkbaharda 10-12 cm yi geçmeyecek şekilde pulluk veya tırmıkla, üçüncü işleme ise dökülen zeytinlerin kaybını önlemek amacı ile toprağın düzeltilmesi ve otların temizliği için yapılmaktadır.
GÜBRELEME:
Unutulmalıdır ki; gübrenin azı da, fazlası da mahsulün verim ve kalitesine, ayrıca bitkiye ve ekonomiye zarar verir. Toprak ve yaprak analizleri sonucu yapılan gübrelemenin en doğru gübreleme olacağı bilinmelidir.
Verime yatmış olan zeytinliklerde çiçeklenme ve meyve bağlama döneminde azota ihtiyaç artar. Bunun için sulanan koşullarda azotlu gübrenin ilk dozu çiçeklenmeden 3-4 hafta önce, ikinci dozu meyve tutumunda (Mayıs) ve son dozu ve çekirdek sertleşme döneminde (Temmuz, Ağustos) verilmelidir. Eğer sulama imkanı yok ise tek seferde Şubat sonu Mart başında azotlu gübre uygulanmalıdır.
Azotlu gübreler gövdeden 50-70 cm uzağa, taç izdüşümüne serpilerek çapa vb. aletlerle gömülür.
Fosforlu ve potaslı gübreler izdüşümünde 15-30cm. derinlikte açılan hendeklere sonbaharda gömülür.
SULAMA:
Zeytine yılık su ihtiyacı 650-700 mm dir. Daha az yağış alan yerlerde sulamaya ihtiyaç vardır.
Ağacın en çok suya ihtiyaç duyduğu yaz ayları ve Eylül ayında yapılacak 4-5 sulamanın ürün miktarını arttırdığı bilinmektedir.
BUDAMA :
Budama zamanını çok iyi belirlemek gerekmektedir. Yağış az olan bölgelerde mümkün olduğunca geç budama yapmada fayda vardır. Dal kanseri bulunan bölgelerde yazın budama yapılmalıdır.
· ŞEKİL BUDAMASI:
Zeytinlerde genellikle en uygun şekil ‘serbest goble’ sistemidir.
Fidan dikiminden itibaren ilk iki yıl zeytinde budama işlemi yapılamaz. Ancak dikimden sonra boyu 1 m.’yi aşan fidanların tepesi 90 cm’ den vurulur.
İki yıl sonunda 40-90cm. yükseklikten, tek gövde üzerinde değişik noktalardan çıkan 3 ana dal bırakılır.Öteki dalların ya uçları alınır ya da gelişmelerini yavaşlatmak için aşağıya doğru eğilerek bağlanır.Ayrıca dip sürgünleri ve obur dallar çıkartılır.
Fidana şekil verilmek için acele edilmemeli, şekil 3-4 budamada elde edilmelidir.
· ÜRÜN BUDAMASI:
Verime yatmış ağaçlarda ağacın şeklini korumak, periyodisiteyi azaltmak, gereksiz ve zararlanmış dalları uzaklaştırmak amacı ile hafif bir ürün budaması yapılmalıdır. Kural olarak ürün yılının başlarında (Mart – Nisan) yapılmaktadır.
· GENÇLEŞTİRME BUDAMASI:
Yaşlılık nedeni ile mantarlaşmış ve gövdeden çok uzaklaşmış ana dallarla birlikte hastalık, zararlı ve şiddetli donlardan etkilenmiş dalların kesilerek yenilerin oluşturulması amacı ile uygulanmaktadır. Budamadan sonra gövde ve ana dalların güneşten zarar görmemesi için kireçleme yapılmalı ve kesim yerlerine %5 lik bordo bulmacı sürülmelidir.
HASAT:
Hasat zeytin üretiminin en ağır işlemi olup, zeytin kalitesine etki eden çok önemli faktörlerden birisidir. Verim zamanını çok iyi tespit etmek gerekir. Siyah salamuralığa işlenecek zeytinlerde hasat, renk, kabuktan ete kadar olan kısmın siyah olduğu dönemde yapılır. Yağlık zeytinlerin hasadı ise ağaçta yeşil meyve kalmadığında yapılır.
Zeytin toplama zamanı bölge ve iklim durumuna göre farklılık göstermektedir. Hasada ağaç diplerine dökülen zeytinlerin toplanması ile başlanır ve yüksek asitli yağ verdiklerinden ayrı toplanıp, işletmeye gönderilir. İkinci olarak yeşil sofralık zeytin toplanır.
Zeytinler genel olarak:
Ø Yerden toplama (yağlık zeytinlerde uygulanabilir, tavsiye edilmez)
Ø Sırıkla çırpma (çok yaygın kullanılan ancak istenmeyen bir yöntemdir)
Ø El ile sıyırma (uygun değil)
Ø El ile toplama (özellikle sofralık zeytinlerde uygulanması gereken pahalı ve özel işçilik gerektiren bir yöntemdir)
Ø Mekanik hasat ( hasat süresini kısaltıp, işçilik masraflarını azaltmak için çok gerekli bir yöntem, büyümeyi düzenleyici maddelerle birlikte uygulanabilir.)
PAZARA SUNULMASI:
Zeytin yetiştiriciliğinden elde edilen başlıca iki ürün zeytinyağı ve sofralık zeytinlerdir. Zeytin ve zeytinyağı üretiminin yan ürünlerinden olan prina, odun, yaprak, zeytin çekirdeği vb. önemi gözardı edilmemelidir. Ülkemiz zeytin üretimine %85 – 88 yağ sanayisinde kullanılırken zeytin, gerek sofralık siyah ve yeşil salamura dane olarak gerekse zeytinyağı olarak iç tüketimde ve dış satımda pazarlama imkanı yükselk çok değerli bir ürünümüzdür.
Bu nedenle yetiştiricilik ve teknolojik sorunlara çözüm getirerek zeytinciliği geliştirme çabasında olmalıyız.
ÖNEMLİ ZEYTİN HASTALIK ve ZARARLILARI:
Zeytin dal kanseri, zeytin solgunluğu,halkalı leke hastalığı, armillaria kök çürüklüğü e antroknoz önemli zeytin hastlıklarıdır.
Bazı önemli zeytin zararlıları ise zeytin sineği, zeytin güvesi, zeytin kara koşnili, zeytin kabuklu biti ve zeytin pamuklu bitidir.
Ayrıntılı bilgi için İl ve İlçe Müdürlüklerine başvurunuz.
KAYNAKLAR:
1. Özege Fidancılık
2. T.K.B. Adana Tar. Araşt. Ens. Müdç ; Abidin TATLI
|
|
|
|