| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 2596 aktif kullanıcı var. » (1 Üye - 2591 Ziyaretçi) Bing, Facebook, Google, Yandex, Harrymooca
|
| Son Yazılanlar |
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 56.885
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.701
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 455
|
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 4.929
|
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 59.144
|
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.280
|
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.854
|
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.224
|
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.471
|
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.443
|
|
|
| Şeker Pancarı Hasat Makineleri |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 12-17-2009, 05:37 PM - Forum: Tarım Makineleri
- Yorum Yok
|
 |
Tarımda çalışmaları zamanında ve kısa sürede bitirmek ancak alet–makine kullanımı ile mümkündür.
Şeker pancarının elle hasadının çok sayıda işçi gerektirmesi, son yıllarda işçilik ücretindeki artışlar vb. nedenler üreticileri makineli hasada doğru yönlendirmektedir. Gerçekten; bu durum, 1 dönüm (1 dekar = 1000 m2) yerin hasadı için harcanan iş gücü yönünden değerlendirildiğinde, makine ile pancar hasadının el ile hasada göre önemli bir avantaj sağladığı görülür. Şöyle ki: Ülkemiz şartlarında 1 dekarın insan gücü ile hasadı için, ortalama 45 saat gerekirken (sökümden fabrikaya teslime), çekilir tek sıralı yerli bir hasat makinesi ile bir saatte yaklaşık bir dönüm veya daha fazla yeri sökmek mümkündür.
MAKİNELİ HASADA NEDEN GEREK VAR?
Hasadı makine ile yapmakla;
Hasat zamanını geciktirerek (hava şartlarına ve toprak durumunu da dikkate alarak) pancarın ağırlık kazanmasını sağlarız,
Pancar teslimat hızını artırarak tarla içi öbeklerde kurumadan dolayı kalitenin düşmesini önleriz,
İşi daha kısa zamanda bitirir ve diğer işlere ve sonraki ürün için tarla hazırlığına daha fazla zaman ayırabiliriz,
İş planlamasını işgücü sıkıntısı olmadan daha rahat yaparız.
Pancar hasat makinesi çeşitleri
Çekilir Hasat Makineleri
Çekilir tiplerin en basiti; tek sıralı elevatörle yandan yüklemeli veya depolu olabilir. Aşağıda bu tipteki makineler ve bu makinelere ait bazı özellikler görülmektedir.
Kendi Yürür Hasat Makineleri;
Sıra adedi : 1-6’ya kadar olabilmekte,
Güç ihtiyacı : Tek sıralı tiplerinde 95 BG
Altı sıralı tiplerinde 271-407 BG
Depo kapasitesi : 3-16 ton
Güç aktarımı : Genellikle hidroliklidir.
Kendiyürür makinelerin çoğunda sökücü ayakların derinliği, temizleme düzeni hızı, deponun boşaltılması gibi kontrol ve ayarlar operatör kabininden yapılabilmektedir.
Parçaları ve çalışması
Çekilir ve kendi yürür pancar hasat makineleri arasında yapı ve çalışma tekniği bakımından çok büyük farklılıklar yoktur. Bu farklılıklar daha çok uygulanan hasat yöntemine bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Aşağıda çekilir tip pancar hasat makinesinin parçaları görülmektedir.
Bu makinede sökülen sıradan bir önceki sırada baş kesme yapılırken diğer sırada söküm işlemi yapılmaktadır. Bu makinelerin bazı tiplerinde baş kesme, sökme, temizleme işleri tek geçişte yapılabilmektedir.
Kendi yürür makinelerde güçlü bir motordan alınan hareket mekanik veya hidrolik olarak ünitelere dağıtılır. Gelişmiş kendi yürür makinelerin bazılarında makine ayarlandıktan sonra operatör kabinindeki bir bilgisayar sistemi vasıtasıyla pancar sıralarını kendisi takip edebilir. Bilgisayar; temizleme türbinleri hızı, boşaltma elevatörü hızı, hasat edilen alan vb. bilgileri de gösterir. Böylece, operatöre işin kalitesini kontrol etmek için bir serbestlik sağlanır.
PANCAR HASAT MAKİNESİNİN DÜZENLERİ
* Baş Kesme Düzenleri
a) Tamburlu Bıçaklı:
Yoklayıcı tambur sıralar üzerinde hareket ederken buna bağlı bıçak pancar başının istenilen yükseklikten kesilmesini sağlar. Bazı tiplerde tambur önünde yer alan diskler baş kesme ünitesinin kolay çalışması için temizlik yapar. Sabit bıçaklı tamburlu baş kesme düzenlerinde yüksek hızlarda kesme kaybı fazladır. Sıra üzeri mesafesi ve pancar çapı baş kesme kalitesine etki eden iki faktördür.
Rotorlu:
Bunlar yüksek hızda dönen üzerinde küt bıçaklar bulunan küçük yatay rotorlardan ibarettir. Yaprak parçalayıcılarla birlikte kullanılır. Makine ilerlerken, rotor pancar başı üzerinde yükselerek yaprak parçalayıcıdan geri kalan kısmı tıraşlayarak alır. Bu tip baş kesme düzeni ile kesilen pancarlarda daha az kayıp olur ve pancar başı kubbe şeklini alır.
* Sökme Düzeni
Bu sökücülerin çalışma şartlarına bağlı olarak birbirlerine göre bazı iyi ve kötü tarafları vardır. Çatallı sökücüler daha çok eski tipteki makinelerde kullanılmaktadır. Tekerlekli sökücüler yeni makinelerde söküm esnasında makine içine daha az toprak alması nedeniyle kullanılmaktadır. Bunlar ağır ve nemli topraklarda da sağlıklı çalışabilirler. Titreşimli sökücüler çatal veya saban uç demiri şeklindedirler. Bantlı sökücüler özellikle taşlı topraklar için uygundurlar. Bunlarla hasat için pancar yeşil aksamının kuvvetli, donmamış olması ve hasadın şiddetli donlardan önce yapılması şarttır.
* Temizleme Düzeni
Pancar hasat makinelerinde sökücülerden gelen pancar veya pancar ve kesilmiş baş kısımlarını temizleyen, depoya veya römorka aktaran düzenlerdir. Temizleme düzenleri:
Bunlar; başları kesilen pancarları toplar, toprak parçalarından temizler ve yükseltme - aktarma işi yaparlar. Türbinler farklı şekillerde düzenlenebilirler.
Tamburlu (Dolaplı):
Yerli tip hasat makinelerinin çoğunda bu tipler kullanılmaktadır. Başı kesilerek sökülen pancar gövdeleri iletici bir çark yardımı ile temizleme tamburuna gelerek dönen tambur (dolap) içinde temizlenirler.
Izgara Bantlı:
Genellikle yuvarlak çubuk demirli zincir şeklinde olan tipleri daha etkili temizlik yapabilmektedir. Pancarı depodan boşalt-mada kullanılan ızgaralı elevatörler aynı zamanda temizleme de yaparlar.
Merdaneli:
Bunlar üzerinde ya helezonik kıvrımlar bulunan veya kafes biçimindeki merdanelerden oluşur. Pancarın temizlenmesi karşı dönüşlü bu merdaneler arasında olur. Genellikle ikinci bir temizleyici olarak kullanılırlar. Şekildeki ızgara bantlarının ve türbinlerin hızları hidrolik motorla ayarlanabilmektedir.
Makinenin İşe Hazırlanması ve Ayarları
Ülkemizde pancar hasadında kullanılan makinelerin büyük bir kısmının yerli imalat olması nedeni ile burada çekilir tipte (hasat makinesi çeşitleri bölümünde şekli görülen) dolaplı, tek sıra makinenin ayarlarına yer verilecektir: Bilindiği gibi işe hazırlama ve ayarda esas imalatçı firmanın verdiği makine kullanma ve bakım kitabındaki bilgilerdir. Bu bilgilere dayanılarak makine şaftını ve tekerlek pozisyonunu uygun konuma getirdikten sonra aşağıdaki ayarlar yapılmalıdır.
* Baş Kesici Ayarları:
Bıçağın Yatay - Dikey Ayarı
Pancar başının doğru ve düzgün kesilmesi bıçağın yatay ve dikey ayarlarının doğru yapılmasıyla sağlanır.
Bıçağın yatay ayarı tarladaki ortalama pancar büyüklüğüne ve yaprak durumuna bağlı olarak yapılmalıdır. Eğer tarlada iri pancarlar çoğunlukta ise şekilde görüldüğü gibi baş kesme bıçağı tespit cıvataları gevşetilir ve bıçak alttaki ok yönünde geriye doğru bir miktar alınarak cıvatalar sıkılır.
Bıçağın yükseklik ayarı
Bıçağın yükseklik ayarı ise baş kesme tamburunun en alt noktası ile bıçak arasındaki mesafenin artırılıp azaltılması ile ayarlanabilir. Pancar çok yapraklı ise, şekilde görülen tespit cıvataları gevşetilerek bıçak ok yönünde bir miktar aşağı indirilir ve cıvataları sıkılır. Tersi durumda, yani pancar az yapraklı ise baş kesme tamburu ile bıçak arasındaki düşey mesafe azaltılır.
Baş kesme tamburu hareket zinciri hiçbir zaman gevşek olmamalıdır. Tamburun pancar üzerinde tırmanma hareketinin istenildiği şekilde olabilmesi için, tambur diş derinliğinin yeterli olması sağlanmalıdır. Aşırı aşınmış, diş derinliği kaybolmuş tamburlar değiştirilmelidir.
Tambur Ağırlığı
Bu ayar için resimde okla gösterilen yerden ayar somununu gevşeterek;
Şu durumlarda basıncı artırın:
Büyük, sert ve kuvvetli yapraklı pancarlarda ideal baş kesme hattının üzerinden kesmemek için
Yüksek hızlarda sıçramayı azaltmak için
Şu durumlarda ise ayar somununu sıkarak basıncı azaltın:
Zayıf ve az yapraklı pancarlarda ideal baş kesme hattının altından kesmeyi önlemek için
Gevşek toprak şartlarında vurmayı azaltmak için
Düşük hızlarda tamburun kaymasını önlemek için
Normal şartlarda yetersiz yay basıncı, baş kesme ünitesinin pancar başını kesmeden önce yukarı itilmesine neden olur.
* Yaprak Hazırlayıcı (Kesme) Düzeni Ayarı:
Hasada girilecek ilk sırada öncelikle yüksekliği ayarlanabilen ön yaprak kesme düzeniyle pancar yaprakları kabaca kesilir ve fırçaları vasıtasıyla sökülen tarafa doğru temizlenir. Böylece ikinci defa sıraya girişte yeşil yaprakları kesilmiş sıranın başları kesilerek pancar gövdeleri sökülürken diğer sıranın yaprakları kesilir. Sürücü bu şekilde sırayı kolay izler ve baş kesme tamburunun tıkanması önlenir.
Yaprak kesme bıçağının yükseklik ayarı şekildeki iki pim vasıtasıyla yapılır. Fırçalar pancar başı üzerinde herhangi bir yeşil kısım kalmayacak şekilde ayarlanmalıdır.
* Sökme Derinliği Ayarı:
Sökücü ayak bütün pancar kökünü tam olarak sökebilecek ve makinenin içerisine gerektiğinden fazla toprak almayacak bir derinliğe ayarlanmalıdır. Temizleme düzeninde aşırı toprak makinenin verimini düşürür ve pancarın kirlilik oranını artırır.
Sökücü ayak derinliği kök kırılması ile de ilgilidir. Eğer depoya fazlaca kesek geliyorsa derinlik fazla demektir, azaltılmalıdır.
Kök kırılması oluyorsa söküm derinliği artırılmalıdır. Söküm derinliği ayarı tarlanın tav durumu ile pancarın büyüklük ve küçüklüğüne göre traktör hidroliğinden ve sökücü ayar kolundan yapılır.
Bu ayar için şekilde okla gösterilen yerden sökücü ayar kolu uzatıldığında söküm derinliği azalır; tersi yapıldığında ise artar.
Kullanma
Pek çok hasat makinesinde olduğu gibi pancar hasat makineleri ile de tarlada önce yastık başları daha sonra da bölümler halinde tarlanın diğer kısımları hasat edilir. Çekilir tiplerle hasatta söküm işi iki şekilde yapılabilir.
Birinci Yöntem:
Tarlanın kenarından başlayarak yapılan sökümde tarlanın her iki uzun kenarının dış sıraları makinenin girebilmesi için düzgün olarak sökülür, daha sonra makinenin gidiş yönüne göre uygun taraftan sıraya girilir. Dönüşte diğer kenardaki sıradan hasada devam edilir.
İkinci Yöntem:
Bu yöntemde elle söküme gerek yoktur. Bunun için önce tarlanın tam orta sırası bulunur. Hasada makine ile daima sola dönülerek devam edilir. İthal makinelerde çalışma esnasında traktör kuyruk milinin 540 devir/dakika yapması sağlanmalıdır. Yerli pancar hasat makinelerinde ise parçalar uygun çalışma devrine kuyruk mili devri tam 540 devir/dakikayı bulmadan ulaşır. Çalışmada bu göz önünde alınmalıdır. Hasat makinesinin hızı pek çok faktöre bağlı olarak 2-5 km/saat arasında değişir.
Kendi yürür hasat makinelerinin çok sıralı olanlarında yastık başları hasat edildikten sonra tarlaya doğrudan girerek hasat yapılır.
Bakım
Günlük Bakım
Çalışmaya başlamadan önce;
Bütün gresörlüklere gres basılmalıdır.
İş bitiminde bütün cıvata ve somunlar kontrol edilmeli, gevşek olanlar sıkılmalıdır.
Eskimiş, aşınmış fırçalar değiştirilmelidir.
Baş kesme bıçağının keskinliği sık sık kontrol edilerek körlenmişse bilenmeli ya da yedeği ile değiştirilmelidir.
Makinelerin genellikle her 50 saatlik kullanma sonunda bakım ve kullanma kitabında belirtilen bakımların yapılması gerekir.
Hasat Sonu Bakımı:
Hasat dönemi sonunda makine basınçlı su ile komple yıkanıp, temizlendikten sonra kurulanmalıdır,
Makine üzerindeki bütün gresörlüklere gres basılmalıdır,
Dişli kutuları yağ seviyeleri kontrol edilerek eksik olanları tamamlanmalıdır,
Makine takoza alınmalıdır,
Makine güneş, yağmur ve kara karşı kapalı bir yerde muhafaza edilmelidir.
Ayrıca aşırı yükü engelleyen emniyet kavramaları da sezon başlamadan önce kontrol edilmelidir.
Arızalar
Yerli imalat pancar hasat makinelerinde çiftçilerimizin karşılaştığı en önemli arızalar ve giderilme çareleri aşağıda özetlenmiştir.
1. Hareketli ünitelerde kopma – kırılma:
Bunun nedeni genellikle masuralı aşırı yük kavramasının yağsız kalmasıdır. Bunu önlemek için şaft üzerindeki kavramanın gresörlüğüne günde bir kez az miktarda yağ basınız. Bu şekilde herhangi bir sıkışma , zorlanma vb. durumlarda kavrama görev yapacak ve hareketli ünitelerin zarar görmesi önlenecektir.
2. Dişlilerde bozulma:
Zincir dişli mekanizmalarında zincir boşlukları alınmazsa dişliler giderek aşınır ve görev yapamaz hale gelir. Bunu önlemek için kullanma bakım kitabında belirtilen yer ve zamanlarda zincir boşlukları mutlaka alınmalıdır.
3. Şaftın bozulması, eğilmesi veya kırılması:
Genellikle çalışma esnasında hidroliğin kaldırılması ile olur. Bu durumda şaft ve makinedeki freze mili zarar görür.
Şaftın takılma yönüne dikkat ediniz.
Kayıplar
Hangi Tarla Önce Hasat Edilmeli ?
Eğer tarla toprağının ve pancardan sonra ekilecek ürünün özel bir isteği yoksa, hasada gelişimi daha kötü tarladan başlanarak verimi artırmak mümkündür. Nedenine gelince; tarladaki pancar kökleri arasındaki boşluklar, toprak sıkışması dolayısıyla zayıf gelişim, gelişmede düzensizlik, sarılık virüsü, mildiyö, çift çıkış ve yabancı ot vb. etmenler pancara sonbaharda bu tarlada ağırlık kazandırmaz. Oysa gelişimi iyi olan tarlada pancarın ağırlık kazanması devam eder. Bu nedenle zayıf ürün önce hasat edilmelidir. Yaygın olan yanılgı zayıf gelişimli tarlanın hasadının sona bırakılırsa pancarın daha fazla ağırlık kazanacağı yönündedir.
Hasada ne zaman başlamalı?
Ülkemizin batıdan doğuya değişik bölgelerinde farklı olgunlaşma zamanlarına rastlanmakla beraber, genel olarak Adapazarı, Susurluk ve Alpullu fabrikalarında pancar fizyolojik olgunluğa Ağustos sonu ile Eylül başında ermekte; pancarın büyümesi ise 30 Eylül - 15 Ekim tarihine kadar devam etmektedir. Orta Anadolu’daki fabrikalar bölgelerinde pancardaki şeker artışı ve kökteki büyüme Ekim ayının sonuna kadar devam etmektedir. Doğu Anadolu’da bazı yerlerde şeker ve kök artışı Kasım ayının sonuna kadar sürmektedir. Hasadı yapacak çiftçinin bununla birlikte diğer şartları da dikkate alması gerekir (fabrika organizasyonu tarla ve hava şartları erken söküm primi vb.).
Kayıpların tahmini
Pancar üreten ülkelerde yapılan araştırmalar, tarladaki toplam ürünün ortalama %9’unun makine ile hasat sırasında kaybolduğunu göstermektedir. Bu oran, bizde hasat esnasında sürücüden başka ikinci bir kişinin makine arkasında görev yapmasıyla bir ölçüde azaltılmaktadır.
Tarla yüzeyindeki kayıpların toprak içindeki kayıplara oranı toprak şartları ve hasat makinesi tipine bağlı olmakla birlikte, ortalama üçte biri yüzeyde, baş kesmenin derin yapılmasından veya tüm kökün tarlada bırakılmasından kaynaklanmaktadır. Yüzeyde 20 m’lik bir sırada 1 kg pancar kaybının bulunduğu yerde diyebiliriz ki bunun iki katı kadarı da toprak içinde kuyruk kırılması olarak ortaya çıkmaktadır.
Hasat kalitesini azaltan faktörler
Hasat işinin kalitesini azaltan faktörler arasında en önemlisi pancar başının kesilmesi ile ilgilidir.
Yukarıda sağdaki gibi çok yüksek baş kesme silolama esnasında gözlerden ikinci kez sürme nedeniyle problem yaratır.
İyi ayarlanmış bir baş kesmede bıçak pancarın tüm yeşil kısımlarını en alt yaprak hizasından keser.
Kayıplar nasıl azaltılır?
İşin kalitesini garanti altına alabilmek için ayarlar gereken sıklıkta ve çabuklukta kontrol edilmeli.
Yeni bir makine alınırken makineyi kullanacak operatör mutlaka teknik eğitime tabi tutulmalı. Çünkü tecrübeyle öğrenmek çok daha pahalıya mal olabilir.
Kullanma bakım kitabından pek çok şey öğrenilebilir bu nedenle daima ulaşılabilecek bir yerde bulundurulmalı. Kullanılmış bir makine alınsa bile kullanma bakım kitabı imalatçıdan temin edilmeli.
Hasat kayıpları genellikle aşağıda belirtilen nedenlerden oluşur. Bunları yapmamaya gayret edin;
Yanlış sıra aralığı; ekim esnasında sıralar düzgün olmalı ve özellikle markör yani çizek ayarı çok iyi yapılmalı,
Özellikle çekilir makinelerde hatalı dümenleme, kayıpları artırır. Eğer makinede sıraları takip etmek için duyarga vb. üniteler varsa bunlar kontrol edilmeli, çalışır durumda olması sağlanmalı,
Körelmiş baş kesme bıçağı baş kesme sırasında pancarın kırılmasına neden olur.
Kayıplar; baş kesme tamburu, fırçalar veya kör bıçaklar tarafından yukarıya veya sıraların dışına itilen köklerden de kaynaklanabilir.
Sökücü ayağın hatalı pozisyonda olması kuyruk kısmında kırılma veya kökün tamamının kaybına neden olabilir. Pancar kökleri, sökücü - elevatör veya sökücü - temizleme çarkı (türbini) arasında da kayba uğrayabilir.
Hızlı gidiş yukarıdaki kayıpların artışını hızlandırır. Bu sert toprak şartlarında, kuyruk kırılmalarını da artırır.
Hızlı dönen temizleme türbinleri (çarklar) pancarın zedeleme ve kırılmasına yol açabilir.
Aşırı doldurulan depo ve römorklarda, pancar aktarma esnasında da kayba uğrayabilir.
Emniyet kuralları
Pancar hasat makinelerinin yüksek hızla dönen pek çok parçaları olması nedeniyle çalışma sırasında emniyet açısından özel bir dikkat isterler, bu bakımdan;
Makine kullanılmadan önce bakım-kullanma kitabı dikkatlice okunmalı ve imalatçısı tarafından belirtilen hususlara titizlikle uyulmalıdır.
Çekilir makinelerde şaft muhafazasının ve zincirinin uygun durumda olmasına dikkat edilmelidir.
Çalışma esnasında makine üzerine kimse çıkarılmamalı, çalışan kısımların yanına da kimse yaklaştırılmamalıdır.
* Çekilir makineler tarlaya götürülürken ve tarla dönüşünde traktör hidrolik kolları sonuna kadar kaldırılmalıdır.
* Tarlada çalışırken kuyruk mili durdurulmadan dönüş yapılmamalıdır,
* Traktör hidrolik kolları kontrolsüz olarak kaldırıldığında şafta zarar verir. Bu durum makine çalışırken yapılırsa daha tehlikeli sonuçlar yaratır.
* Çalışma esnasında anormal bir durum olduğunda kuyruk mili hareketi kesilmeden ve traktör durdurulmadan müdahale edilmemelidir,
Birden fazla kişi ile yapılan çalışmalarda korna ile uyarmadan üniteler çalıştırmamalı veya kavratılmamalıdır,
Boşaltma esnasında deponun altında bulunmamaya dikkat edilmelidir.
Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre genişliği 2.55 - 3.05 m olan kendi yürür makineler günün kararmasından itibaren gün aydınlanıncaya kadar kara yolunda trafiğe çıkarılamazlar. Bu araçların gündüz karayolunda seyri için aynı yönetmelikte büyüklüğü ve özellikleri belirtilen yansıtıcıları kullanmaları şarttır.
Pancar hasat makinesi satın alırken nelere dikkat edelim?
Teknik olarak hasat makinesinin kalitesini dört faktör belirler. Bunlar;
- Toplam pancar kaybı
- Baş kesme kalitesi,
- Toprak ve yaprak firesi
- Pancarın yaralanma derecesidir.
Bu nedenle makineyi satın alırken varsa imalatçı veya daha önce aynı makineyi kullanan kişilerden test değerlerini öğreniniz ve aynı şartlardaki diğer makinelerle karşılaştırınız.
Satın almada ayrıca aşağıdaki noktaları göz önünde bulundurunuz:- Kullanma bakım kitabı olmalı,
- Hasat makinesi kapasitesi; işletmenin pancar ekim alanı ve bölgede hasat yapılabilir gün sayısı ile uygunluk göstermeli,
- Sıra araları değişik genişliklere ayarlanabilmeli (45-50 cm),
- Kumanda edilmesi, bakım ve temizliği kolay olmalı,
- Garanti belgesi olmalı,
- Yeterli büyüklükte bir deposu olmalı,
- Güç ihtiyacı elimizdeki traktöre uygun olmalı,
- Yükleme tertibatı değişik yükseklikteki römork ve kamyona kolayca yükleme yapacak özellikte olmalı,
- Hareket iletim düzenleri emniyet altına alınmış olmalı,
- Güç iletimi bakımından üniteleri hidrolik motorla hareketlendirilenler tercih edilmeli,
- Yedek parça ve servisi ihtiyaca cevap vermeli,
- Sağlam ve ucuz olmalıdır.
|
|
|
| Orak Makinesi ve Sapdöver Harman Makineleri |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 12-17-2009, 05:33 PM - Forum: Tarım Makineleri
- Yorum Yok
|
 |
Anadolu’da hasatta yaygın olarak kullanılan, çekilir tip hasat makinesidir. İki tipi mevcuttur.
I) Kanatlı orak makinesi
II) Biçerbağlar orak makinesi
I. KANATLI ORAK MAKİNESİ
Traktörle çekildiği gibi, traktörün hidrolik bağlantı kollarına bağlanmak suretiyle de kullanılan tipleri mevcuttur.
Tablanın üzerinde biriken ürün istenilen miktarda olduğundan otomatik mekanizmanın ipi çekilerek kanatlı tırmıklardan birisi tablada biriken sapları tarlaya öbek halinde bırakır.
Makinenin Ayarları:
Biçme Yükseklik Ayarı: Küçük tekerleğin yanında bulunan ve tekerleği aşağı indirip yukarı kaldıran ayar vidası ve ana tekerlek yanında bulunan ayar vidası vasıtasıyla tabla aşağı ve yukarı alınarak ayarlanır.
Ayrıca traktör hidrolik sistemi vasıtasıyla da makinenin ön kısmı aşağı ve yukarı hareket ettirilerek biçme yüksekliği ayarlanabilir.
Kanatlı Tırmıkların Ayarı: Kanatlı tırmıklar sapların boyunun üstten 1/3 ü mesafeden çarpacak şekilde ayarlanmalıdır. Ayrıca kanatlı tırmıklar bıçak uçlarından 5-6 cm. ileride olacak şekilde ayarlanmalıdır. Kanatların dakikada 12-14 devir yapması verimli bir hasat için gereklidir.
Emniyet Kavraması Ayarı: Biçme düzeninde, bıçağın ağzına sert bir maddenin gelmesi veya herhangi bir nedenle kesememesi halinde, bıçakların ve hareketli kısımların kırılmasını engellemek için yaylı bir kavrama sistemi mevcuttur.
Kavrama üzerinde bulunan yayın ayar cıvatası ile sıkılık ayarı yapılır. Yayın çok sıkı olması istenmez. Tahılın cinsine göre tıkanmayı engellemek için traktörün hızının 6-7 km/ saat olması gerekir
Arızalar ve Giderilmesi
![[Resim: 15oyz39.jpg]](http://i47.tinypic.com/15oyz39.jpg)
II. SAPDÖVER HARMAN MAKİNELERİ
Bunlar sabit çalışan harmanlama makineleridir. Başaklı veya daneli saplar hasat edilip makinenin yanına getirilerek harman edilir.
Çalışma Prensibi
Besleme ağzından dirgenle yedirilen başaklı sap veya daneli baklagiller, batör-kontrbatör arasında dövülerek parçalanır. Dönen bir mil üzerine yerleştirilmiş olan metal parmaklara batör denir. Çarpma suretiyle daneyi saptan ayırır ve sapı da saman haline getirir. Kontrbatör delikli bir saç parçası olup batörü 2/3 oranında saran silindir şeklinde bir parçadır. Parçalanan sap ve daneler bu deliklerden geçerek, altta bulunan eğik düzlem üzerine dökülür. Saman dane karışımı eğik düzlem veya birinci elek üzerinde kayarken, makinenin özelliğine göre vantilatör veya aspiratörün etkisinde kalır (Vantilatör havayı üfler, aspiratör ise havayı emer). Samanın büyük bir kısmı havanın emişi veya üfleyişi suretiyle hava ile birlikte dışarıya atılır veya saman sevk borusu vasıtasıyla dışarıya alınır.
Eğik düzlem üzerinden 1. eleğe düşen dane, iri saman, kesmik ve yabancı maddelerden sadece dane ve dane büyüklüğünde olan diğer maddeler 1. eleğin altına geçer. Diğerleri ise elek yüzeyinden dışarıya alınır.
2. eleğe düşen daneler havanın etkisiyle yine bir ayrıştırmaya tabi tutulur. Daneler eleğin üzerinden dışarıya alınır. Daneden küçük olan yabancı maddeler ise 2. eleğin altına geçeceğinden 2. eleğin altından dışarıya alınır.
Batör miline iletilen dönü hareketi diğer birimlere de "V” kayışı ile iletilir
Sapdöverlerin Ayarı
Sapdöverlerde ayarlar genel olmakla birlikte bazı farklılıklar gösterebilir. Bunun için o sapdöverin bakım ve kullanma kitabının incelenmesi gerekir.
Sapdöver işe hazırlanırken yapılması gereken ön ayarlar vardır. Bunlar;
a) Sapdöverlerin Paralellik Ayarı: Kuzey-Güney, Doğu-Batı istikametinde, yere paralel hale getirilir. Lastik tekerleklere de yük verilerek oturma ayarları ile bu ayar yapılır. Ayrıca yerleşim sırasında konum itibariyle sapdöverin savurma yönünün rüzgarla aynı yönde olmasına dikkat edilmelidir.
b) Kayış Ayarı: Kasnaklar aynı doğrultu üzerinde ve birbirine paralel durumda olmalıdır.
c) Dövme Düzeni (Batör-Kontrbatör) Ayarı: Sapdöverler bakım ve kullanma kitaplarında belirtilen devir sayılarında çalıştırılmalıdır. Randımanlı bir çalışma için traktör kasnak devrini etkileyen motor devrinin, batör devrine uygun olması gerekir. Batör uygun devre ulaştıktan sonra sap verilmeye başlanır. Sap verme belli aralıklarla olmazsa kırık dane miktarı artar.
Batör Devri Fazla Olursa;
1. Dane kırılması olur.
2. Samana dane karışır.
3. Makine sarsıntılı çalışır.
Batör Devri Düşük Olursa ;
1. Sapdöverin iş verimi düşer
2. Elek istenilen strokta bulunmadığı için iyi bir eleme olmaz.
3. Aspiratör emişi veya vantilatör hızı azalır.
4. Daneler kirli, kesmikli, samanlı çıkar ve içindeki yabancı miktarı artar.
5. Elek üzerinde saman yığılması olur.
Genellikle Batör-Kontrbatör arasındaki açıklık 3-4 cm olmalıdır. Dövme düzeninde, ayrıca samanın incelik ayarı da yapılabilmektedir.
d) Eleme Düzeni Ayarları: Uygun Batör devrinde çalışmada elek üzerinde herhangi bir tıkanma olmaz.
Elek eğimi arttıkça üzerindeki malamanın hızı artacağından daneler kirli çıkar, elek eğimi azaldıkça samana dane kaçmasına sebep olur.
e) Aspiratör Ayarı: İyi bir emişin sağlanabilmesi için;
1. Aspiratör devir ayarının uygun olması gerekir. Aspiratöre hareket veren "V" kayışının gerginliği kontrol edilmelidir. Kayış gevşek olursa devir düşer ve elek üzerine yığılmalar olur. Kayış fazla gergin olursa devir artar ve samana dane karışır. Gerginlik ayarı gerginlik makarası ile yapılır.
2. Dane saman karışımı temizlenirken aspiratörün ön ve arka taraflarındaki perdelerin elekle aralarında olan açıklıklarının ayarının yapılması gerekir. Bunun için aspiratör içinde bulunan saç plaka ayar perdesi aşağı yukarı ayarlanır.
Normalde bu aralık 1,5 cm civarındadır. Aralık fazla olunca aspiratör tam emiş yapamayacağından danenin içine saman ve kesmik kaçar.
Aspiratörün arkasındaki perde danelerin geçişine engel olmayacak şekilde ayarlanmalıdır
3. Hava emiş ayarı:Her iki perde ayarının tam olmasına rağmen uygun sonuç elde edilemiyorsa, aspiratörün her iki yanında bulunan hava pencerelerinden hava emiş ayarı yapılmalıdır. Normal durumda bu pencereler kapalıdır. Samana dane karıştığında, bu pencereler bir miktar açılarak aspiratörün emiş gücünün azaltılması sağlanır.
SAPDÖVERLERİN TAM RANDIMANLI ÇALIŞMASININ SAĞLANMASI İÇİN ÖNERİLER
A) İlk çalışma anında makine sallanıyorsa:
1-Makinenin tekerlekleri takozlanmamış olabilir, tekerlekler ön ve arkalarından takozlanmalıdır.
2- Vidalı tespit ayakları yere çakılmamış olabilir, gerekli çakılma işlemi yapılmalıdır.
3- Denge terazisi kollarının paralel olmasına dikkat edilmelidir.
B) Samanda dane çıkıyorsa;
1- Makinenin devri yüksek olabilir; traktörün hız devri düşürülmelidir.
2- Aspiratör ayar sacı eleğe çok yaklaşmış olabilir. Ayar sacı yukarı kaldırılmalıdır.
3- Makineyi normal devrinden düşürülmeyecek şekilde, devamlı beslemek gerekir.
C) Dane samanlı geliyorsa;
1- Aspiratör kayışları gevşemiş olabilir, kayışlar gerdirilmeli veya değiştirilmelidir.
2- Toz eleği dolmuş olabilir, toz eleği temizlenmelidir.
D) Makine başak ve uzun sap atıyorsa;
Motorun devri düşük olabilir. Motor devri artırılmalı ve makinenin besleme haznesine uygun sap atılmalıdır.
E) Makinenin kullanılması sırasında dikkat edilecek hususlar;
1- Dane ayar vidası ile ayar yapıldıktan sonra kontra somunları sıkılmalıdır.
2- Çalışma esnasında makinenin lastik havaları uygun basınçta olmalıdır.
3- Gresörlükler, makine çalıştığı sürece her gün yağlanmalıdır.
4- Makine; rutubetli ve yaş sap atılarak çalıştırılmamalıdır.
5- Makine ile traktör kasnakları merkezleri arasındaki uzaklık 8-10 m olmalıdır.
|
|
|
| Biçerdöverlerle Hasatta Ürün Kaybı |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 12-17-2009, 05:28 PM - Forum: Tarım Makineleri
- Yorum (2)
|
 |
Emek ve alın teri karşılığı üretilen mahsulün depoya girmesi yerine tarlada bırakılması ürün kaybını oluşturmaktadır. Bu kayıplar;- Hasat öncesinde
- Hasat esnasında
- Hasat sonrasında meydana gelmektedir.
HASATTA ÜRÜN KAYIPLARI AZALTILABİLİR Mİ?
Hasat öncesi kayıpları azaltabilmek için, öncelikle işe tohumluk seçiminden başlanılmalıdır. Tohumluk seçiminde yatmaya, dökülmeye, hastalıklara dayanıklı çeşitler seçilmelidir. Bu seçim yapılırken tarım kuruluşlarının yardımı istenilmelidir.
Hasat esnasında , dikkat edilecek en önemli nokta, hasat zamanının belirlenmesidir, ne zaman hasat yapılacağının bilinmesidir.
Erken hasat, ürünün harmanlanma kabiliyetini azalttığı gibi, dane hasarlarının artmasına da sebep olur.
Gecikmiş hasat ise, biçme kayıplarının anormal artmasına sebep olduğu gibi üründe kendiliğinden dökülmeleri ortaya çıkarmaktadır.
Hasat esnasında oluşan kayıplar,
Sap ve dane kayıpları ile
Danelerin hasar görmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.
Bu kayıplar ne büyüklüktedir? Üzerinde durmaya değer mi?
100 dönüm tarlanız varsa, dönüme verimi 500 kg ise ve bu tarlada hasat esnasında % 5 dane kaybı meydana geliyorsa bu bir römork dolusu buğdayı tarlada bırakıyoruz demektir.
Bu durumu ülkemiz çapında düşünürsek, binlerce tonla ifade edilecek kayıplar ortaya çıkıyor demektir. Unutmayın bu cebinize girmesi gereken paraydı, onu tarlaya hediye ettiniz.
Ülkemizde biçerdöverle yapılan tahıl hasadında en büyük kayıp biçme sisteminde (tablada) meydana gelmektedir. Özellikle dış ayırıcının kullanılmayışı veya hatalı kullanılışı kayıpları daha da artırmaktadır. İyi bir ayar ve bilgili bir operatörle bu kayıplar iyice azaltılabilecektir.
Biçerdöverle hasatta bir diğer kayıp, yüksekten biçim nedeniyle sap kaybıdır. Bu iki yönlü sıkıntı yaratmaktadır.
İlki, sap tarlada bırakılarak ekonomik kayba sebebiyet vermektedir.
İkincisi, yüksek sapların tarlada kalması toprak hazırlığını zorlaştırmaktadır. O halde tarla koşulları dikkate alınarak mümkün olduğunca alçaktan biçim yapma konusunda biçerdöver sürücüleri uyarılmalıdır.
Neden kayıp veriyoruz?
Biçerdöverlerle hasat da kayıpların sebepleri şu şekilde sıralanabilir.
Teknik bilgi eksikliği sebebiyle ayar ve bakımların gerektiği şekilde yapılmaması
Sürücülerin kısa sürede çok iş yapma isteği
Yüksekten biçim yapmak
Eski ve bakımsız biçerdöverlerle çalışmak
Biçerdöver kullanan kişilerden “G sınıfı” sürücü belgesi veya Biçerdöver Operatör Belgesi bulunmayanlar biçerdöver kullanamazlar. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı teknik elemanları biçerdöverleri izleyerek gerekli kontrolleri yapmaktadır. Tavsiyelerine uyunuz. Problemlerinizi elemanlarımıza aktarınız. Dane kaybını hesaplayabilmek için önce tarla verimi bulunmalıdır.
Tarla verimi nasıl hesaplanır?
Tarla verimini basit olarak şöyle bulabiliriz.
- Tarlayı temsil edebilecek uygun bir yerde 1 metrekare bir alan içerisinde bulunan başaklar sayılır. Her bir başaktaki dane sayısı yeteri kadar ovalanıp sayılmak suretiyle ortalama olarak bulunur. Bu değer metrekarede bulunan başak sayısı ile çarpılarak 1 m2'deki dane adedi bulunmuş olur. Ekilen ürünün 1000 danesinin ağırlığı ile bu değer çarpılıp 1000'e bölündüğünde 1 m2’deki danelerin ağırlığı bulunmuş olur. Bazı ürünlerin 1000 dane ağırlıkları aşağıda verilmiştir.
BUĞDAY
Gediz 75 (Sert) 1000 dane ağırlığı 47,50 gr
Bolal (Yumuşak) " " " 39 gr
Sakarya 75 (Yumuşak) " " " 46 gr
Porsuk " " " 38 gr
Kıraç 65 (Yumuşak) " " " 40 gr
Bezostaya (Yumuşak) " " " 44 gr
Dicle 74 (Sert) " " " 41-45gr
Cumhuriyet 75 (Yumuşak) " " " 50-54 gr
Kunduru 1149 (Sert) " " " 57-62 gr
ARPA
Cumhuriyet 50 1000 dane ağırlığı 45 - 50 gr
Yerçil 47 " " " 45 - 50 gr
Tokak " " " 49 gr
YULAF " " " 25 gr
ÇAVDAR " " " 25 gr
Çizelge 1: Bazı buğday çeşitlerinin 1000 dane ağırlıkları
Örnek: 1 m2’deki başak sayısı = 350
1 başaktaki dane adedi = 25
1000 dane ağırlığı = 45 gr
1 m2’deki dane adedi = 350 x 25 = 8750 dane
8750 x 45
1 m2 ‘deki danenin ağırlığı = = 393,75 gr
1000
1 m2’ de 394 gr, 1 dönümde 394 kg' a eşittir.
Dane kaybı nasıl ölçülür?
Bunun için eni ve boyu 50 santimetre olan kare şeklindeki bir çıta alınız. Bunu, biçerdöverin arkasında hasat edilen yerlere (her iki ayırıcının geçtiği yere ve namlunun üstüne) şekildeki gibi koyunuz ve bulduğunuz daneleri sayınız, 1000 dane ağırlığı ile çarparak gram olarak ağırlığını bulunuz. Bunu 133 sabit sayısı ile çarparak, tarla verimine bölünüz, sonuç size dane kaybını verecektir.
Zor mu göründü, bir örnekle basitleştirelim.
3 çerçeve içinde bulduğunuz daneler ağırlık olarak;
1. çerçevede 3 gram, 2. çerçevede 7 gr, 3. çerçevede 5 gr
Toplam 15 gr olsun
Tarla veriminiz 180 kg olsun.
133 x 15 1995
Dane kaybı = = = 11
180 180
Dane kaybı yüzde 11'dir şeklinde ifade edilebilir.
Ayrıca konu hakkında bilgi almak için burdaki rehberi inceleyebilirsiniz.
|
|
|
| Biçerdöver Ayarları |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 12-17-2009, 05:27 PM - Forum: Tarım Makineleri
- Yorum Yok
|
 |
Ülkemizde yaklaşık 11.000 biçerdöver var. Biçerdöverlerimizi daha uzun zaman ve randımanlı kullanmak istiyorsak ayarlarını öğrenmeliyiz.
Biçerdöverler; biçme, harmanlama ve depolama kapasiteleri yüksek hasat harman makineleridir.
BİÇERDÖVERLER
Biçerdöverlerin ayar ve bakım gerektiren parçaları: Biçme, dövme, temizleme, ayırma, motor ve yardımcı düzenlerdir.
Biçme düzeni; ürünü kesip, dövme düzenine sevk eden tabla ve sap götürücüden oluşur.
Dövücü düzen; başağın harman olduğu yerdir. Bir batör ve onun altında ızgaralı bir kontrbatörden oluşur. Devamında birde sapı sarsaklara atan yöneltme tamburu vardır.
Dövücü düzen
Temizleme düzeni; dövücü düzende harmanlanan ve ayırma düzeninde ayrılan ürünü, kavuz, sap ve samandan temizleyen kısımdır.
Ayırıcı düzen; Dövücü düzende tam olarak harmanlanmayan başaklar üzerinde kalan daneleri kelleden ayıran kısımdır. Bu daneler tekrar temizleme düzenine gider.
Motor biçerdöverin kuvvet kaynağıdır.
Şimdi ayarları öğrenmeye başlayabiliriz.
Biçme Düzeni Ayarı
İç ayırıcı, biçilecek ürünü kenarlardan tablanın orta kısmına yöneltecek şekilde olmalıdır. İç ayırıcı çok açık ayarlanırsa kuru ekinlerde kırılma olur.
Dış ayırıcı, biçilmiş ürünü biçilmemiş üründen ayırmalı ve biçilmiş tarafa yatmasını önlemelidir.
Dış ayırıcı çok açık ayarlanırsa biçilmemiş ekin sırası (bayrak kaybı) olur.
Bıçakların düzgün kesme yapabilmesi için aynı hizada olmaları gerekir.
Bıçak stroku (gidip-gelme mesafesi) öyle ayarlanmalıdır ki, bıçak yaprakları iki zıpka arasında gidip gelsin ve böylece ürün sapının kesilmesi tam olsun.
Bıçak kenarları dişlidir. Körelmişse yenisi ile değiştirilir. Biçme düzenindeki zıpkaların (parmakların) üzerine yatık ekinde 4-6 parmağa bir adet başak kaldırıcı takılmalıdır.
Dövücü düzen ayarları
Ürünün dövücü düzene girmeden önce geçtiği taş tuzağı, duruma göre günde birkaç kez kontrol edilmelidir.
Dövücü düzende batör - kontrbatör ön ve arka açıklığının hatalı ayarlanması dane kırılmasına ve danelerin başaktan tamamen ayrılmadan kesmikli çıkmasına sebep olacağından, bu açıklıklar ürünün cins ve çeşidine göre biçerdöver el kitabına bakılarak ayarlanmalıdır.
Biçerdöverin iyi dövme yapabilmesi için batörün belli bir hızda dönmesi gerekir. Bu devir sağlanmazsa ya noksan dövme ve harmanlanmamış başaklar çıkar ya da fazla dövme neticesi kırık dane meydana gelir.
Sürücü mahallindeki devir göstergesi bize bunu gösterir.
Batörün devri buğday hasadında ortalama 750-900 devir/dakika kadardır.
Temizleme düzeni ayarları
Dövme neticesinde meydana gelen dane-sap-saman karışımından danenin ayrılması için temizleme ünitesindeki üst ve alt elek ayarları dane kaybına yol açmayacak şekilde doğru olarak yapılmalıdır Ayar bir kol vasıtasıyla yapılır. Ürünün cinsine göre üst ve alt elek açıklığı biçerdöverin kitabından bulunarak gerçekleştirilir.
Ayırma düzeni ayarları
Ayırma düzeninin (sar-saklar) görevini tam yapabilmesi için sarsak devri doğru ve yöneltme tamburu arkasında bulunan perde sağlam olmalıdır
Yeşil aksamı bol ve nemli ürünlerde sarsak elemanları arkasında bulunan uzantılar açılmalıdır.
|
|
|
| Bitki Bakım Alet ve Makineleri |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 12-17-2009, 05:26 PM - Forum: Tarım Makineleri
- Yorum Yok
|
 |
Tohumun toprağa ekilmesinden hasat edilmesine kadar bütün gelişme sürecinde uygulanan sulama, gübreleme, çapalama ve bitki sağlığını ilgilendiren tüm işleri “BİTKİ BAKIM ve KORUMA” adı altında inceliyoruz.
Bakım işleri olarak bilinen birçok işlemler, hastalık ve zararlılar için daima iyi bir ortam teşkil eden yabancı otlar ile mücadele amacıyla yapılır.
YABANCI OT MÜCADELESİ NİÇİN GEREKLİDİR?
Yabancı otlar yaşamlarını sürdürebilmeleri için ihtiyaçları olan suyu, ışığı ve besin maddelerini; üretimlerini yapmak istediğimiz kültür bitkilerinin zararlarına olacak şekilde kullanırlar. Yabancı otlar bundan dolayı ürün kayıplarına, kalite düşmesine ve hasat zorluklarına neden olurlar.
Yabancı otlarla mücadelenin birçok değişik yolu olmakla birlikte uygulanan en etkili yöntemlerden birisi de çapa alet ve makineleri ile yapılan mücadele yöntemidir.
Yabani otlar sıra bitkilerinin besin ve sularını çalarlar ve çeşitli bitki hastalıklarına sebebiyet veren mikroorganizmalara ve zararlı böceklere yataklık ederler; ayrıca, bazı bitkilerin hasadında rastlandığı gibi, makineler için de çeşitli sorunlar ortaya çıkarırlar. Makineli bakım ve toprak işleme, yabani ot kontrolünde en önemli ve kullanılabildiği yerlerde en ekonomik yöntemdir. Otların kökleri sökülür, kapatılır veya kesilir.
ÇAPALAMA NEDİR?
Ülkemizde oldukça geniş bir şekilde üretimi yapılan, ekonomik değerleri yüksek kültür bitkilerinin en sağlıklı gelişebileceği şartları sağlamak için, bitki sıra araları ve sıra üzerlerinde uygun alet ve makinelerle yapılan; toprağı yarmak, parçalamak ve kabartmak için yabancı ot mücadelesi amacıyla yapılan yüzeysel toprak işleme metoduna “ÇAPALAMA” diyoruz.
ÇAPA ALET VE MAKİNELERİNDEN SAĞLANAN FAYDALAR
Bakım işlerinin en önemlilerinden olan çapalama işlemlerinin uygun alet ve makineler kullanılarak yapılmasının sağlayacağı faydaları şöyle özetleyebiliriz.
1. Tarlanın yabancı otlardan temizlenmesinde çok büyük rol oynarlar.
2. Çapalama işçiliğinden yüzde 70-80 tasarruf sağlanarak işletme gelirlerini artırırlar.
3. Bitkilerin su ihtiyacını geciktirerek sulamadan büyük ölçüde tasarruf sağlarlar.
4. Toprağın yapısını incelterek tavın uzun süre muhafaza edilmesini sağlar ve gelişmesine yardımcı olarak verimi artırırlar.
5. Toprağın havalanmasını, güneşle temasını sağlayarak bitki köklerinin gelişmesine yardımcı olarak verimi artırırlar.
ÇAPA ALET VE MAKİNELERİNDE ARANILAN ÖZELLİKLER
Genel olarak bakım işlerinde kullanılacak traktörlerin lastikleri dar olmalıdır. Geniş lastiklerin çiğneme yüzeyi de geniş olduğundan toprak sıkışabilir ve bitkiler bundan büyük zararlar görebilir.
Çapalamanın en uygun koşullarda yapılabilmesi için alet ve makinelerde şu özellikler aranmalıdır:
1. Traktöre bağlanıp sökülmesi ve işleyici organların değiştiril-mesi gayet kolay olmalıdır.
2. Çapalama esnasında derinlik ayar ve kumanda düzenlerine sahip olmalıdır.
3. Her ürünün değişik sıra aralarına uyabilmeleri için sıra arası ayarlanabilir makineler olmalıdır.
4. Çalışma esnasında alet veya makinenin gövdesinin ve çatısının, yerden yüksekliğinin, bitkilere zarar vermeyecek şekilde ayarlanması gerekir.
5. Çapalama esnasında, çapalama organları 1 cm. den 6 cm. ye kadar değişik derinliklerde toprağı kabartarak yabancı otları sökebilmelidir.
6. Alet ve makinenin işleyici kısımları bitkilere zarar vermeden 3 cm ye kadar kök boğaz bölgesine yanaşabilmelidir.
7. İşleme derinliği her yerde aynı olmalıdır.
ÇAPA ALETLERİ
Ülkemizde, pratikte en yaygın kullanılan çapalar üç nokta askı düzeni ile traktör arkasına bağlanan çapalardır. Çapaları tanımaya başladığımızda en önemli kısmının çapalama görevi yapan ayakları olduğunu görürüz. Çapalar ayakların özelliklerine göre;
1. Sabit ayaklı çapalar
2. Döner çapalar olmak üzere iki türlüdür.
1. SABİT AYAKLI ÇAPALAR:
Bu çapalar üç nokta askı düzeni ile traktörün arkasına bağlanan bir çatı ile bu çatıya bağlanan ve keskin kenarları ile toprağı, yabancı ot köklerini düzeyden kesmeye ve parçalamaya yarayan sabit, yarı yaylı ve yaylı çapa ayaklarından ibarettir.
Modern çapa aletlerinde çapa ayaklarının her türlü engebede yere dik olması ve ayağın iş genişliğine bağlı olmadan toprağı aynı açıda kesebilmesi için “paralel konum” bağlama düzeni kullanılır. Bu tip çapalar için hidrolik kumanda kolunun “YÜZÜCÜ POZİSYON” da olması gerekir.
İyi bir çapalama yapabilmek için aletlerin çatılarının istenilen yüksekliklerde olmasının yanı sıra paralellik ayarı, derinlik ayarı ve sıra arası ayarlarının da yapılması gerekir.
SABİT AYAKLI ÇAPA ALETLERİNİN AYARI
Paralellik Ayarı:Çapa aletlerinin önde, arkada ve yanlarda tarla yüzeyine paralel olması için yapılan ayarlardır.
Derinlik Ayarı:Çapa aletlerinde derinlik, her ünitede eşit olarak ayarlanmalıdır. İlk önce çapa ayaklarının uzunluğu istenilen boyda ayarlanır ve her ünitede bulunan derinlik ayar tekerleği ile istenilen çapalama derinliği tespit edilebilir. Ayrıca değişik toprak yapılarına göre ünitelerde bulunan derinlik ayarına mahsus yaylar uygun pozisyonlara getirilerek derinlik devamlı korunmuş olur.
Sıra Ayarı: Bu ayardan amaç, çapa ayaklarının en uygun şekilde sıra aralarına yerleştirilmeleridir. Bunun için aletin bağlandığı traktör tekerleklerinin iz genişliğinin, bitkilerin sıra aralarına uyması gerekir.
Pamuk, ayçiçeği, mısır ve patates gibi bitkilerde sıra arası elde mevcut traktörün iz genişliğinin yarısı kadar; şeker pancarı, soya gibi bitkilerde sıra arası traktörün iz genişliğinin üçte biri kadar seçilirse iyi bir çapalama yapılabilir. Uygun iz genişliği tespit edildikten sonra çapa ayaklarını ihtiva eden ünitelerin çatı üzerine bağlanmasında genellikle imalatçıların kullanma kitaplarında tavsiye ettiği; farklı traktör iz genişliklerinde farklı çatı uzunluklarında, istenilen sıra arasına uygun gerekli ünite sayısını ve bağlama şekil özellikleri ile ilgili notlara ve çizelgelere uymak yeterlidir.
Hız Ayarı öner çapa üniteleri ile çalışmada tavsiye edilen çalışma hızı saatte 5-7 km arasında olmalıdır.
2. DÖNER ÇAPALAR
Döner çapa üniteleri ya toprak üzerinde, çekilirken hareketini topraktan alarak çalışan çapa aletleri veya traktörün kuyruk milinden hareket alarak çalışan çapa makineleri olmak üzere iki türlü olabilir.
Döner Çapa Aletleri:Bu çapa aletlerinde çapa üniteleri sivri parmaklı veya parçalı dişlilerin uygun aralıklarla bir mil üzerinde dönecek şekilde dizilmeleri ile meydana gelir. Döner çapa ünitelerinin bağlantı noktasından sağa ve sola iş genişliği ayarlamasının yanı sıra, gidiş yönüne göre açısını değiştirerek çapalama, kaymak kırma ve dip bastırma görevi de yapabilir. Bu aletlerle yabancı ot kontrolü için çalışma hızı en az 6 km/saat olmalıdır.
FREZELİ ARA ÇAPA MAKİNELERİ:Traktöre bağlı olarak, gidiş yönünde traktörün kuyruk milinden alınan hareketin bir dişli kutusu üzerinde çapalama organlarına iletimi ile çalışan bu çapa makineleri fazla otlu ve ağır topraklarda diğer çapalara göre çok daha başarılı olduğu için halk arasında çokça yayılmış bir çapa makinesidir.
Bu makinelere frezeli ara çapa denilmektedir.
ROTVİDER (OT TOPLAYICI): Yabancı ot mücadelesi için, traktöre bağlı olarak kullanılır. Çekili tip tarım aleti olup, traktörün çeki okuna bağlanır. Milin hareketi traktörün ilerleme yönüne ters olarak kendi ekseni etrafında dönmesi şeklindedir. Bu dönme hareketi ile yabancı ot mile sarılır ve kökünden koparılır.
|
|
|
| Kooperatiflerde Arıcılık Projesi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 12-17-2009, 05:10 PM - Forum: Tarım Ekonomisi
- Yorum (3)
|
 |
ARICILIK ÜRÜNLERİ
Arıcılık ürünlerinin başında bal gelir. Bal insan hayatı ve sağlığı bakımından son derece önemli bir maddedir.
Balın yanında arı sütü, polen, bal mumu, arı zehiri, propolis gibi arı ürünleri tıp, eczacılık ve kozmetik sanayiinde kullanılan ürünlerdendir.
ARICILIĞIN DİĞER YARARLARI
Arılar bal yapmak için nektar ve polen toplarken meyve ve sebze çiçeklerinde döllenmeye büyük ölçüde katkıda bulunmaktadır.
Arıların tozlanma yoluyla sağladıkları ürün değeri, bal ve balmumu olarak sağladıkları değerin 10-20 katıdır.
Ayrıca üreticisine iyi bir gelir sağlayan arıcılık tüketiciye de doğal besin kaynağı sunar.
ARICILIĞIN GENEL DURUMU
Türkiye'de 3.540.328 kovanda 60.318 ton bal ve 2.916 ton balmumu üretilmektedir. Bu üretim miktarı ile ülkemiz dünya ülkeleri arasında 7. sırada bulunmaktadır.
Çok kaliteli ve aranan ballar sınıfına giren Türk ballarının dünya bal pazarındaki payı düşüktür.
Gerek yurt içi talebin daha ucuza sağlanabilmesi gerekse ihracatın arttırılabilmesi için arıcılığın teşvik edilmesi gereklidir.
ORTAKLAR MÜLKİYETİNDE ARICILIK PROJESİ NEDİR?
Devlet tarafından kooperatifçiliği teşvik için kooperatiflerin projeli faaliyetlerine düşük faizli krediler verilerek ekonomik yetersizliği olan arıcılar desteklenmelidir.
Arıcılık projesinde de besi sığırcılığı, süt sığırcılığı ve seracılık projelerinde olduğu gibi tesis ve canlı demirbaşlar ortağın kendi mülkiyetinde olup kooperatif girdi temin ederek üretilen ürünleri pazarlayacaktır.
PROJENİN SAĞLAYACAĞI FAYDALAR NELERDİR?
Özellikle küçük işletmelerde fazla işgücünü değerlendirmek aileye yan gelir sağlayacaktır.
Çiftçinin kooperatif yoluyla ucuz girdi, kredi sağlaması ve aracısız pazarlama yoluyla ticari gelirden ve pazar fiyatlarından daha çok pay almaları sağlanacaktır.
Ayrıca arıcıların kooperatif aracılığıyla sağlayacağı faydalar şunlardır.
- Bitkisel üretimlerini arıcılığa uygunlaştırmaları
- Arılık seçimleri
- Hastalık ve zararlılarla mücadele ve
- Yeni tekniklerin uygulanması kolaylaşacağından ürünlerinin miktarı ve kalitesi yükselecektir.
PROJENİN ÖZELLİKLERİ VE KAPASİTESİ NEDİR?
Diğer projelerde olduğu gibi arıcılık projesinde de isabetli bir proje uygulayabilmek için aşağıdaki bilgilerin bir rapor halinde hazırlanması gerekir.
I. BÖLÜM
1- Projenin Özeti
2- Projenin Gerekçesi ve Faydaları
3- Projenin Beş Yıllık Kalkınma Planları ve Yıllık Programlarla İlgisi
4- Projenin Kooperatifçilikle İlgisi
II. BÖLÜM
1- PİYASA ETÜDÜ
1.1.) Arıcılık ve Arı Ürünlerinin Türkiye ve Dünyadaki Durumu
1.2.) Yurt İçi Tüketim
1.3.) Dış Ticaret Durumu
1.4.) Fiyatlar
1.5.) Arıcılık ve Arı Ürünleri Talebinin Projeksiyonu ve Üretim
2- KURULUŞ YERİ VE KAPASİTE SEÇİMİ
2.1.) Kuruluş Yeri Seçimi
2.2.) Kapasite Seçimi
3- TEKNİK ETÜDLER
3.1.) Teknik Arıcılık
3.2.) Arı Ailesi Bakımı ve Beslenmesi
3.3.) Arı Ürünlerinin Yapısı ve Özellikleri
3.4.) Arı Hastalık ve Zararlıları
3.5.) Balın Toplanma, Muhafaza ve Pazarlanması
.
III. BÖLÜM
1- YATIRIM SÜRESİ BİLGİLERİ
1.1 .) Sabit Yatırım Tutarının Hesaplanması
1.2.) İşletme Sermayesi İhtiyacının Hesaplanması
1.3.) Toplam Yatırım Tutarı
1.4.) Yatırımın Yıllara Dağılımı
1.5.) Yatırımın Finansman İhtiyacı
1.6.) Yatırımın Finansman Planı
2- İŞLETME SÜRESİ BİLGİLERİ
2.1.) İşletme Dönemi Gelirlerinin Hesaplanması
2.2.) İşletme Dönemi Giderlerinin Hesaplanması
3- PROJENİN DEĞERLENDİRİLMESİ
3.1.) Yatırım ve İşletme Dönemi Taksit ve Faizlerinin Hesaplanması
3.2.) Ortalama Borç Ödeme Oranı
3.3.) Projenin Mali Yönden Değerlendirilmesi
3.3.1.) Geri Ödeme Süresi
3.3.2.) Net Bugünkü Değer
3.3.3.) Fayda Masraf Oranı
3.3.4.) İç Kârlılık Oranı
3.4.) Başabaş Noktası
3.5.) Projenin Ekonomik Yönden Değerlendirilmesi
3.5.1.) Projenin yaratacağı Katma Değer
3.5.2.) Projenin Sermaye Hasıla Oranı
3.5.3.) Projenin İstihdam Etkisi
3.5.4.) Projenin İstihdam Katkısı
Arıcılık projelerinin nasıl hazırlandığını daha iyi anlayabilmek için projenin özeti, kapasite ve yer seçimi konularında önemli hususlara kısaca göz atalım.
PROJENİN ÖZETİ
1 ) Kuruluşun Adı : Tarımsal Kalkınma Kooperatifi
2) Projenin Adı : Ortakların Mülkiyet 100 Kovan Arıcılık
( 20 Kovan x 50 Aile)
3) Projenin Mahiyeti : Yeni Proje
4) Projenin Gerekçesi : Arıcılığın geliştirilmesi, arı ürünleri üretiminin artırılması.
5) Üretilecek Mal ve Hizmetler : 30.00 kg. 750 kg Balmumu 200 Adet Oğul
6) Projenin Tutarı : 723.722.124.- TL
Sabit Yatırım : 613.577.124.- TL
İşletme Sermayesi : 110.145.000.- TL
7) Projenin Uygulama Süresi : 1 yıl
8) Projenin Faydalı Ömrü : 15 yıl
9) Projenin
Toplam Yıllık Geliri : 598.750.000.- TL
Toplam Yıllık Gideri : 213.055.968.- TL
10) Projenin İstihdam Kapasitesi : 57 kişi
11) Projenin Finansman
Kaynakları : %25 Özkaynak %75 TKB. kredisi
12) Projeye Verilecek
Hukuki Şekil : Kooperatif Organizasyonu
13) Projeden Sorumlu Olanlar : TKB Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü
PROJENİN KAPASİTESİ
Projenin kapasitesi 50 aileye 20 kovan olmak üzere 1000 kovandır.
Projenin uygulanmasıyla yılda 30 ton bal, 750 kg balmumu ve 200 adet oğul elde edilecektir.
YER SEÇİMİ
Arıcılık yapanların bölgelerini iyi seçmeleri ve tanımaları gerekir.
Pratik bir ölçü olarak o bölgede bulunan ilkel kovanlar alınabilir. Hiçbir teknik müdahale yapmadan arıların ilkel kovanlarda hayatlarını devam ettirmeleri o bölgede iyi bir teknik arıcılığın yapılabileceğinin açık işaretidir.
Bitki örtüsünü varlığı ve zenginliği başarıda önemli bir yer tutar. Balın bolluğu ve kalitesi bölgede bulunan çiçeklere bağılıdır.
Arılık seçilirken kuzeyi kapalı, hakim rüzgarları olmayan gürültüsüz yerler tercih edilmelidir.
Bölgede temiz su bulunmalıdır.
Zehirli, acı ya da deli bal veren çiçeklerin fazla olduğu bölgelerde arıcılık yapılmamalıdır. Tütün alanları, karadenizde orman gülü, güneyde zakkum ve datura zehirli bal veren bitkilerdir.
|
|
|
| Havadan İlaçlama Hakkında |
|
Yazar: Livadi - 12-17-2009, 03:04 PM - Forum: Bitki Koruma
- Yorum Yok
|
 |
Havadan ilaçlama
Ekonomik olması, çabuk ve kesin sonuç vermesi sebebiyle, diğer ülkelerde olduğu gibi, Ülkemizde de öncelikle başvurulan yöntem, kimyasal mücadeledir. Kimyasal mücadele, uçak ve yer aletleri kullanılarak yapılmaktadır. Uçak ilaçlamaları da konvansiyonel ve ULV olmak üzere 2 şekilde uygulanmaktadır.
Bilindiği gibi kimyasal mücadelenin insanlar, sıcak kanlılar, çevre, yararlı organizmalar, yaban hayatı, doğal denge üzerine olumsuz etkileri bulunmaktadır. Havadan yapılan ilaçlamalarda bu tür olumsuz etkilerin daha fazla olduğu bir gerçektir
Havadan yapılan kimyasal uygulamalarının kısa bir periyot içinde geniş alanların aplikasyonuna olanak sağlaması, feromon, biyolojik preparat, parazitoid salımlarmın yapılması gibi bazı avantajları olmasına rağmen pek çok mahzuru da bulunmaktadır. Bunları aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür.
1) Uçak ilaçlamaları, başta pilotlar, flamacılar ve ilaçlan hazırlayanlar olmak üzere, insan sağlığını daha fazla etkilemekte,
2) Havadan yapılan ilaçların çevre ( hava.su, toprak, bitkiler üzerine olumsuz etkisi daha fazladır. Çünkü kullanılan ilacın % 1 den çok azı hedef alınan zararlıya ulaşmaktadır. Geriye kalan %99'dan fazlası ise sürüklenme, buharlaşma, parçalanma ve hedef alınmayan sahalara taşınma şeklinde, mücadelede hedef alman zararlıya ulaşamamakta,
3) Biyolojik mücadele açısından son derece önemli olan parazitoid ve predatörler,
uçakla yapılan ilaçlamalardan daha çok zarar görmektedir. Bu şekilde yapılan
ilaçlamalar hem ilaçlama yapılan, hem de yapılmayan sahalardaki doğal düşmanları
olumsuz yönde etkilemekte,
4) Uçakla yapılan ilaçlamalar doğal dengenin daha fazla bozulmasına sebep olurlar.
Örneğin 1987-1988 yıllarında Trakya'da havadan yapılan ilaçlamalar sonunda yılanların ölmesi nedeni ile, 1989 yılında farelerin zararı artmıştır.
5) Havadan yapılan ilaçlamalardan ipek böcekleri de zarar görmektedir. Her ne
kadar ipekböceği yetiştirilen yerlerde bir emniyet mesafesi bırakılarak, yakın yerlerin
yer aletleri ile, daha sonraki yerlerin kovansiyonel ve en uzak yerlerin de ULV ile
ilaçlanması gibi bazı tedbirler alınmış ise de, bugün havadan yapılan ilaçlamalar, özellikle Trakya'da ipekböcekciliği sektörünü olumsuz yönde etkilediği bir gerçektir.
6) Uçak ile yapılan ilaçlamalardan balarıları ve tozlanma açısından son derece
önemli olan polinatör arılar da olumsuz yönde etkilenmektedir. Arı yetiştiricileri de
uçakla yapılan ilaçlamalardan şikayetçidirler.
İnsan sağlığının ön plana çıktığı ve çevre bilincinin giderek artmaya başladığı günümüzde, mevcut politika ve stratejiyi aynı şekilde sürdürmemiz mümkün görülmemektedir. Tarımda, birkaç yıl öncesine kadar, birim alandan daha fazla ürün kaldırmak için daha çok kimyasal gübre, kimyasal ilaç ve bitki büyüme düzenleyicisi kullanılması teşvik edilmekte idi. Halbuki bugün bunların kullanılmadığı "Organik Tarım" veya" Biyolojik Tarım" ile Doğal ve biyolojik kaynakların kalıtsal üretim kapasitesini arttıran, çiftçiye yeterli gelir sağlayan, sağlıklı ve güvenilir besin temin eden ve üzerindeki olumsuz etkilen' en aza indiren bir üretim yöntemi" olarak tarif edilen "Sürdürülebilir Tarım" kavramları gündeme gelmiştir.
Havadan ilaçlamalar Entegre Mücadele ilkelerine de aykırı uygulamalardır. Entegre Mücadelede zararlı yönetimi esas alınıp kimyasal mücadele söz konusu olduğunda seçici pestisitler kullanılmaktadır. Hava uygulamaları ile zararlı yönetimi mümkün olmayacağı gibi Entegre Mücadele ilkelerine uygun olmayan kimyasallar da devreye girebilecektir.
Havadan uygulamalar ile kimyasalların kullanımı dolaylı ve dolaysız olarak artmakta; insan sağlığı çevre ve deniz kirlenmelerine neden olmaktadır. Özellikle Kuzey Ege kıyı şeridinde; ilaçlama yapılacak zeytin alanları turizm yerleşim alanlarıyla iç içe olduğundan, havadan yapılacak zeytin sineği mücadeleleri bu açılardan daha önem kazanmaktadır. Havadan ilaçlamalar koruma bantları oluşturularak yapılsa da sürüklenmeler nedeniyle kontrol edilememektedir.
Havadan yapılacak kimyasal uygulamalarında aşağıdaki hususların yerine getirilmesi gerekmektedir;
Kullanılacak her ilaç ile ilgili biyolojik etkinlik denemesinin yapılması,
Çevre etki değerlerinin belirlenmesi,
Hedef dışı ve bitişikte ekili ürünlere karşı fitotoksik etkilerinin ve kalıntılarının belirlenmesi,
Sürüklenme (drift) etkilerinin belirlenmesi,
Faydalı organizmalar parazitoitler, predatötler, üzerine yan etkisi, diğer
kültür bitkilerine fitotoksik etkilerinin belirlenmesi,
Ayrıca yapılan uygulamanın arılar, ipek böceği, yaban hayatı, balıklar vs. ye etkileri ile ilgili gözlemler yapılmalıdır.
Ancak, bir bitki koruma ürününün (ilacın) etiketinde ve teknik talimatında yer aldıktan sonra söz konusu ilaç havadan ilaçlamalarda kullanılabilir.
Bilindiği üzere, Ülkemizdeki zirai mücadele uygulamaları, Zirai Mücadele Teknik Talimatları'na; ilaçların biyolojik etkinlik denemeleri ise Zirai Mücadele Standart İlaç
Deneme Metotları'na göre yapılmaktadır. Gerek Zirai Mücadele Teknik Talimatlarında ve gerekse Zirai Mücadele Standart İlaç Deneme Metotlarında, uçak ve helikopterin kullanılmasının yer almadığı konularda, havadan ilaç uygulaması yapılamaz. Yapıldığı takdirde ise kaçak uygulama kapsamına girer.
Zararlı etmenlere karşı tavsiye edilen dozların tespitleri, Zirai Mücadele Standart İlaç Deneme Metotlarına göre yapılan denemeler sonucunda ortaya çıkmaktadır. Tavsiye dışı havadan yapılan ilaçlamalarda kullanılan ilaçların hepsinin yer aletlerine göre denemelerinin yapılması ve ruhsat alması; yer aletlerinin ve havadan ilaçlamaların karakteristiklerinin birbirlerinden farklı olması nedeni ile yer aletleri ile ruhsat alan ilaçların havadan uygulamalarının etkili olmaları beklenemez.
Ancak son yıllarda tavsiye dışı havadan ilaçlama için izin talepleri bulunmaktadır. Bilindiği üzere teknik talimatlarda yer alan ilaçların hangi aletlerle denendiyse, o aletlerle kullanılması gerektiği, yine teknik talimatlarda belirtilmektedir. Ülkemizde en fazla havadan ilaçlama yapılan Süne ve Zeytin Sineğinde de durum böyledir.
Ayrıca havadan yapılan ilaçlamaların yer aletleri ile yapılan ilaçlamalara göre farklı karakteristikleri bulunmaktadır. Havadan yapılan ilaçlamaların hedefe ulaşıncaya kadar ilaç kaybı, sürüklenme özelliği daha fazla olmakta; bunun sonucunda da doğal denge, çevre daha fazla etkilenmektedir. Yer aletleri ile tavsiye edilen dozun havadan ilaçlamalarda da aynen uygulanması mümkün değildir.
Ülkemizde Mısır kurduna ve Mısır koçan kurduna karşı biyolojik mücadele uygulamalarının başlatılmış ve bu amaçla yumurta parazitoidleri salınmaya başlanmıştır. Buna rağmen bu zararlılara karşı uçak ilaçlamalarının yapılması ( yapılmak istenmesi) da bir çelişki yaratmaktadır.
Ayrıca, havadan yapılan ilaçlamaların çevreye, doğal dengeye ve insan sağlığına büyük yan etkileri bulunduğu da bilinmektedir.
Trakya Bölgesinde 1987 yılından beri uçakla yapılan süne mücadelesinin uçakla ilaçlamanın çevreye olan olumsuz etkileri dikkate alınarak bu konuda son yıllarda geliştirilmiş yer aletlerinin varlığı ve çiftçilerin bu aletlerden edinme durumları da göz önünde bulundurularak 2002 yılından itibaren yer aletleriyle yapılmasına karar verilemiş ve havadan yapılan ilaçlamalardan vazgeçilerek 2005 yılında artık tamamen yer aletleri ile ilaçlamalara geçilmiştir.
Süne'de uygulanmakta olduğu gibi bütün kimyasal mücadelelerin, daha az çevre kirliliğine sebep olan ve ayrıca daha etkili olduğu bilinen yer aletleri ile yapılması; ayrıca daha ileri aşama olarak, kimyasal ilaçların kullanımının azaltılması bakımından, tavsiye edilen konularda biyolojik mücadele uygulamalarının yaygınlaştırılması, doğal biyolojik mücadeleyi destekleyecek tedbirlerin alınması ve bu yönde uygulamaların benimsenmesi Ülke yararına olacaktır. Aksi takdirde, havadan ilaçlamalar gibi tavsiye dışı uygulamaların özellikle GAP Bölgesi illerine de yaygınlaşması, bunun sonucunda yeni çevre ve bitki sağlığı sorunlarının ortaya çıkması kaçınılmaz olacaktır.
Çeltikte yabancı otlara karşı resmen tavsiye edilen ilaçlar, yer aletleri ile yapılan denemeler sonucu etkili bulunan ilaçlardır. Bu ilaçlar ekim öncesi veya çıkış sonrası, bir kısmı suya, diğer kısmı da kuruya atılan ilaçlardır.
Yaklaşık 500 dekara kadar çeltik ekilisine sahip üreticiler havadan ilaçlama talebi yapmadan, yabancı otlara karşı yerden yapılan ilaçlamalarla mücadele yapmaktadırlar. Bu mücadele sırasında tarlanın büyüklüğüne göre pülverizatör, atomizör veya traktör kuyruk milinden hareketli tarla pülverizatörü kullanarak başarılı bir şekilde mücadele yapılmaktadır.
Daha büyük çeltik ekilisine (1000-4000 da) sahip üreticilerin, kısa sürede ilaçlamayı bitirmek amacıyla, havadan herbisit uygulanmasını istedikleri anlaşılmıştır.
Edirne'nin İpsala İlçesindeki çeltik alanları Gala gölü, Meriç nehri ve sulak alanların yanında veya çok yakınında bulunmaktadır. Korunması gereken bu alanlar, birçok canlıya doğal yaşam ortamı oluşturması nedeni ile, her türlü tarımsal uygulamalardan dolayı meydana gelebilecek kirlenmelerle, risk altında bulunmaktadır. Nitekim Gala gölünde 1996 yılında sebebi bilinmeyen toplu balık ölümleri görülmüştür. Bu nedenle sulak alanların korunması bakımından, bunun etrafında bulunan tarım alanlarında uygulanan ve burayı risk altına alan akut ve kronik zehirlenmelere yol açan her türlü pestisit, gübre ve diğer kirlenmeye yol açan kimyasal uygulamalarında çok dikkatli davranılması gerekmektedir. Ayrıca tarımsal uygulamalar dışında meydana gelen kirletme kaynakları da büyük önem arz etmekledir.
Havadan ilaçlamaların çevreye yan etkilerinin, özellikle sürüklenme etkisinin, yer aletlerine göre daha fazla olduğu bilinmektedir. Ayrıca çeltik tava aralarındaki fauna ve floranın etkilenmesi havadan ilaçlamalarda tamamiyle risk altında bulunmaktadır. Avrupa birliğine üye ülkelerde çeltik de dahil hiçbir üründe uçak ile ilaç tavsiyesi bulunmamaktadır. Önemli çeltik üreticisi İtalya dahi çeltikte yabancıot mücadelesinde kültürel tedbirleri, mekanik mücadeleyi ve yer aletleriyle uyguladıkları kimyasal mücadeleyi kullanmaktadırlar.
Çeltikte yabancı ot mücadelesinde aşağıdaki konulara önem ve öncelik verilmelidir.
Çeltikte yabancı ot mücadelesinde diğer ülkelerde olduğu gibi öncelikle kültürel tedbirlere öncelik verilmelidir.
Geniş çeltik alanlarında (bin-dört bin da) ise, iş genişliği ve kapasitesi fazla traktör kuyruk milinden hareketli pülverizatörlerle yapılacak ilaçlamalarla başarılı sonuç alınması mümkündür.
Çukurova bölgesinde üreticilerin pamuk ve mısırda, uygulamanın pratikliği ve çabuk oluşu nedeniyle havadan ilaçlamaları tercih etmelerine rağmen, havadan uçak veya helikopterle yapılan ilaçlamaların etkinliği ve çevreye verdiği olumsuzluklar göz ardı edilmektedir. Her iki üründe de havadan ilaçlamaların sakıncaları bilinmektedir
Yapılan araştırmalar sonunda, Pamukta "Yeşil kurt" ve "Pamuk yaprak kurdu"; mısırda "Mısır kurdu" ve "Mısır koçan kurdu" Teknik Talimatlarından, uçakla havadan ilaçlama tavsiyesinin çıkartılmasına karar verilmiştir.
Havadan yapılan ilaçlamalara alternatif olarak; üretici, traktörüne ince lastik veya demir teker takarak tarlasına gayet rahat girebilmekte; kendi yürür yüksek şasili pülverizatör ile 2.5 m boyundaki mısırları gayet rahat ilaçlayabilmektedir. Ayrıca havadan ilaçlamaların yapıldığı Mısır kurduna karşı her türlü ilaçlamadan daha etkili olan yumurta parazitoitleri başarı ile uygulanmaktadır.
Havadan ilaçlamaların yan etkilerinin daha fazla olması, yer aletleri ile uygulamaların herhangi sorunla karşılaşılmadan uygulanabilir olması, Avrupa Birliğine uyum çalışmalarının yürütüldüğü günümüzde, AB üyesi ülkelerde havadan ilaçlamaların yasak olması nedenleri ile, havadan ilaç tavsiyelerine gerek duyulmadığına karar verilmiştir.
Pamuk bitkisinin ileri dönemlerinde ince tekerlekli yüksek çatılı traktör ve özel yer aletleri geliştirilmiş olup etkili ilaçlamalar yapmaktadır. sistemin yaygınlaştırılması teşvik edilmeli, üretici birlikleri veya kooperatifler kanalıyla çiftçilere intikali sağlanmalıdır.
Bu nedenlerle havadan yapılacak kimyasal uygulamalarında aşağıdaki hususların
Diğer taraftan, pestisit araştırmaları ile ilgili politika ve hedefler arasında, devlet mücadelesi yapılan hastalık ve zararlılardan başlamak üzere kimyasal ilaç kullanımının azaltılması; Zirai Mücadele Teknik talimatları'nda tavsiye edilen ilaçların yeniden gözden geçirilmesi ve risk oranı yüksek olanların talimatlardan çıkartılması veya son sıralarda yer verilmesi; çevre kirlenmesi doğal dengenin bozulması, yaban hayatı, ipekböceği ve balarılarına zararlı etkilerinin daha fazla olması nedeniyle uçak ile geniş alanlarda yapılan klasik ve ULV ilaçlamalarının yeniden gözden geçirilmesi ve bu tür ilaçlamaların olabildiğince azaltılması gibi hususlar da yer almaktadır.
Son yıllarda gelişmiş ülkelerde, kimyasal ilaç ve gübre kullanımını azaltmak için Mastır planları hazırlanmakta ve Stratejiler geliştirilmektedir. Daha önce belirtilmiş olan mahzurları nedeni ile Avrupa ülkelerinde uçak ile yapılan ilaçlamalar terkedilmiştir.
Örneğin,
Hollanda bu tür uygulamaları 1989 yılında yasaklamıştır. Ülke olarak bu sorunlar, ileri ülkelerdeki boyutlara ulaşmadan gerekli tedbirleri almak mecburiyetindeyiz.
Bu nedenle kısa ve uzun vadede aşağıdaki hususlara uyulmasında büyük yarar bulunmaktadır.
Talimatlara aykırı olarak uçakla yapılan ilaçlamalar önlenmelidir.
2 ) Uçak ile yapılan geniş saha ilaçlamalarının çevre, doğal düşmanlar, ipekböceği
ve balarıları üzerine etkilerinin daha fazla olduğu dikkate alınarak bu tür
ilaçlamalar yer aletleri ile yapılmalı; parazitlenmenin olduğu bölgeler ile ipek
böcekçiliği yapılan sahaların, mutlaka yer aletleri ile ilaçlanması için her türlü
gayret gösterilmelidir.
Polikültür tarım yapılan ve küçük parçalar halinde ekim yapılan yerlerde uçakla
kimyasal mücadele yapılmamalıdır.
4) Bilhassa Süne'de olduğu gibi yumurta parazitoidlerinin ve diğer parazitoid ve
pretadörlerin kışı geçirebilmeleri ve yazın aşırı sıcaklardan korunabilmeleri ve
netice olarak bunların korunması ve etkinliklerinin artırılması için son derece
önemli olan ağaçların kesilmesi engellenmeli ve ağaçlandırma çalışmalarına
hız verilmelidir.
Tarım Bakanlığı
Mehmet Emin Şahin
|
|
|
| Melamin |
|
Yazar: Livadi - 12-17-2009, 03:01 PM - Forum: Bitki Koruma
- Yorum Yok
|
 |
Melamin Hakkında
![[Resim: suttozu.jpg]](http://www.suturunleri.com/fpdb/haber/images/suttozu.jpg)
Çin'de yaygın olarak tarım ilaçı olarak kullanılıyor. Bitkiler ve hayvan ürünleri yoluyla vücuda sızıyor. Bilim adamları, uzun dönemde insan sağlığı üzerindeki etkisinin henüz bilmediğini belirtiyorlar. Tanzanya bile Çin ürünlerine ithalat yasağı getirdi. Çin'de bebek mamalarında tespit edilen melamin maddesinin, tarım ilacı olarak da kullanıldığı ve dolayısıyla uzun zamandır gıda zincirinde bulunuyor olabileceği bildirildi.
Çin Üniversitesinde biyokimya uzmanı Çan King-Ming, melaminin bir türevi olan "cyromazin"in Çin'de böcek ilacı olarak çok yaygın kullanıldığını söyledi. Çan, bu maddenin bitkilerce emildiğini belirterek, "Dolayısıyla bu madde sadece süt ürünlerinde değil, halen gıda zincirimizde, bitkiler ve hayvan yemlerinde de bulunuyor" dedi. Uzun vadede insan üzerindeki etkisi bilinmiyor Ancak uzmanlar, bu maddenin bitkiler ve hayvan ürünleri yoluyla vücuda girmesinin uzun dönemde insan sağlığı üzerindeki etkisinin henüz bilmediğini belirtiyorlar.
Hong Kong Politeknik Üniversitesinden Peter Yu, melaminin böbrek taşına yol açtığını ve böbrekte başka sorunlara sebep olduğunun bilindiğini kaydederek, "Ancak uzun dönemde başka zararlı etkileri bulunup bulunmadığını bilmiyoruz. Yine de bu madde gıdalarda bulunmamalı" diye konuştu. Amerika ithalat yasağı koymuştu .Amerika da, geçen yıl Çin'den ithal edilen evcil hayvan mamalarında melamin bulunmuş ve birçok hayvan ölmüştü. Türkiye'de de Çin malı sarımsaktan, pirince kadar pek çok tarım ürünü satılıyor. Tanzanya bile ithalat yasağı koydu
Tanzanya Çin'den süt ve süt ürünleri ithalini durdurdu. Tanzanya Gıda ve İlaç Kurumu, yaptığı açıklamada, Çin sütü ve Çin sütü içeren ürünlerin ithali ve dağıtımına izin verme işlemlerini derhal durdurduğunu belirtti.
Bu çerçevede, kurumun Çin'den gelen 34 ton süt tozuna da el koyduğu, daha önce ithal edilen Çin süt ürünlerini elinde bulunduranların da stoklarını kuruma bildirmelerini istediği belirtildi.
Çin'deki melamin içeren mamalardan yiyen 4 çocuk ölmüş, on binlerce çocuk hastalanmıştı. Bunun üzerine Afrika ve Asya'daki ondan fazla ülke Çin süt ürünleri ithalini durdurmuştu.
Hong Kong'da kek ve şekerlerde melamin bulundu
Bu arada, Hong Kong'daki Four Seas şirketinin ürettigi çilek aromalı keklerde sanayi tipi kimyasal melamin bulunduğu açıklandı.
Hükümetten yapılan açıklamada, yapılan incelemelerde Çin'de üretilmiş White Rabbit şekerlerinde de melamin bulunduğu belirtildi
|
|
|
| Bitki Gelişimini Teşvik Eden Kimyasalların Kullanımı |
|
Yazar: Livadi - 12-17-2009, 02:46 PM - Forum: Bitki Koruma
- Yorum Yok
|
 |
Bitki Gelişimini Teşvik Eden Kimyasalların Kullanımı
Bugrupta yer alan kimyasalların kullanım amacı oldukça geniştir. Amaca yönelik kimyasal maddenin seçimi ve tavsiyeye göre zamanında kullanımı çok önemlidir. Bunların en önemli kullanım alanları ve amaçlarına ait bilgiler aşağıda verilmiştir:
- Belirli kültürlerde meyve seyreltmesi,
- Belirli kültürlerde hasat öncesi meyve dökümlerinin önlenmesi,
- Belirli kültürlerde çeliklerin köklenmesinin teşviki,
- Belirli kültürlerde meyve tutumunun artırılması,
- Belirli kültürlerde tane iriliğinin artırılması ve standardın yükseltilmesi,
- Belirli kültürlerde olgunlaşmanın hızlandırılması,
- Belirli kültürlerde olgunlaşmanın geciktirilmesi,
- Belirti kültürlerde meyve veya meyve salkımlannın uzatılması.
Yukarıda verilen örneklere göre; gelişmeyi teşvik eden kimyasalları dört başlık altında toplamak ve sınıflandırmak mümkündür:
Oksinler:
BNOA (ß-naphthoxyacetic acid) NAA (naphthaleneacetic acid) Stokininler IBA (indolbutyric acid) Zeatin (doğal sitokinin) NAD (naphthalene acetamid) Kinetin (furfuril aminopurin) CPA (chlorophenoxyacetic acid) Adenin (aminopurin)
Giberellinler Gibberellic acid (A3) Gibberellin (A3-A7) Etilen Etilen salgılayan muhtelif kimyasallar.
|
|
|
|