| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 2050 aktif kullanıcı var. » (0 Üye - 2046 Ziyaretçi) Bing, Facebook, Google, Yandex
|
| Son Yazılanlar |
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 57.239
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.837
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 464
|
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 5.014
|
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 59.491
|
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.374
|
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.910
|
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.311
|
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.560
|
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.519
|
|
|
| Pulasan - Nephelium mutabile |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 02-14-2010, 06:55 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Pulasan ağacı, Rambutan'dan daha küçük olmasına rağmen, Rambutan'a çok benzer. Meyvenin bundan farkı yalnız dış kabuğunun dikenli olmayıp iriliğinin daha büyücek olmasından ıbarettir. Meyve eti bir az daha kalın ve rengi kahve rengi, lezzeti değilse de kokusu Rambutan'dan daha üstündür. Yetiştirilmesi aynı Rambutan gibidir.
|
|
|
| Rambutan - Nephelium lappaceum |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 02-14-2010, 06:55 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Anavatanı Malaya yarım adası olduğu tahmin edilen bir ağaç olup 9 m. yüksekliğe kadar boylanır ve meyveleri salkım halinde oluşur. Meyvelerin dış kabuklarının rengi, sarı ile kırmızı arasında değişir ve üzerlerinde uçları sivri ve yumuşak dikenleri bulunur. Kabuğun altındaki meyve eti açık sarı renkte ve kolaylıkla ısırılamıyacak kadar sert olduğundan meyve emilmek suretile tüketilir. Rambutan'ın büyüklüğü bir küçük elma kadar olup, lezzet ve kokusu cinslerine göre tatlı, ekşimsi ve ekşi arasında değişir. Bu meyve ağacı, yetişmesi için yağışlı ve homojen bir hava nemi gösteren, yani tamamiyle tropik bir iklim istemektedir. Ancak Antalya ili Gazipaşa ilçesinde de rahatça yetiştirilmektredir. En tutulan cinslerinde, meyve etinden kolaylıkla ayrılabilen çekirdekleri olan Rambutan ağaçları, senede biri büyük ve biri ufak olmak üzere iki ürün verirler ve iyi işlenirse her türlü toprakta kolaylıkla yetişebilir. Rambutan genellikle marcottage yöntemiyle üretilir; ancak bununla beraber, tohumdan fidan yetiştirmek ve bunlara göz aşısı yaparak da üretilebilir. Dikim aralığı 10 X 10 m. dir.
|
|
|
| Duku - Lansium domesticum var |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 02-14-2010, 06:53 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Langsat'tan ıslah suretiyle yetiştirildiği zannedilen bu ağacın Langsat'tan farkı; ağaç kabuklarının bundan daha kalın olması ve kesik yaralarından süt akmamasıdır. Çapı 3,5-5 cm. olan meyvelerinin etleri daha tatlı ve kaliteleri Langsat'tan daha üstündür. Duku ağaçları senede bir defa ürün verirler. Yetiştirilmesi aynı Langsat gibi yapılır ve meyvelerin tatlılaşması için tamamen olgunlaşıncaya kadar ağaç üzerinde bırakılır.
|
|
|
| Langsat - Lansium damesticum |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 02-14-2010, 06:52 AM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Anavatanı doğu Asya olduğu tahmin edilen yüksek boylu bir ağacın meyvesi olup yağışlı tropik ülkelerin sahil bölgelerinde yetiştirilir. Gövde ve dallarının yaşlı kısımlarında sarı renkte çiçekler açar ve bunlardan yuvarlak ve oval şekilde açık sarı renkte, 3,5 cm. boyunda ve 2,5 cm. çapında bir sap üzerinde salkım halinde meyveler oluşur. Ağaç gövdesinin kabuğu, kahve rengi-kırmızı renkte ve gövdede bir yara açıldığı takdirde bir süt akar. Tatlı ve çok lezzetli olan meyve etinin içinde, yeşil kabuklu 2-3 tohumu vardır. Langsat ağaçları tohumdan üretilir ve bunlardan elde edilen fidanlar 10X10 m. aralıkla asıl yerlerine dikilir.
|
|
|
| Toprak pHsının Düşürülmesi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 02-13-2010, 07:26 PM - Forum: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
- Yorum Yok
|
 |
Toprak ph ının düşürülmesi arttırılmasından daha zor ve pahalı bir iştir.Yinede bazı acil önlemler vardırki bazan iyi sonuç verirler.Toprağı daha asit yapmak için emniyetle uygulanabilecek belli bir kimyasal madde yoktur.Bu durumda gereken asit toprağa bol miktarda uygulanacak olan organik gübre ile mümkündür.Toprak bakterilerinin çürüt mesi sonucu ortaya çıkacaktır.Asit içerikli gübrelerde işe yarıyacaktır. Organik gübrenin yanma hızı toprak tipine ,sıcaklığa,bakteri içeriğine bağlı olarak değişecektir.Gerekli gübre miktarı ise tahminen değerlendirilecektir.Toprak ph ı şu yöntemlerle düşürülebilir.
Organik metodla :
ph seviyesini 1.0 unite düşürebilmek için toprağa ilave ediilmesi gerekenler:
1 metrekare alana 1 kilonun üzerinde turba.
1 metrekare alana 6 kilo kadar kompost.
1 metrekare alana 2.5 kilo civarında hayvan gübresi. toprağa karıştırılmalıdır.
Asiditeyi artırıcı gübrelerle:
Toprağınıza azot uygulamak istediğinizde bunu asit etkili bir gübre ile sağlamalısı nız.örneğin Amonyum sülfat bu işi görecektir.Eğer metrekareye 30 gr kadar uygula nırsa toprak ph ını 1.0 birim kadar düşürecektir.Fakat bu yöntemde etki kısa sürelidir.
Toprağın değiştirilmesi yöntemiyle:
Toprak ph ının düşürülmesinin başka bir yoluda bahçe toprağınızı üzerine asit toprak sermektir.
Genelde bordürler turba ile doldurulur.bu yastıklar en aznıdan 30 cm derinlikte olma lıdır. ve bu dolgu toprağı alttaki toprakla karıştırılmamalıdır.
Sülfür
Fazla kullanılan bir yöntem olmamakla birlikte toprak ph seviyesini sülfür ilavesiyle düşürmekte mümkündür.
Toprak ph ını bir birim düşürebilmek için kumlu topraklarda metrekareye 30 gram kadar diğer topraklarda ise 100 gram kadar sülfür kullanmak gerekmektedir.
İdeal olanı sülfürün ekimden önce toprağa karıştırılmasıdır.fakar bunun yanıda ekili bitkilerin etrafına serpilip çapa yardımıyla toprağa yedirilebilir.
Her yıl toprak ph ının ölçülmesi doğru olacaktır.
|
|
|
| Toprak pHsının Yükseltilmesi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 02-13-2010, 07:25 PM - Forum: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
- Yorum Yok
|
 |
Toprak Asitliğinin Giderilmesi
Toprağın PH'ı asit baz oranıyla ilgilidir.PH'ı yükseldikçe daha alkalin, düşürüldük çede daha asidik bir toprak olur.Toprağı daha alkali hale getirmek için toprak ph'ı arttırılabilir. Toprağın ph'ının yükseltilmesi düşürülmesinden daha kolaydır. ph oranı logaritmik olarak artar yani her ph derecesi arasında 10X kadar bir fark vardır.yani PH 5.0 olan bir oran PH 7.0 den 100 kat daha asidiktir. Daha alkalin yapmak için kireç kullanılacaktır.Her toprak tipi kireç uygulan masına farklı reaksiyon verecektir.Bu uygulamada Kumlu topraklar killi ve torflu topraklara göre daha az kirece ihtiyaç duyarlar.
|
|
|
| Toprak pHsı ile Bitki Besin Alımı Arasındaki İlişki |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 02-13-2010, 07:20 PM - Forum: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
- Yorum Yok
|
 |
PH oranı düşük ,Kireç eksikliği sorunu yaşayan toprakta bulunan her bitki belli sinyaller verir.Bitkinin alt kısmı normal kalsada diğer kısımlarındasararma ve deformasyonlar görülür ve bitki büyüme sorunları yaşar.Bu kök gelişiminide etkiler,kök kısa ve güdük kalır.Düşük PH seviyesinde manganezve aliminyum asitlerle çözülerek uzaklaşır aynı zamanda bu durum bazı bitkiler içinde zehir etkisi yaratır.
PH oranının yüksek olduğu kireçli topraklarda yine bitki sorunları görülecektir. Yüksek PH ortamı diğer besinlerin alımını etkilemesi yanında ortamda fazla kalsiyum olması olarakta sorun olur.Yüksek PH değerinde demir,manganez ve bor eksikliği görülür.Bu durumda yapraklardasararma şeklinde belirtiler verecektir.
Demir eksikliğinde yaprak damarları koyu yeşil olarak kalır.
Bor eksikliği bitki formunda eğrilmeler , büyüme sorunları ve tepe tomurcuklarının
ölmesi şeklinde belirtiler verir.
Manganez eksikliği uç tomurcuklar yeşil kalmakla birlikte alt yapraklarda damar
aralarında sarılıklarve çoğu zaman kurumalar görülecektir.
Eğer bu madde eksiklikleri topraktaki kireç fazlalığından kaynaklanıyorsa bunların
takviyesi topraktaki eksikliklerini gidermez.Çünki bu maddeler nekarad ilave edilirse edilsin topraktaki fazla kireç bunları tutacağından kökler tarafından alınımını engelleyecektir.Bu durumu gidermek için öncelikle toprak ph'ının düzenlenmesi ve
daha sonra eksik madde takviyesi gerekmektedir.
Farklı ph seviyelerinde azot,fosfor ve potas gibi temel besin maddelerinin alımıda değişmektedir.Örneğin düşük ph seviyesinde fosfat uygulamak işe yaramayacaktır.
Bu durumda ph seviyesinin 6.5 seviyesine getirilmesi fosfat alımını olumlu
etkileyecektir.
Bitkilerin büyük çoğunluğu için 6.5 ph ideal bir değerdir.Bu da birçok besin
maddesinin 6.5 ph da serbest kalmalarından (tutulmamalarından) kaynaklanmaktadır.
Kireç takviyesi toprak ph ını fazla yükseltmediğinden istenen bitkileri yetiştirmemize yardımcı olması yanında toprak drenajını geliştirmekte ,killi toprakların kolay
işlenmesine katkı sağlamakta,havalanmasını etkilemekte,topraktaki organizma
faaliyetlerini arttırıcı etkide bulunmakta ve bazı hastalıkların da önüne
geçebilmektedir.
|
|
|
| Toprağın pH Derecesini Tespit Etme |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 02-13-2010, 07:16 PM - Forum: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
- Yorum Yok
|
 |
Üç yolla olur.
Birincisi: laboratuvara tahlil için bir örnek gönderirsiniz ve orada tayin edilir. Sonuçlar güvenilir olacaktır.Fakat tahlilin sağlıklı olabilmesi için tüm tarlayı temsil edecek numune gönderilmesi gerekmektedir.Bu yöntem herzaman için kendi tesinizi kendiniz yapmanızdan daha pahalıya malolacaktır.
İkinci yol olan Evde tahlil için bir ph tahlil kiti almanız gerekecektir. Fakat laboratuvarın bir avantajı laboratuvarda bulunan uzmanların tahlille birlikte size tavsiyelerdede bulunabilmeleridir.Evde yapılan testlerde laboratuvardakine kıyasla zaöan açısından daha avantajlıdır. Bunun için tarlanın tahlil etmeyi istediğiniz bir yerinden alınan bir miktar topraği test kiti içindeki küçük tüpün içine koymanız ve üzerine birkaç damla test solusyonu ilavesiyle tüpü çalkalamanız yeterli olacaktır.Daha sonra tüpü bir saatliğine solüsyonun reaksiyonunu beklemek üzere bırakırsanız toprağınızın ph sevyesine göre bu solusyonun renk aldığını göreceksiniz.Size kitle birlikte verilen renk kataloğundaki renklerle solusyonun rengini karşılaştırmak suretiyle ph tayinini yapabilirsiniz.
Piyasada çeşitli kitler bulunmakta ve değişik kitlerde değişik renk açığa çıkarmaktadır.Fakat yinede genelde asit topraklar yeşil-turuncu Alkalin topraklarda yeşil-mavi bir renk verirler.Fakat genellikle kitle birlikte renk kataloğu verilecektir ve sonucu buna bakarak tayin etmeniz gerekecektir.
Üçüncü güvenilir metodda bitki listesi kullanmaktır.Bitkilerin ph tercihleri listesine bakarak toprağınızda iyi yetişen bitki ve yabancı otları gözlemleyerek ph tayini yapılabilir.Bu masrafsız bir yöntemdir.Örneğin toprağınızda bazı sebzelerin çok iyi gelişmesi ve bazılarınızda ölmesi durumunu gözlemleyerek bitki tercih listeisnden o bitkilerin isteklerine bakarak karar verebilirsiniz.
|
|
|
| Toprakta Tuzluluk Sorunu ve Giderilmesi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 02-13-2010, 07:15 PM - Forum: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme
- Yorum Yok
|
 |
Tuzluluk dünya topraklarının önemli sorunlarından biridir. Dünyada her yıl 10 milyon ha arazinin tuzluluk etkisiyle elden çıkması sorunun boyutunu daha iyi göz önüne sermektedir (Kwiatowski, 1998). Özellikle kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde yetersiz yağış ve yüksek buharlaşma tuzluluğun başta gelen sebeplerindendir. Nadir de olsa okyanus kenarlarındaki delta ovalarında okyanus etkisi nedeniyle tuzluluk görülebilmektedir. Öte yandan yanlış sulama uygulamaları da özellikle drenaj koşullarının kötü olduğu yerlerde tuzluluğa sebep olabilmektedir(Ergene, 19982). Dünyada tarım arazilerinin sınırlı olduğu ve besin ihtiyacının katlanarak arttığı dikkate alınırsa en azından mevcut arazilerin daha verimli kullanılması gerektiği ortaya çıkar. Bu yüzden tuzlu toprakların ıslahı ve ekonomik bir şekilde değerlendirilmesi son derece önemlidir (Woods, 1996).
Tuzluluk ; özellikle kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde yıkanarak yer altı suyuna karışan çözünebilir tuzların yüksek taban suyuyla birlikte kapillarite yoluyla toprak yüzeyine çıkması ve buharlaşma sonucu suyun uçmasıyla toprak yüzeyinde birikmesi olayıdır (Ergene, 1982; Kwiatowski, 1998). Bu birikme toprak yüzeyinde olabileceği gibi yüksek sıcaklık etkisiyle yüzeyden daha aşağılarda da olabilmektedir. Tuzlu topraklar sodik topraklara göre ıslahı daha kolay ve bitki yetiştirmeye daha müsaittirler (Ergene, 1982).
2. Tuzlulaşmaya Neden Olan Anyon Ve Katyonlar
2.1. Anyonlar
Tuzlu topraklarda en fazla rastlanan anyonlar, Cl- ve SO42- anyonlarıdır. Nadiren de olsa HCO3-, CO32- ve NO3- anyonları bulunabilir (Ergene, 1982; Terry, 1997).
2.2. Katyonlar
Tuzlu topraklarda en fazla bulunan katyonlar Na+, Ca2+ ve Mg 2+ katyonlarıdır. Genellikle az miktarda da K+ katyonu bulunabilir (Ergene, 1982; Terry, 1997).
3. Tuzlulukta Etkili Olan Unsurlar
3.1. Okyanuslar
Okyanuslar daha ziyade sahil kesimlerde ve okyanus kenarlarındaki delta ovalarındaki tuzluluğun kaynağıdır. Okyanusların tuzlu suyu, gel-git olayları, deniz serpintileri ve tuzlu suyun arazilere nüfuzu yoluyla bu topraklara ulaşır ve buharlaşma sonunda toprak yüzeyinde tuz birikmesi olur (Terry, 1997).
3.2. Ana Materyal
Dünya üzerindeki tuzluluğun en önemli kaynağı ana materyaldir. Zira yüzey ve taban suyu akışı sırasında ana materyaldeki çözünebilir tuzların yer altı ve yerüstü sularına karışması tuzluluğun temel kaynağıdır. Ana materyalde tuz iki şekilde bulunabilir;
Deniz orijinli kayalar: daha önce deniz tabanı olan ancak jeolojik olaylar sonucu suyu çekilen bölgelerde yıllarca tuzlu deniz suyuna maruz kalan kayalar tuzluluk kaynağıdırlar.
Mineral ayrışmalar: Ana kayada mevcut bulunan tuzlar sular ve diğer bazı kimyasal ve fiziksel etkilerle ayrışırlar ve tuzluluğa sebep olurlar (Terry, 1997).
3.3. Topografya
Tuzluluğun oluşmasında önemli bir faktör de topografyadır. Kapalı havzalar genellikle tuzlulaşma eğilimindedir. Özellikle taban suyu akışını engelleyen geçirimsiz tabakalar yüksek taban suyunun ve dolayısıyla tuzluluğun başta gelen sebeplerindendir (Ergene,1982; Terry, 1997).
3.4. İklim
Tuzluluk daha ziyade kurak ve yarı kurak bölgelerde sorun olmaktadır. Zira yağışlı bölgelerde fazla yağışla yer altı suyuna iletilen tuzlar akarsularla denizlere ulaştırılır. Ancak kurak be yarı kurak bölgelerde tuzların yıkanması ve taban suyuna karışması yetersiz yağış nedeniyle yereldir ve çoğu zaman yer altı suları açık denizlere ulaşamaz. Bunun sonucunda da lokal kapalı havzalar meydana gelir. Ayrıca yüksek buharlaşma kurak ve yarı kurak bölgelerdeki tuzluluğun en önemli sebeplerindendir (Ergene, 1982).
4. Tuzluluğun Sebep Olduğu Sorunlar
Tuzlu toprakların pH' sı, permeabilitesi ve infiltrasyonu normal topraklara yakındır. Yani böyle topraklarda sodik topraklardaki gibi kil dispersiyonu ve organik madde çözünümü pek görülmez. Bu sebeple tuzlu toprakların ıslahı ve idaresi sodik topraklardan daha kolaydır (Terry, 1997; Ergene, 1982). Tuzlu topraklarda görülen başlıca sorunlar şunlardır.
4.1. Toprak Yüzeyinde Tuz Birikmesi
Tuz birikmesinin mekanizması aşağıda anlatılacaktır. Tuzlu topraklarda yüzeyde ve yüzey altında tuz birikmesi meydana gelir. Beyaz görünümünden dolayı bazı araştırıcılar böyle topraklara beyaz alkali topraklar demişlerdir (Ergene, 1982).
4.2. Bitki Gelişimine Etkisi
Bitki yetişme ortamındaki fazla tuz bitkinin gelişmesinin önemli ölçüde sınırlar. Tuzlar bitki büyümesine 2 türlü etki ederler.
Zehir etkisi: Sodyum ve Bor gibi elementler bitkilerde zehir etkisi yaparlar.
Bitkide su açığı yaratma: Çözünebilir tuzlar besi ortamının su potansiyelini düşürür. Böylece bitkinin su alımı sınırlandırılmış olur. Bu etki osmotik ayarlama mekanizmasıyla dengelenebildiğinden birinci etki kadar önemli değildir. Osmotik ayarlama mekanizması; Ortamdaki yüksek tuz konsantrasyonu bitkinin besin alımını artırır. Bu artış bitki köklerinin su potansiyelinin düşürür ve dolayısıyla bitkinin su alımı artar. Bu yüzden tuzdan etkilenmiş bitkilerde solma belirtisi görülmez. Buna karşılık donuk maviye çalan küçük yapraklı bodur bitki görünümü tipiktir (Aydemir, 1992).
5. Tuzluluğun Meydana Geliş Mekanizması
Yukarıda da anlatıldığı gibi tuzluluk kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde tipiktir. Oluşumunda iklimin yanında topografyanın da etkisi büyüktür. Yağışlar ve aşırı ve aşırı sulama sebebiyle derinlere sızan sular gerek sızma esnasında ve gerekse yer altı suyu akışı sırasında toprak ve kayalarda bulunan eriyebilir tuzları eritirler. Yer altı suları doygun akış sistemine göre yerçekiminin etkisiyle tabana doğru hareket eder. Ta ki geçirimsiz bir tabakaya rastlayınca akış durur ve birikme başlar. Bu birikme bazen toprak yüzeyine kadar ulaşabilir. Tuzluluk meydana gelebilmesi için kritik taban suyu derinliği toprak yapısına göre değişmekle beraber yaklaşık 2 m civarındadır. 2 m' den daha yüksek taban suyu su tablası seviyesinden itibaren doymamış akış sistemine göre hareket eder ve adezyon kuvvetinin etkisiyle yukarı ve yana doğru su molekülleri çok nemli kısımdan az nemli kısma doğru kapillaritenin etkisiyle ilerler. Bu hareket sırasında da toprakta mevcut bulunan eriyebilir tuzlar eritilerek suyla beraber yüzeye doğru hareket ederler. Su zerrecikleri yüzeye ulaşınca bünyelerindeki tuzları toprak yüzeyine bırakarak buharlaşırlar. Bu buharlaşma işlemi kurak bölgelerde toprak yüzeyinden daha aşağılardan başlar. Yani daha derinlerde tuzlulaşma başlar.
Şekil 1. Tuzluluğun meydana geliş mekanizması.
Topoğrafyaya bağlı olarak değişik tuzluluk çeşitleri görülse de tuzluluğun oluşma mekanizması genellikle böyledir (Ergene,1982; Woods, 1996; Kwiatowsky, 1998; Terry, 1997). Tuzluluğun oluşma mekanizması Şekil 1' de görülmektedir.
6. Tuzlu Toprakların Teşhisi
Tuzlu toprakların teşhisi oldukça zordur. Zira her zaman toprak yüzeyinde beyaz bir tabaka görülmeyebilir. Elde edilen ürün önemli ölçüde düşmesine rağmen bunun sebebi anlaşılamayabilir. Tuzlu toprakları teşhis etmenin en kolay ve kesin yolu elektiriki iletkenliğinin, pH'sının ve değişebilir sodyum yüzdesinin belirlenmesidir. Tuzlu ve sodik toprakların elektiriki iletkenlikleri değişebilir sodyum yüzdeleri ve pH' ları Tablo 1' de verilmiştir (Terry, 1997; Aydemir, 1992; Kwiatowsky, 1998; Woods, 1996).
Tablo 1. Tuzlu ve sodik toprakların elektiriki iletkenlikleri değişebilir sodyum
yüzdeleri ve pH' ları
Toprak pH E.C. (mmhos/cm) Değişebilir Na yüzdesi
Normal < 8,5 < 4 < 15
Tuzlu < 8,5 > 4 < 15
Sodik > 8.5 < 4 > 15
Tuzlu-Sodik < 8,5 > 4 > 15
7. Topoğrafya ve Uygulamalara Yönünden Tuzluluğun
Sınıflandırılması
7.1. Kurak Bölge Tuzluluk Tipleri
Artezyen tuzluluğu: iki geçirimsiz tabaka arasındaki basınçlı ve tuzlu yer altı suyunun herhangi bir çatlaktan veya açılan bir kuyudan yüzeye çıkması sonucu oluşan tuzluluktur. (Woods, 1996).
Temas/ Meyil değişim tuzluluğu: Taban suyunun eğimli arazilerin eteklerindeki düz kısımlardan yüzeye çıkması sonucu oluşan tuzluluktur. (Woods, 1996).
Sel yarıntı tuzluluğu: Üstteki tuzu yıkanmış tabakanın sel tarafından aşındırılması sonucu alttaki tuz biriken tabakanın yüzeye çıkması sebebiyle oluşan tuzluluktur. (Woods, 1996).
Çöküntü tabanı tuzluluğu: Çöküntü tabanlarında yüksek taban suyunun kapillarite ile yüzeye çıkması sonucu oluşan bir tuzluluktur. (Woods, 1996).
Aşınma tuzluluğu: Uzun yıllar sonunda çeşitli sebeplerle üst toprak katmanının aşınması sonucu oluşan tuzluluktur. (Woods, 1996).
Bataklık kenarı tuzluluğu: Bataklık kenarlarında bataklık sularının toprak altından yan ve düşey yönde kapillarite etkisiyle hareket etmesi sonucu bant şeklinde oluşan tuzluluktur. (Woods, 1996).
7.2. Sulanan Bölgelerdeki Tuzluluk Tipleri
Kanal sızıntılarının sebep olduğu tuzluluk: Gerek sulama ve gerekse drenaj kanallarında meydana gelen sızıntılar uzun süre sonunda buharlaşmanın da etkisiyle kanal civarında tuz birikmesine sebep olabilmektedir. (Woods, 1996).
Sulama uygulamalarının sebep olduğu tuzluluk:
Tuz içeriği yüksek sulama suyu kullanılması nedeniyle oluşan tuzluluk.
Aşırı sulama nedeniyle yer altı su tablasının yükselmesine neden olarak meydana gele tuzluluk. Sulama uygulamalarının neden olduğu tuzluluk (Woods, 1996).Xx
11. Tuzlu Toprakların Islahı
Tuzlu toprakların ıslahında başlıca yöntemler şunlardır.
11.1. Drenaj Sistemlerinin Kurulması
Tuzlu toprakların büyük çoğunluğunda taban suyu oldukça yüksektir. Uygun yerlere açılacak açık veya kapalı drenaj kanalları taban suyunun kritik derinliğin altına düşmesini sağlayabilir (Terry, 1997).
11.2. Uygun Su İdaresi
Sulama amaçlı kullanılacak suyun içinde en fazla 1000 ppm tuz bulunmalıdır. Bunun üzerindeki tuz konsantrasyonları toprak yüzeyinde veya içinde buharlaşmanın etkisiyle birikmeye sebep olabilir (Terry, 1997).
Tuzlu topraklarda düşük tuz içeren su kullanımı yanında sulama zamanının ve yönteminin doğru belirlenmesi de ıslah açısından önemlidir. Zira salma sulama yöntemiyle ve sıcak saatlerde yapılan sulama hem sızma yoluyla taban suyunu yükseltecek, hem de hızlı buharlaşma sebebiyle yüzeyde tuz birikmesine neden olacaktır. Bu yüzden tuzlu topraklarda en uygun sulama zamanı buharlaşmanın en az olduğu gece saatleri ve en uygun sulama yöntemi de damla sulama yöntemidir (Kwiatowsky, 1998).
Bir diğer husus tuzlu su içeren drenaj ve sulama kanallarındaki sızmaların önlenmesidir. Böylece kanal çevresindeki tuz birikmesi önlenebilir (Woods, 1996).
7.3. Yıkama
Tuzlu topraklar tuz içeriği 1000 ppm'den az olan sulama suyuyla her yetiştirme sezonundan önce hektara 500 mm su ilave etmek suretiyle yıkanabilir. Şu da gözden uzak tutulmamalıdır ki tuz içeriği 1000 ppm olan bir sulama suyuyla sulama yapılsa dahi hektara 500 mm suyla toplam 5000 kg tuz ilave edilmektedir. Ayrıca yıkama işleminin uygulanabilmesi için çok iyi bir drenaj sisteminin varolması gerekir (Terry, 1997).
8. Tuzlu Toprakların İdaresi
Drenaj Sağlanmalıdır : Tuzlu toprak idaresinde temel unsur drenaj sağlanmasıdır. Zira yüksek taban suyu bitki kök bölgesinin suyla kaplı olması demektir. Buda bitkilerin sağlıklı bir şekilde büyümesini engeller.
Mevcut tuz periyodik olarak süzülmelidir : Böylece tuz içeriği düşürülerek bitkilerin istediği yetişme ortamı temin edilebilir (Terry, 1997).
Tuza dayanıklı bitkiler yetiştirilmelidir : Tuzlu toprak kullanımında en ekonomik ve yaygın yöntem budur. Toprağın tuz içeriği tespit edilerek ona uygun bitkiler yetiştirilmelidir. Toprakların tuzluluk seviyelerine göre bitkilerin tepkisi Tablo 2' de verilmiştir (Aydemir, 1992).
Tablo 2. Toprakların tuzluluk seviyelerine göre bitkilerin tepkisi
Tuzluluk, E.C. (25oC'de mmhos/cm) Bitki Tepkisi
0-2 Çok az tuzlu Tuzluluk etkisi çoğunlukla ihmal edilebilir
2-4 Az tuzlu Çok duyarlı bitkilerin ürün verimleri düşebilir
4-8 Tuzlu Birçok bitkinin ürün verimi düşer
8-16 Çok tuzlu Tuza dayanıklı bitkiler normal ürün verebilir
> 16 Aşırı tuzlu Tuza çok dayanıklı birkaç bitki ürün verebilir.
Tuza dayanıklılık açısından bitkiler şöyle sınıflandırılabilir (Terry, 1997; Aydemir, 1992).
- Yüksek dayanımlı bitkiler : Şekerpancarı, pamuk, arpa
- Orta dayanımlı bitkiler : Üzüm, buğday, ayçiçeği, kaba yonca
- Düşük dayanımlı bitkiler : Kızıl yonca, baklagiller, turunçgiller, çeltik, mısır.
Düşük tuz içerikli su kullanımı : Düşük tuz içerikli su kullanımı toprağın ıslahına yardım edeceği gibi bitkilerin suyu daha kolay kaldırmasını da sağlar. Bu da bitki besin elementlerinin bitkiye daha kolay geçmesini sağlar.
Bitkinin dikim yerine dikkat edilmelidir : Özellikle karık sisteminde tuz birikimi karıkların tepelerinde yoğunlaşır. Bu sebeple bitkiler karıkların yan yüzeylerine dikilmelidirler.
9. Kaynaklar
1. Aydemir, O., 1992. Bitki Besleme ve Toprak Verimliliği. Atatürk Üniversitesi Yayınları. No: 734. Erzurum.
2. Ergene, A., 1982. Toprak Bilgisi. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları.
Erzurum.
3. Kwiatowsky, J., 1998. Salinity Classification, Mapping and Management in Alberta.
Her Majesty the Queen in the Right of Alberta.
4. Terry, R., 1997. Soil Salinity. Aghrt 282 Class Lectures.
5. Woods, S. A., 1996. Salinity Tolerance of Ornamental Trees and Shrubs. Her
Majesty the Queen in the Right of Alberta.
|
|
|
|