| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 1850 aktif kullanıcı var. » (0 Üye - 1845 Ziyaretçi) Applebot, Bing, Facebook, Google, Yandex
|
| Son Yazılanlar |
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 57.678
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.908
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 467
|
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 5.072
|
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 59.812
|
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.576
|
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 8.008
|
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.386
|
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.618
|
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.747
|
|
|
| Tereyağ Yapımı |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 05-25-2010, 03:21 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Tereyağ Nasıl Yapılır ?
Tereyağı üreten işletmeler kremayı 2 kaynaktan temin etmektedirler. Bunlar;
Kendi işletmesine gelen sütlerin standardizasyonu sonucu elde edilen kremalar
Piyasadan temin edilen toplama kremalar.
Krema çok kısa bir zamanda tereyağına işlenmeyecek ve bir süre bekletilecekse o zaman hemen soğutulması gerekir.
İyi kaliteli tereyağı elde etmek için kremayı hemen 2-4°C ye soğutunuz ve 24 saat içinde pastörize ederek tereyağına işleyiniz.
Eğer krema soğutulmazsa hem mikroorganizma çoğalması hemde kremanın asitliğinde bir artış meydana gelir.
Hammadde olarak kullanılan krema kalitesinin bozuk olması, mamul madde olan tereyağı kalitesini etkiler, Bu nedenle üretimde kullanılacak kremaların uygun koşullarda depolanması gerekir.
Krema tereyağına dönüşürken aşağıdaki işlemlerden geçirilir.
1. Tartma
İşletmeye gelen veya işletmenin kendisine ait teneke veya güğümler içindeki kremalar tartılır.
Daha sonra kremanın homojen yani kıvamının düzgün olması için tanka alınarak 23-25°C ye kadar karıştırılarak ısıtılır.
Yapı bozukluğu ve pıhtılaşma oluşmaması için ısının 25°C den fazla olmaması gerekir.
Homojen hale gelen kremanın yağ ve asitliğini belirlemek için numune alınır.
2. Standardizasyon
Standardizasyon ile kremanın yağ oranı % 30-35'e ayarlanır. Bunu yapmak için su veya yavan süt kullanılabilir.
Standardizasyon, yayıklama süresi ve randıman açısından önemlidir.
Genel olarak yağ oranı arttıkça yayıklama süresi kısalır buna karşın yağ oranı azaldıkça yayıklama süresi uzar. Ayrıca yağ oranı attıkça yayıkaltı ile verilen kayıp % 30 a kadar azalır.
3. Nötürleme
Asitliği belli bir sınırın (13 SH'dan fazla) üzerinde olan kremalar pastörizasyon sıcaklığına dayanamazlar. Bu nedenle kremaların asitliğinin pastörizasyon sıcaklığına dayanabileceği bir değere getirilmesi gerekir. Bu işleme nötürleme denir.
Nötürleme nasıl yapılır?
Nötürleyici madde miktarı nasıl hesaplanır?
Kremaya kalsiyumlu (kalsiyum oksit,hidroksit vb.) magnezyumlu (magnezyum oksit,hidroksit vb.) sodyumlu (sodyum hidroksit, karbonat, bikarbonat vb.) gibi nötürleyici maddeler katılır.
Nötürleyici madde miktarı nasıl hesaplanılır ?
1kg kremanın
Nötürleyici Kremanın Kremada Krema asitliğini 1 SH
Madde = asitliği - istenen asitlik x miktarı x düşürmek için gerekli
(gr) (SH) (SH) (kg) madde miktarı
(gr)
Buradan bulunan nötürleyici madde miktarı yaklaşık 10 kat su ile sulandırılarak kremaya yavaş yavaş katılarak ilave edilir.
DİKKAT
Nötürleyici katılırken, kremada pıhtı olmaması ve kremanın yumuşak olması için sıcaklık 29-32°C olmalıdır.
Nötürleyici ne kadar yavaş katılırsa etkisi o kadar kesin olur.
Asitlik ne olmalıdır
Yayıklanacak kremada bir taraftan yağ randımanının yüksek diğer taraftan yapılacak tereyağının aromasının iyi olmasını sağlamak için kremalarda belirli bir asitlik bulunması lazımdır.
Bu nedenlerden dolayı kremaların pastörizasyondan önce asitlikleri 11 SH olacak şekilde nötürlenir.
Taze ve asitliği düşük kremaların nötürlenmesine gerek yoktur.
Asitliği tamamen yok edilmiş kremadan doğrudan doğruya tereyağı yapılırsa bu yağın tadı yavan olur ve beğenilmez.
Nötürlemenin faydaları nelerdir?
Nötürleme yağın dayanma süresini artırır. Çünkü asitli kremadan yapılan tereyağları asitin etkisi ile kısa sürede bozulurlar.
Nötürleme tereyağında tad ve aromanın iyileştirilmesini sağlar. Çünkü fazla asit tereyağının tadını bozar.
Nötürleme tereyağı randımanını artırır. Çünkü asitliği yüksek olan kremalarda ısı uygulanırken pıhtılar oluşur. Bu pıhtılar içinde yağ kalır, pıhtılar içindeki yağ ise yayıklama sonunda yayıkaltına geçerek randımanı olumsuz yönde etkiler.
Nötürleme işi iyi yapılmazsa kremadan elde edilecek tereyağında bazı bozukluklar ortaya çıkar.
Nötürlendikten sonra krema ya hemen pastörize edilmeli yada 18°C ye soğutulmalıdır.
4. Pastörizasyon
Kremaların pastörizasyonu; kremanın yüksek derecelere kadar ısıtılıp belirli bir süre bu sıcaklıkta bırakılarak patojen mikroorganizmaların tümünün, diğer mikroorganizmalarında büyük bölümünün ortadan kaldırılması ve tereyağının dayanıklığının uzatılması amacıyla yapılır.
Krema pastörizasyonu çift cidarlı tanklarda yapılabileceği gibi plakalı ısıtıcılarda da yapılabilir. Normal süte göre, kremanın mikroorganizma yükü daha fazladır ve patojen mikroorganizmalar yüksek dereceye dayanırlar. Bu nedenle krema pastörizasyonu 90-95°C de 3-15 saniyede yapılır.
Pastörize edilen krema hemen 6-8°C ye soğutulur.
5. Kremanın olgunlaştırılması
Pastörize edilen krema genel olarak 18°C de, yazın ise 15-16°C de olgunlaştırılır. Olgunlaşma sonucunda ulaşılan asitlik 18-31 SH arasında değişir. Kremanın olgunlaştırılması yayıklama sırasında yayık altına geçen yağ miktarını azaltır, dolayısıyla randımanı yükseltir.
Kremayı olgunlaştırmaya bırakmadan evvel tereyağına uygun aroma verecek % 2-5 oranında kültürle (starter) aşılanır ve yayıklama asitliğini kazanıncaya kadar krema olgunlaştırılır.
6. Olgunlaşmış kremanın soğutulması
Olgunlaşan kremayı asitliğinin ilerlemesini durdurmak ve yayıklamaya hazırlık olarak yağ daneciklerini dondurmak amacıyla soğutmak gerekir.
Bu nedenle krema 8-10°C ye soğutulur ve bu sıcaklıkta 2-3 saat tutulur.
7. Yayıklama
Tereyağı elde etmek için yayık adı verilen aletler kullanılır. Yayığın hareketi ile yağ daneleri birbirleriyle birleşir, serum ayrılır.
Yayıklama süresince yayık aynı hızla hareket ettirilmelidir. Eğer yayık gerekenden daha hızlı veya daha yavaş döndürülürse, tereyağı kalitesi ve randıman olumsuz yönde etkilenir.
Yayıklama başladıktan sonra 5-10 dakika içinde yayık belirli zamanlarda doldurularak oluşan gazlar özel musluktan dışarı alınır.
Normal koşullarda yayıklama müddeti 45 dakikadır.
8. Yıkama
Yayıklama işlemi bittikten sonra, yayıkaltı tamamen boşaltılır. Tereyağı yayıktan çıkarılmadan bir süre süzmeye bırakılır. Sonra yayığa biraz su püskürtülür ve bir miktar daha yayıkaltı temizlenir. Daha sonra çıkan yayıkaltı kadar su yayığa konur ve yayık düşük bir hızla 4-5 kez döndürülür.
Yıkama suyunun sıcaklığı tereyağının kıvamına bağlı olarak değişebilir. Yağ sert ise yıkama suyu sıcaklığı yayıkaltı sıcaklığından 1- 2°C fazla, yumuşak ise 1-2°C aşağıda olmalıdır.
Yıkama suyunun kalitesi iyi ve sertliği normal olmalıdır.
Yıkamada amaç yağ danelerinin etrafında toplanan yayıkaltını, kötü tat ve kokuları uzaklaştırmak ve tereyağının dayanıklılığını artırmaktır. Bu nedenle yıkama bir veya birkaç kez yapılabilir.
Ancak krema uygun koşullarda olgunlaştırılmış ise fazla sayıda yıkamamalıdır. Çünkü fazla yıkama ile tereyağının kendine has lezzeti kaybolur.
9. Tuzlama
Tuzlamadaki amaç; dayanma gücünü artırmak ve tereyağına ayrıca bir tat kazandırmaktır.
Tereyağında normal tuz oranı % 2 dir. Bu oranın üzerinde tuz katımı proteinlerin parçalanmasından dolayı tereyağında tat bozukluklarına neden olur.
Tuzlamada kullanılacak tuzun iyi kaliteli ve erime oranının yüksek olması, tereyağı kalitesi için önemlidir.
Tuzlama kuru tuzlama, ıslak tuzlama ve salamura tuzlama olmak üzere 3 şekilde yapılır. En yaygın olan tuzlama şekli kuru tuzlamadır.
10. Malakse
Tereyağı tuzlandıktan sonra aşağıda sayılan faydalar için malakse edilir.
Yıkama işleminden sonra tereyağındaki fazla suyun uzaklaştırılması
Düzgün yapılı tereyağı elde edilmesi - Sarı leke ve dalgaların giderilmesi
Mikroorganizma üremesini önlemek
Tuzun tereyağın her tarafına dağılmasını sağlamak - Tereyağının dayanma gücünü artırmak
Tereyağı malaksörle malakse edilebileceği gibi malaksörlü yayıklarda elde edilen tereyağı yayıkaltı aktarılıp yıkandıktan sonra yayığın yalnız merdaneleri çalıştırılarak da yapılabilir.
11. Ambalajlama
Tereyağı yapılır yapılmaz hemen ambalajlanmalıdır. Gelişigüzel şekilde ve açıkta tutulan tereyağı, havadaki mikroorganizmaların bulaşması sonunda kalitesini kaybeder, bozulur ve insan sağlığına zarar verecek bir duruma gelir.
Ambalajlama işi, işletmelerin kapasitesine göre elle veya makinalarda yapılır. Ancak kahvaltılık tereyağların kesinlikle otomatik ambalajlama makinalarında ambalajlanması gerekir.
12. Depolama
Tereyağı ambalajlandıktan hemen sonra soğuk hava depolarına konulmalıdır.
Soğuk hava deposunun sıcaklığı -12°C den yüksek olmamalıdır.
|
|
|
| Sofralık Yeşil Zeytin Yapımı |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 05-25-2010, 03:20 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Yeşil Zeytin Nasıl Yapılır ?
Sofralık yeşil zeytin her çeşit zeytinden yapılabilir. Farklı işleme yöntemleri sonucu belli başlı 4 ayrı şekilde tüketiciye sunulur. Bunlar;
İspanyol yöntemi
Çizme yöntemi
Kırma yöntemi
Dolgulu yeşil zeytin yöntemi
İspanyol Yöntemi
İspanyol usulü uluslararası bir yöntemdir. Bu üretim şekli önceleri İspanya'da başlayıp oradan diğer ülkelere yayıldığı için İspanyol usulü yeşil zeytin yapılması diye anılır.
İspanyol usulüyle yeşil zeytin yapımı hasattan-ambalajlamaya kadar şöyledir.
I - Hasat
Yeşil zeytine işlenecek zeytinler tam olgunluğa gelmesi için beklenmez, renkleri yeşilden saman sarısı renge dönerken hasat edilir. Bu durumda iken dane iri ve gevrektir. Hasat gecikir, olgunlaşma devam ederse fermantasyon sırasında bu zeytinlerin dokusu yumuşar. Erken yapılırsa ürün rengi istenen sarılığa erişmez, hava temasında derhal kararır, acılığın giderilmesi güç, ürün ise aşırı sert olur. Tüketim sırasında et çekirdekten kolay ayrılmaz. Bu istenmez. Ülkemizde Marmara Bölgesi için Ekim sonu-Kasım başı, Ege Bölgesi için Eylül sonu-Ekim ortası uygun olgunluk devreleridir. Hasat ve nakil sırasında zeytinlerin ezilip yaralanmalarını önlemek için elle toplama yapılmalı ve uygun kaplar kullanılmalıdır.
II - Seçme-sınıflama
İşletmeye getirilen zeytinler iki temel işlemden geçirilir.
1.işlem: zeytinlerin boylanması olup bu işlem çok önemlidir. Zeytinler boylama makinasından geçirilerek sınıflara ayrılır. Yeşil zeytinde boylama kastiğin zeytin etine eşit nispette işlemesi bakımından önemlidir.
2.işlem: zeytinler ayıklama bantlarından geçirilerek veya kerevetlere yayılarak bir seçime tabi tutulur. Burada yaralı, bereli, ezik, çürük daneler ve sapları ayıklanır.
III - Kostik uygulaması
İspanyol usulü yeşil zeytin işlenmesinde önemli safhalardan biride kostik uygulamasıdır. Kostik halk arasında sabuncu sodası olarak bilinen NaOH dir.
Zeytinlerin acılığını gidermek üzere çeşide göre değişen % 1-2,5 luk kostikli su çözeltisine konulur. Kostik zeytin etinin 2/3 üne işleyene kadar zeytinler çözeltide bırakılır. Bu süre konsantrasyona, iriliğe, olgunluğa ve hava sıcaklığına, kostikli suyun ısısına bağlı olarak 8-15 saat arasında değişir.
IV - Yıkama
Alkali istenilen derinliğe işledikten sonra zeytinler hemen yıkama işlemine tabi tutulur. Bu amaçla kaptaki eriyik boşaltılarak yerine temiz su doldurulur. İlk su 30 dakika sonra boşaltılır ve temiz su doldurulur. Sonra 4-6 şar saat arayla 4-6 yıkama daha yapılır.
Yıkamada dikkat edilecek hususlar şunlardır:
Yıkama esnasında zeytinlerin uzun süre hava ile temasa gelmelerine izin verilmemelidir. Aksi halde renk gri ve kahverengiye döner. Yıkama alkali eriyiğin alttan boşaltılıp, üstten su verilmesiyle yapılırsa daneler hava ile temas etmemiş olurlar.
Yıkama sayısı doğru belirlenmelidir. Eğer yıkama fazla yapılırsa fermantasyon için gerekli şekeri de atmış olacağımızdan eksik fermantasyon olur.
Eğer az yıkama işlemi uygulanırsa bu takdirde de zeytinin bünyesinde kalan kostik fermantasyon başlangıcında tuzlu suya geçeceği için ortamın PH? ını yükseltir. Bunun sonucunda zeytinde bozulma olur.
V - Fermantasyon
Yıkama işlemi biten zeytinler tuz oranı 5-6 bome olan tuzlu su içerisinde fermantasyona bırakılır. Danelerle salamura arasındaki tuz ve diğer maddeler alışverişi ilk hafta hızlıdır ve tuz miktarı ilk günlerde düşer.
Bu nedenle ilk hafta salamuranın tuz miktarı sıkça kontrol edilmeli, %7-8 bomeye kadar yükseltilmeli ve devamlı bu derecede tutulmalıdır.
Fermantasyonun başlangıcında pH yükselmesini önlemek için az miktarda laktik veya sitrik asit ilavesi yapılır.
Ortamın ısısı laktik asit bakterilerinin gelişmesini sağlayacak derecede olmalıdır. Uygun fermantasyon sıcaklığı 20-26°C dir. Bu sıcaklıkta fermantasyon 1-3 ayda tamamlanır.
Fermantasyon esnasında tuz, asitlik kontrolleri, salamuranın üst yüzeyinde gelişen maya ve küf temizliği yanında sirkülasyon (devridaim) işlemi yapılmalıdır.
VI - Ambalajlama
Fermantasyonu biten zeytinler serin bir depoda muhafaza edilmelidir. Ambalajlamadan sonra ortaya çıkabilecek bozulmaları önlemek için yeterli bir yıkamadan sonra cam kavanozlarda 80-85°C de yarım saat tutularak pastörizasyon uygulanması ve sağlığa zararsız kimyasal koruyucuların kullanılması pratiktir.
Kimyasal koruyuculardan sodyum benzoat 1 gr/kg, potasyum sorbat 0,5 gr/kg oranında sağlığa zararsız olarak kullanılabilir.
Çizme Yeşil Zeytin
Bu üretim şeklinde acılığı giderme dışında tüm işlemler İspanyol yönteminde olduğu gibidir.
İşletme içerisinde boylamadan geçirilen zeytinler seçilir, yıkanır ve çizme makinasından geçirilir. Böylece daneler 2 veya 3 yerinden fazla derin olmayacak şekilde çizilir.
Çizilen zeytinler acılığı gidermek için su veya daha iyisi % 2-3 lük salamura içerisine konur. Kullanılan su haftada 1-2 kez değiştirilerek danedeki acılığın istenilen düzeye düşmesi sağlanır.
Acılığı giderilen zeytinler % 7 lik salamuraya konularak 10-30 gün veya % 10 luk salamurada 8-10 gün fermantasyona bırakılır. İspanyol usulünde olduğu gibi bu su içerisine % 1 e yakın laktik veya sitrik asit katılarak zeytinin muhafazası sağlanır.
Daha sonra zeytinler ambalaj kaplarına konur. Üzerine % 5-8 lik salamura, % 1 limon tuzu ve bir miktar zeytinyağı ilave edilir.
Aroma katmak amacıyla limon dilimleri, sarmısak, hardal da konulabilir. Zeytinler ambalaj kaplarında 8-10 gün bekletilip ekşi tad aldıktan sonra satışa çıkarılır.
Kırma Zeytin
Kırma tipi zeytin, çizme yönteminde olduğu gibi hazırlanır. Ancak zeytinler doğal yapısı bozulmayacak şekilde kırılır veya iğneyle delinir.
Acılığın giderilmesi yine çizme zeytinde olduğu gibi yapılır.
Dolgulu Yeşil Zeytin
Dolgulu zeytin yapmak için fermantasyonunu tamamlamış yeşil zeytinler kullanılır. Önce zeytinlerin çekirdeklerin çekirdekleri çekirdek çıkarma aleti ile çıkarılır. Çekirdek yuvasına ikiye katlanmış kırmızı biber turşusu parçası, havuç turşusu, arpacık soğanı, bir parça siyah zeytin veya badem yerleştirilir. Dolgu için kullanılacak malzeme çekirdek boşluğuna sıkıca oturmalı, gevşek veya gereğinden büyük olmamalıdır.
|
|
|
| Reçel Yapımı |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 05-25-2010, 03:20 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Reçel Nasıl Yapılır ?
Reçel yapılacak meyveler öncelikle yıkanır. Varsa ezik ve çürükleri ayrılır. Daha sonra meyvenin cinsine göre çekirdekli veya çekirdeksiz dilimlenerek yada bütün halde reçele işlenir.
Reçel yapımı iki şekilde olur:
1. Katlama usulü ile reçel yapımı
Meyveler bir gün önceden şekerle katlanarak meyve suyunun şekerce alınması esasına dayanır. Çilek, vişne, erik, şeftali reçelleri bu gruba girer.
Katlama usulü ile yapılan reçellerde bir gün önceden temiz bir kap içerisinde her meyveye göre değişik olmak üzere şeker ve meyve birer kat olarak yerleştirilir.
Ertesi gün eğer sulanma fazla olmuş ve dışarıdan su ilavesine gerek kalmamış ise doğrudan doğruya; sulanma az ise gerekli miktar su ilave edilerek kaynatılır.
Fakat şuruptaki meyveler yumuşak olduğu için kaynama sırasında delikli bir kepçe ile meyveler başka bir kaba alınır ve şurup koyulaştırılıp istenilen kıvama gelince tekrar şuruba katılarak meyvelerin dağılması önlenir.
2. Doğrudan kaynatarak reçel yapımı:
Bu usulde yapılan reçellerde meyveler önceden meyve cinsine göre hazırlanan şurup içerisinde kaynatılarak istenilen kıvama getirilir ve ateşten alınır.
Elma, armut, ayva, kayısı, portakal ve mandalina gibi sert etli meyveler bu şekilde reçel yapımına daha uygundur.
Reçel hangi usulde yapılırsa yapılsın reçelde meyveler ezilmeden şekillerini kaybetmeden kalmalı ve şurupları parlak olmalıdır.
Reçele gerekli şeker miktarı meyvenin cinsine bağlıdır. Tatlı meyvelerde daha az, ekşi meyvelerde daha fazla şeker kullanılır. Genellikle 1 kg meyve için 1,5-2 kg şeker, meyvenin cinsine göre de 2-3 bardak su konur.
DİKKAT
Reçelin kristalleşmesini önlemek için pişirme sırasında limon suyu veya limon tuzu kullanılmalıdır. Reçele limon tuzu veya limon suyu katıldıktan sonra iki dakikadan fazla kaynatılmamalıdır.
REÇELİN KIVAMI NASIL BELİRLENİR?
Reçelin istenilen kıvamda olup olmadığı çeşitli şekillerde belirlenebilir.
1. Refraktometre ile:
Reçelin kuru maddesini belirleme esasına dayanan bu yöntemde refraktometre denilen alet kullanılır. Bu aletin özel yerine numune konulup kıvam tespit edilir. İstenilen dereceye gelmişse ateşten indirilir.
2. Termometre ile:
Normal olarak şeker nisbeti % 65-70 olan şuruplar 104-105°C de kaynar. Sıcaklık bu dereceyi bulunca indirilirse uygun kıvam elde edilir.
3. Damla usulü ile:
Damla usulüyle kıvam tesbiti ise iki ayrı yolla yapılır.
a) Kontrol edilecek şuruptan bir miktarı alınır, tırnak üzerine veya temiz bir kaba damlatılır. Şurup yayılmıyor ve şeklini kaybetmiyor ise reçelin kıvamı tamamdır.
b) Su dolu bir bardak içine kontrol edilecek şuruptan bir damla damlatılır. Eğer damla dağılmadan bardağın tabanına kadar inerse reçel kıvamını bulmuştur.
REÇELLER NASIL MUHAFAZA EDİLMELİDİR?
Arzu edilen kıvamdaki reçeller ateşten indirildikten sonra kavanoz veya uygun kaplarda muhafaza edilir.
Reçeller kavanozlara sıcak iken doldurulur, kapakları sıkıca kapatıldıktan sonra, ters çevrilip bırakılır. Reçeller rutubetsiz ve loş yerlerde saklanmalıdır.
REÇELLERDE GÖRÜLEN BOZUKLUKLAR:
Köpürme:
Reçeller şeker oranı ve dolayısıyla kıvamı düşük olursa açıkta muhafaza edildiğinde köpürme olur.
Kristalleşme:
Reçellere limon suyu veya tuzu ilave edilmediği takdirde şekerlenme de denilen kristalleşme olur.
|
|
|
| Konserve Yapımı |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 05-25-2010, 03:18 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Konserve Nasıl Yapılır ?
Konserve iki yöntemle yapılır.
1. Pastörizasyon
2. Sterilizasyon
Her iki yöntemde de ortak amaç, konserveleri bozan ve yapılırken onlarla birlikte kavanozlara giren zararlı küçük. canlıları (bunlara mikroorganizmalar diyoruz) öldürerek zararsız hale getirmek ve dolayısıyla konservelerin bozulmalarını önleyerek, dayanmalarını sağlamaktır.
1. PASTÖRİZASYON
85-100°C arası ısıda yapılan dayandırma olup bununla meyve konserveleri, domates konserveleri, domates suyu, meyve suları, meyve ezmeleri ile salçalar dayandırılır.
Pastörizasyon ağzı açık kaplarda ve normal basınç altında yapılır.
Pastörizasyonun Yapılışı:
Daha çok meyvelerde zararlı etkisi olan maya ve küf mantarlarını etkisiz hale getirmek için pastörizasyon yapılır.
Meyve dolu kavanozlar sıkıca kapatıldıktan sonra, pastörize edilmek üzere, altında tahta veya bez konulmuş derince bir kabın veya en iyisi otoklav kazanın içine ağızları yukarıya gelecek şekilde dizilirler.
Üzerleri 4-5 parmak geçinceye kadar su ile doldurularak ateş üzerinde kaynamaya bırakılırlar.
Kap içindeki su kaynayınca, saate bakılarak zaman tespiti yapılır. Sonra ateş kısılarak suyun kaynaması durmamak şartı ile en az 8-10 dakika kaynatılarak pastörize edilmiş olur.
Eğer kap içindeki suyun kaynatılması bundan daha kısa bir sürede yapılacak olursa o zaman ısının, kavanozun ortasına ulaşması tam olmayacağından, pastörize sırasında zararlı mikroorganizmaların tamamı ölmeyeceğinden, canlı kalanlar zamanla üreyerek konserveyi bozarlar. Onun için pastörize yapılacak kaptaki suyun kaynatılması hafif ateşte ve yavaş olarak yapılmalıdır.
Pastörizasyonun sonunda kap ateşten indirilerek içindeki kaynar suyun bir kısmı dökülür. Eğer kavanozlar tel sepet içinde iseler, sepetle birlikte, yoksa kuru bir bezle tutularak dışarıya çıkarılırlar.
Pastörizesi tamamlanan kavanozların soğutulmaları, kuru bir zemin üzerine aralıklı olarak dikey veya yatay dizilmek suretiyle dizilir. Soğumaları kendiliğinden olmalı, hiçbir zaman çabuk soğumaları için üzerlerine ne soğuk su dökmeli nede soğuk su içine konmalıdır. Aksi takdirde hemen çatlayıp kırılırlar.
Ertesi güne kadar iyice soğuyan kavanozlar, temiz ve nemli bir bezle silinip temizlendikten sonra kapaklarının içeriye doğru iyi çökük olup olmadığına bakılır.
Eğer kapaklar içeriye doğru iyi çökmüş iseler kavanozlar içerisinde iyi vakum teşekkül etmiş demektir. Bu da konservenin normal pastörize yapıldığını gösterir.
Sonra kavanozlar, serin, kokusuz, rutubetsiz ve güneş ışığı olmayan yerlerde saklanırlar.
STERİLİZASYON
100°C nin üstündeki ısıda yapılan dayandırma olup, sebze konserveleri ile, et-balık konserveleri ve hazır yemeklere uygulanır.
Sterilizasyon kapalı kaplarda ve buhar basıncı altında yapılır.
Sterilizasyonun Yapılışı
Dolu kavanozlar otoklava varsa sepetinin içine dizilirler. Sterilizasyon su içerisinde yapılacaksa kavanozların üzerine 3-4 parmak geçinceye kadar, buharda yapılacaksa o zaman kavanozların yarısına kadar otoklava su doldurularak kapağı sıkıca kapatılır.
Otoklav ateş üzerine konulduğunda hava musluğu açık duruma getirilir ve alttan çok yavaş ısıtılarak kaynaması sağlanır.
Su kaynamaya başlayınca hava musluğundan önce hava ve arkasından da buhar çıkmaya başlar.
Buhar çıktığında hava musluğu kapatılarak içeride buhar basıncının artması ve ısının yükselmesi sağlanır.
Isının sterilizasyon yapılacağı dereceye gelmesine çıkış süresi denir ve bu sürenin 8 dakikadan az olmamasına dikkat edilmelidir. Amaç ısının kavanozun en geç ısınan ortasına kadar eşit olarak yayılmasını sağlamaktır.
Otoklav sterilizasyonun yapılacağı dereceye gelince ateş kısılır ve otoklavın ısısı sabitleştirilir ve zaman tespit edilerek 20-25 dakika kadar sterilize için beklenir. Bu süreye bekleyiş süresi de denir.
Sterilizasyon tamamlandıktan sonra otoklav ateşten indirilerek içindeki basıncın düşmesi için bir kenara konur. Burada otoklavın 8-10 dakika kadar bekletilmesi gerekir. Bu bekletmeye de iniş süresi denir.
Dikkat !
Otoklava manometre ibresi sıfıra gelmeden hiçbir işlem yapmayınız. İbre sıfıra gelip buhar basıncı düştüğünde hava musluğu açılarak içeri hava verildikten sonra otoklavın kapağı açılıp, kavanozlar dışarı çıkartılır.
KONSERVE YAPILIRKEN NELERE DİKKAT ETMELİDİR ?
1 . Konservelik meyve ve sebzenin seçilmesi:
Konserve yapılacak meyve ve sebzeler taze, olgunlaşmış, yarasız, çürüksüz olmalıdır.
2. Kavanoz ve kapaklarının kontrolü:
Konservede kullanılacak kavanozlar ile kapakları teker teker gözden geçirilerek içlerinde ağızları kırık veya gövdeleri çatlak kavanozlar ile kenarları ezilmiş, contasının lastiği kopmuş veya zedelenmiş kapaklar varsa bunlar ayıklanıp kullanılmamalıdır.
3. Kavanoz ve kapakların yıkanması:
Kavanozlar ile kapakları sıcak deterjanlı suda fırçalanarak iyice yıkanmalı ve bol su ile durulanarak her türlü bulaşma riski en aza indirilmelidir.
4. Kavanozların fazla doldurulmaması:
Kavanozlar hiçbir zaman meyve veya sebze ile ağzına kadar doldurulmamalı, konservenin dayanma süresini artırmak amacıyla sebzelerde tuzlu su koyabilmek için 1/5'ini, meyvelerde şeker şurubu koyabilmek için 1/4 ünü boş bırakmalıdır.
5. Kavanoz ağızlarının silinmesi ve kapatılması
Kavanoz ağzına yapışmış parçacıklar kapağın iyi kapanmasına engel olacağından ilerde kavanoz buradan hava alarak içindeki konservenin bozulmasına neden olabilir.
6. Pastörizasyon veya sterilizasyonun eksiksiz yapılması
Pastörizasyon ve sterilizasyon ayrıntılarıyla anlatıldı. Kurallarına uyulmaması konservenin bozulmasına neden olur.
Konserve yapımıyla ilgili genel prensipleri öğrendikten sonra her birinin yapılışını öğrenelim.
MEYVE KONSERVELERİ YAPIMI
İlk tarifimiz olan şeftali konservesinde bütün meyve konservelerinde dikkat edeceğiniz kurallar açıkça anlatılmıştır. Diğer tariflerde, tekrardan kaçınmak amacıyla bu kadar ayrıntıya inilmemiştir. Bu nedenle, şeftali konservesi yapımını ve pastörizasyonunu dikkatle okuyunuz.
Şeftali konservesi
1. Bol etli, yarma şeftalilerden, sağlam, eziksiz ve aynı boyda olanları seçilerek iyice yıkanır.
2. Kabukları soyulur. (Kaynar suya batırılıp derhal çıkarılarak soğuk suya atılan şeftalilerin kabukları kolayca soyulur.)
3. İkiye ayrılarak çekirdekleri çıkarılır. Çekirdek evleri koyu renk ise, bir kaşıkla kazıyarak temizlemek, sonradan konservenin renginin bozulmaması açısından yararlıdır. Bütün şeftaliler hazırlanıncaya kadar soyulan şeftaliler renklerinin kararmaması için, limonlu su, litreye bir tatlı kaşığı hesabıyla şekerli su veya limontuzlu suda bekletilmelidir.
4. Bu arada şeker şurubu da istenen Resimde koyu, orta veya hafif kıvamda hazırlanarak, ocağın altı kısılır ve, şurubun kaynar halde durması sağlanır.
. Soğuk usulle doldurulacaksa; şeftalilerin kesilen yüzleri kavanozların alt yüzüne gelecek şekilde hemen çiğ yerleştirilir.
. Şeftalileri tamamen örtecek biçimde, kaynar şeker şurubu ilave edilir. Kavanozların üst yüzünde, kapakla meyve arasında 1,5-2 cm. boşluk bırakılır.
. Kapatma işleminin başarılı olması için temiz bezi kaynar suya batırarak kavanoz ağzındaki şurup kalıntıları temizlenir ve derhal kapaklar sıkıca kapatılır.
. Kavanozları kaynatmak için kullanacağımız tencerenin dibine ızgara veya tahta parçaları koyulur ve kavanozlar birbirine değmeyecek biçimde yerleştirilir.
. Kavanozların boyunu üç parmak geçecek şekilde sıcak kaynatma suyu konarak, ocağın altı açılır.
. Su kaynamaya başladıktan sonra tencerenin kapağını örterek yarım kiloluk kavanozlar için 25 dakika, bir kiloluk kavanozlar için 30 dakika süreyle pastörize edilir. Bu işlemde suyun sürekli olarak kaynamasına dikkat edilmelidir.
. Sıcak usulle doldurulacaksa; önceden hazırlanan ve kaynamakta olan şeker şurubunun içine dilimlenmiş şeftaliler atılır. Şurup tekrar kaynamaya başladığı anda delikli bir kepçeyle çıkarılarak kavanozlara yerleştirilir. Kaynar haldeki bu şurup da tepede 1,5 cm. boşluk kalacak ve şeftalileri tamamen kapatacak şekilde üzerine ilave edilip, kavanozların ağzı ıslak ve temiz bir bezle silinir, sonra kapakları sıkıca kapatılır.
Yukarıda anlatıldığı biçimde kavanozlar pastörize edilmek üzere, kaynatma tenceresine yerleştirilir. Suyun kaynamaya başlamasıyla birlikte saat tutarak, yarım kiloluk kavanozlar 20 dakika, bir kiloluk kavanozlar 25 dakika, süreyle pastörize edilir. Bu süre içinde su devamlı olarak kaynamalıdır.
. Bütün bu işlemlerde kullanılacak cam kavanoz ve kapaklar, kullanılmadan önce iyice yıkanmış ve kullanılıncaya kadar kaynar suda bekletilmiş olmalıdır.
. Pastörizasyon işlemi bitiminde ateş söndürülür. Kaynatma tenceresi kendi kendine soğumaya bırakılarak içindeki su ılındıktan sonra, kavanozlar tencereden çıkarılır. Bir tahta veya bez üzerine seyrekçe sıralanarak hava cereyansız bir yerde kendi kendine iyice soğuması beklenir.
. Kavanozlar, temiz bir bez üzerine yatırılmış olarak, bir gece bekletilerek, sızdırıp sızdırmadığı kontrol edilir, serin, loş ve rutubetsiz bir yerde kullanılıncaya kadar saklanır.
Kayısı konservesi
1. Olgun ve sağlam kayısılar seçilir. İyice yıkanır.
2. Orta veya hafif kıvamda şeker şurubu hazırlanır.
3. Kayısılar ikiye bölünerek çekirdekleri çıkarılır.
. Aynen şeftali konservesindeki gibi sıcak veya soğuk usulde doldurularak, aynı sürelerle pastörize edilir.
Erik konservesi
1. Yeme olgunluğundaki, sert dokulu erikler seçilerek iyice yıkanır.
2. Bir topluiğneyle kabukları birçok yerden delinir. Böylece kabukların rulo halinde soyulmasıyla oluşacak kötü görünüm önemli ölçüde önlenir.
. Soğuk usulle doldurulacaksa; erikler kavanozlara sıkıca yerleştirilir.
Üzerlerini tamamen örtecek ve tepede 1.5 cm. boşluk kalacak şekilde kaynar şeker şurubu konur.
. Kavanozların kapakları kapatılarak kaynatma tenceresine yerleştirilir.
Yarım kiloluk kavanozlar 20 dakika, bir kiloluk kavanozlar 25 dakika süreyle pastörize edilir.
. Sıcak usulle doldurulacaksa; erikler önceden hazırladığımız kaynar şeker şurubuna atılır. Kaynama tekrar başladığı an süzülerek alınır ve tepede 1,5 cm. boşluk bırakarak kavanozlara doldurulur. Kaynatmadaki kendi şurubu, erikleri tamamen örtecek, fakat tepede 1 ,5 cm boşluk kalacak şekilde konarak kapaklar kapatılır ve kaynatma tenceresinde, yarım kiloluk kavanozlar 20 dakika, bir kiloluk kavanozlar 25 dakika süreyle pastörize edilir.
Vişne konservesi
. Sağlam ve iri vişneler bol suda iyice yıkanarak sapları ayıklanır.İstenirse çekirdekleri çıkarılır. Şeker şurubu hazırlanır
. Soğuk usulle doldurulacaksa; vişneler kavanozlara çiğ olarak
doldurulur. Kavanozlar hafifçe sallanarak vişnelerin iyice yerleşmesi sağlanır.
. Vişneleri tamamen örtecek ve tepede 1,5 cm. boşluk kalacak şekilde kaynar şeker şurubu doldurulur.
. Kavanozlar kapatılarak yarım kiloluk kavanozlar 20 dakika, bir kiloluk kavanozlar 25 dakika süreyle pastörize edilir.
. Sıcak usulle doldurulacaksa; vişneler, üzerine isteğe bağlı oranda şeker serpilerek bir tencereye konur. 3-4 saat beklenerek sulanması sağlanır.
. Önce hafif, sonra kuvvetli ateşte ısıtılarak şeker eritilir. Kaynama başladığı anda bu karışım ateşten indirilerek, tepede 1,5 cm. boşluk kalacak şekilde kavanozlara doldurulur.
. Kavanozlar kapatılır ve yarım kiloluk kavanozlar 10 dakika, bir kiloluk kavanozlar 15 dakika süreyle pastörize edilir.
Çilek konservesi
. Sıkı etli, orta büyüklükte, kokulu ve kırmızı renkli çilekler alınarak zedelenmeden, birkaç kez iyice yıkanır.
. Suları iyice süzülür
. Şeker şurubu hazırlanır
. Soğuk usulle doldurulacaksa; çilekler kavanoza sıkıca yerleştirilir.
. Çilekleri tam örtecek şekilde, tepede 1,5 cm. boşluk bırakarak kaynar şeker şurubu dökülür.
. Kavanozlar kapatılır ve yarım kiloluk kavanozlar 15 dakika, bir kiloluk kavanozlar 20 dakika süreyle pastörize edilir.
. Sıcak usulle doldurulacaksa; 1 kiloluk çileğe 400 gr. şeker hesabıyla çilekler bir tencereye konarak üzerine şeker serpilir.
. 3-4 saat beklenerek, sulanması sağlanır.
. Hafif ateşte şeker eriyinceye kadar ısıtılır.
. Kaynama tam başlarken, bu karışım kavanozlara doldurularak ağzı kapatılır. Yarım kiloluk kavanozlar için 10 dakika, bir kiloluk kavanozlar için 15 dakika süreyle pastörize edilir.
Elma konservesi
. Sert dokulu, mayhoş, olgun, aynı boyda sağlam ve çürüksüz olanları alınır.
. Bol suyla iyice yıkanır.
. Şeker şurubu hazırlanır. (Orta veya hafif şurup tercih edilmelidir.)
. Kabukları soyulur, ikiye bölünerek çekirdek evleri temizlenir.
. Diğerleri soyuluncaya kadar, soyulan elmalar kararmamaları için limonlu veya şekerli suda bekletilir.
. Soyulma işlemleri biten elmalar kaynar şeker şurubunun içine atılarak 3-4 dakika süreyle haşlanır.
. Süzülerek, kesik tarafları alta gelecek biçimde kavanozlara yerleştirilir.
. Elmaları tamamen örtecek ve tepede 1,5 cm. boşluk kalacak biçimde, kaynar şeker şurubu konarak kavanozlar kapatılır.
Yarım kiloluk kavanozlar 10 dakika, bir kiloluk kavanozlar 15 dakika süreyle pastörize edilir.
Elmalar soğuk usulle konserve edilmezler.
Armut konservesi
. Biraz hamca, sonbaharda olgunlaşan armutlar idealdir. Bu tip armutlar alınarak iyice yıkanır.
. Şeker şurubu hazırlanır. Şurup orta veya hafif kıvamda olursa, tat ve koku daha belirgin olur.
. Armutlar kabukları soyularak ikiye ayrılır, çekirdek evleri temizlenir. Diğerleri soyuluncaya kadar kararmaması için limonlu veya şekerli suda bekletilir.
. Soğuk usulle doldurulacaksa; armutlar kesilen yüzleri dibe gelecek şekilde kavanozlara çiğ olarak doldurulur.
. Armutları tamamen örtecek ve tepede 1,5 cm. boşluk bırakacak şekilde kaynar şeker şurubu doldurulur.
. Kavanozların ağzı kapatılır ve yarım kiloluk kavanozlar için 25 dakika, bir kiloluk kavanozlar için 30 dakika süreyle pastörize edilir.
. Sıcak usulle doldurulacaksa; hazırlanan armutlar kaynamakta olan şeker şurubuna atılarak 1 dakika kadar tutulur.
. Süzülerek alınır, kavanozlara doldurulur.
. Şurup, meyveleri tamamıyla örtecek ve tepede 1 ,5 cm. boşluk kalacak şekilde kaynar olarak doldurulur.
. Kavanozların ağzı kapatılarak, yarım kiloluk kavanozlar 20 dakika, bir kiloluk kavanozlar 25 dakika süreyle pastörize edilir.
MEYVE KONSERVELERİ GİBİ HAZIRLANAN SEBZE KONSERVELERİ YAPIMI
Domates konservesi
. Bunun için armut biçiminde, ya da yuvarlak, koyu kırmızı renkli,sert, sağlam, içi dolgun ve az çekirdekli domatesler seçilmelidir.
. Seçilen domateslerin kabukları soyulur. Domatesleri kaynamakta olan suyun içine daldırıp çıkarmak ve derhal soğuk suya batırmak, kabukların soyulmasını çok kolaylaştırır.
. Aynen meyve konservelerindeki gibi sıcak veya soğuk usulle doldurulurlar.
. Soğuk usulle doldurulacaksa; domatesler bütün halde, ya da ikiye veya dörde bölünerek, önceden yıkanmış, temizlenmiş ve kaynar suda bekletilen kavanozlara, tepede 1 ,5 cm. boşluk kalacak şekilde sıkıca doldurulur.
. Bir kiloluk kavanozlara bir tatlı kaşığı, yarım kiloluk kavanozlara yarım tatlı kaşığı tuz konarak ağızları sıkıca kapatılır.
. Domates konservesine su konmaz. Ancak, istenirse, sıcak halde domates suyu konabilir.
. Kaynatma tenceresinin dibine, kavanozları direkt ateşten korumak için ızgara veya tahta parçaları konur ve üzerine birbirine değmeyecek şekilde kavanozlar dizilir.
. Kavanozları üç-dört parmak geçecek, fakat taşmayacak şekilde sıcak su konarak, tencerenin ağzı kapatılır ve kaynatmaya geçilir.
. Tenceredeki su kaynamaya başladıktan itibaren, yarım kiloluk kavanozlar için 30 dakika, bir kiloluk kavanozlar için 40 dakika süreyle pastörize edilir.
Şayet kavanozlara domates suyu konmuşsa, pastörizasyon süresi biraz kısalarak, yarım kiloluk kavanozlar için 20 dakika, bir kiloluk kavanozlar için 25 dakika yeterli olur.
. Sıcak usulle doldurulacaksa; domatesler dilimlenerek, bir tencerede yavaş yavaş karıştırmak suretiyle kaynayıncaya kadar tutulur.
. Kaynayan domatesler hemen indirilerek yine kaynar halde kavanozlara doldurulur.
. Üzerlerine bir kiloluk kavanozlar için bir tatlı kaşığı, yarım kiloluk kavanozlar için yarım tatlı kaşığı tuz konur.
. Tepede 1,5 cm. boşluk bırakılarak kapaklar kapatılır.
. Kavanozlar kaynatma tenceresine konur ve yarım kiloluk kavanozlar için 10 dakika, bir kiloluk kavanozlar için 15 dakika süreyle pastörize edilir.
Bamya konservesi
. Ufak, körpe ve çekirdekleri az olan bamyalar tercih edilerek, zedelenmeden iyice yıkanır.
. Bamyaların üzerine konacak salamura suyu hazırlanarak, çok hafit ateşte kaynar olarak bekletilir. Salamura suyunun bileşimi önemli olduğundan, verilen ölçülere dikkat edilmelidir. Beş bardak (bir litre) suya, iki tatlı kaşığı limontuzu ve iki tatlı kaşığı tuz konarak kaynatılan salamura suyu ölçü olarak idealdir. Bu salamura suyu, iki adet bir litrelik kavanoz için yeterlidir.
. Bamyaların başları koni biçiminde çıkarılır. Su dolu bir tencereye biraz limon suyu konarak bamyalar içine atılır ve kaynadıktan itibaren 2- 3 dakika tutularak haşlanır.
. Haşlama suyu hemen süzülerek atılır.
. Bamyalar sıcak halde kavanozlara doldurulur.
. Kavanozların dibine ve bamyaların üstüne birer dilim domates konması tavsiye edilir.
. Üzerlerine yukarıda ölçüsü verilen salamura suyu, tepede 1,5 cm. boşluk bırakacak şekilde konur ve ağızları sıkıca kapatılır. Yarım kiloluk kavanozları 20 dakika, bir kiloluk kavanozlar 25 dakika süreyle pastörize edilir.
Etli kırmızı biber konservesi
. Olgun, pörsümemiş, sağlam kırmızı biberler alınarak iyice yıkanır.
. Sapları ayıklanarak ikiye bölünür. İç çekirdekleri tamamen temizlenir.
. Birkaç dakika kaynar suda haşlanan biberler süzülerek alınır.
. İsteğe göre kabuklu veya kabukları soyularak kavanozlara sıkıca doldurulur.
. Pancar konservesinde verilen tarife uygun olarak hazırlanmış salamura suyu, kaynar olarak, biberlerin üzerine örtecek şekilde konur ve pancar konservesi için verilen sürelere uyularak konserve edilir.
SEBZE KONSERVESİ YAPIMI:
İlk tarifimiz olan yeşil fasulye konservesinde bütün diğer sebze konservelerinde de dikkat edeceğimiz ana kurallar detaylı olarak anlatılmıştır. Sonraki tariflerde tekrarlardan kaçınmak amacıyla bu kadar ayrıntıya inilmemiştir. Bu nedenle fasulye konservesi yapımını ve sterilizasyonunu dikkatlice okuyunuz.
Yeşil fasulye konservesi
. Taze, körpe, kılçıksız fasulyeler seçilmelidir.
. Fasulyeler birkaç kez, akar suda iyice yıkanır.
. Uçları, varsa kılçıkları temizlenerek, istenen uzunlukta doğranır. Kaynar suda veya buharda beş dakika haşlanır.
. Fasulyeler bir süzgece alınır, haşlama suyu süzülerek atılır.
. Önceden iyice temizlenmiş, yıkanmış ve kaynar suda bekletilen kavanozlara, fasulyeler sıcak haldeyken, sıkıca doldurulur.
. Kavanozları doldururken soğuk fayans veya mermer üzerine koymak, ani ısı farklılığından dolayı çatlamaya yol açabilir. Bu nedenle bir tahta veya bez üzerinde doldurmak ya da doldurmadan önce kavanozları sıcak buhara tutmak yararlı olacaktır.
. Kavanozların dibine ve fasulyelerin üstüne birer dilim domates konur.
. Bir kiloluk kavanozlara bir tatlı kaşığı, yarım kiloluk kavanozlara yarım tatlı kaşığı tuz konur.
. Fasulyeleri tamamen örtecek ve tepede 1,5 cm. boşluk kalacak şekilde üzerine kaynar su veya lezzetini daha çok artırmak için kaynar domates suyu ilave edilir.
. Ucu sivri olmayan temiz bir bıçak veya kaşık sapı kavanozların dibine kadar batırılarak hafif hareketlerle birkaç kez sağa sola sallanır. Bu şekilde fasulyeler arasında kalabilecek hava çıkarılmış olur.
. Zaman geçirmeden önceden yıkanmış, temizlenmiş, kaynar suda bekletilen kapak, kavanozun ağzına yerleştirilir ve sıkıca kapatılır.
. Basınçlı tencerenin dibine tel ızgara, tahta vb. konduktan sonra, kavanozlar birbirlerine değmeyecek şekilde yerleştirilir. Basınçlı tencere darsa, kavanozların arasına bez parçaları yerleştirilerek, kavanozların birbirine değmeleri kesin olarak önlenir.
. Basınçlı tencerenin dibinden itibaren 3-4 parmak su konur. Su seviyesi kavanozların 1/3 boyunu geçmemelidir. Tencerenin kapağı kapatılarak ocak yakılır.
. Kapaktaki buhar musluğu açık bırakılarak buharın kuvvetlice çıkması beklenir. Tencere içindeki havanın tam olarak boşalması için, kuvvetli buhar çıkışından itibaren 5-6 dakika beklenir ve buhar musluğu kapatılır.
. Şayet otoklav kullanıyorsak, kapak üzerindeki ibre 0,75'i gösterince saat tutulmaya başlanır. Tencere altındaki ateşi ayarlayarak ibrenin sürekli 0,75'i göstermesi sağlanır. Yarım kiloluk kavanozlar için 20 dakika, bir kiloluk kavanozlar için 25 dakika süreyle sterilize edilir.
. Şayet düdüklü tencere kullanılacaksa, bu sürelere onar dakika ilave edilir.
. Süre bitiminde ocak kapatılarak, basınçlı tencerelerin cereyansız bir yerde kendi kendine soğumaları beklenir. (Tencereleri soğuk suya tutarak, buhar musluğunu birdenbire açarak içindeki havayı boşaltmaya çalışmak, ani basınç değişimine yo açar. Kavanozlar kırılabilir, kapaklar fırlayabilir.)
. Kendi kendine soğuyan tencerelerin önce buhar muslukları açılarak içeride hava kalmadığından emin olduktan sonra kapak açılır.
. Kavanozlar aralıklı olarak bir bez veya tahta üzerine yatırılarak bir gece beklenir. Sızıntı olup olmadığı kontrol edilerek, serin, loş ve rutubetsiz bir yerde kullanılıncaya kadar saklanır.
Bezelye konservesi
. Orta irilikte, taze ve körpe bezelyeler seçilmelidir.
. Bezelyeler kapçıklarından temizlenip, tanelenir.
. Çok kart, sarı renkli taneler fazla nişasta içerdiklerinden, sonradan bulanık görünüme neden olurlar. Bu yüzden, böyle taneler ayrılır.
. İyice yıkanan taneler kaynamakta olan suya atılarak 2-3 dakika haşlanır. Süre bitiminde bir süzgece alınarak haşlama suyu süzülür.
. Bezelyeler sıcak halde iken kavanozlara doldurulur.
. Bir kiloluk kavanozlara bir tatlı kaşığı, yarım kiloluk kavanozlara yarım tatlı kaşığı tuz konarak bezelyeleri örtecek ve tepede 1,5 cm. boşluk kalacak şekilde kaynar su ilave edilir.
. Kapakları sıkıca kapatılır.
. Hazırlanan kavanozlar otoklav tencerede manometre devamlı 0,75'i gösterecek şekilde yarım kiloluk kavanozlar 30 dakika, bir kiloluk kavanozlar 35 dakika süreyle sterilize edilir.
. Düdüklü tencere kullanılacaksa, sterilizasyon süresi beşer dakika uzatılmalıdır.
Türlü konservesi
. Fasulye, biber, bamya, kabak, patlıcan ve domatesin birlikte karıştırılıp konserve edilmesidir.
. Fasulyeler yıkanıp ayıklanarak istenen uzunlukta doğranır fasulye konservesi yapımında olduğu gibi kaynar suda beş dakika haşlanır.
. Bamyalar, bamya konservesi yapımında anlatıldığı biçimde hazırlanıp, limonlu ve tuzlu suda 2-3 dakika haşlanır.
. Patlıcanlar yıkanıp, arzuya göre doğranarak tuzlu suda iki dakika süreyle haşlanır.
. Kabaklar soyulup, arzuya göre doğranarak kaynar suda bir dakika haşlanır.
. Biberler yıkanarak sapları ayıklanır, ikiye ya da dörde bölünerek tohumlarından temizlenir. Kaynar suya daldırılıp hemen çıkarılarak haşlanır.
. Bu şekilde ayrı ayrı hazırlanan bütün sebzeler istenen miktarlarda karıştırılarak, kavanozların dibine bir dilim domates konduktan sonra doldurulurlar.
. Bir kiloluk kavanozlara bir tatlı kaşığı, yarım kiloluk kavanozlara yarım tatlı kaşığı tuz konarak, üzerlerine bir dilim domates daha yerleştirilir.
|
|
|
| Kaymak Yapımı |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 05-25-2010, 03:16 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Kaymak Nasıl Yapılır ?
En iyi kaymak inek sütünden yapılırsa da inek sütü az kaymak verdiğinden kaymak bilhassa manda ve koyun sütünden yapılır.Kaymağı alınacak süt önce ateşte kaynatılır ve bu sırada sürekli karıştırılarak savrulur.Süt iyice kaynadıktan sonra kenarları az yüksek tepsilere doldurularak közlü hafif ateş üzerine konur ve 1-2 saat sonra tepsilerin üzeri örtülerek 5-6 saat kadar kendi hallerine bırakılır. Bu zaman içinde, sütteki yağ elementi, diğer bazı elementlerle beraber sütün üst tarafında kalın bir tabaka halinde toplanır.Bu tabakaya kaymak denir.Genel olarak 6-7 kilo manda sütünden 1 kilo kaymak alınır.Kalan sütten yağsız yoğurt yapılır.
|
|
|
| Ekmek Yapımı |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 05-25-2010, 03:15 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Ekmek Nasıl Yapılır ?
Gerek dünyada gerekse ülkemizde en önemli gıda maddesi olan ekmek; un, tuz ve mayanın su ile karıştırılarak yoğrulmasıyla yapılan hamurun belli şartlarda fermantasyona bırakılması ve yine belli şartlarda fırında pişirilmesiyle elde edilen bir gıda maddesidir.
Ekmek yapımını un hamura hazır hale getirildikten sonra 5 aşamada inceleyebiliriz.
Hamurun yoğrulması
Ara dinlendirme
Şekil verme
Fermantasyon (mayalama)
Pişirme
Unun hamura hazırlanması
Ekmeğin kalitesi açısından unun önemi çok büyüktür. Ekmek sanayiinde kullanılacak unun her şeyden önce sert ekmeklik buğdaydan yapılmış olması gerekir.
Un hamur haline gelmeden önce depolarda belli bir süre dinlendirilmesi kalite açısından önemlidir. Fabrikadan yeni çıkmış un iyi kalitede olsa da hemen kullanılırsa iyi sonuç vermez. Bu nedenle un 7 - 10 gün uygun depolarda bekletilmelidir.
Bekletilerek dinlendirilmiş unun bir elek sisteminden geçirilerek elenmesi gerekir. Eleme sırasında un havalanır, gluteni gelişir, un daha düzgün yapı kazanır, varsa içerisindeki yabancı maddeler ayrılır. Böylece elenen unların ekmekleri daha temiz ve daha kaliteli olur.
1. Hamurun yoğrulması
Elenen unlar yoğurma kabına alınır. Yeterli oranda maya ve tuz katıldıktan sonra una kaldırabileceği oranda su verilerek belli bir süre yoğurulur.
Yoğurmada dikkat edilecek noktalardan önce bu maddelerin özellikleri gözden geçirelim.
Maya: Ekmek sanayiinde saf maya (Saccaromiyces Serevicia) türleri kullanılmaktadır. Bunlar yaş veya kuru şekilde piyasada bulunmaktadır.
Maya uygun olmayan şartlarda kısa sürede özelliklerini kaybetmekte veya bozularak kullanılamaz hale gelmektedir. Bu nedenle taze olarak kullanılması veya buzdolabında saklanması gerekir.
Una katılacak maya miktarı ise hamura katılan diğer maddelere göre değişmekle birlikte genellikle % 3-4 yeterli olmaktadır.
Tuz: Ekmeğe tat ve aroma vermek amacı ile katılan tuzun ekmek kalitesine ve bayatlamamasına da küçümsenmeyecek derecede etkili olmaktadır.
Ayrıca tuz katılarak yapılan ekmekler tuzsuz ekmeklere göre daha iyi kabarmaktadırlar.
Katılacak tuzun mutfak tuzu veya sofralık tuz niteliğinde olması, yabancı madde ihtiva etmemesi yine ekmeğin kalitesi açısından önem taşımaktadır. Sanayi tuzu niteliğinde olan tuzlardan yapılan ekmeklerin başta rengi olmak üzere kalitesi olumsuz yönde etkilenmektedir.
Ekmeğe katılacak tuz oranı %1,5-2 dir. Sanayi ölçüsünde yapılan ekmeklerde tuz oranının %1,5 u geçmemesi gerekir. Çünkü Gıda Maddeleri Tüzüğü ekmeğe en fazla %1,5 oranında tuz katılmasına izin vermektedir.
Su: Ekmek yapımında kullanılacak suyun içilebilir nitelikte yani sağlık açısından sakınca yaratmayan, temiz ve berrak olması gerekir. Diğer yandan ekmek kalitesi açısından suyun orta sertlikte olması uygundur.
Yoğurmada dikkat edilecek en önemli nokta verilecek suyun miktarıdır. Ayrıca şu noktalara da dikkat etmek gerekir.
Tuz ve maya katılırken bu iki maddenin birbirine temas etmemesi gerekir.
Mayanın parçalanarak un yüzeyine dağıtılmaması gerekir.
Yoğurma süresi iyi ayarlanmalıdır, kıvamında yoğrulmuş hamurun yüzeyi düzgün bir yapıdadır ve ele yapışmaz.
Kıvamında yoğrulan hamurlar 20-30 dakika kazanlarda bırakılarak dinlendirilir.
2. Ara dinlendirme
Kazanda 20-30 dakika bekletilen hamurlar istenilen büyüklükte kesilerek elle veya makina ile yuvarlak şekil verilir. Daha sonra ara dinlendirme ünitesine gelir ve burada 15-20 dakika bekletilirler.
3. Şekil verme
Ara dinlendirme makinasından çıkan hamurlara elle veya makinalarda tekrar şekil verilir. Böylece içerisinde oluşan gaz veya hava uzaklaştırılmış olur.
Fermantasyon (mayalama)
Şekil verilmiş hamurlar fermantasyon odaları veya istim odaları denen mayalama odalarına gelir. Burada 20-30 dakika bekletilerek hamurun kabarması sağlanır.
Mayalama odaları nemli ve ısısının 28-30°C olması gerekir. Duvarlar ve zemin ısı ve nemden etkilenmeyecek beton, karo veya fayanstan yapılmış olmalıdır.
5. Pişirme
Mayalama odalarından çıkan hamurlar pişme ünitelerine gelirler. Bilindiği gibi pişme fırın denilen bölmede yapılır.
Hamurlar fırına verildiği zaman buhar verilerek ortamın nemlenmesi sağlanmalıdır. Böylece ekmeklerin renkleri düzgün ve parlak olur.
Pişirme işlemi 20-25 dakika sürer.
Pişen ekmekler soğutma bölümlerine alınır. Soğutulduktan sonra uygun kasalarda tüketim merkezlerine gönderilir.
|
|
|
| Beyaz Peynir Yapımı |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 05-25-2010, 03:14 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Beyaz Peynir Nasıl Yapılır ?
1. Çiğ süt alımı
Beyaz peynir inek, koyun, keçi ve manda sütlerinden yapılabildiği gibi, bu sütlerin karışımından da yapılmaktadır.
Peynire işlenecek süt taze olmalı ve içinde yabancı madde bulunmamalıdır. Çünkü:
Sütte bulunan antibiyotik ve koruyucu maddeler sütün pıhtılaşmasını önlerler
Sütün mastitisli olması. ve bakteri içeriği yüksek olması peynir yapımının değişik aşamalarında kusurlara neden olur.
Önceden ısıtılmış sütler yavaş ve zayıf pıhtı oluşturacağı için peynirde kaliteyi etkiler.
Bunların yanında peynire işlenecek sütün bileşim yönünden zengin olması, kuru madde miktarının yüksek olması kalite yönünden olduğu kadar, randıman bakımından da önemlidir.
2. Standardizasyon
Peynire işlenecek süt uygun yağ oranına indirilir. Sütün yağ oranının yüksek oluşu, peynir randımanı ve kalitesini aynı oranda artırmaz. Çünkü kazan sütünde yağ oranı arttıkça peynir altı suyu ile kayıplar artmaktadır. Bu nedenle peynir sütünde yağ oranı standardizasyon işlemi ile belli bir düzeyde tutulmalıdır.
3. Pastörizasyon
Türkiye'de peynir sütünde pastörize mevzuatlarda belirtildiği üzere 63-65°C de 30 dakika veya 72-75°C de 15-20 saniyedir.
Sütün pastörize edilmesinin başlıca iki amacı bulunmaktadır.
Hijyenik amaç: Zararlı mikroorganizmaların ortadan kaldırılması
Teknik amaç: Diğer mikroorganizmaların sayısının azaltılması
Ayrıca pastörizasyon ile % 1-10 oranında randıman artışı da sağlanmaktadır.
Oysa çiğ sütten yapılan peynirlerde patojen mikroorganizmalar uzun süre canlı kalabilmektedir. Bu nedenle üretimden hemen sonra tüketime sunulacak peynirler için sütün pastörize edilmesi tüketici sağlığı açısından önemlidir.
Sütün pastörize edilmesiyle brusella ve tüberküloz gibi hastalık etmenleri yok edilmektedir.
Pastörizasyon ile ayrıca arzu edilmeyen tad ve gaz oluşturan mikroorganizmalarda imha edilerek peynir kalitesine olumlu etki sağlanır.
Ancak ısı arttıkça sütün maya ile pıhtılaşma yeteneği azalmaktadır. Böylece elde edilen pıhtı daha az sıkı olmakta ve peynir suyunun ayrılması zorlaşmaktadır. 75°C nin üzerindeki sıcaklıklarda bu sakıncaları gidermek için mayalama ısısındaki 10 kg. süte 20 gr. CaCl2 katılabilir.
4. Soğutma
Pastörizasyondan sonra sütün ısısı mayalama sıcaklığı 28-32°C ye soğutulur.
5. Mayalama
28-32°C ye soğutulan sütlere mayanın kuvvetine göre 1,5-2,5 saatte pıhtılaşma olacak şekilde maya ilave edilir.
6. Sütün pıhtılaşması
Mayalanan süt pıhtılaşmaya başlar. Pıhtı kesim olgunluğu geleneksel yöntemlerle parmak daldırılarak veya bıçak gibi keskin bir şeyle pıhtı sıkılığı kontrol edilerek yapılır.
Genel olarak yumuşak peynir yapım yöntemlerinde 1,5-2,5 saat uygun düşmektedir.
7. Pıhtının işlenmesi
Pıhtı kesim olgunluğuna geldiğinde 3 cm3 veya 2 cm3 lük parçalar halinde kesilir. Parçalama işleminde pıhtının fazla hırpalanmamasına dikkat edilmelidir.
İşlenmiş pıhtı baskı teknelerinde veya bulgar usulüyle yapılıyorsa mayalanmanın yapıldığı teknede pıhtı yarım saat doğal süzmeye bırakılır.
|
|
|
| 2010 KPSS'ye ve DGS'ye Girecekler Dikkat ! |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 05-25-2010, 02:41 PM - Forum: Genel Konular
- Yorum Yok
|
 |
KPSS-Lisans ve Dikey Geçiş Sınavı'na (DGS) başvuru ücretini bugün yatıran adaylar, işlemlerini yarın da yapabilecek.
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezinden yapılan açıklamada, 2010-KPSS-Lisans ve 2010-DGS'ye girmek isteyen adayların bankaya başvuru ücretini yatırma süresinin bugün saat 17.00'de sona ereceği anımsatılarak, bu sürenin kesinlikle uzatılmayacağı vurgulandı.
Açıklamada, ancak başvuru ücretini bugün belirlenen saate kadar yatıran adayların başvuru işlemini yapabilmeleri için yarın akşama kadar süre tanındığı bildirildi.
KAYNAK
|
|
|
| Damızlık Süt Sığırcılığı Projesi |
|
Yazar: Livadi - 05-24-2010, 05:58 AM - Forum: Zootekni
- Yorum Yok
|
 |
PROJENIN TANIMI
Projenin Tanimi: En az 20 bas ve en çok 50 bas Süt Sigiri kapasitesine sahip isletmelere; sözlesmeli Süt Sigirciligi esasina dayali, Tarim ve Köyisleri Bakanligi Tarimsal Üretim ve Gelistirme Genel Müdürlügü(TÜGEM) koordinatörlügünde, T.C Ziraat Bankasi ve Tarim Kredi Kooperatiflerince kullandirilan %60 Faiz Indirimli Kredinin belli kapasite ve ölçekte olan süt sanayi ve entegre süt sigirciligi isletmeleri araciligi ile kullandirilarak, hayvanciligin gelismesine olumlu katki saglamak ve üreticinin daha yüksek gelir elde etmesini amaçlamaktadir.
Projenin Amacı: Banka ve kooperatif kredilerinin Süt sigirciliginda kapasite olusturulmasi için ülke çapinda etkin bir sekilde kullanimi ile, tarimsal üretim ve tarimsal sanayi entegrasyonunun saglanmasi amaçlanmaktadir.
Projenin Gerekçesi: Türkiye’de hayvanciligin özellikle süt sigirciliginin gelisememesinde en önemli faktörlerin basinda finansman kaynaklarinin etkin kullanilamamasi gelmektedir. Hayvancilik Sektörü için belirlenen Ulusal Hedeflerin gerçeklesmesi ancak isletmelerin yapisal sorunlarinin giderilmesi ile kredi kaynaklarinin iyilestirilmesine baglidir. Sektör için kronik hale gelen sorunlar uygulanan destekleme ve kredi politikalari ile azalmaya baslamistir.
Ülkemizin son yillarda siyasal ve ekonomik istikrara kavusmasi, enflasyonla mücadelede saglanan basari, rant ekonomisi yerine üretim ekonomisine geçis, girisimcileri özellikle süt sigirciligi yatirimlarina yöneltmistir. Bu gelismeler ve yönelmeler tarimsal kredilendirme faaliyetlerini de etkilemistir
Tarimin en önemli kredi kaynagini olusturan T.C. Ziraat Bankasi ve Tarim Kredi Kooperatiflerinin kullandirdigi kredilerde iyilestirmeler gerçeklestirilmis ve süt sigirciligi için kredi faizi % 60 oraninda indirilmistir.
Süt sigirciligi isletmelerinde yapisal dönüsümün saglanmasi ve istenen hedeflerin gerçeklesmesi ; kullandirilan kredinin etkin organizasyonlar araciligi ile planlanarak dagitilmasi ve denetlenmesi ile hiz kazanacaktir.
Projenin Hedefleri:
• Kırsal kalkinmaya destek saglamak,
• Yöre şartlarına uygun damızlık nitelikli süt sığırı ihtiyacının karşılanması
• Hijyenik sartlarda süt üretiminin yapilarak pazarlanmasi,
• Yetistiricilerin egitimi ve örgütlenmesini saglamak,
• Kaba yem üretiminin artirilmasi
• İşletme girdilerinin(Konsantre yem, ilaç vb.) planlı teminini sağlamak,
• Hayvan salığı ve islahı tedbirlerinin zamaninda uygulanmasi,
• Kredi kullaniminda etkinlik,
• Üretici gelirlerinin artırılmasını hedeflenmektedir.
II - PROJENIN UYGULAMA ESASLARI
SÖZLESMELI SÜT SIGIRCILIGI- KREDI KURULUSLARI -ÜRETICI-SÜT SANAYI KURULUSLARI YA DA HAYVANCILIK ISLETMELERI ISBIRLIGI MODELININ ESASLARI
Sözlesmeler ve Kredilerin esasi
Sözlesmeler de Kullandirilacak Kredilendirmenin Esasi
Kredilendirme; Tarimsal faaliyet yapan isletmeler için 01.12.2006 tarih ve 26363 sayili Resmi Gazete’de yayinlanan 2006/11201 sayili Bakanlar Kurulu Karari ile Hayvansal üretime yönelik yatirimlar için %60 oraninda faiz indirimi uygulamasi esaslari ve Bakanlik ile Bankanin müsterek olarak hazirlanacak “Sözlesmeli Süt Sigirciligi Uygulama Esaslari” na göre yapilacaktir.
Sözlesmelerin Esasi:
Sözlesmeli Süt Sigirciliginin esasi; üretici ve uygulayici kuruluslar ile belli ölçekteki hayvancilik isletmeleri arasinda yazili olarak gerçeklesen bir anlasmaya dayanir. Yapilan sözlesmelerin içerigi;
• Kredi kullaniminin,
• Hammadde temininin,
• Ürünün kalite ve standardinin,
• Satin alma sartlarinin,
• Teknik ve saglik desteklerinin nasil yürütülecegini kapsamaktadir.
Isletmelerde Aranacak sartlar ve kapasiteleri
Kurulu Isletmeler:
• Damizlik süt sigiri yetistirebilecek ve hijyenik süt üretebilecek alt yapiya sahip olmali,
(Sagim ünitesi ve sogutma tanki),
• Barinaklar, en az 20 ile 50 bas damizlik süt sigiri kapasiteye sahip olmali,
• Yem bitkisi yetistirebilecek yeterli arazisinin olmasi,
• Uygulayici kuruslarinin bulundugu merkezde olmali,
• Kredi kuruluslarinin belirledigi kredilendirme kosullarina sahip olmali,
Yeni Kurulan Isletmeler:
• Barinaklar,teknik sartlara uygun planlanmali,
• Kapasite, en az 20 ile 50 bas damizlik süt sigiri arasinda olmali,
• Süt Sagim ünitesi ve sogutma tankinin kurulmasi planlanmali,
• Kapasiteye uygun yem bitkileri ekilisleri için yeterli araziye sahip olmali,
• Uygulayici kuruslarinin bulundugu merkezde olmali,
• Kredi kuruluslarinin belirledigi kredilendirme kosullarina sahip olmali
Uygulayici Kurulusta Aranacak Sartlar
• Sözlesme kapsaminda üretilecek sütü isleyecek kapasiteye sahip süt isleme tesisine,
• Pazarlama imkanlarina,
• Sözlesme de kullandirilacak krediye kefalet olacak sartlara,
• Sözlesme kapsaminda götürülecek hizmetleri karsilayacak teknik donanima, Sahip olmalidir.
Uygulayici Kuruluslarin Belirlenmesi:
Sözlesmeli üretim modelinde yer alacak kurum ve kuruluslar; bu proje kapsaminda hazirlayacaklari Projelerini ve uygulama esaslarinda belirtilecek olan bilgi ve belgelerle birlikte Bakanlik Tarimsal Üretim ve Gelistirme Genel Müdürlügüne teslim ederler. Genel Müdürlük uygulama esaslari çerçevesinde talepleri inceler ve uygun bulunan kurulus ve kurumlari Bankaya bildirir.
Uygulayici Kuruluslarin Sorumluluklari:
Bakanlik ve Kredi kuruluslarinca hazirlanacak Uygulama esaslarinda belirlenen sartlara göre
• Yetistiricilerin belirlenmesi,
• Sözlesmelerin yapilmasi,
• Canli hayvan temini,
• Üretim için gereken her türlü girdilerin temini,
• Isletmelerin teknik ve saglik hizmetlerini yerine getirilmesi,
• Yetistiricilerin egitimi ve yem bitkileri ekilislerinin yapilmasi,
• Ürünleri almak,
• Üretim kayitlarinin tutulmasi,Yetistiricilerin egitiminin yapilmasi,
• Kredilerin amacina uygun kullanildigini denetlemek,
• Diger hususlari yerine getirmekle mükelleftir.
Kredilendirme Konulari:
7.1. • Yatirim Kredileri; • Hayvan barinaklarinin yapimi veya tadilati • Damizlik Düve-Süt Sigiri Alimi
7.2. • Isletme Kredileri • Kaba ve konsantre yem alimlari • Asi-ilaç-sigorta vb. giderleri
Kredilerin Kullandirilmasi
8.1. Kredi taleplerinin Degerlendirilmesi
• Bakanlikça uygun görülen uygulayici kuruluslar için Sözlesmeli üretim kapsaminda, firma hakkinda
Bankaca Mali Tahlil ve Istihbarat Raporu düzenlenir.
• Banka mevzuati çerçevesinde yapilan Mali Tahlil ve Istihbarat Raporu sonucu uygun bulunan uygulayici kurulus ve Tarim Kredi Kooperatiflerine de kullandirilabilir. Üreticilere açilacak kredilerin geri dönüsünü garanti altina almak amaciyla; üretici, firmadan alacagi ürün bedelini Bankaya temlik eder, firma ürün bedelini üreticinin kredi borcuna mahsup edilmek üzere Bankaya aktarir. Sözlesmeli üretim kredisi kullandirilabilmesi için, yürütülecek islemlere iliskin olarak, sözlesmeli üretim yaptiran firma ile Banka arasinda protokol düzenlenir.
8.2. Üreticilere kredi kullandirilmasi:
Bu kapsamdaki krediler, sadece üretim dönemi ile iliskili olarak firmanin ürün bedelini ödeyecegi dönem dikkate alinarak vade esasina göre açilir.
Bakanlikça uygun görülen uygulayici kuruluslarinin Bankaca yapilan Mali Tahlil ve Istihbarat Raporu sonucu olumlu olan ve Bankamizla protokol düzenleyen uygulayici kuruluslarina sözlesmeli üretim kapsaminda açilacak kredilerde;
8.2.1.Firma kefaletinin saglanmasi durumunda,
• Öncelikle ilgili firmaya kefalet limiti tesis edilir.
• Üreticilerden, ürün bedeli alacaklarinin Bankaya temliki ve ödeme gücü yerinde en az iki kisinin kefaleti saglanir.
• Firmaya tesis edilen kefalet limiti asilmamak kaydiyla, her bir üreticiye kredi açilir.
• Açilacak kredi miktarinin tespitinde; üreticilerin firma ile yaptiklari üretim sözlesmesi ve firma ile Banka arasindaki protokol esaslari dikkate alinir. Ancak; sözlesmeli üretim kapsaminda firmaca üreticiye ödenecek tahmini ürün bedelinin, açilan krediyi faiz ve ferileriyle birlikte vade sonunda karsilamasi gerektiginden; açilacak kredi miktari, her durumda firmaca üreticiye ödenecek ürün bedelinin %50’sinden fazla olamaz.
8.2.2.Firmanin açilacak krediye kefil olmamasi halinde ise,
• Firmaya kefalet limiti tesis edilmez. Banka ile firmalar arasinda düzenlenecek protokole istinaden asagida belirtilen kistaslar dikkate alinarak üreticilere kredi tesis edilir.
• Üreticilere kullandirilabilecek toplam kredi miktarinin tespitinde, Mali Tahlil ve Istihbarat Raporunda belirtilen firmaya ait ödeme gücü dikkate alinir.
•Söz konusu uygulama kapsaminda kefalet limiti tesis edilmeyeceginden, üreticilere açilacak kredi karsiliginda, ürün bedeli alacaklarinin Bankaca temliki yaninda bu yönetmelik esaslari dahilinde yeterli miktarda maddi ve/veya sahsi teminat alinir.
•Isletme kredilerinde, sözlesmeye konu tarimsal üretim faaliyetinin kapasitesi (da, bas, vb) ile söz konusu üretim faaliyetine iliskin ürün maliyet cetvelinden faydalanilarak hesaplanan birim basina dönemsel isletme giderinin çarpimi sonucu bulunacak toplam tutarin, yatirim kredilerinde ise, yatirima konu unsurlarin cari fiyatlari toplaminin, azami %75’ine kadar ödeme gücünü asmayacak sekilde kredi miktari belirlenir.
8.2.3Firmalara kredi kullandirilmasi:
• Mali Tahlil ve Istihbarat Raporu sonucu olumlu olan ve Banka ile protokol düzenleyen uygulayici kuruluslar, yapacaklari sözlesmeli Süt Sigirciligi için sözlesmeli üretim kapsaminda tarimsal kredi kullandirilabilecektir.
•Kredi ve diger hususlarla ilgili denetimi ve tedbirleri Tarim ve Köyisleri Bakanligi ve T.C.Ziraat Bankasi Genel Müdürlügü birlikte alirlar
III- YATIRIM KREDI TUTARININ HESAPLANMASI:
YATIRIM GIDERLERI (Yeni Kurulan Isletmeler)
Hayvan Alımı Giderleri
Damizlik hayvanlarin satin alma bedeli 4.000,00 YTL./BAS olacagi planlandigindan;
4.000 x 20 bas = 80.000,00 YTL
4.000 x 50 bas = 200.000,00 YTL
Insaat Giderleri
Ahirlarin bakim ve onarim masraflari için;
20 Baslik Süt Ahiri için; 60.000,00 YTL
50 Baslik Süt Ahiri için; 100.000,00 YTL
Makine Giderleri
20 Baslik isletmenin süt sagim ve sogutma sistemi kurulusu için; ; 30.000,00 YTL
50 Baslik isletmenin süt sagim ve sogutma sistemi kurulusu için; ; 85.000,00 YTL
Yem Bitkileri Ekilis Giderleri
Tarim ve Köyisleri Bakanligi Desteklerinden yararlanilacagi için kredi kullanimi öngörülmemistir.
Kurulu Isletmeler Için:
Hayvan Alimi Giderleri
Damizlik hayvanlarin satin alma bedeli 4.000,00 YTL./BAS olacagi planlandigindan;
4.000 x20 bas = 80.000,00 YTL.
4.000 x 50 bas = 200.000,00 YTL
Insaat Giderleri
Ahirlarin Tadilati için;
20 Baslik Süt Ahiri tadilati için; 20.000,00 YTL
50 Baslik Süt Ahiri için; 35.000,00 YTL
Makine Giderleri
Süt sagim ve sogutma sistemi var ise kredi açilmaz.Yoksa,
20 Baslik isletmenin süt sagim ve sogutma sistemi kurulusu için; ; 30.000,00 YTL
50 Baslik isletmenin süt sagim ve sogutma sistemi kurulusu için; ; 85.000,00 YTL
Yem Bitkileri Ekilis Giderleri
Tarim ve Köyisleri Bakanligi Desteklerinden yararlanilacagi için kredi kullanimi öngörülmemistir.
Bir Isletme Için Açilabilecek Toplam Yatirim Kredi Tutari
II TUTARI (YTL) 20 BASLIK 50 BASLIK
1- Hayvan Alimi Giderleri 80.000 200.000
2- Insaat Giderleri 60.000 100.000
3- Makine Giderleri 30.000 85.000
TOPLAM YATIRIM GIDERLERI 170.000 385.000
2. YATIRIMIN MALI ANALIZI
Yatirim ve isletme kredilerinin geri dönüsümü,gelir-gider farki,karlilik analizleri vb. tüm rasyolar uygulayici kuruluslarca hazirlanacaktir. Bu nedenle projede ayrica bu hesaplamalar yapilmamistir.
Hayvansal üretimi artirmak için siklikla önerilen yollardan biri sözlesmeli üretimdir. Sözlesmeli üretimde amaç genellikle üreticinin pazarlama sorununu çözmek ve üretici gelirlerini artirmak olarak gösterilmektedir. Fakat ülkemizdeki uygulamalarinda kisa sürede, sanayinin hammadde ihtiyacini düsük fiyatla saglamak temel amaç olmakta, üretimi artirma ve üretici gelirlerini garanti altina alma hedefi göz ardi edilmektedir. Ayrica sektörlerin yapisal farkliliklari, sözlesmeli üretimde taraflarin birbirlerine karsi çikarlarini korumada farkliliklar yaratmaktadir. Bu nedenle sözlesmeli üretimle ilgili düzenlemelerin sektörlerin özellikleri göz önüne alinarak yapilmasi oldukça önemlidir. Yalniz ne tür düzenleme yapilirsa yapilsin sözlesmeye iliskin hükümler ve bunlarin uygulanmasinda üreticilerin örgütlenmesini engelleyecek ya da yavaslatacak unsurlarin yer almamasi gerekir. Bunun önde gelen yollarindan biri sözlesmenin tek tek üreticiler yerine üretici örgütleriyle yapilmasidir. Bu anlayis hem sanayici hem de üreticinin örgütlenmesine ve güç dengesinin olusmasina katki saglayacaktir. Aksinde üretici örgütlenmesi yavaslatilacak, mevcut örgütlerin etkinligi azaltilacak ve haksiz olarak sanayici lehine bir ortam yaratilacaktir. Aslinda, geçmiste örnekleri yasandigi üzere bundan hiçbir kesim kazançli çikmayacaktir. Çünkü kisa vadede üretim ve üretici, orta vadede ise dogal olarak sanayici de zarar görecektir.
Sözlesmeli üretim, ancak ürün fiyatlarinin ve piyasalarinin düzenlendigi ülkelerde her iki kesime – üretici ve sanayici- de fayda saglayabilir. Yoksa Türkiye gibi piyasa düzeninin olmadigi ülkelerde ürün fiyatlari ve dolayisiyla üretici gelirleri tamamen sanayicinin insafina birakilmis, üretici kendi ürünü üzerinde tamamen etkisiz hale getirilmis olacaktir. Bunun pek çok olumsuz örnegini Türkiye’de yillardir sözlesmeli salçalik domates üretimi, tütün üretimi, tavuk ve hatta sigir eti üretiminde görmek mümkün olmustur. Kaldi ki Türkiye’de iki kisinin birbiriyle ya da bir sirketin birçok kisiyle yasal bir konuda sözlesme yapmasi yasaklanmis da degildir. Sanayi isletmelerinin hammadde talebini karsilamak için; yükü üretici ve kamuya, faydasi sadece sanayiciye olacak bir sistemi sözlesmeli üretim olarak önermek hiç de akilci bir yaklasim degildir. Nitekim hemen her konuda, bazen de eksik ve hatali bilgilerle örnek alinmaya çalisilan AB’de sebze üretiminde bireysel sözlesmeli üretim 2000 yilindan itibaren yasaklanmis, bunun yerine alicilarin üretici örgütleriyle sözlesme yapabilecegi belirtilmistir (615/917 Sayili Komisyon Yönetmeligi). Türkiye’de sözlesmeli üretim birçok sektörde bu çerçevede ele alinabilir. Yalniz kamu kaynaklarini sanayiciye aktararak, üreticiyi sanayiciye baglamak sözlesmeli üretim degil, üreticinin kölelestirilmesidir.
Türkiye\'de Bakanlik projesi ile ilgili olarak ortaya çikan güncel taleplerin geçerlilik ve samimiyetine “Sözlesmeli Çiftçi Modeli” anlayisiyla 1987–1996 yillarinda uygulanan “Gebe Düve Ithal Projesi” iyi bir örnek olusturur. Bilindigi üzere, bu proje çerçevesinde genetik seviyesi yüksek gebe düve ithal edilip anlasmali yetistiricilere dagitmak, bu hayvanlarin soykütügü ve verim kayitlarini tutmak, isletmelerin girdi ihtiyacinin karsilanmasina yardimci olmak, ürünleri satin almak yetki ve görevi özel sektöre de taninmistir. Proje kapsaminda 1989–1996 yillarinda yaklasik 350 milyon ABD dolari döviz harcanarak toplam 300.000 basa yakin gebe düve ithal edilip yetistiricilere dagitilmistir. Bu ithalatinin yaklasik %70’ini de özel sektör kuruluslari gerçeklestirmistir. Üretimi artirmak adina yapilan bu ticaretten hem ihracatçi ülkelerin çiftçileri hem de Türkiye\'nin ilgili özel sektörü karli çikmis, hayvanlar teslim edilerek is tamamlanmistir. Yani bu kuruluslar projenin gerektirdigi diger islerin hiçbirisini yapmamistir. Diger bir deyisle; gebe düve sattiklari isletmelerin sperma, yem, teknik bilgi vb girdi ihtiyaci ile ürettikleri süt ve yetistirdikleri damizliklarin satilmasi ile ilgilenmemislerdir.
Kisaca, yukarida yazilanlardan da anlasilacagi gibi sözlesmeli üretim; sigircilik özellikle de süt sigirciligi için uygun bir model degildir. Hele Türkiye\'de izlenmekte olan tarim politikalari dikkate alinirsa bu sistemim hemen her zaman ve kolaylikla üretici aleyhine dönüsebilecegi veya dönüstürülebilecegi gözden irak tutulamaz. Türkiye Damizlik Sigir Yetistiricileri Merkez Birligi, bir kismi yukarida da belirtilen gerekçelere ek olarak, sektör yapisi ve ülke gerçekleri göz ardi edilerek hazirlandigi düsünülen bu proje kapsaminda sözlesmeli damizlik süt sigirciligi yapilmasini uygun bulmamakta ve kesinlikle desteklememektedir. Basta Bakanlik olmak üzere ilgili kesimlerin sonucunun kötü olacagi açikça bilinen bu gibi çözümler yerine, gelismis ülkelerde de oldugu gibi, Türkiye tarim ürünleri piyasasinda etkili düzenlemeler yapma yoluna gitmelidir. Bu amaçla yürütülecek çalismalara tüm gücümüz ve bilgimizle katilacagimizi bilmezi isteriz.
|
|
|
|