Hoşgeldin, Ziyaretçi
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.

Kullanıcı Adı
  

Şifreniz
  





Forumda Ara

(Gelişmiş Arama)

Forum İstatistikleri
» Toplam Üyeler 56.782
» Son Üye Eren225
» Toplam Konular 12.177
» Toplam Yorumlar 30.191

Detaylı İstatistikler

Kimler Çevrimiçi
Şu anda 1645 aktif kullanıcı var.
» (1 Üye - 1639 Ziyaretçi)
Applebot, Bing, Facebook, Google, Yandex, Mr.Muhendis

Son Yazılanlar
ziraatciyiz.com: Çiftçi R...
Forum: Site ve Ürün Tanıtımı
Son Yorum: Mr.Muhendis
11 dakika önce
» Yorum 0
» Okunma 3
meyve.biz: Meyveler ve Me...
Forum: Site ve Ürün Tanıtımı
Son Yorum: Mr.Muhendis
12 dakika önce
» Yorum 0
» Okunma 3
ziraatciyiz.net: Tarla Bi...
Forum: Site ve Ürün Tanıtımı
Son Yorum: Mr.Muhendis
13 dakika önce
» Yorum 0
» Okunma 4
ziraatciyiz.org: Ziraat Ö...
Forum: Site ve Ürün Tanıtımı
Son Yorum: Mr.Muhendis
13 dakika önce
» Yorum 0
» Okunma 3
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 57.727
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.926
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 467
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 5.080
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 59.855
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.593

 
  Organik Tarımda Tarla Bitki Yetiştirilmesi
Yazar: organik memo - 06-02-2010, 04:50 PM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Organik Tarımda Tarla Bitki Yetiştirilmesi

Organik Tarım Nedir?

Ekolojik sistemde yanlış uygulamalar sonucu kaybolan doğal dengeyi yeniden kurmaya yönelik, insana ve çevreye dost üretim sistemlerini içermekte olup, esas olarak sentetik kimyasal tarım ilaçları, hormonlar ve kimyasal gübrelerin kullanımın yasaklaması yanında, organik ve yeşil gübreleme, münavebe, toprağın muhafazası, bitkinin direncini arttırma, doğal düşmanlardan faydalanmayı tavsiye eden, bütün bunların kapalı bir sistemde oluşturulmasını öneren, üretimde sadece miktar artışının değil aynı zamanda ürün kalitesinin de yükselmesini amaçlayan alternatif bir üretim şeklidir.

Organik Tarla Tarımı Nedir?

Basit olarak sentetik gübre ve pestisit kullanılmayan bir yetiştirme ortamı içinde yetiştirilen ürünler tarla ürünü olarak tanımlanabilir. Dışarıdan müdahale ile herhangi bir genetik değişikliğe uğramış çeşitler organik yetiştiricilikte kullanılamaz.

Bu standarda uygun olarak yetiştirilen nohut bitkilerinden elde edilmiş ve genetik yapısına dışarıdan herhangi bir müdahale yapılmamış, yani genetik yapısı değiştirilmemiş, sentetik pestisitler, radyasyon ve mikrodalga ışınları ile muamele görmemiş üretim materyalidir. Ekolojik tarımda kullanılacak nohut tohumlarının, ekolojik oldukları belgelendirilmelidir. Ancak ekolojik tarıma geçiş döneminde, Denetleme Yetkili Kuruluşun kontrolünde diğer tohumluklara müsaade edilebilir.

Bu standardın amacı; tüketiciye güvenilir ve sağlıklı ürün arzını sağlamak, geçimini nohuttan sağlayan üreticilere, yeterli kazanç ve güvenli bir çalışma ortamı yaratmak, nohut yetiştirilen alanlar ile bunların çevresinde bulunan bitkilere, yararlı organizmalara ve yaban hayatına ait yaşama ortamlarını ve bunlar arasındaki doğal dengeyi korumak ve böylece genetik çeşitliliği muhafaza etmek, nohut üretimi yapılan toprakların uzun süreli verimliliğini temin etmek, geleneksel nohut üretiminde kullanılan kimyasal ilaçların ve gübrelerin sebep olduğu; tarım topraklarının, yer altı ve yer üstü su kaynaklarının kirlenmesini, yetiştirme tekniklerinden kaynaklanan toprak erozyonunu ve çevre kirliliğini önlemektir.

GENEL KURALLAR

- Organik tarla bitkileri üretimi yapılan alanlarda, yüksek enerji tüketen ve çevre kirliliği yaratan hiçbir girdi kullanılmamalıdır.

Geçiş Dönemi

Organik tarla tarımına geçiş dönemi, ekolojik yönetimin başlamasından, ekolojik ürünün belgelendirilmesine kadar geçen dönemi kapsar. Bu dönem tarla ürünleri için genel olarak, tarlanın işlenmesinden itibaren iki yıldır. Ancak geçiş dönemi başlangıcından önce, aşağıdaki uygulamalar yapılmış ise bu geçiş süresi, Denetlemeye Yetkili Kuruluşun izni ile kısaltılabilir.

a) Bakir topraklarda üretim yapılacak olması,
b) Geleneksel üretimde, organik tarımda müsaade edilen girdilerin kullanılmış olması,
c) Önceki yıllarda, Her hangi bir “Entegre Mücadele Teknik Talimatına” uygun olarak Entegre Mücadele Programı uygulanmış olması,
d) Kullanılan zirai mücadele ilaçlarının parçalanma sürelerinin çok kısa olması,
e) ) Toprağın önceki kullanım durumunun biliniyor olması.

Organik tarla bitkileri üretimine geçmek isteyen üreticiler, geçiş programlarında; işletmenin tarihçesi, mevcut durumu, üretilen ürünler, kullanılan bitki besleme maddeleri, zirai mücadele uygulamaları ve hayvan yetiştiriciliği ile ilgili bir durum tespiti yapar. Buna göre, ekolojik tarıma geçiş döneminde yapılacak değişiklikler, bir iş takvimine bağlanır.

Denetlemeye Yetkili Kuruluşun Yapacağı İşler

Organik tarla bitkileri yetiştiriciliği yapmak isteyen üreticinin, yazılı başvurusunu alan Denetlemeye Yetkili Kuruluş, TS 12611 ekinde verilen “Ön Bilgi Formunu”, başvuru sahibine gönderir. Bu formu doğru ve eksiksiz olarak doldurur ve Denetlemeye Yetkili Kuruluşa geri gönderir. Denetlemeye Yetkili Kuruluş, doldurularak kendisine ulaştırılan bu Ön Bilgi Formunu değerlendirir ve buna göre, bir “Geçiş Dönemi Eylem Planı” hazırlayarak, başvuruyu yapan üreticiye gönderir.

Denetlemeye Yetkili Kuruluş, hazırladığı Geçiş Dönemi Eylem Planında, organik tarla bitkileri üretimi yapılacak tarlanın, daha önceki kullanım durumuna bağlı olarak geçiş süresini, en fazla iki yıl olarak belirlemesi gerekmektedir. Ancak önceki yıllarda, Madde 2.1.1.’de verilen şartlara uygun olarak üretim yapılmış ise, Denetlemeye Yetkili Kuruluş geçiş süresini kısaltabilir.

ÜRETİM ALANININ HAZIRLANMASI

Organik tarla bitkileri yetiştiriciliği yapılan tarlada bulunan zararlıların, hastalıkların ve yabancı otların mücadelesinde, EK 2’de verilen maddelerin veya yöntemlerin yeterli olmaması halinde; TS 12611’in ekinde verilen ve Organik Tarım Yönetmeliğinde müsaade edilen diğer maddeler veya yöntemler de kullanılabilir. Ancak bu durumda, mücadelede kullanılacak ilaçların ve maddelerin, Ülkemizde ruhsatlı olması, resmi tavsiyesinin bulunması, kullanılacağı hastalık, zararlı ve yabancı ota karşı etkili olması ve Denetlemeye Yetkili Kuruluş tarafından da uygun görülmesi gerekir.

Toprak İşleme

Organik tarla bitkileri yetiştiriciliği yapılacak tarlada toprak işleme, toprağın a!t üst edilmeden kabartılması ve havalandırılması şeklinde yapılmalıdır. Bunun için toprağı dipten kabartan ve yırtarak işleyen tırmık, kazayağı, dip kazan, yaylı ve yaysız çizer, dik rotovatör gibi aletler kullanılmalıdır. Meyilli tarlalarda toprak işlemesi, meyil yönüne dik olarak yapılmalıdır.

Toprak Islahı

Tarlalarında, ekimden önce toprak analizi yapılmalıdır. Topraktaki organik madde miktarını ve mikroorganizmaları artırmak için, uygun baklagil bitkileri yetiştirilmeli, kompost, fındık zurufu komposttu, vs. gibi organik maddeler uygulanmalıdır. Bunlara ilave olarak, toprak pH'sını düzeltmek, uzun vadede toprak verimliliğini arttırmak ve mineral madde dengesini sağlamak için, mevcut organik maddelerin dolaşımı sağlanmalıdır. Gerektiğinde yeşil gübreleme yapılarak, topraktaki azot/potasyum, azot/fosfor ve azot/karbon dengesi kurulmalıdır.

Toprak ıslahında kullanılacak maddeler, Denetlemeye Yetkili Kuruluş tarafından bu standarda uygun olarak belirlenmeli ve yine bu kuruluşun denetiminde ve kontrolünde kullanılmalıdır.

TOHUMLUK SEÇİMİ

Tohumlar, herhangi bir kimyasal madde ile muamele edilmemelidir. Aynı zamanda bunlar, yörenin toprak ve iklim koşullarına uygun , mümkünse hastalık ve zararlılara dayanıklı olmalıdır. Tohumluk, üretimin sürekliliğini garanti etmeli ve yeniden üretim programına alınmaya uygun olmalıdır. Tekrar ekime alınması düşünülen tohumlar, hasattan 6 hafta önceye kadar, tamamen organik yöntemle üretilmiş olmalıdır.

Ekolojik tarıma geçiş döneminde, şartlara uygun Organik tarla bitkileri tohumu bulunamaması halinde, Denetleme Yetkili Kuruluşun uygun göreceği başka tarla bitkileri tohumları da kullanılabilir.

BİTKİ BESLEME

Organik tarla bitkileri yetiştirilecek her tarla için toprak ve yaprak analizi yaptırılmalıdır. Analizi yapılacak toprak ve yaprak örnekleri, uygun devrede alınmalıdır. Bu analizler sonunda; Organik besin maddesi ihtiyacı, tarla bitkisinin durumu ve toprakta alınabilir formda bulunan bitki besin maddeleri tespit edilir.

Organik tarla bitkileri yetiştiriciliğinde kullanılmasına müsaade edilen bitki besleme maddeleri, çizelge halinde verilmiştir. Denetlemeye Yetkili Kuruluş, bitki besleme maddelerinin (özellikle iz elementlerin) noksan olduğu durumlarda; bitkinin gelişme hızı ve gelişme devresi ile besin maddelerinin suda tam olarak çözünebilen ve bitkinin alabileceği mutlak gerekli besin maddelerini, bunların tuzlarını veya alkaloitlerini ve organik şelatları dikkate alarak, bir “Bitki Besleme Programı” hazırlar. Bu programda, bitkinin besin maddesi ihtiyacı ile toprakta alınabilir vaziyette bulunan bitki besin maddeleri karşılaştırılır. Aradaki fark kadar bitki besin maddesi, hazırlanan programa uygun olarak tarlaya verilir.

Organik tarla bitkileri arzının güvenlik altına alınması için; münavebe bitkisi olarak baklagillerin ekimi tavsiye edilmeli, yeşil gübre ile aynı işletmeden veya yerel kaynaklardan sağlanan ahır gübresi, kompost, fındık zurufu kompostu, Denetlemeye Yetkili Kuruluş tarafından belgelendirilmiş mikroorganizmalar, kaya unu, vb gibi maddeler kullanılmalıdır.

Organik tarla bitkileri yetiştiriciliğinde kullanılacak organik gübre materyali, analiz edilerek sahip oldukları bitki besin maddeleri miktarları tespit edilmelidir. Kullanılacak organik gübre miktarı, bunların sahip olduğu bitki besin maddeleri dikkate alınarak belirlenmelidir. Yeşil gübrelemede kullanılacak baklagiller, çiçeklenme başlangıcından hemen sonra, baklagil olmayanlar ise başağa kalkmadan hemen önce sürülerek toprağa gömülmelidir.

Gerek mineraller ve kayaçların, gerekse humik asitlerin birlikte kullanılmaları halinde tarla bitkilerine sağlayacağı yararın, bunların ayrı ayrı kullanılmasına göre daha fazla olacağı dikkate alınmalıdır.

Organik tarla bitkisinin, kullanılacak organik materyalden daha fazla istifade etmesini sağlamak amacıyla, kullanılacak çiftlik gübrelerinin Karbon/Azot oranının 20’ nin altında olması tavsiye edilir.

Organik tarla bitkileri yetiştirilecek alanlarda; yeşil gübre olarak yetiştirilecek baklagil bitkileri ile simbiyotik olarak yaşayan Rhizobium bakterilerinden yararlanılır. Ayrıca gerek tarla bitkisi gerekse , yeşil gübre olarak kullanılmak amacıyla yetiştirilen baklagil olmayan bitkiler için, havanın serbest azotunu bitkilerin istifadesine sunan ve toprakta serbest olarak yaşayan Azotobakterlerden geniş olarak faydalanılmalıdır.

Organik tarla yetiştiriciliğinde, bitkilere fosfor ile birlikte diğer mikro elementlerin alınabilir formda sunulmasını sağlayan, mikorizalardan da faydalanılmalıdır.

Organik Tarla Bitkileri Yetiştiriciliğinde Tavsiye Edilen Yönetim Uygulamaları:

Tohum seçimi:

Bölge ekolojisine uygun hastalıklara dayanıklı ve pazar potansiyeli olan çeşitler seçilmelidir. Geleneksel olarak yetiştirilmiş fakat herhangi bir kimyasal uygulama yapılmamış tohumluk kullanılabilir.

Yer Seçimi:

Hangi tarlada organik tarla bitkileri yetiştiriciliği yapılacağına uygulanacak münavebe sistemine göre karar verilmelidir. Aynı zamanda organik tarım için sertifikalandırılmış alan olmalıdır.

Münavebe sistemi:

Organik üretim genel olarak mısır,soya , tahıl, baklagil yem bitkileri ve yıldan yıla değişen 5. ürün içeren bir münavebe sistemine ihtiyaç gösterir.

İzolasyon:

Organik olmayan tarla bitkileri ve diğer ürünlerle arada 5 m bir izolasyon mesafesi bırakılmalıdır. Tarlanın etrafına sınır olacak şekilde 8-10 sıra ekim yapılabilir ve bu sıralar hasat edildikten organik olmayan tarla ürünü olarak dikkate alınır.

Tohum Yatağı Hazırlanması:

Organik üretim tohum ve toprağın iyi olduğu ve hemen hemen %100 çimlenme ve çıkışa izin verecek bir tohum yatağına ihtiyaç gösterir. Organik tarla ürünü ekilecek alan ekimden önce ilkbaharda pullukla sürülüp tırmık çekilerek düzeltilmelidir. Ekim Mayıs ayında hava ve toprak sıcaklığı uygun olduğu zaman mibzerle yapılmalı ve ekim derinliği 4 cm ile 5 cm arasında olmalıdır.

Bitki Sayısı:

Organik tarla bitkileri üretiminde genel olarak toprak yapısına ve çeşide göre değişmekle birlikte iyi ürün alabilmek için m2 de en az 45 bitkinin olması gerekmektedir. Ağır topraklarda ve azaltılmış toprak işlemesi durumlarında m2 ‘deki bitki sayısı 55 ile 85 arasında değişebilmektedir Organik tarım için 30-40 cm sıra arası uygundur.

Gübreleme:

Toprağın besin elementi ve verimlilik dengesini korumak amacıyla ekimden önce toprak tahlili yapılmalı organik üretimde kullanılması gereken ve sentetik olmayan besin elementleri kullanılmalıdır

Toprak organik maddesi:
Ekim yapılan alanlarda genellikle toprağın organik madde miktarı azalmaktadır. Ahır gübresi ve kompost uygulamalarının yanısıra yeşil yem bitkileri ve ekim anızının birleştirilmesi ile toprağın organik madde seviyesi iyileştirilebilir. Toprağın organik maddesinin iyileştirilmesi toprak neminin toprak profilinde kalmasını sağlamakta ve toprakdaki mikrobiyal aktiviteyi ve çeşitliliği arttırmaktadır. Bütün bunlar da besin elementlerinin elverişliliğini iyileştirmektedir.

Besin noksanlığı bitkideki belirtileri çok net olarak ortaya çıkmadan önce ekonomik kayıplara neden olabilmektedir. pH ‘ı 6-7 arasında olan bir toprak bitki üzerine olan stresi en aza inecek ve soya bitkilerinin alacağı besin maddesinin elverişliliğini arttıracaktır. Ancak pH üst sınır kabul edilmektedir.

• Azot (N):

Tarla bitkilerinin iyi bir nodül bağlayamaması haricinde azot gübrelemesi önerilmemektedir. Toprak tahlili sonucuna göre ve imkanlar doğrultusunda bitki besin elementi ihtiyacı organik ticari gübre, yanmış ahır gübresi veya yeşil gübrelerden biriyle karşılanabilir. Toprakta mevcut besin elementi ve kullanılacak organik gübrenin besin içeriği doğrultusunda gerekli miktarda gübre toprağa uygulanmalıdır. Ahır gübresi uygulanması durumunda gübre toprağa tohum yatağı hazırlamadan önce verilmeli ve gübrenin yanmış olmasına dikkat edilmelidir.

• Fosfor (P):

Bitkinin alacağı fosfor seviyesi düşük olan yerlerde, fosfor kaya fosfatından sağlanmaktadır. Kaya fosfatları genel olarak iki tip olarak sınıflandırılmaktadır: Sert kaya ve yumuşak kaya fosfatı. Sert kaya fosfatını jeolojik kaynaklardan temin etmek mümkündür ve görünüş ve toprak reaktivitesi bakımından farklılık göstermektedir. Yumuşak kaya fosfatı ise sert kaya fosfatından elde edilmiş kil bazlı kurutulmuş bir üründür ve çok farklı yapıdaki topraklar için iyi bir fosfat kaynağı olarak bilinmektedir.

• Potasyum (K): Genel olarak potas-magnezyumun sülfat formundan temin edilir.

Hastalık ve Zararlı Yönetimi:

Organik tarla bitkileri yetiştiriciliğinde uygun bir gübreleme yönetimi ile kombine edilmiş iyi bir ürün münavebesinin hastalık ve zararlıların kontrolünde başarılı olduğu bildirilmektedir. Genel olarak organik tarla bitkileri yetiştiriciliğinde hastalık ve zararlıların çok fazla bir problem oluşturmadığı. Yaprak ve bakla ile beslenen tırtıllar Bacillus thuringiensis var. Kurstaki (Bt) preperatlarının zamanında uygulanmasıyla kolayca kontrol edilebilmektedir. Faydalı böceklerin ve omurgalı hayvanların ortamlarının muhafaza edilmesi de zararlı yönetiminde diğer bir stratejidir. (Kuepper,2000; Kraenzel,2001). Dana burnu problemi halinde kültürel tedbir olarak zararlının gübreli ve sıcak toprakları sevmesinden dolayı tarlanın uygun yerlerine yaz sonuna doğru gübre kümelerinin bırakılarak ilkbahar başlarında burada bulunan nimf ve erginlerin öldürülmesidir. Bunun yanısıra toprağın iyi ve zamanında işlenmesiyle de zararlının toprak altında bulunan yumurta, nimf ve erginleri yok edilebilmektedir (Anonim,1995). Genel bir ifade ile hastalık ve zararlı durumuna göre gerekirse organik üretimde kullanılmasına izin verilen ve bakanlığımız tarafından hazırlanan organik el kitabında yer alan preperatlar kullanılmalıdır.

Yabancı ot Kontrolü:

Başarılı bir organik üretimde yabancı ot mücadelesi anahtar rolündedir. Bu nedenle yabancı ot mücadelesi için tarla bitkileri çıkışından hemen sonra ve bir kez de çıkıştan 5 gün sonra dönerli çapa ile sıra araları çapalanmalıdır. Daha sonraki dönemde yabancı ot durumu da dikkate alınarak kanopi oluşumundan önce 2 kez daha çapalama yapılmalıdır. Organik kültürel işlemin rutin bir parçası olarak büyük yabancı otlar mayıs ayında elle temizlenmelidir.

Hasat Ve Hasat Sonrası İşlemler:

Organik tarla ürünleri pazarında kalite özellikle önemli olduğu için hasat ve hasat sonrası işlemlerine dikkat etmek gerekmektedir. Normal olarak yapılan işlemler organik olmayan tarla bitkileri yetiştiriciliğindekiyle aynıdır. Kullanılacak alet ve ekipmanların temizliği önemlidir. Üreticilerin organik tarla ürünleri hasadından önce herhangi bir çeşit karışımına neden olmaması için hasat makinalarını temizlemeleri gerekmekte, ve tarlada başka bir ürünle karışıklık olmamalıdır. Hasat öncesi yeşil yabancı otların uzaklaştırılması ve taneye toprak karıştırılmaması önem arz etmektedir. Bunun yanı sıra tohumda çatlamayı ve pörsümeyi önlemek için tanenin hasat neminin %13-14 olması önerilmektedir

Depolama:

Tarla ürünleri depoya konulmadan önce küflü ve pörsümüş taneler uzaklaştırılmalıdır. Taneler depolara temiz kaplar içersinde üniform tane sıcaklığını sağlamak için silme şekilde konulmalıdır.

Bu konuyu yazdır

  Organik Tarımda Biyoteknik Mücadele Yöntemleri
Yazar: organik memo - 06-02-2010, 04:30 PM - Forum: Organik Tarım - Yorum Yok

ORGANİK TARIMDA BİYOTEKNİK MÜCADELE YÖNTEMLERİ

İlaçların yaygın ve bazen de aşırı dozda ve bilinçsiz olarak kullanımı istenmeyen yan etkilerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. İlaçlar insan ve çevre sağlığı ile doğal denge üzerinde olumsuz etkiler yaratmakta, zararlılarda direnç sorunu ortaya çıkmakta ve üründe kalıntıya neden olmaktadır. Bütün bu olumsuzlukları nedeni ile son yıllarda ilaçlı mücadeleye alternatif mücadele yöntemlerinin araştırılması ve kullanımı önem kazanmıştır. Alternatif veya modern mücadele yöntemlerinin başında biyoteknik yöntemler gelmektedir.

Biyoteknik yöntemler hedeflenen zararlı türlerin biyoloji, fizyoloji ve davranışları üzerinde etkili olan bazı yapay veya doğal maddeler kullanarak, zararlıların normal özelliklerini bozmak suretiyle uygulanan yöntemler biyoteknik yöntemler olarak kabul edilmektedir. Daha açık bir deyimle cezbedici ve tuzak sistemleri, feromonlar, hormonlar, repellentler, beslenmeyi ve yumurtlamayı engelleyici her türlü faktör üzerinde araştırma, geliştirme ve uygulama olarak tanımlanmaktadır.

Biyoteknik yöntemlerin en önemli avantajı yüksek derecede spesifik olması ve çevre koşullarına adapte edilebilir olması, buna karşın istenmeyen yan etkilere neden olmamasıdır. Bu yöntemden yararlanılarak mücadelesine yeni boyutlar kazandırılabilecek en önemli zararlı grubu Lepidoptera ve Diptera gibi yüksek dereceli böcek takımlarına bağlı türlerdir.

Günümüzde böceklerin besin aramalarında, yumurtlama yerlerinin ve cinsel eşlerin bulunmasındaki davranışlarının bazı kimyasal maddeler tarafından uyarılıp kontrol edildiği iyi bilinmektedir. Bunlar zamanımızda sentetik olarak elde edilip tarımsal savaşta çeşitli amaçlar için kullanılmaktadır. Davranışsal mesaj ileten kimyasal maddeler "Semiokimyasallar" olarak isimlendirildikleri gibi "Infokimyasallar" olarak da bilinmektedirler. Bunlar ya aynı türün bireyleri arasında (Intraspesifik) ya da farklı türlerin bireyleri arasında (Interspesifik) etki göstermektedirler.

Infokimyasallar: Doğal koşullarda iki birey arasındaki ilişkide mesajı ileten. alıcıda davranışşal ve fizyolojik bir tepki oluşturan kimyasal maddelerdir.

Allelokimyasallar: Farklı türlere ait iki birey arasındaki ilişkiye aracılık eden bir infokimyasaldır. Bunlar üç grupta incelenir.

•Allomon: Bir organizma tarafından meydana getirilen bir kimyasal madde ya da kimyasal maddeler karışımı olup yayıcı organizma için uygun olmasına karşın, diğer alıcı bireylerde buna karşı koyma reaksiyonu meydana getirmektedir. Birçok bitki tarafından böcekleri uzaklaştıran (repellent), onların beslenmesini önleyen (antifeeding) sekonder maddeler meydana getirilmektedir. Bunlar Allomon olarak gruplandırılırlar. Allomonlar, yayıcı organizmaya avantaj sağlayan allelokimyasallardır ve zararlı savaşımında tuzak olarak kullanışlı olabilirler.

•Kairomon: Bir organizma tarafından meydana getirilen bir kimyasal madde ya da kimyasal maddeler karışımının yayıcı organizma için uygun olmamasına karşın, diğer alıcı bireylerde bu kimyasal maddeye pozitif cevap verme durumudur. Alıcıya avantaj sağlayan kairomonlar, cezbedici olarak beslenmeyi teşvik etmektedirler.

•Synamon: Mesajı ortaya koyan kimyasal maddenin hem yayıcı, hem de alıcı için uygun olması durumudur.

Biyoteknik mücadele yöntemlerinde amaca ulaşmak için hem canlıda doğal olarak bulunan hem de bunların sentetik olarak elde edilen bileşiklerinden yararlanılır. Bu bileşiklere “davranışsal kimyasallar” denir. Organik tarımda kullanılabilecek bu bileşikler söyle sıralanabilir.

1. CEZBEDİCİLER

a)Feromonlar
b) Besin cezp edicileri
c)Yumurta Bırakma cezp edicileri

x. UZAKLAŞTIRICILAR
xx. BESLENMEYİ ENGELLEYİCİLER
xxx. YUMURTLAMAYI ENGELLEYİCİLER
xxxx. CEZBEDİCİLER


Böceklerin besin aramalarında, yumurta bırakma yerleri ve cinsel eşlerini bulmasındaki davranışlarının bazı kimyasal maddeler tarafından uyarılıp kontrol edilmektedir.

a)Feromonlar

Bir birey tarafından vücudun dış kısmına salgılanan ve aynı türün diğer bireyleri tarafından algılandığında, alan bireyde özel bir reaksiyona neden olan maddelerdir. Feromonlar böceklerin beslenme, çiftleşme, savunma, gizlenme, kaçma vb. davranışlarını belirlemede etkilidir. Bugüne kadar zararlılara karşı çeşitli amaçlarla böcek feromonlarının kullanılmasından başarılı sonuçlar alınmıştır. Feromonlar biyolojik etkinliklerine göre şöyle gruplandırılmaktadır.

•İz - işaretleme feromonları,
•Koklama yoluyla etkili eşey feromonları,
•Aphrodisiac'lar,
•Bir yerde toplanma feromonları,
•Alarm feromonları,
•Sosyal böceklerde kraliçe yetiştirilmesi ile ilgili feromonlar,
•Koku yoluyla etkili diğer feromonlar.
•İz-işaretleme feromonları

Bireyin yaydığı kimyasal iz, diğerleri tarafından algılanır. Bu izlerin daha çok sosyal bireylerde geliştiği ve bireyler arası iletişimde kullanıldığı bilinmektedir. İz, toprağa ya da havaya bırakılır. Bunlar kısa süreli feromon olup koklama yoluyla algılanmaktadırlar. Bu feromonlar özellikle karıncalarda çok gelişmiştir. Genellikle böcekler bu feromonları yuvalarını, besin yerini ve üreme yerlerini bulmak için kullanılır.

•Koklama yoluyla etkili Eşey Feromonları (Cinsiyet Feromonları)

Eşey feromonları, cinsiyetler arası iletişim sağlayan feromonlardır. Bunlar erkek ya da dişi birey tarafından salgılanır, öteki cins tarafından algılanarak bu cinsin çiftleşme ile ilgili davranışlarını etkiler. Eşey feromonları sadece bir tek böcek türünü cezbedebildiği gibi, diğer türleri de cezbedebilenleri vardır. Eşey feromonları daha çok dişi bireyler tarafından salgılanmaktadır. Bu döllenmemiş dişi bireyin cinsel olgunluğu, fotoperiyod ve ışık yoğunluğu ile ilişkili komplex bir oluşumdur. Örnek olarak Noctuidae'de eşey feromonunun en az düzeydeki ışık yoğunluğunda salgılandığı belirtilebilir. Bazıları günün belirli saatlerinde periyodik olarak salgılanmakta, belli zamanlarda salgılanmamaktadır. Lobesia botrana akşam saatlerinde salgılama yapmaktadır.

Eşey feromonları en fazla Lepidoptera takımındaki böceklerde saptanmış olup, zamanımıza kadar 170 den fazla sayıda eşey feromonu bulunmuştur. Ayrıca Coleoptera, Hymenoptera ve diğer bazı takımların bireylerinde de feromonlar cinsel çekici fonksiyona sahiptir. Çoğu kez alıcıları tarafından oldukça uzak mesafelerden izlenebilen bu feromonların algıları, doğrudan merkezi sinir sistemine ulaştırılmaktadır.

Eşey feromonları içerisinde erkeklerin cezbedildiği feromonlar, dişilerin cezbedildiği feromonlar ve her iki cinsiyeti birden cezbeden feromonlar mevcuttur. Lepidoptera takımındaki dişi bireylerde eşey feromonu vücudun sonundaki bezlerden, erkeklerde ise kanatlardaki ya da abdomendeki bezlerden salgılanmaktadır. Dişinin salgıladığı eşey feromonları, erkek bireyin antenindeki özel his organı tarafından algılanmaktadır. Bu duyarlılık çok küçük dozlarda dahi kuvvetlidir.

Örnek olarak 10-7 mg’lık feromonun Porthedria dispar (L.) dişisi tarafından salgılanması ile tarla koşullarında erkek birey cezbedilebilmektedir. Bu feromonlar çok sayıda böcek yetiştirilmek suretiyle doğal olarak elde edilebilir, ancak çok zor oluşu ve zaman istemesi nedeniyle sentetik olarak imal edilmektedir.

•Afrodisiac' lar

Genellikle erkek bireyler tarafından salgılanan ve dişi bireyi çiftleşme için uyaran feromonlardır. Çok kısa mesafeden algılanabilen bu salgıların etki spektrumu oldukça dardır.

•Bir Yere Toplanma Feromonları

Birçok böcek, korunma, yumurta bırakma, kışlağa çekilme ve balarılarında oğul oluşturma gibi işlemler öncesi bir araya gelirler. Bir yerde toplanma feromonları bunda yardımcı olmaktadır. Khapra böceği (Trogoderma granarium)'nin toplanma feromonunun yağ asit esterlerinin ethyl aleate,ethyl palmitate, ethyl stearate ve ethyl linoleate karışımı olduğu belirlenmiştir. Locusta sp. den elde edilen toplanma feromonu ise Locustol ismi bilinmektedir.

•Alarm Feromonları

Bu feromonlar. böceklerin herhangi bir istenmeyen etki ile (örneğin doğal düşman saldırısı) uyarılıp dağılmasını, ortamdan uzaklaşmasını sağlarlar.Bu feromonlar sosyal böceklerde çok gelişmiş olup, anal ve mandibular bezlerden salgılanmaktadır. Yaprakbitlerinde ise kornikıldan salgılanmakta, alıcının antenlerinde bulunan sensoria tarafından algılanmaktadır. Alarm feromonları tipik olarak ya uçuş ya da toplanma sırasında salgılanmaktadır.

Yaprakbitlerinde türler arası alarm feromonu Trans-BETA-farnesene' dir. Uzaklaştırıcı karakterde olan bu feromonun kullanımı ile non-persistent olan bitki viruslarının yayılmasını önlemeyi amaçlayan çalışmalar yapılmaktadır.

•Sosyal böceklerde kraliçe yetiştirilmesi ile ilgili feromonlar

İşçi arılar tarafından farklı besleme ile yeni yavrulardan kraliçe arı meydana getirilişi sağlanmaktadır. Bu da tamamen beslenme ile ilgili olup feromon tarafından tayin edilmektedir. Arı sütü ile beslenilenler kraliçe olmaktadır.

•Besin Cezbediciler ya da Koku Uyarıcıları

Böceği, beslenebileceği uygun konukçuya doğru yönlendiren kimyasal maddeler mevcuttur. Bunlar, bitkilerden doğal olarak elde edilebildiği gibi son yıllarda sentetik olarak da imal edilmekte ve tarımsal savaşta etkili bir biyoteknik yöntem elemanı olarak kullanılmaktadır.

Besin cezbediciler, koku uyarıcıları gibi işleve sahip olabilmekte ve rüzgar doğrultusunda zararlının davranışını yönlendirmektedir. Besin cezbediciler ile Diptera takımına bağlı Tephritidae familyasından Kiraz sineği (Rhagoletis cerasi), Akdeniz Meyvesineği (Ceratitis capitata)ve Zeytin sineği (Bactrocera oleae ) cezbedilmekte ve zararlılarla mücadele zamanın belirlenmesinde önemli ölçüde kullanılmaktadır.

Sentetik olarak elde edilen bazı cezbedicilerden Trimedlure Ceratitis capitata, Cue-lure Bactrocera cucurbitae ve Gossyplure Pectinophora gossypiella’ya karşı kullanılmaktadır.

Feromonlar içinde zararlı böceklere karşı en fazla kullanılan eşey feromonlandır. Eşey feromonları erkek veya dişi böcek tarafından salgılanır. Bir eşey tarafından salgılanan bu feromon ile karşı eşey çiftleşme bakımından uyarılmış olur.Böylece böcekler arasındaki bu davranış ayarlanmış olur. Eşey feromonları böceklere karşı savaşta dolaylı ve doğrudan olmak üzere iki şekilde kullanılır.

Biyoteknik mücadelede feromonlardan, çok değişik tiplerdeki tuzaklar kullanılarak yararlanılır. Feromon tuzaklar farklı şekillerde, farklı yüksekliklerde ve farklı alanlarda kullanılır. Bu tuzaklardan böceklerin popülasyonlarının izlenmesi (dolaylı kullanma) ve kitle halinde yok etme (doğrudan kullanma) amaçlarıyla yararlanılır.

Dolaylı Kullanma

Zararlı böceğin popülasyonunu izleyip mücadele zamanını veya mücadeleye karar vermeyi belirlemek amacıyla eşeysel çekici tuzaklardan yararlanılır. Bu tuzaklara eşeyin salgıladığı feromon fitillere sürülerek ya da kapsül içinde özel yerlerine yerleştirilerek, karşı eşey koku yoluyla tuzağa çekilmiş olur. Tuzağa gelip yapışanların sürekli kontrol ve sayımları ile zararlının popülasyon yoğunluğu, ergin çıkışı gibi mücadeleye yönelik bilgiler elde edilir. Bu uygulamadan daha çok önceden tahmin ve erken uyarı çalışmalarında yararlanılmaktadır. Yurdumuzda, Elma iç kurdu (Cydia pomonella), Erik iç kurdu (C. funebrana), Şeftali güvesi (C. molesta), Salkım güvesi (Lobesia botrana), Mısır kurdu (Ostrinia nubilalis), Yaprak bükenler (Archips spp.) ve diğer bazı zararlılara karşı kullanılmaktadır. Eşey feromonları ayrıca ambar zararlıları olan türlere karşı da kullanılmaktadır.

Doğrudan Kullanma

Feromonların zararlılara karşı doğrudan kullanılması üç şekilde olur.

1. Kitle Halinde Tuzakla Yakalama (Mass-trapping)
2. Şaşırtma Tekniği (Confusion Technic)
3. Kemosterilantlarla Birlikte Kullanma
4. Kitle halinde tuzakla yakalama (Mass-trapping)

İnsektisit kullanımını engellemek ya da yöntemi entegre mücadele çerçevesinde diğer mücadele yöntemleri ile kombine ederek ilaçlama sayısını en aza indirmeyi amaçlayan bir yöntemdir. Bunun için kültür alanına belirli aralıklarla ve belirli yoğunlukta eşey cezbedici feromon tuzakları yerleştirilerek zararlı böcek kitle halinde yakalanıp popülasyonu azaltılır. Daha çok Lepidoptera türlerine karşı uygulanan bu yöntemde popülasyon yoğunluğu, feromon tuzakların birbirine olan uzaklıkları, belirli alanda bulunan tuzak sayısı, tuzaklardaki feromon kapsülünün yenilenme sıklığı en önemli konulardır.

Kullanılan tuzak maddeleri ve tuzak tipleri böcek türüne göre değişse bile prensip aynı kalmaktadır. Plantasyona asılan izleme tuzaklarıyla ilk ergin çıkışı saptanır saptanmaz belirli aralıklarla yoğun olarak aynı tip feromon tuzakları bahçeye yerleştirilir ve zararlı popülasyonunda hedeflenen eşeye ait bireyler cezbedilerek eşeysel oran bozulur. Türün çiftleşme şansı azalacağı için doğada yumurta bırakılamaz ve zararlı populasyonu giderek azalır. Bazı durumlarda kimyasal mücadeleye gerek kalmaz ya da mümkün olan en az sayıda ilaçlama ile mücadele gerçekleşmiş olur.

Kitle halinde yakalama yönteminde feromon tuzakları yanında besin tuzakları veya renk tuzaklarından da yararlanılabilir. Elma zararlılarından Synanthedon myopaeformis, kiraz zararlılarından Yaprak büken (Archips rosanus) ve Kiraz sineği (Rhagoletis cerasi), Zeytin sineği (Bactrocera oleae), Zeytin güvesi (Prays oleae), seralarda beyazsinekler (Trialeurodes vaporariorum ve Bemisia tabaci), Galeri sinekleri (Liriomyza trifolii) ve bağlarda Salkım güvesi (Lobesia botrana)'ne karşı değişik tuzak tipleriyle yani feromon, besi ve renk tuzakları ile yapılmış ve başarılı sonuçlar alınmış çalışmalar bulunmaktadır.

2. Şaşırtma Tekniği (Confusion Technic)

Yine eşey feromonundan yararlanılan bu yöntemde feromonlar özel kapsül içinde uçak vb. ile o bölgeyi feromonla doyuracak kadar çok atılarak böceğin davranışını bozarak normal yaşamını engellemek amaçlanır. Bunun sonucunda böcek her taraftan gelen koku nedeniyle karşı eşeye yönelimini belirleyemez, dişiyi bulamaz ve çiftleşme gerçekleşemeyeceği için üreme engellenmiş olur.

3. Kemosterilantlarla Birlikte Kullanma

Feromonla cezbedilmiş eşeylerin kemosterilant maddeler ile kısırlaştırılarak populasyonun azaltılması amaçlanır. Bu yöntemin başarılı olabilmesi için, hem feromonun hem de kısırlaştırıcı maddenin aynı eşey üzerinde etkili olması gerekir.

b) Besin Cezbedicileri

Böceğin kendisi için uygun beslenme maddelerine doğru yönelmesini sağlayan bazı besinler bitkilerin bünyesinde doğal olarak bulunabildikleri gibi sentetik olarak da elde edilmekte ve tarımsal savaşta etkili bir biyoteknik yöntem olarak kullanılmaktadır. Bu maddeler de feromonlar gibi rüzgarın etkisiyle etrafa dağılıp zararlıların davranışını yönlendirmektedir. Besin cezbedicilerden örneğin, pekmez v.b. tatlı maddeler daha çok zararlılarla savaşa başlama zamanının belirlenmesinde yararlanılmaktadır. Yurdumuzda Elma gövdekurdu (Synanthedon myopaeformis) Akdeniz meyvesineği (Ceratitis capitata) ve Zeytin sineği (Bactrocera oleae )'nde yıllardan beri uygulanmaktadır.

c)Yumurta Bırakma Cezbedicileri

Bu kimyasal maddeler, dişi bireylerin yumurta bırakabilecekleri uygun yer seçiminde etkili olmaktadır.Bu maddelerin yanlış yumurtlama yeri seçimi şeklinde böcekleri şaşırtıcı olarak uygulanma potansiyeli mevcut olup tarımsal savaşta yararlanma olanağını ortaya koymaktadır.


2. UZAKLAŞTIRICILAR

Uzaklaştırıcılar (repellentler), zararlıların bitki-hayvan-insanlara yaklaşmasını, zarar vermesini önleyen. bunlardan uzaklaşmasını sağlayan maddelerdir.Zararlılara ikaz edici ve uzaklaştırıcı olarak görev yapan uzaklaştırıcılar fiziksel ve kimyasal olmak üzere iki grupta ele alınırlar. Bitkilerde mevcut olan tüyler, dikenler, epidermisin kalın oluşu, doku yapısı, toz ya da yapışkan maddeler Fiziksel uzaklaştırıcılar olarak belirtilmektedir.Tozların bazı lepidopter larvalarını uzaklaştırıcı özellikte olmasında, toz partikül büyüklüklerinin rol oynadığı bilinmektedir.

Yapışkan bazı maddeler, böceklerin bitkide yürümesini engellediği için uzaklaştırıcı etki göstermektedir. Bu özellikten yararlanarak kullanılan yapışkan maddeler, bant halinde tuzaklarda uygulanabilmektedir. Seralarda beyaz sinek, galeri sinekleri, bağlarda maymuncuklara (Otiorrhynchus spp.) karşı kullanılan yapışkan tuzaklar örnek olarak verilebilir.Bitkinin doğal dayanıklılığını sağlayan sık tüylü oluş yaprakbiti ve Cicadellid'ler için repellent olmaktadır. Ayrıca bitki tohum kabuğunun yüzeyi,ibreli ağaçlarda iğne yaprak şekilleri gibi fiziksel özellikler, bu tip bitkilerden zararlıları uzaklaştırmaktadır. Ayrıca bitki rengi de zararlılar için uzaklaştırıcı etki gösterebilmektedir.

Canlıların metabolik faaliyetleri sonrası oluşan sekonder maddeler,diğer zararlıları kaçırıcı özelliktedir.

Kimyasal uzaklaştırıcılar, bitkisel ya da hayvansal orijinli olarak, zararlının zarar vermesini önleyen kimyasal maddelerdir.Zararlının konukçudan uzaklaşmasını sağlayan kimyasal uzaklaştırıcılar, cezbedicilerin algılandığından daha kısa mesafelerden algılanabilmektedir. Birçok repellent uçucu olup gaz halinde etkilidir. Gaz halinde etkili olan uzaklaştırıcılar böceklerin koku alma hücrelerinde etkili olmakta, kontakt etkili uzaklaştırıcıların varlığı ise tat alma organı ile anlaşılmaktadır. Uzaklaştırıcıları algılayan en önemli organ, böcek antenlerindeki sensilladır. Uzaklaştırıcılar, çoğunlukla türe özgüdür. Bazı bitkilerin bizzat kendileri uzaklaştırıcı özellikte olabilir. Bu nedenle son yıllarda karışık bitki yetiştirme desenleri uygulanmakta, böylece bir bitki, diğer bir bitki ile karışık yetiştirilerek ürün, ana zararlının zararından korunmaktadır.Bilinen en etkili uzaklaştırıcılar bitkisel kaynaklıdırlar ve genel uzaklaştırıcılardır. Bunlar piretrum, derris, nikotin ve sitronella yağı' dır.

Bazı sentetik insektisitlerinde uzaklaştırıcı etkiye sahiptir. Uygulamada en fazla bilinen uzaklaştırıcılar, elbise güvesine karşı kullanılan Naftalin ve Globol 'dür. Ayrıca Bordo bulamacının yaprak pire böcekleri (Cicadellidae)’ne ve Kükürt de bazı zararlılar için uzaklaştırıcı etki göstermektedir. Son yıllarda bitkisel insektisit gibi önem kazanan bir başka uzaklaştırıcı madde "Azadirachtin" adı verilen maddedir. Azadirachta indica 'nın yaprak, çiçek ve tohumları bu maddeyi içerir. Neem ağacı da denilen bu bitkiden elde edilen toz veya yağ halindeki Azadirachtin, uzaklaştırıcı etkisinin yanında beslenmeyi engelleyici ve ayrıca juvenil hormon uygulamaları sonucunda ortaya çıkan anormalliklere benzer etkiler de meydana getirebilmektedir.

4. BESLENMEYİ DURDURUCULAR

Bitkilerde doğal olarak bulunan bazı maddelerin zararlı böceklerin konukçu seçimi, konukçuya adapte olması ve özelleşmesinde rol oynadığı bilinmektedir. Bu maddelerden bir kısmı da zararlının beslenmesini durdurucu veya engelleyici etkileri dolayısıyla zararlının beslenememesi sonucunda ölümüne neden olan maddelerdir. Bu doğal maddelerden birisi, mısır bitkisinde bulunan "Dimboa" adı verilen maddedir. Mısır bitkisi 40-50 cm boya ulaşıncaya kadar Dimboa maddesi yoğun olduğu için, Mısır kurdu (Ostrinia nubilalis) dişilerinin bu dönemde bıraktıkları yumurtalardan çıkan larvalar beslenemez.

Beslenmeyi engelleyici etkisi de olan azadirachtin birçok böcekte denenmiş ve böceklerin beslenmesi engellenerek başarılı sonuçlar alınmıştır. Daha çok ısırıcı-çiğneyici ağız yapısına sahip böcekler için kullanılmaktadır. Örneğin, Çöl çekirgesi (Schistocerca gregaria) azadirachtin ile doyurulmuş besin üzerinde beslenmemişlerdir. Neem Azal- T/S değişik böcek türlerine karşı günümüzde kullanılmaktadır. Beslenmeyi engelleyici maddeler olarak Triazen, Carbamate ve Organotin grubu bileşikler bilinmektedir. Özellikle Organotin grubundan olan Triphenyltin Asetat fungisit etkili olup Brestane adlı ticari preparatı antifeedant olarak kullanılmaktadır. Yine aynı gruptan Triphenyltin Hidroksit ve kalay bileşikleri halı, kilim ve yünlü kumaş gibi materyallerde Lepidoptera larvalarının zararına karşı kullanılan maddelerdir.

5.YUMURTLAMAYI ENGELLEYİCİLER

Bu maddeler dişi bireylerin yumurta bırakabilecekleri uygun yer seçiminde caydırıcılık esasına dayalı birer işaret feromonu gibi etkili olan maddelerdir. Örneğin Kiraz sineği ve Akdeniz meyve sineği dişileri meyveye yumurta bıraktıktan sonra salgıladığı feromonla meyveyi bulaştırır. Aynı meyveye gelen bir başka dişi bu feromon kokusunu algılayarak yumurta bırakmaktan vazgeçer. R. cerasi dişilerinin yumurtlamadan sonra meyve yüzeyine kimyasal bir işaret (Host Marking Pheromone) bıraktığı 1971’den beri bilinmektedir. Dişi birey tarafından bırakılan bu işaretin amacı aynı veya diğer türden dişilerin yumurta bırakmasını engellemeyi amaçlamaktadır. pratik uygulaması son derece ümit var olmasına karşın henüz sentetik olarak üretilemediği için pahalı bir yöntemdir. Ancak bu feromonun sentetik üretme çalışmaları devam etmektedir.

Bu konuyu yazdır

  Organik Tarımda Yabancı Ot Yönetimi
Yazar: organik memo - 06-02-2010, 04:15 PM - Forum: Organik Tarım - Yorum Yok

ORGANİK TARIMDA YABANCI OT YÖNETİMİ

GİRİŞ

Tarım alanlarında yabancı otlar ürün azalmasının yanında kültürel işlemlerin zamanında ve istenilen etkinlikte yapılmasını engellemekte, zehirli tohumları ürüne karışarak insan ve hayvan sağlığını olumsuz etkilemekte, hastalık ve zararlılara da konukçuluk etmektedirler.

Dünyada buğday, mısır, çeltik, pamuk, soya gibi bazı önemli kültür bitkilerinde hastalık, zararlı ve yabancı otlardan dolayı ürün kaybı yaklaşık % 67.15 olup, bunun % 13.78’i hastalıklardan % 21.75’i zararlılardan ve % 31.62’si ise yabancı otlardan kaynaklanmaktadır. Yabancı otların verdiği zarara örnek olarak; Çukurova’da yabani yulaf buğday tarlalarının yaklaşık olarak % 80’ninde bulunmakta ve bulunduğu tarlalarda ortalama olarak 20 bitki/m2 yoğunlukta olmakta ve bu yoğunlukta ise % 25 civarında ürün kaybına neden olmaktadır. Benzer şekilde Güneydoğu pamuk alanlarında hemen hemen tüm tarlalarda bulunan kaynaşın 3 sürgün/m2 yoğunluğu % 50 civarında kütlü kaybına neden olmaktadır.

Yabancı otların verebileceği zararı istenilen seviyeye düşürebilmek için çeşitli yabancı ot mücadele yöntemleri bulunmaktadır. Ancak bir yabancı otla mücadeleye başlayabilmek için o yabancı otun Ekonomik Zarar Eşiği’nin (EZE) bilinmesi yabancı otlarla mücadelede ana prensiplerden biridir. Bu konuda Çukurova Bölgesi için yabani yulafın zarar eşiği 5 adet/m2 , yabani hardalın 0.1 m2 ve yabani fiğ için de 1.8-2.2 m2 olarak bazı çalışmalarda tespit edilmiştir.

Organik ürün yetiştirilmesini zorlaştıran en önemli unsurlardan olan yabancı otların kontrolü için organik tarıma uygun pek çok yöntem bulunmaktadır. Bu yöntemlerden bazıları örneklerle aşağıda açıklanmaktadır.

1. Kültürel Önlemler:

Temiz tohum kullanmak: Ülkemizde 204 bin yabancı ot tohumu 17 milyon ton hububatla hasat edildiği bilinmektedir. Hasat edilen bu buğdayın tekrar tohumluk olarak kullanılmasıyla tarlalara buğdayla beraber yabancı otlarında ekildiği anlamına gelmektedir. Tokat da yapılan bir çalışmada selektörden geçirilen 500 gram buğday da ortalama olarak 48.89 adet yabancı ot tohumu olduğu saptanmıştır.

Tarımsal aletlerinin temizliği: Canavar otu ile bulaşık bir alanda kullanılmış olan tarımsal bir alete sadece 3.82 mg tohumun yapışması ve bu aletin temiz tarlada kullanılmasıyla o tarlaya 1000 adet canavar otu tohumu götürülmesi anlamına gelmektedir. Bu ise dekarlarca alnın bulaşması için yetecek bir rakamdır.

Yanmış çiftlik gübresi kullanımı: Bazı yabancı ot tohumlarının koyunun sindirim sisteminden geçtikten sonra bile % 50’nin üzerinde canlılığını ve çimlenme kabiliyetini koruduğu belirlenmiştir.

Uygun sulama yönteminin seçimi: Özellikle bahçe tarımında damla sulamanın kullanımı yabancı ot çıkışını büyük oranda azaltmaktadır.

Toprak şartlarının yabancı otların aleyhine göre değiştirilmesi: Bazı yabancı otların büyümesi ve gelişmesi için toprak şartlarıyla ilgili özel istekleri vardır.


Toprak nemi

Zayıf drenajlı topraklarda Kuru, taşlı topraklarda

Tarla nanesi (Mentha sp.) Küçük turna gagası (Erodium cicutarium)
At kuyruğu (Equisetum sp.) Deliotu (Alyssum alysoides)
Parmakotu (Potentilla anseria) Adi engerek otu (Echium vulgare)

Toprağın azot içeriği


Orta azotlu topraklarda Yüksek azotlu topraklarda

Tilki kuruğu (Alopecurus agrestis) Kanarya otu (Senecio vulgares)
Acı tere (Cardamine pratensis) Yer fesleğeni (Mercurialis annua)
Unutma beni (Myosotis arvensis) Akkaz ayağı (Chenopodium album)


Toprağın pH’ sı

Asidik topraklarda

Tarla karabaşı (Stachys arvensis)
Tıbbi şahtere (Fumaria officinalis)
Yabani hercai menekşe (Viola arvensis)


Yukarıda verilen örneklerde olduğu gibi organik ürün yetiştirilen alandaki sorun olan ana yabancı otun isteklerinin aksine yapılan uygulamalar o yabancı otu sorun olmaktan çıkaracaktır. Örneğin asidik topraklarda zararlı olan yabancı otlarla mücadele için kireç uygulaması yapılabilmektedir.

Yabancı otlarla rekabet gücü yüksek kültür bitkilerinin seçilmesi; Ülkemizde yapılan bir çalışmada denenen altı farklı buğday çeşitleri arasından Haymana 79 ve Kunduru 79’un kokarotu diğer çeşitlere göre daha fazla baskı altında tuttuğu saptanmıştır.

Ekim nöbeti; Bazı kültür bitkisi içindeki bazı yabancı otlar o kültür bitkisinin gelişme ritmine ayak uydurarak onlarla birlikte yaşamayı başarır ve o kültür bitkisinin ana yabancı otu haline gelebilirler bu nedenle uygulanan zengin ekim nöbeti sistemi ile yabancı ot florasındaki tür sayısı, yabancı otların ekimi yapılan kültürlere uyum gösteremediği için azalır; örneğin tahılların ekim nöbetinde fazla kullanıldığı sistemlerde genellikle dar yapraklı yabancı otlarda artış, çok yıllık yem bitkilerinin kullanıldığı sistemlerde tek ve çok yıllık yabancı ot türlerinde yetersiz ışık ve yer nedeniyle azalış kaydedilir. Ekim nöbetinde;

- Tek yıllık kültür bitkisinin çok yıllıkla yer değiştirilmesi
- Bitkilerin sık ekildiği ve gölgelemenin yoğun olduğu kültür bitkisiyle seyrek ekilen kültür bitkisinin rotasyonu
- Yazlık ve kışlık ekilen kültür bitkilerinin rotasyonu, yer aldığında kültür bitkisi içinde dominant hale geçen yabancı otlar kontrol edilmiş olacaktır.

Karışık ekim; Pırasa ve kerevizin karışık ekiminde (Bir sıra pırasa/ bir sıra kereviz), bunların tek ekimlerine oranla yabancı otların toprak yüzeyinde kaplama alanlarının % 41 oranında azaldığı saptanmıştır. Bu çalışmada kültür bitkilerinin sadece gölgeleme etkisinden dolayı Senecio vulgaris L. ‘in yoğunluğunda % 58, yeşil aksamında ise % 98 oranında azalma ve sonuçta da toplam verimde % 10’luk bir artma olduğu da saptanmıştır.

Ekim zamanı ve sürüm; Kültür bitkisinin ekim zamanını değiştirerek yabancı otun rekabet gücünü veya zarar miktarını azaltmak yabancı otları kontrol etme yöntemlerinden biridir.

Ülkemizde yapılan bir başka çalışmada ise yağışlardan önce, yağışlar başladığında ve yağışlardan sonra tarla tava geldiğinde buğday ekimi yapılmış ve 1985 yılının ilk baharında ekim zamanına göre sırasıyla m2’de 112, 45 ve 12.5 adet, 1986 yılında ise 147.5, 66.7 ve 17.5 adet kokarot yoğunluğu belirlenmiştir. Çalışmada her iki yılın sonuçlarına bakıldığında yağışlardan önce ve yağışlar esnasında ekim yapılan buğdaydaki kokarot yoğunluğuna oranla, yağışlardan sonra ekim yapılan buğdaydaki kokarot yoğunluğu çok büyük miktarda düşmüştür.

Canavar otlarından dolayı kültür bitkilerinde verim kaybı bulaşmanın şiddeti ve zamanına bağlı olmak üzere % 100’lere kadar ulaşmaktadır. Canavar otlarının mücadelesinde de ekim zamanı oldukça önemlidir. Geç ekimle canavar otu sürgün sayısı % 90’lara varan oranda azalmaktadır ancak geç ekime uygun kültür bitkisi seçilmediği takdirde verimde de büyük oranda azalmalar meydana gelecektir bu sebeple geç ekim yapılacaksa erken olgunlaşan çeşitler kullanılmalıdır.

2. Fiziksel Mücadele:

Fiziksel mücadele ışın ve ses dalgaları kullanımı gibi pratiğe tam olarak aktarılamamış yöntemlerin yanısıra, solarizasyon, malçlama, sıcaklık uygulamaları gibi yöntemleri içine almaktadır.

Solarizasyon; bu yöntemle toprak sıcaklığı güneş enerjisiyle artırılmakta ve topraktaki pek çok yabancı ot tohumları bu yolla canlılığının yitirmesi sağlanabilmektedir. Özellikle dar alanlar ve seralarda bu yöntemle başarılı bir şekilde yabancı otlar kontrol altına alınabilmektedir. Ülkemizde Akdeniz Bölgesi’nde seralarda yürütülen bir çalışmada solarizasyonla, çoban çantası (Capsella bursa-pastoris (L.) Medik), topalak (Cyperus rotundus L.), canavar otu (Orobanche spp.), Zühre tarağı (Scandix pecten-veneris L.), serçe dili (Stellaria media (L.) Vill., küçük ısırgan (Urtica urens L.) gibi yabancı otların başarılı bir şekilde kontrol edildiği belirlenmiştir.

Malçlama; bu yöntemle toprak yüzeyi canlı yada cansız materyallerle kapatılmakta ve toprağın nem kaybı önlendiği gibi özellikle toprağa ışık geçmesi önlendiğinden bir çok yabancı ot türünü tohumlarının da çimlenmesi engellenmektedir. Bu amaçla siyah naylon, saman gibi örtü materyalleri kullanılabilmektedir. Minnnesota’da çilek yetiştiriciliği yapılan bir alanda atık yünlerden malç oluşturulmuş ve bununla da yabancı otların kontrol edilebildiği saptanmıştır.

Isı uygulamaları; pratikte kullanılma şansı düşük olan sıcak su uygulamaları gibi uygulamaların yanısıra, son yıllarda yabancı otlar için özel olarak geliştirilmiş alevleme makinaları maliyetinin yüksek olması nedeniyle özellikle dar alanlarda kullanılmakta ve organik tarımda tercih edilmektedir. Ayçiçeğindeki yabancı ot kontrolü için Pisa Üniversitesi’nde geliştirilmekte olan alevleme makinasının, saatte 9 kilometre hızda ve hektara 7-12 kg LPG gelecek şekilde kullanıldığında yabancı otları oldukça başarılı bir şekilde kontrol ettiği bildirilmektedir.

Örtücü bitki kullanımı; örtücü bitki olarak kullanılan çavdar (Secale cereale L.) bazı geniş ve dar yapraklı yabancı ot türlerini baskı altında tutmakta (Shilling ve ark.1986), yine aynı amaçla kullanılan tüylü fiğin (Vicia villosa L.) topraktaki kalıntıları da bazı yabancı ot türlerini başarılı bir şekilde baskılamaktadır.

Doğal gübrelerin kullanımı; yabancı otlarla mücadelede uygun bazı gübrelerin kullanımı etkili sonuçlar verdiği bilinmektedir. Ancak organik tarımda gübre seçiminde çok daha fazla dikkat etmek gerekmektedir. Örneğin Danimarka’da, 1996–1998 yılları arasında yürütülen bir çalışmada sıvı gübre olarak tabir edilen ve hayvan (domuz ve inek) dışkı ve idrar karışımından oluşan gübrenin özel enjektörler yardımıyla toprağa uygulanmasıyla yabancı ot yoğunluğunda % 39, yeşil aksamında ise % 60 azalma saptanırken arpanın veriminde % 26 oranında artış tespit edilmiştir.

3. Mekanik Mücadele:

Çapalama, tırmaklama ve fırçalama; çapalama ve tırmaklama ile baklada çok etkin bir yabancı ot kontrolü yapılan çalışmalarda saptanmıştır. Benzer şekilde bezelye çıkışından önce ve çıkışından hemen sonra yapılan tırmıklama işleminin etkin yabancı ot kontrolünü sağladığı da bildirilmektedir.

Su altında bırakma; Özellikle çeltik tarlalarında toprağın bir süre su altında tutulmasıyla yabancı ot tohumları ve yeni çıkan fideciklerin havasız kalarak ölmesi sağlanır.

4. Dayanıklı Kültür Bitkisi Çeşitlerinin Kullanımı

Bu yöntem özellikle tam parazit bir yabancı ot olan canavar otunun mücadelesinde kullanılan bir yöntemdir. Dünyada canavar otuna dayanıklı ayçiçeği, bakla ve nohut çeşitlerinin geliştirilmesi ve bunlarının kullanılmasıyla ilgili başarılı çalışmalar bulunmaktadır.

5. Kimyasal Mücadele

Allelopati; yeşil bitkiler birçok kimyasal madde üretirler. Bu bileşiklerin bazılarının interspesifik kimyasal reaksiyonlarda rol aldıkları ve böylece bazı türlerin diğer türlerin üreyip çoğalmasını engellemek için fitotoksik yada herbisidial etkiye sahip bileşikler ürettikleri bilinmektedir. İşte bu bitkiler arasındaki kimyasal ilişkiye allelopati, bitkilerin salgıladıkları kimyasallara da allelokimyasallar denmektedir. Allelopatiyle ilgili birçok çalışma yapılmasına ve yüzlerce bitkinin allelokimyasallara sahip olduğu bilinmesine rağmen bunların yok denecek kadar az miktarı ancak kullanıma verilmiş ve çalışmalar çoğunlukla demostrasyon bazında kalmıştır. Allelopatiyle ilgili yapılan ve uygulamaya aktarılabilen çalışmalardan en güzel örneklerden biri Çukurova’da yapılan ve pamuğun çok önemli bir yabancı otu olan kanyaşın mücadelesinde antep turpunun kullanılabileceğini ortaya koyan bir çalışmadır. Bu çalışma sonucunda Çukurova‘daki pamuk üreticilerinin bir kısmı, pamuktan önce tarlalarına antep turpu ekerek bunu daha sonra toprağa karıştırmakta ve böylece tarlalarında kanyaşın çıkışını büyük oranda engellemektedirler.

6. Biyolojik mücadele

Yabancı otların popülasyonunu negatif etkileyen tüm hastalık ve zararlı gibi canlı etmenler yardımı ile bu yabancı otların zararını zarar eşiği altına düşürmek için alınan önlemlerin tümüne Biyolojik Yabancı Ot Savaşı denilmektedir. Bu yöntem çok yaygın olarak kullanılmamakla beraber şimdiye kadar başarılı bir şekilde uygulanmış örnekler bulunmaktadır. Avustralya’da 20 milyon ha alanı saran frenk inciri (Opuntia sp) ile mücadelede, bir Lepidoptera olan Cactoblastis cactorum uygulaması ile başarı elde edilmiş olup bu çalışma yabancı otlarla biyolojik mücadeleye verilebilecek en eski örneklerden biridir.

SONUÇLAR

Organik tarım prensiplerine uygun pek çok yabancı ot kontrol yöntemleri bulunmaktadır ancak önemli olan uygun yöntemi uzman eşliğinde belirlemek ve tek bir yöntemle başarı elde edilmesi zor olan durumlarda (üretim yapılan alanlarda hem tek yıllık hem de çok yıllık yabancı otların sorun teşkil etmesi gibi) kontrol yöntemleri arasında entegrasyonun sağlanması gerekmektedir. Yabancı otlara karşı uygulanan klasik kimyasal mücadele uygulamalarında, bazı özel durumların haricinde, belirli kültür bitkisindeki hedeflenen yabancı ota karşı herbisit uygulanır ve burada her tarlaya özel bir seçim yapılması gibi zorunluluklar yoktur.

Örneğin ülkemizin her bölgesinde buğday içerisindeki yabani hardalı yok etmek için aynı herbisiti kullanmak (bazı özel durumlar haricinde) mümkün olabilir ancak organik tarımda durum daha farklıdır. Organik üretim yapılan alanın kendi özelliklerine (toprak yapısı, eğim vb.), bölgenin iklimsel özellikleri, alanın içerdiği yabancı ot tohum miktarı gibi bir çok özellikler göre her alan için planlı bir şekilde yabancı ot kontrol yönteminin seçilmesi gerekmektedir. Ayrıca organik üretim yapılan alanlarda uygun olarak tercih edilen tek bir kontrol metodun sürekli kullanılması yan etkilere de yol açabilir(sürekli toprak işleme toprak erozyonuna yol açabilir). Sonuçta organik üretim yapılacak alanda aşağıda özetlenen yollar izlenmelidir;

• Organik üretim yapılacak olan alan ve yetiştirilecek olan kültür bitkisi ile tarlada daha önce görülen yabancı otlar ve o kültür bitkisinin ana zararlı yabancı otları hakkında bilgiler edinilmesi,
• Toplanan verilere göre uygun stratejilerin geliştirilmesi,
• Uygulamaya geçilmesi,
• Uygulamadan sonra başarıların veya tahmin edilemeyen sebeplerden dolayı gelen başarısızlıkların nedenleriyle birlikte kaydının tutulması,
• Bir üretim sezonundan sonra elde edilen tüm verilerin uzman yardımıyla değerlendirilerek gelecek sezon için uygun yabancı ot stratejisinin belirlenmesi gerekmektedir.

Ülkemizdeki organik tarıma yönelik olarak kullanılabilecek yabancı ot kontrol yöntemleri için, dünyada bu konuda yapılmış olan çalışmaların sonuçlarından faydalanmak bir çok konuda çözüm getirilebilir ancak benzer çalışmaların bizim ülkemizde de yapılması gerekmektedir. Yapılması gereken araştırmalar için kısa öneriler aşağıda özetlenmiştir;

• Kimyasal mücadeleye alternatif yabancı ot savaş yöntemleri üzerinde çalışmalara ağırlık verilmeli,
• Organik tarımda yabancı ot kontrol yöntemleriyle ilgili sistem araştırmalarının yapılmalı,
• Bölgelere göre kültür bitkilerinde ana zararlı durumunda olan yabancı otların EZE çalışmaları yapılmalı,
• Organik tarımda yabancı otlarla mücadelede örtü bitki kullanımı ve karışık ekim üzerinde çalışmalar yapılmalı,
• Organik sebze yetiştiriciliğinde kullanılabilecek yöntemlerden biri olan solarizasyonun etkili olduğu yabancı ot türleri ile ilgili çalışmalar yapılmalı,
• Yabancı otların topraktaki tohum rezervine göre popülasyon tahminini erken uyarı sistemi olarak kullanma çalışmaları için araştırmalar yapılmalı,
• Allelopati çalışmalarına ağırlık verilmelidir.

Bu konuyu yazdır

  Kara Dut - Morus alba L. ve Morus nigra L.
Yazar: spongeee - 06-02-2010, 03:44 PM - Forum: Bahçe Bitkileri - Yorum Yok

Latince adı: Morus alba L., Morus nigra L.
İngilizce adı: Mulberry tree.
Familyası: Moraceae.
Türkiye'de yetiştiği yerler: Bütün Anadolu.


Bitkisel özellikleri, kimyasal yapısı ve kullanımı: Meyveleri beyaz ve siyah renklidir. Şurubu, meyveleri, ve yaprakları kullanılır.

Beyaz dutun meyveleri tatlı olup yenir ve C vitamini ihtiva eder. Daha çok yaprakları ipek böcekçiliğinde kullanılır. Karadut meyvelerinde şeker, organik asitler (satrik, malik vs.), müsilaj, tanen, boya maddesi (siyanin), pektin ve C vitamini bulunmaktadır.

Dut meyvesi, dut pekmezi, dut hoşafı ve reçeli kalp zayıflığının tedavisinde, mide-bağırsak hastalığının tedavisinde son derece faydalıdır. Guatr hastalığına iyi gelir. Siyah dut kan yapar, böbreklerin yağını besler, boğaz şişkinliğine, çiçek ve kızamık hastalıklarına şifalı gelir, mideyi ve bağırsakları güçlendirir, idrarı söktürücü etki yapar. Siyah dut suyu ile yapılan gargara ağız içi iltihaplarına, diş eti iltihaplarına, diş eti şişmesine, bademcik iltihaplarına ve boğaz ağrılarına iyi gelir. Soğuk algınlından kaynaklanan boğaz ağrısına karşı siyah dut usaresi ile gargara yapılmalıdır. Yapraklarının sapları incir ile kaynatılıp içilirse müzmin sırt ağrılarına çok fayda verir. Vücuttaki şişlikleri indirmek için dut kurusu lapası şiş bölge üzerine konur. Dut yaprakları ve kabukları su ile kaynatılıp gargara yapılırsa diş ağrılarına iyi gelir. Aynı amaç için, ekşi dut yaprakları kaynatılıp gargara yapılır. Ağız içi yaralarının (aft) iyileşmesi için ekşi dut çiğnenir. Ekşi dut usaresi şeker hastalığına iyi gelmektedir. Beyaz dut mide ve bağırsakların düzenli çalışmasını sağlar. Beyaz dut yaprakları kaynatılıp içilirse idrar söktürür, vücutta biriken suyu boşaltır. Aç karnına yenen beyaz dut, bağırsak solucanlarını düşürür.

Karadutun meyvelerinden yapılan şurup, boğaz ve diş etleri iltihaplarına karşı gargara halinde, özellikle küçük çocuklarda kullanılır. Dutun yaprakları kaynatılıp balla tatlandırılarak içilirse idrar söktürür. Dutun kabuğu ile yaprağı kaynatılıp gargara yapılırsa, diş ağrısını keser. Dutun kökünden misvak yapılıp dişler fırçalanır. Beyaz dut meyvesi karaciğeri kuvvetlendirir, mide ve bağırsakları çalıştırır, idrar söktürür. Beyaz dutun yaprağı kaynatılıp içilirse ateşi düşürür, böbrek yağını eritir. Beyaz ve siyah dut meyvesi vücudu kuvvetlendirir, iştah açar, kan yapar, şişmanlatır. Siyah dut meyvesi kabızlık yapar. Kara dut meyvesi ve şurubu ağız ve boğaz iltihaplarına çok iyi gelir. Şeker hastalığına karşı karadut yaprağı kaynatılıp içilmeye devam edilmelidir. Bağırsak kurtlarını dökmek için siyah ve beyaz dut kökleri ve gövde kabukları kaynatılıp sabahları aç karnına içilmelidir. Beyaz dutun 50 g kuru yaprağı 1 lt suda kaynatılır ve günde 3 bardak içilir. Ağız ve boğaz ağrılarına, bebeklerdeki pamukçuklarda; kara dut şurubu 5 katı bir su ile seyreltilerek günde 4-5 kere gargara yapılır. Bağırsak kurtlarını düşürmek ve müsilaj etkisinden yararlanmak için 60 g kuru kara dut kökü ve gövde kabukları 1 lt suda kaynatılır ve bu sudan günde 4 kez birer bardak içilir. Bu tedaviye bir hafta süreyle devam edilmelidir. Aynı çayla ağrıyan dişler yıkanırsa ağrıyı dindirir.

100 g yenebilir kısmının biyokimyasal özellikleri:

Beyazdutun bileşimi:

Şıra 73.49 g, SÇKM (%) 23, pH 6.17, asitlik (%) 0.206, Karbonhidratlar 24 g, organik asitler 2.5 g, Vit.C. 80 mg, Vit. A 0.06 mg, Vit B1 0.06 mg, Vit B2 0.06 mg, Vit. B6 0.06 mg, PP 0.7 mg, monosakkarit 8.1 g, toplam azot 0.21 g, protein 1.3 g, Na (mg) 2.1, K (mg) 257, Ca (mg) 35.7, Mg (mg) 15.1, Fe (mg) 1.57, Cu (mg) 0.06, P (mg) 47.7, S (mg) 8.8, Cl (mg) 3.7, Zn 0.2 mg.

Karadutun bileşimi:

Şıra (%) 71.41, SÇKM (%) 16.1, pH 3.65, asitlik (%) 2.225, invert şeker (%) 10.56, sakkaroz (%) 0.40, Vit.C 15 mg.



Prof. Dr. Turan KARADENİZ

Bu konuyu yazdır

  Organik Tarımda Verim ve Maliyetler
Yazar: organik memo - 06-02-2010, 03:41 PM - Forum: Organik Tarım - Yorum Yok

Organik Tarımda Verim ve Maliyetler

Türkiye’de organik tarım, gelişmekte olan ülkelerin çoğunda olduğu gibi, yurtdışından gelen talep üzerine gelişmiş ülke pazarlarına daha fazla ürün ihraç edebilme ve yeni pazarlara girme adına yapılmaya başlanmıştır.

Türkiye’nin doğal yapısı, tarımda kimyasal kullanımının gelişmiş ülkelere göre daha düşük olması, uygun iklim koşulları gibi faktörler organik tarımın dış pazara yönelik üretim açısından gelişmesine katkıda bulunmuştur. Ancak, aynı gelişmeleri iç pazar açısından söylemek mümkün değildir.

Diğer taraftan yeni bir üretim sisteminin üreticiler tarafından benimsenmesi ve uygulanmasında bu üretim sisteminin verim düzeyi, üretim maliyeti, net kar gibi ekonomik değerlendirmeler etkili olmaktadır.

Organik tarım sisteminin ekonomik yönünü ele alan çalışmalar daha çok organik/entegre/konvansiyonel yetiştiriciliğin mukayesesini konu almaktadır.

Bu çalışmada, organik tarımın ekonomik yönünü inceleyen literatür bilgileri ve Enstitüde yapılan çalışma sonuçları ele alınmıştır.

ORGANİK TARIMDA VERİM

Verim, birim maliyetler üzerinde en büyük etkiye sahiptir. Hedef düşük maliyet ile yüksek verim dolayısıyla yüksek kar elde edebilmektir. Bu nedenle organik tarımda ürün verimlerinde meydana gelebilecek değişmeler önem taşımaktadır. Bu konuda özellikle ABD ve AB gibi gelişmiş ülkelerde bir çok araştırma çalışması yürütülmüş ve yürütülmektedir. Ancak, ekonomik yönden yapılan araştırmalar daha çok tek yıllık bitkilerde ve tek bir üretim dönemini kapsayan çalışmalar şeklindedir.

Türkiye’de 1984 yılından bu yana organik ürün yetiştiriciliği yapılmakla birlikte, organik tarım sisteminin ekonomik değerlendirmesine yardımcı olacak araştırmalar oldukça yetersizdir.

Tek yıllık bitkilerde verimlilik üzerine yapılmış tek yıllık çalışmalardan elde edilen genel sonuç, ekolojik tarım tekniğinin uygulandığı ürünlerde verim düzeyinin, konvansiyonel üretim tekniğinin uygulandığı ürünlerin verim düzeyinden %7 ile %43 arasında daha düşük olduğudur.

Bir yıldan daha fazla üretim dönemini inceleyen bir çalışma ise, ekolojik tarım tekniğinin uygulandığı tek yıllık bitkilerde verim düşüşünün ekolojik tarıma başlanan ilk yıllarda fazla olduğu, sonraki yıllarda ise verimin yükselmeye başladığını ortaya koymuştur

1992 yılında ABD yapılan bir çalışmada konvansiyonel (geleneksel), entegre ve ekolojik olmak üzere 3 domates üretim (açıkta) şekli karşılaştırılmıştır. En fazla verim entegre (5 524 kg/da) mücadelenin uygulandığı parselden alınmış, bunu konvansiyonel (5 486 kg/da) ve ekolojik (3 025 kg/da) parseller izlemiştir.

Ekolojik parselden elde edilen pazarlanabilir domates verimi konvansiyonelin %55’i civarında olmuştur. Ancak ekolojik parselden elde edilen ürünün %50'si birinci kalite olduğu halde diğer iki uygulamadan elde edilen domateslerin ancak üçte biri birinci kalitede olduğu belirlenmiştir (Brumfield, 1993). Organik patates yetiştiriciliği ile ilgili bir diğer çalışmada üç ayrı parselde yürütülen araştırma çalışmasında organik patates yetiştiriciliğinde verim, parsellere göre konvansiyonelden %18-32 ve 59 oranında düşük çıkmıştır.

Yine ABD'de (Washington) 1994-1999 yılları arasında yürütülen bir başka çalışmada, elma yetiştiriciliğinde ekolojik, entegre ve konvansiyonel üretim teknikleri karşılaştırılmıştır. Bazı yıllarda, organik yetiştiriciliğin yapıldığı (1997 ve 1998 yılları) parsellerden daha yüksek verim alınırken, bazı yıllarda konvansiyonel parsellerden daha yüksek verim alınmıştır. Ancak toplamda her üç sistemden de elde edilen verimler arasında istatistiksel olarak önemli farklılık görülmemiştir(Şekil 1).

Şekil 1:Konvansiyonel, entegre ve ekolojik tarım sistemlerinin verim açısından
karşılaştırılması

[Resim: 333iqyw.jpg]

İspanya’da yapılan bir çalışmada konvansiyonel ve organik portakal ile mandarin yetiştiriciliği karşılaştırılmıştır.

Organik tarım teknikleri kullanılarak yapılan portakal ve mandarin yetiştiriciliğinde verim konvansiyonele göre sırasıyla %9-10 oranında düşmüştür. Bu verim düşüklüğe karşılık organik ürün fiyatları konvansiyonelden %28-33 oranında daha yüksek olarak işlem görmüştür. Bu durumda işletme net geliri organik ürünler lehine yüksek olmuştur

Türkiye'de yapılan bir araştırmada ekolojik ve konvansiyonel (geleneksel) yöntemlerle üretilen çekirdeksiz kuru üzümün verimi ve üretim maliyeti karşılaştırılmıştır

Salihli yöresinde ekolojik olarak üretilen kuru üzümün ortalama verimi ile konvansiyonel yöntem ile üretilen çekirdeksiz kuru üzümün ortalama verimi arasında istatistiksel bir fark bulunmamıştır.

Kemalpaşa yöresinde ise ekolojik olarak üretilen kuru üzümün veriminin konvansiyonel olarak üretilen çekirdeksiz kuru üzümün veriminden %35 oranında daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

Verim düşüklüğünün oranı:
Üründen Ürüne,
Daha önce kullanılan yoğun sentetik girdilerin etkisiyle toprağın biyolojik dengesinin bozulma durumuna (özellikle gelişmiş ülkelerde),
Üreticinin organik tarım konusundaki teknik bilgi düzeyi gibi birçok faktöre bağlı olarak değişmektedir.
Çok yıllık bitkilerle yapılan çalışmalardan elde edilen verimde bariz bir değişikliğin olmadığı söylenebilecektir.

ORGANİK TARIMDA MALİYET

Yine mevcut literatürlerden edinilen bilgilere göre ekolojik tarım ile konvansiyonel tarımda üretim maliyetleri arasında kesin ifadeler kullanılabilecek bir farklılık sözkonusu değildir. İzmir ilinde yapılan çalışmada ekolojik tarımda kullanılan girdiler için yapılan harcamanın konvansiyonel tarıma göre %12 civarında daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu farkı yaratan en büyük etken ise çiftlik gübresinden kaynaklanmaktadır. Yine zararlı mücadelesinde kullanılan biyolojik kontrol ajanları şu anda ülkemizde az bulunması ve yüksek fiyatlarla satılması gibi nedenlerle mücadele masraflarını arttırmaktadır.

ABD'de yapılan ve yukarıda bahsedilen elma ile ilgili çalışmada ise denemenin iki ayrı yılında (1995 ve 1997) ekolojik ürün üretim maliyeti diğer iki sistemden daha yüksek çıktığı halde, 1999 yılında organik tarım maliyeti bariz şekilde diğer iki sistemin maliyetinden düşük çıkmıştır. Ayrıca daha az miktarda girdi kullanılması nedeniyle ekolojik tarımda üretim masraflarının geleneksel tarıma göre daha düşük düzeyde olduğunu ortaya koyan çalışmalarda vardır.

Diğer taraftan İspanya’da yapılan bir çalışmada organik ve konvansiyonel Portakal Maliyeti karşılaştırılmıştır. Organik yetiştiricilikte mücadele ve su giderlerinde azalma olmakla birlikte özellikle işçilik giderlerinde önemli oranda artış sözkonusudur.

Organik tarımda konvansiyonel yetiştiricilikte sözkonusu (en azından şu anda, bundan sonra kayıtlı ve sertifikalı üretim zorunlu hale gelebilecektir) olmayan kontrol ve sertifikasyon ayrı bir gider kalemi oluşturmakta buda ek bir maliyet anlamına gelmektedir.

Tablo 4: Organik ve konvansiyonel portakal üretim maliyeti (Pst/ha)

Girdi/İşçilik Organik Konvansiyonel
Gübre 165 000 74 876
Mücadele 12 883 135 440
Su 151 600 160 000
İşçilik 433 412 172 790
Toplam 770 895 551 076

Organik tarımın ekonomik açıdan değerlendirilmesinde en önemli göstergelerden birisi de net gelirdir. Gelişmiş ülkelerde genel olarak verimin biraz düşük ve maliyetin yüksek olmasına karşılık net gelir daha yüksek olmaktadır. Burada etkili olan faktör organik ürünlerin satış fiyatının piyasa fiyatına belirli oranda prim eklenerek oluşması nedeniyle konvansiyonelden daha yüksek olmasıdır. Türkiye’de ise ne etkili bir destekleme nede yeterli prim ödemesi sözkonusu olmamakla birlikte bazı organik ürünlerin satış fiyatı konvansiyonele göre %10-20 oranında daha yüksektir.

SONUÇ

Başta taze meyve ve sebze olmak üzere uluslararası ticaret daha çok satın alıcı yada tüketiciye dayalı olarak gelişmektedir. Tüketicilerden gelen talebi karşılamaya çalışan süpermarketler kaliteli, sağlıklı ve yeterli miktarda ürünü istenilen zamanda ve yerde temin etmeye çalışmaktadır. Türkiye Avrupa’nın bahçesi (şimdilerde İspanya için söyleniyor) olabilecek potansiyele sahip olup bu durum organik tarım için de geçerlidir.

Ancak organik tarımda iyi bir üretim yönetimine ihtiyaç duyulmaktadır. Pazar araştırmalarına dayalı kısa, orta ve uzun dönemli planlama yapılması şarttır. Makro düzeyde, destekleme politikaları oluşturulmalı ve ihracat teşvik edilmelidir. Bu düzenlemelere esas oluşturabilecek, üreticinin bilinçlenmesi ve aktif bir tüketici talebi oluşturulabilmesi için “Doğru ve Kolay Ulaşılabilir” bilgi ağı oluşturulması gerekliliği vardır.

Maliyetin düşürülüp verimin artırılabilmesi için gerekli olan alternatif girdilere ilişkin araştırma çalışmaları son derece yetersizdir. Sentetik girdilerin yerini alabilecek doğal ve Türkiye kökenli hammaddeye dayalı girdiler konusu öncelikle ele alınmalıdır.

Bir ürünün “ekolojik tarım sistemi ” ile yetiştirilmiş olması gerekli ancak pazarda satılabilmesi için yeterli değildir. Bu nedenle “kalite” ve “güven” konusu mutlaka sağlanmalıdır.

Verim ve üretim maliyeti işletmecinin teknik bilgi seviyesi, üretim yapılan ekolojinin durumu, girdilerin temin edilme kolaylığı gibi birçok faktörün etkisi altındadır.

Konvansiyonel tarım sisteminden gerçek anlamda kar sağlayacak ölçüde bilinçli üretim yapan bir üreticinin organik tarımda başarılı olmaması için hiç bir sebep yoktur.

Bu konuyu yazdır

  Yeni Teknik Arıcılık - Güner Kayral
Yazar: Mr.Muhendis - 06-02-2010, 03:39 PM - Forum: Tarımsal Yayınlar - Yorum Yok

Arıcılık Kitabı - Arıcılık Teknikleri Kitabı

[Resim: 50nmkz.jpg]

Yazar : Güner Kayral
Basım yılı : 2006
Fiyat : 20 YTL

İçerik:

  • Dünya Tarihinde Arı ve Bal
  • Arıcılığa Başlamak
  • Arı Ailesini Tanıyalım
  • Arı Kovanları ve Çeşitleri
  • Arı Peteği
  • Arılarda İlkbahar Muayeneleri
  • Arı Ailelerinin Çoğaltılması, Oğullar
  • Arı Merası ve Arılıklar
  • Dünyadaki Bal Üretim, Tüketim, İthalat ve İhracatına Bakış
  • Bal Hasadı
  • Arı Sütü ve Üretim Metodları
  • Arıcılıkta Yeni Bir Gelir Polen
  • Genç Ana Arı Yetiştirme
  • Arıların Yaşamında Görülen Anormallikler, Hastalıklar ve Zararlıları
  • Arı Avcılığı

Bu konuyu yazdır

  Zeytinde şimdi de havadan ilaç yasağı
Yazar: spongeee - 06-02-2010, 03:38 PM - Forum: Tarım Haberleri - Yorum Yok

MADENCİLİK Kanunu’nda değişiklik yapılarak, zeytin arazilerinin maden faaliyetlerine açılmak istenmesinin şokunu üzerinden atamayan üreticiler, şimdi de Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın uçakla ilaçlama yasağı girişimiyle karşılaştı.

Koruma Kontrol Genel Müdürlüğü Zirai Mücadelede Daire Başkanı Mehmet Ali Şahin görüşü almak için Burhaniye’de toplantı düzenledi. Şahin, uçakla ilaçlamanın hububat ve çeltikte 2006’da kaldırıldığını ve uygulama kapsamına zeytinin de alınması gerektiğini, çevre ve sağlık için zararlı olduğunu söyledi.

Körfez Zeytin Hastalık ve Zararlıları ile Mücadele Birliği Başkanı ve Kaymakam Ali Uslanmaz, Körfez’de zeytin sineği zararlısına karşı ilaçlama yapılmadığı zaman 125 milyon liralık zararın söz konusunu olduğunu söyledi.

Hassasiyet anlaşılmaz

Burhaniye’nin CHP’li Belediye Başkanı Fikret Akova, “Bir taraftan ekolojiyi koruyalım diyoruz. Diğer taraftan da zeytinliklerde siyanürle maden aranmak isteniyor. Madem bu ilaçlama kaldırılacak, bunun için en az iki yıl geçiş süreci olmalı. Gönlümüz havadan ilaçlamadan yana” dedi.

Burhaniye Zeytin Üreticileri Derneği Başkanı Yahya Ağacık da, bürokrasinin Ankara’dan bölge üreticisine elbise diktiğini belirterek, ”Bireysel ilaçlamada daha fazla ilaç kullanılacak ve doğa daha fazla zarar görecek. Körfezin özelliği sızma yağ üretmesidir. İlaçlama yapılmadığı zaman 25 asit yağ elde ederiz” dedi.

Toplantı sırasında söz alan çiftçiler uçakla ilaçlamanın devam ettirilmesini istedi.

Kaynak: Hürriyet

Bu konuyu yazdır

  Şeftali İç Kurdu Zararlısı İle Mücadele Zamanı Geldi
Yazar: spongeee - 06-02-2010, 03:34 PM - Forum: Tarım Haberleri - Yorum (1)

Samsun İl Tarım Müdürlüğü çiftçileri uyararak şeftali iç kurdu zararlısının ilaçlı mücadele zamanının geldiğini duyurdu.

Samsun'un İlkadım ilçesi Çorak köyü ve Çarşamba Köseli köyünde bulunan elektronik tahmin ve erken uyarı cihazlarından alınan veriler ve İl Tarım Müdürlüğü Bitki Koruma Şubesi teknik elemanlarınca yapılan tahmin ve erken uyarı çalışmaları sonucunda 31 Mayıs tarihinden itibaren şeftali iç kurdu zararlısının birinci dölü için ilaçlı zamanının geldiği bildirildi.

Çiftçilerin zaman geçirmeden söz konusu zararlıya karşı şeftali bahçelerini ilaçlamaları istenirken, kullanılan ilacın etki süresine bağlı olarak ilk ilaçlamadan 15-20 gün sonra ikinci bir ilaçlama daha yapılması gerektiği açıklandı. Ayrıca, ilaçlı mücadele hakkında daha fazla bilgi almak ve ürün kayıplarını engellemek için üreticilerin il ve ilçe tarım müdürlüklerine müracaat ederek reçete edilecek ilaçlarla hastalık ve zararlılarla mücadele etmelerinin kendilerinin ve ülke ekonomisinin yararına olacağı ifade edildi.

Kaynak: medya73

Bu konuyu yazdır

  Gaziantep'te mercimek üretimi arttı
Yazar: spongeee - 06-02-2010, 03:30 PM - Forum: Tarım Haberleri - Yorum Yok

GAZİANTEP İl Tarım Müdürü İbrahim Yılmaz, "mercimek ekili araziler yüzde yüz artarak 90 bin dekara ulaştı, bu yıl havaların iyi gitmesiyle 10- 1 12 bin ton arasında mercimek rekoltesi bekleniriyor" dedi.

Yılmaz, çok önemli bir besin olan mercimeğin, geçen yıla oranla, hem ülkede, hem de 5. f Gaziantep'teki ekim alaanlarında yüzde yüzlük artış göstererek 90 bin dekarlık alana ulaştığını söyledi.Geçmiş yıllarda havaların sıcak ve mevsimlerin de kurak geçmesinden dolayı yeteri oranda mercimek ekiminin yapılamadığına dikkati çeken Yılmaz, "Bu yıl mercimek ekili arazilerde yüzde yüzlük artış sağlanarak 90 bin dekara ulaştık. Havaların iyi gitmesiyle 10-12 bin ton arasında mercimek rekoltesi bekleniyor" diye konuştu.

Ciddi artış oldu

Bu yıl havaların ve yağışların uzun yıllar ortalamasını bulması ve yağışların mevsimlere dağılışının da düzenli olması, üretim artışında önemli li bir faktör olduğunu ifade eden İbrahim Yılmaz, 1 şunları anlattı: "Mercimek kaliteli ve bol proteinli, sevilerek tüketilen bir gıda maddesidir. Öte yandan bilhassa kuru tarım yapılan arazilerde buğday ve arpadan sonra ekilerek iyi bir üçüncü ürün olarak hem çiftçimize hem de ülke ekonomisine katkı sağlamakta. Ayrıca, mercimek samanı hayvanlar tarafından iştahla tüketilen ve içerisinde bol protein bulunan kaba bir yem çeşidi olarak çiftçimize ek bir katkı sağlayacaktır."


Kaynak:Hürriyet

Bu konuyu yazdır

  İhraç Edilen Domates Geri Döndü
Yazar: spongeee - 06-02-2010, 03:27 PM - Forum: Tarım Haberleri - Yorum Yok

Tuta Absoluta (Domates Güvesi)Zararlısı Nedeniyle Üretici Zor Durumda...

Antalya Yaş Sebze Meyva İhracatçı Birliği (AYMSIB) Başkanı Mustafa Satıcı,İhracat sezonunun sonuna gelinmesine ramen çok hızlı yayılan ''Tuta Absuluta''Zararlısı nedeniyle ihraç edilen Türk domatesinin Bulgaristan ,Rusya ve Ukranya'dan geri döndüğünü söyedi..Şu andaki sıkıntının ihracatı etkileyecek boyutta olmadığını kaydeden Satıcı ''İhracat sezonun sonuna gelindi .Üretici kurtarabildiğini kurtaracak .Artık gelecek sezona bakılacak. Birçok firmanın ürünü yakın takip altında.Riski sıfırlamak için şimdiden zararlı ile mücadele edilmeli''diye konuştu.

Kaynak:referans.com.tr

Bu konuyu yazdır