| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 1812 aktif kullanıcı var. » (0 Üye - 1808 Ziyaretçi) Bing, Facebook, Google, Yandex
|
|
|
| Tütün Fermantasyonu |
|
Yazar: Livadi - 04-26-2010, 05:36 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Tütün Fermantasyonu*
Tütünün endüstri ilk maddesi olarak üre*timdeki en son etabını teşkil eden işlemleri kapsayan bir terimdir. Ne olursa olsun tütün ancak, üretim yolunun bu son etabını geçirdikten sonra içilebilir bir hale, başka bir deyimle, endüstri ilk maddesi haline gelir. Kurutma işlemlerinde olduğu gibi fermantasyonda da, çeşitli tip ve içerikteki tütünlere uygulanan işlemler, yani çeşitli metotları bakımından az çok farklılıklar gösterirler. Bir fermantasyonda kızışma (ısı çıkışı), kuru madde ve kimyasal-fiziksel değişmeler ne kadar belirli olursa o fermantasyon o kadar "şiddet,, li meydana gelmiş olur.
Her bir cins tütün, kendisinde aranan nitelikleri kazanabilmesi kendine özgü bir metoda tâbi tutulur. Bu itibarla çeşitli tip ve mahiyetteki tütünlere uygulanan çeşitli fermantasyon metotları gelişmiştir.
Fermantasyon Metotları
Tütün üretenimin son safhasını teşkil eden ve fermantasyon genel terimi ile ifade edilen işlemlerin içerikleri, bu esnada olan olayların ve bu olayların sonucu olarak meydana gelen değişmelerin ölçüsüne göre çok değişiktir. Fermantasyonun şiddetli ekstremi puro dolguluklarına uygulanan “Sweat”, en hafif ekstremi de başlıca açık renkli virginia'lara, burley'ler ve maryland'lar gibi bazı sigaralıklara uygulanan "aging,, dir. Şark sigaralıklarına uygulanan fermantasyon ise, şiddet ve mahiyet bakımından bu iki ekstrem arasında yer alır. Şiddetli, ılımlı ve aging fermantasyon tipleri, mevsim şartlarının elverişli durumunda kendiliğinden başlayıp devam edenlerdir. Bu tipteki işlemlere "Tabiî fermantasyon,, ya da "Mevsimlik fermantasyon,, denir. Öte yandan kapalı hücrelerde sıcaklık ve nem şartlarının ayarlanması ile yapılan işlemlere "Suni ya da güdümlü fermantasyon,, denir. Bu iki kategoriye, aynı amaçla yapılan ve tütünlerin bir takım kimyasal maddelerle işlem görmesine dayanan "Kimyasal fermantasyon,,, bazen de "Hızlı fermantasyon,, denen üçüncü bir kategori katılmıştır. Bu yöntem de içerik itibariyle yine bir nevi suni fermantasyon sayılabilir.
Tabii fermantasyon metotları, en şiddetliden en hafife doğru üç tipte incelenir.
1-Şiddetli fermantasyon tipleri (Puroluk ve koyu renkli tütünler)
2-Ilımlı fermantasyon tipi (Şark sigaralıkları-Türk Tütünleri)
3-Aging (olgunlaşma) tipi fermantasyon (Açık renkli virginia'lar, burley’ler ve maryland'lar gibi başka sigaralıklar).
Şiddetli Fermantasyon Tipleri
Puro dolgulukları fermantasyonu: İki metot bulunmaktadır.
a) Puro dolguluklarına uygulanan bu işlem üç fazda yapılır:
1- Birinci fazda tütünler ya dökme halde ya da pa*ketler halinde yığılır. Başlangıçtaki tütün rutubeti % 23 – 27 dir. Dış sıcaklık 25 – 40 °C, hava nem oranı % 70–85 dir. Tütünün sıcaklığı 40 °C a kadar yükselebilir. Süresi 3–5 haftadır. Bu faza "Yığın terlemesi,, (Bulk sweat)denir.
2- Bu fazın adı "Tabiî terleme,, (Natural Sweat) dir. Burada tütünler sandıklar içine yerleştirilir. Başlangıç rutubeti % 16–22 dir. Dış şartlar normal mevsim şartlarıdır. Tütünün ısı derecesi 35 °C a kadar yükselebilir. Süresi 1–3 yıldır.
3- Bu sonuncu faza "İkinci terleme,, (Resweat) denir. Yine sandıklar içinde bulunan tütünün başlangıç rutubeti, mahsulün cins ve mahiyetine göre, % 15 – 50 arasında değişebilir. Dış sıcaklık 42–48 °C, hava nemi oranı % 60–70 dir. Tütünün eriştiği en yüksek ısı dere*cesi 45- 55 °C dır. Süresi 1,5–10 aydır. Bu tip fermantasyonda total kuru madde kaybı % 10 – 20 dir.
b) Bu işlem iki fazlıdır:
1-Yaklaşık olarak 100 kg lık yığınlar yapılır. Bu yığınların genişliği 0,7, uzunluğu 1,5 ve yüksekliği 1 m dir. Yaprakların uçları yığının içine doğru yöneltilmiştir. Yığınlar hasırla örtülür. Bir ay ka*dar süre ile nispeten ılımlı bir fermantasyon geçer. Tütünlerin ısı derecesi 35–40 °C a kadar çıkar. Bu esnada renk yeknesaklaşır, aroma gelişir. Sonunda yapraklar açılarak triyaj yapılır ve 25 – 50 yapraklı pastallar teşkil edilir.
2- Yapılan bu pastallarla daire biçiminde ve 50 cm yüksekliğinde küçük yığınlar yapılır. Tütünlere “betün” denen ve tütün kırıntılarından yapılan tütün suyu serpilir. Yığınların üzeri örtülerek homojen tav almasının ardından 50 kg. lık balyalar yapılarak 20–30 gün süren fermantasyon devresi geçirilir.
Dış sargılık puro yapraklarının fermantas*yonu: Kurutma askısından indirilen tütünlerin her dizisinin sicimini or*tadan toplayarak geçici pastal yapılır. 1.800 – 2.700 kg lık yığınlar teş*kil edilir. Dış hava şartlarının her zaman elverişli olmadığı yerlerde, sıcaklık 21–27 °C arasında tutulan klimatize hangar ya da salon*lar kullanılır. Bu işlemin uygulanacağı mahallin hava nemi oranı % 70 den aşağı olmamalıdır. Başlangıç rutubeti % 20 – 30 dur. Bu şart*larda tütünlerin sıcaklığı 7 -10 gün içinde 40 °C a yükselir. Bundan sonra yığınlar sık sık alabora edilir. Bu fazın sonunda, ferman*tasyon genel prensipleri bölümünde belirttiğimiz esaslara göre bir triyaj yapılır ve her kategoriden otuzar yapraklık pastallar teşkil edilir. Bu pastallar rafya (lif) ya da kâğıtla bağlanır. Bundan sonra sandıklar içinde ya da yığın halinde olmak üzere sıcak bir salona konur. Burada 3–4 hafta bekletilir. Bu sürenin sonunda 70 – 80 kg lık denkler yapı*lır. Denklenmiş tütünün başlangıç rutubeti % 18–20 arasındadır. Bu halde bir süre daha olgunlaşma devam eder. Bu işlemdeki total kuru madde kaybı % 6–10 kadardır. Bu metodun uygulandığı başlıca ame*rikan tütünleri, Connecticut Valley Shade, Georgia Shade ve Florida Shade Sortlarıdır.
Gölgede yetiştirilen dış sargılıkların fermantasyo*nu için geliştirilmiş olan bir metodun, yığın fermantasyonu ile elde edilenden daha iyi sonuçlar verdiği bilinmektedir. Burada renk çok daha homojen olduğu gibi, içim de çok daha olumludur. Bu bir nevi güdümlü fermantasyon tipidir. Tütünler, gevşekçe kar*tonlar içine istif edilir. Kartonlar klimatize bir salonda 5 hafta kadar bırakılır. Salonun ısı derecesi 40–46 °C, nem oranı % 65–80 arasında tutulduğu gibi bir hava sirkülâsyonu yapılmaktadır.
Ilımlı Fermantasyon Tipi
Şark sigaralıklarının fermantasyonu: Yurdu*muz tütünlerinin temsil ettiği "Şark Sigaralık tütünleri,, ya da "Aromatik tütünler,, denen gruba uygulanan fermantasyon işlemi, mahi*yeti ve şiddeti bakımından iki ekstrem teşkil eden "Şiddetli Ferman*tasyon,, ile "Aging,, arasında yer alır. Bu itibarla, ısı çıkışı, kuru madde kaybı ve kimyasal değişmelerin ölçü ve mahiyetleri de bu iki ekstrem*de görülenlerin ortasında bulunur. Bu metotla fermente ettirilen tütünler, işlemi çoğu yerde denkler halinde, bazı yerlerde de küçük yığınlar halinde geçirirler. Başlangıç rutubeti % 16–25 arasındadır. Fermantasyon ilkbaharda, dış sıcaklık 20 °C üstüne çıkınca başlar. Çevrenin hava nemi oranı genellikle %75 dir (Bu oranın üstünde küflenme tehlikesi baş gösterir). Tütünün kendi sıcaklığı 35 °C a çıkabilir. Denkler içindeki sıcaklık, dışarıdaki sıcaklığın 2–3 °C kadar üstüne çıkar. Fermantasyonun şiddeti, dış sıcaklığa olduğu kadar tütünün rutubetine de bağlı olduğundan, işlemin gidişi, çıkan ısının ve su buharının denk içinde korunması ölçüsüne göre ayar edilir. Fermantasyon gerektiği kadar şiddetli gitmiyorsa, yapraklar fazla ısı ve su buharı kaçmaması için sıkı tutulur; tersine işlem lüzumundan fazla şiddet gösteriyorsa, yap*raklar gevşek tutularak bir miktar ısı ve su buharının kaçması sağ*lanır. Bu ayarlamanın sağlanmasında, denk iplerinin sıkılıp gevşetil*mesi, ya da denk pozisyonlarının (kılıcına, istifine) düzenlemesi gibi manevralardan faydalanılır. Keza, denklerin tek sıra ya da ikişer ve üçerli sıralar halinde konmaları da bu ayarlama manevralarındandır. Ülkemiz koşullarında Nisan – Mayıs aylarında başlayan fermantasyon yaz ortasında (Ağustos ayı gibi) sona erer. Bundan sonra iki yıl kadar hafif bir olgunlaşma devam eder. İşlemden beklenen olumlu sonucun alındığı, tecrübeli tütün eksperlerin renk ve aroma yoklamaları ile belli olur. Şark tütünlerinin bu fer*mantasyonunda ortaya çıkan total kuru madde kaybı % 2,5–5,0 kadar*dır. Bu da gösterir ki, bu işlemde şekerlerin oksidasyonla kayıpları pek belli belirsizdir. Proteinlerde bir azalma görülürse de, nikotin seviye*sinde belirli bir değişme kaydedilmez.
Aging
Bu işlem, tipik bir fermantasyondan ziyade yavaş bir olgunlaş*madır. Başlıca, açık renkli virginia'lara, maryland'ler ve burley'ler gibi sigaralıklara, koyu renkli virginia’ların bazılarına ve kentucyk’lere uygulanır. Aging’in esası tütünleri belli ve homojen bir rutubetle fıçılara bastırmak ve orada mevsim sıcaklıklarında (3-30 °C) 2-3 yıl bekletilmesi işlemidir.
Fermantasyon Arızaları
Bu arızalar özellikle tabiî fermantasyon işlemlerinde görülür. Başlıcaları şunlardır:
1-Küflenme: Tipik fermantasyon işlemlerinde küflenmeye sebep olan mantar soyları, Mucor mucedo, Rhizepus nigricuns, Penicilium glaucum, As-pergillus glaucus, Botrytis cinerea, Alternaria tenuis, Cladosporium herbarum, Fusarium roseum olarak tesbit edilmiştir. Aging işleminde görülen başlıca küf yapıcı mantar Aspergillus nidulans’dır. Tipik fermantasyonlarda tütünün başlangıç rutubeti çok yüksek ise bunları çevreleyen hava su buharı ile doymuş olacağından küf*ler gelişir. Genellikle çevreleyen havanın nem oranı %85 ve daha yukarı olduğu zaman, gerek fermantasyon esnasında gerekse bu işlemin devamındaki fazda küflenme tehlikesi vardır. Bu küflerin çoğu 15–40 °C arasında gelişirler. Fermantasyon metodu hangisi olursa olsun, tütünler az çok uzun bir süre bu sınırlar içinde bulunacaktır. Güdümlü fer*mantasyonda hızla 40 °C m üstüne çıkmak mümkün olduğu için bu*rada küflenme arızalarından kaçınmak kolaydır.
2-Yanma "c o u p de f e u„: Fermantasyona arz edilmiş olan yığınların bazı noktalarında aşırı derecede rutubet bulunursa, buralarda sıcaklık anormal bir hızla yükselir. Bu arıza, yığının dış çeperinde göze çarpan bir çöküntü ile belli olur. Bu noktalardaki yapraklar siyahlaşır ve elastikiyetlerini kay*bederler. Bu arızadan ileri gelen zararı sınırlamak için yığın alabora edilir.
3-Yoğunlaşma: Yığınların ortasındaki sıcaklığın yükselmesi önemli miktarda su buharlaşmasına yol açar. Salonun sıcaklığı düşükse, bu buhar kıs*men yoğunlaşarak yığınların dış çeperlerindeki yaprakları ıslatır. Bu olay, böyle aşırı derecede ısınan yaprakların değerini çok düşürür. Bu arızayı önlemek için, ya salonun havası klimatize edilir, ya da, su buharının içerden dışarıya doğru kanalize olmasına ve bu suretle belli noktalarda yoğunlaşmasına meydan vermemek üzere, yığınlar düzgün istiflenir.
|
|
|
| Tütünde Aging-Redrying |
|
Yazar: Livadi - 04-26-2010, 05:25 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Tütünde Aging-Redrying
Aging, bir fermantasyondan öte tütünün olgunlaşması işlemidir. Esası, tütünleri belli ve homojen bir rutubetle fıçılara bastırmak ve orada normal mevsim ısı derece*lerinde (3 – 30 °C) 2–3 yıl bekletilmesidir. Belirli ve homojen rutubetin veril*mesi, “Redrying” denen işlem ile yapılır.
Olgunlaştırılacak tütün çeşidine göre fıçılara basılan miktar ve rutubet farklıdır. Bu tütünler önceden bir triyaja (ayırıma) tâbi tutulurlar.
Açık renkli Virginia’lar: Bunlar üç kategoriye göre ayırıma tâbi tutulurlar:
a) "Lugs,, 1ar, bitkinin aşağıdan itibaren dörtte birini teşkil eden yapraklardır.
b) "Cutters,, lar, lugs'ları takip eden dörtte biri teşkil ederler.
c) "Leaf,,1er, bitkinin ortasından itibaren, üst elleri teşkil ederler.
Triyajdan sonra, 15–20 yapraklık pastallar teşkil edilir. Bu tip tütünlere, fıçılara basılmadan önce % 10 -12 rutubet verilir. Bu fıçı*ların çapları genellikle 1.20 m, yükseklikleri 1.35 m olup 400 – 500 kg tütün alırlar.
Burley'ler: Bu tütünler de ellere göre, kısmen sigaralık, kıs*men de çiğnemelik olarak 5–6 kategoriye ayrılırlar. 12–15 yapraklık pastal teşkil edilir. Fıçılara basılma rutubeti % 7–10 dur.
Maryland'ler: Yine ellere göre 3–4 kategoriye ayrılan tütünler 15 er yapraklık pastallar halinde işlenirler. Burada da başlan*gıç rutubeti % 7–10 dur. Fıçılar 300–400 kg’lıktır.
Kentucky’ler: Daha ziyade çiğnemelik tütün yapılan bu: üründen 8–10 yapraklık pastallar yapılır. Fıçıya basma rutubeti % 16–20 dir. Fıçılar 500–800 kg lıktır.
Redrying işlemi: Aging geçirmek üzere bu gibi şartlar al*tında fıçılara basılan çeşitli tip tütünlere, fıçıya koymadan önce uygu*lanan işleme "redrying,, denir. Bu işlemin amacı tütünlere belli ve homojen bir rutubet vermektir. Bu işlem, p r o c t o r denen bir makinede yapılır. Proctor cihazı normal olarak 5 bölümden kuruludur.
Tütünler, bu kompartımanların birinden ötekine geçen bir bant üzerinde iletilirler. İlk üç bölümden içinde kurutma, dördüncüsün*de soğutma, beşincisinde ise tavlama yapılır. Makinenin boyu 42–48 m kadardır. Çoğu makinede iki iletici bant bulunur. Kompartımanın geniş*liği 5.50, yüksekliği 2.75 m dir. Kurutma bölümlerinin sıcaklık dere*cesi sıra ile : 65-77-82 °C dır. Üçüncü bölümden çıkan tütün*lerin rutubeti % 5–6 ya kadar düşmüş olur. Dördüncü bölümde sıcaklık 30–35 °C a inmiş bulunur. Beşinci bölümde istenen tav verilir. İşlem 45–90 dakika sürer. İki adet iletici bandı bulunan bir proctor cihazında, saatte 2–4 ton tütün işlenir. Makinelerin devir, bant ve kapasitesine göre 45 dakika ile bir buçuk saat süreli olan bu işlem, her ne kadar sadece belli ve homojen bir tav verme gayesine yönetilmiş ise de, tütünlerin maruz kaldığı bu kurutma-soğutma-tavlama zincirinde, küçük çapta bazı olaylar da meydana gelmektedir. Hoş olmayan bazı koku yapıları giderildiği gibi, uçucu bazı maddeler de azalmaktadır. İçiminde acılık bulunan tütünlerden bazı uçucu maddelerin gitmesi, bu kötü niteliği gidermektedir ve bu suretle, içimde hafif bir tatlılaşma sağlanmaktadır. Proctor cihazının bölümlerini çevreleyen havada bir takım uçucu baz ve asitlerin bulunduğu tespit edilmiştir. Bunlardan nikotin, özellikle işlemin kurutma fazında buharlaşmakta; bulunan asitler ara*sında başı çeken asetik ve formik asitlerdir. Redrying işlemini bir nevi fermantasyon olarak dikkate alanların yanında, bu kadar kısa bir süre içinde, sebepleri sadece fiziko-mekanik içerikte olan küçük ölçüdeki değişmeleri fermantasyon olarak nitelemeyenlerde bulunmaktadır.
Günümüzde proctor cihazı sadece homojen tav veren bir düzenek değildir. Yapılan ilavelerle yaprak ayası ve damar birbirinden ayrılmaktadır. Bu ayrımdan sonra ayrı ayrı bantlarla tütünlere homojen tav verilerek yine kalite ve boyutlarına göre yaklaşık%8–11 tav ile 200 kg lık karton kutulara belli bir basınç altında (ezik ve basık olmadan) konularak kutulanmaktadır. Kapasiteleri de son derece gelişmiş bir durumda olan bu fabrikalarda damar ayırma ve redrying işlemi 45 ile 90 dakika arasında sonuçlanmaktadır.
Ülkemizde üretilen Virginia ve Burley tütünleri ile Doğu ve Güneydoğu Bölgelerimizde üretimi yapılan büyük boyutlu tütünlerin yaprak ve damarları ayrılarak redrying işlemi uygulanmaktadır. Tekel ve özel sektörün bu işlemleri yapan fabrikaları mevcut olup Tekel’in fabrikası Diyarbakır’da, özel sektör şirketlerinin fabrikaları ise İzmir’de bulunmaktadır.
Aging'te meydana gelen kimyasal değişmeler çok küçük ölçüdedir.
Aging'ten önce Aging'ten sonra
% %
Total sekerler 18.99 17.54
Et. Çöz. org. asidler 8.61 8.18
Total azot 1.90 1.77
Nikotin 2.74 2.44
Rutubet 8.77 10.22
PH 5.25 4.80
Aging esnasındaki kuru madde kaybı, tütünlerin flue- curing %1, air-curing'le kurutulmuş olmalarına ise % 2,5–4,5 arasında değişir.
*Tütün Kimya ve Teknolojisi, S.AKSU
|
|
|
| Tütün ve Gübreleme |
|
Yazar: Livadi - 04-26-2010, 05:24 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Tütün ve Gübreleme
Tütün bitkisi tarla devresinin kısalığına rağmen, topraktan kaldırdığı besleyici maddelerin miktarı bakımından gübrelemeye ihtiyaç gösteren bir bitkidir. Organik ve bilhassa suni gübrelerin gelişigüzel kullanılması sonucu aşırı gelişme, yaprakların kabalaşması, kurutmanın zorlaşması ve kalitenin düşmesinden korkulduğundan her tip toprağın hatta her tarlanın kendi özelliğine göre bir gübre tertibi- tercihan organik gübreler – tavsiye edilir. Bu koşullara uymak suretiyle üretim gücü orta kuvvette olan kumlu bir toprak da beher dekara % 9 P % 8 N ve % 9 K yı ihtiva eden gübreden 20 kilo suni gübreye veya 1000–1250 kilo organik gübre kullanılır. Yüksek kaliteli Türk tütünü yetiştirilen topraklara gübre çok itinalı olarak verilmelidir. Kalite tütünlerimiz, orta kuvvetteki tarlalara sık dikim yapmak suretiyle ve yazın kuraklığının da etkisi ile büyüme ve gelişmeyi sınırlayıcı şartlar altında yetiştirilir.
Bu itibarla gübre ihtiyacı bakımından tütünlerimizin iki kategoriye ayırmamız uygun olur.
a-Geniş mesafelerle dikilen iri veya orta yapraklı, nikotini yüksek ve kuvvetli (normal) büyüyen ve gelişen (Puro, Tömbeki, Virginya, Burley, Hasan keyf, Trabzon vb.) tütünler kuvvetli toprakları tercih ettikleri gibi bunların bolca gübrelenmesinde hiçbir sakınca yoktur.
b-Dar mesafelerle dikilen orta veya küçük yapraklı, nikotini az ve büyüme ve gelişmeyi sınırlayıcı koşullar altında büyüyen( Samsun, Bafra, Basmalar(İzmir, G.Hacıköy), Marmara Bölgesi tütünleri vb.) kalite tütünleri ise tam tersine orta kuvvetteki topraklarda hafif ve dikkatli bir gübrelemeye ihtiyaç gösterirler.
Yabancı menşeli tütünlerden Burley için araştımacı Ross 6-8-12 lik kompoze gübreden 224 kg./ha, Maryland için İncekara 280-392 kg/ha ve Virginia için de Atkinson ve Sims N,P,K lı gübreleri tekli denemişler verim ve kalite artışı sağlamışlardır. Bu uygulamalar için 220 kg/ha süperfosfat ile 100 kg/ha (NH4)2SO4 tekli olarak kullanılmıştır.
Tütün tarımında gübre çeşidi ve ne kadar kullanılacağının tespiti ve tavsiyesi önemli bir konudur. Bu işte toprağın, tütün çeşidinin ve iklimin özelliklerini göz önünde tutmak ve bilhassa kalite tütünlerimizde, niteliklerini ve kimyasal içeriklerini bozmamak koşulu ile verimin belirli bir sınıra kadar arttırılması için N(azot)-P(fosfor)-K(potasyum) gibi başlıca minerallerin en uygun birleşimleri verilir. Tekel Tütün Enstitülerinin, tütün bitkisinin topraktan kaldırdığı mineral maddeleri tespit etmek amacıyla yaptığı deneme sonuçları tabloda verilmiştir.
Gübrelenmemiş Topraktan Tütün Tiplerinin Aldığı Besin Maddeleri
Tütün Tipi Dikim Mesafesi cm. Tüm Elemanlarıyla Kuru Tütün Kg./da Bütün Elemanlarıyla Birlikte Kaldırılan Kg./da
N P K Ca
Tömbeki 80 X 100 269 6,65 0,56 3,85 7,50
Puro 60 X 90 220 4,07 0,48 2,72 5,77
Trabzon 20 X 50 360 7,87 0,95 4,20 12,50
Bafra 20 X 40 200 3,38 0,48 3,00 4,63
Çelikhan 20 X 40 209 4,72 0,66 3,17 6,39
Bursa 20 X 40 216 5,16 0,50 3,93 6,30
Samsun 20 X 40 195 3,38 0,43 2,50 4,94
İzmir 15 X 40 262 5,00 0,60 3,17 7,33
Basma 15 X 40 133 4,33 0,55 1,83 8,00
Tütünün besin ihtiyacı, toprağın tabii (ahır) veya suni(kimyevi) gübreler vasıtasıyla gübrelenmesi ile giderilir.
Tabii (Ahır) Gübre: Ahır gübreleri tarihin ilk çağlarından beri, bitkisel üretimi artırmak için kullanımı yapılır. Ahır gübreleri bir yandan bitkilerin gelişmesi için gerekli olan bazı maddeleri saklarken diğer yandan da toprağın yapısını tarım için en uygun hale getirir. Ahır gübrelerinin bitkilere sağladığı besin elementleri bakımından suni (ticari-kimyevi) gübreler gibi tek yönlü değildir. İçerisinde birçok besin elementleri bulundurmaktadır. Ahır hayvanlarının sıvı ve katı dışkılarıyla ile yataklarından oluşan artıklar, ahır gübresi olarak oluşur.
Hayvanlar yedikleri yemlerdeki besin maddelerinin ancak %45 ‘inden yararlanabilirler. Yemdeki bitki besin maddelerinin yarısından fazlası dışkı ile ahır gübresine geçer. Ahır gübreleri, besin maddelerinden dolayı bitkiler için zengin bir besin maddesi deposudur. Ahır gübresinin içindeki besin maddelerinin oluşumu:
Hayvanın cinsine ve yapısına, hayvana yedirilen yemin miktarı ve besin değerine, hayvanların yemden yaralanma durumuna, hayvanların gördüğü işe, kullanılan yatakların cinsine ve miktarına ve gübrenin saklanma tekniğine bağlıdır. Kalite tütünleri üst üste aynı tarlaya dikim yapıldığı gibi gübreleme hususunda da tarlada koyun yatırmak ve ya tercihen koyun gübresi ( yılaşırı dekara 1000 – 1250 kilo ) vermek suretiyle gübrelendiği halde birinci gruba giren tütünlere her imkândan faydalanılarak bol miktarda gübre kullanılır. Koyun veya keçi gübresi kullanmak toprak yapısı için ideal olmasına rağmen, tarlaya ulaşımı, işçiliği ve homojen dağılımındaki zorluklar tütüncü köylülerimiz tarafından çok fazla tercih edilmemektedir.
Hayvan Gübresi Besin Maddeleri Dağılımı Kg/100Kg.
Hayvan Cinsi Azot Fosfor Potasyum Kalsiyum
Sıgır 0,29 0,17 0,10 0,34
Beygir 0,44 0,35 0,35 0,15
Koyun 0,55 0,31 0,15 0,46
Tavuk 1,70 1,40 0,90 2,00
Suni (kimyevi) Gübreler: Bileşiminde azot, fosfor ve potasyum gibi bitki besin maddelerinden birini veya birkaçını bir arada bulunduran ve ticaret amacı ile pazarlanan gübrelere ticaret gübreleri denilmektedir. Halk arasında “ süni gübre “ veya “kimyevi gübre” diye adlandırılan gübrelerin değeri doğrudan doğruya bünyelerindeki besin maddesi miktarları ile ölçülmektedir.
Ticaret gübreleri içersindeki bitki besin maddelerinin çeşidine göre;
1. Azotlu gübreler
2. Fosforlu gübreler
3. Potasyumlu gübreler
4. Kompoze gübreler diye sınıflandırılır. Tütün tarımında en fazla kullanılan mineraller azot, fosfor ve potasyumdur. Bu üç mineralin içinde bulunduğu kompoze gübreler yaygın olarak kullanılmaktadır.
Kompoze Gübreler: Kompoze gübreler birden daha fazla bitki besin maddesini bir arada bulunduran gübrelerdir. Kompoze gübrenin içerisindeki bitki besin maddeleri sırası ile azot, fosfor ve potasyumdur. Bu besin maddeleri % olarak ifade edilmektedir. Örneğin 20–20–0 oluşumundan meydana gelen bir kompoze gübrenin 100 kilosunda 20 kilo saf azot, 20 kilo saf fosfor var, potasyum ise yok demektir. Yine 15–15–15 olarak bilinen ve tütüncü yörelerde en çok kullanılan kompoze gübrelerin 100 kg. içinde 15 kg. saf azot, 15 kg. saf fosfor ve 15 kg. da potasyum bulunur. Ege Bölgesinde arka arkaya tütün dikilen tarlaların dekarına dikimden önce Şubat veya Mart aylarında 7 ile 20 kg. arasında verilmektedir. Yine daha çok Ege Bölgesinde tütün hububat ile münavebe (nöbetleşe ekim) edilmektedir. Hububatla münavebe oranı %60-70’leri bulmaktadır. Hububata da daha çok Diamonyum fosfat, halk arasında DAP denilen 18–46 kompoze gübresi kullanılmakta olduğundan, tütüne atılacak gübre çeşidi ve miktarı tayininde bir yıl önce kullanılan gübre de dikkate alınmalıdır. Başka bir husus da, %45-50 'lere yaklaşan bir oranda icar tarlalara tütün dikimi işi, tütün üretim miktarının azalmasından dolayı %20-25'lere gerilemiştir. Tütün tarlasına atılacak gübre tayini ve miktarının belirlenmesinde de tarla icar realitesi ayrıca bir sıkıntı oluşturmaktadır.
Kompoze gübreler birkaç çeşit bitki besin maddesini birlikte bulundurdukları için çiftçileri çeşitli gübreleri ayrı ayrı alma taşıma depolama ve tarlaya verme sıkıntısından kurtarmış olur. Bu gübrenin kullanımı daha az emek ve zaman harcayarak çiftçiye ekonomi ve kolaylık sağlar.
Genellikle kompoze gübreler içinde tek besin maddesi bulunan diğer gübrelerden daha pahalıdır. Bunun sebebi birçok besin maddesinin bir araya getirilerek içindeki besin maddesi miktarının artırılmış olmasıdır.
|
|
|
| Tütünde Tarımsal Mücadele |
|
Yazar: Livadi - 04-26-2010, 05:22 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Tütünde Tarımsal Mücadele
“İnsanlar yalnız ektiğini ve yetiştirdiğini değil, haşerelerden arta kalanı elde ederler.” Bunun için güzel Ülkemin tarımsal üretiminde gereği kadar haşere ve hastalıklarla mücadeleye yer verilirse alınacak hem mahsulün miktarı artar, hem de kalitesi yükselir. Yalnız hastalık ve haşerelerle karşı uygulanan mücadelede, arzu edilen sonucu alabilmek bazı esaslara bağlıdır. Henüz bitki hastalık ve haşerelerinde karşı kombine bir tarımsal ilaç ve yöntem geliştirilemediğinden haşere ve hastalıkların çeşitlerine göre çeşitli ilaçların kullanmaları gerekmektedir. Bunun için tütün üreticilerimizin kullanacağı ilacın etkisini ve kullanılması hakkında yeteri kadar bir bilgiye sahip olması gereklidir.
Bütün tarımsal üretimlerde olduğu gibi tütün üretiminde de hastalık ve zararlılarına karşı kullanılan tarım ilaçlarının belirlenen koşullar dışında kullanılmaları halinde, bitki üzerinde bıraktığı kalıntılar (rezidü) insan ve çevre sağlığını tehdit etmektedir. Tarımsal ilaçların insan bünyesinde birikmesi ile çeşitli hastalıkların ortaya çıkması, tarımsal üretimde kimyasal ilaç kullanılmadan üretim yapma faaliyetlerini yaygınlaştırmaktadır. Tütün tarımında kimyasal ilaç kullanmadan kültürel önlemler uygulanarak yapılan tütün üretimi önem kazanmaktadır.
Tütün hastalık ve haşerelerine karşı yapılacak tarımsal mücadeleden iyi bir sonuç alınabilmesi için aşağıdaki noktalar dikkate alınmalıdır.
1-Hangi ilaç hangi hastalık ve haşereye karşı kullanılmalıdır. Herhangi bir hastalık ve zararlı görülmesi halinde tütüne ruhsatlı ilaçları kullanmak gerekmektedir. Tütün üreticileri arasında sıklıkla kullanılan bazı tarımsal ilaçların ticari isimleri, etkin maddeleri ve kullanım miktarları aşağıda verilmiştir. 2009 yılından itibaren tarımsal mücadelede kullanılan kimyasal ilaçların satışı reçeteye bağlanmıştır. Tütün şirketlerinde çalışan Tütün Teknoloji Mühendislerinin yazdıkları reçetelerle tarımsal mücadele ilaçları alınabilmektedir. Reçeteli satışla doğru ilacın, doğru zamanda ve dozunda kullanılması amaçlanmıştır.
Yaprak biti (Myzus percicae)
Ticari İsmi Etkin Madde Kullanım Miktarı 100 L Suya
1 Confidor SC 350 İmidacloprit 12 ml/da
2 Lannate 90 SP Methomyl 55 gr/da
3 Actara SC 240 Thiamethoxam 15 ml/da
4 Folimat SL 50 Omethoate 120 ml/da
5 Mospilan 20 SP Acetamiprit 10 gr/da
6 Hunter OD 300 İmidacloprit - Betacyfluthrin 15 ml/da
7 Mosetan 20 SP Acetamiprit 10 gr/da
Tütün thripsi (Thrips tabaci)
Ticari İsmi Etkin Madde Kullanım Miktarı
1 Confidor SC 350 İmidacloprit 14 ml/da
2 Hunter İmidacloprit - Betacyfluthrin 20 ml/da
3 Lannate 90 SP Methomyl 55 gr/da
4 Eforia Thiamethoxam 25 gr/da
5 Folimat SL 50 Omethoate 120 ml/da
Tütün küllemesi (Erysiphe cichoracearum)
Ticari İsmi Etkin Madde Kullanım Miktarı
1 Topas 100 EC Penconazole 35 ml/100 L.
2 Bayfidan 50 EW Triadimenol 75 ml/100 L.
3 Süperol Triadimenol 50 ml/100 L.
Tütün piresi (Epitrix hirtipennis)
Ticari İsmi Etkin Madde Kullanım Miktarı
1 Confidor SC 350 İmidacloprit 12 ml/100 L.
2 Lannate 90 SP Methomyl 50-75 gr/100 L.
3 Thiodan 35 SP(*) Endosülfan %32,9 Koruyucu toprak ilaçlaması
4 Pyrinex 25WP(*) Chlorpyrifos-Etly %25 Koruyucu toprak ilaçlaması
(*) : Tütün yaprağı ile temas etmemelidir. Kalıntı bırakır.
Tütünde bozkurt(Agrotis) Tütünde tel kurdu (Agriotes)
Ticari İsmi Etkin Madde Kullanım Miktarı
1 Dipterex SP 80 Trichlorphon%80 (250 gr/10 kg kepek karışımı ) dekara 6 kg yem veya koruyucu toprak ilaçlaması
2 Thiodan Endosülfan%32,9 (150 gr/10 kg kepek karışımı ) dekara 6 kg yem veya koruyucu toprak ilaçlaması
3 Pyrinex 25 WP Chlorpyrifos-Etly %25 (300 gr/10 kg kepek karışımı ) dekara 6 kg yem veya koruyucu toprak ilaçlaması
Tütünde yeşil kurt (Heliothis armigeral)
Ticari İsmi Etkin Madde Kullanım Miktarı
1 Lannate 20 Methomyl 200ml/da
Tütünde mavi küf (Mildiyö) (Peronospora tabacina)
Ticari İsmi Etkin Madde Kullanım Miktarı
1 Bion mx 44 WG Mefonoxam-Acıhenzolar 20 gr/100 L. Eksper raporu gerekir
2 Antracol WP 80 Manep 100 gr/100 L. Eksper raporu gerekir
3 Dithane M-22 80 WF Manep 90 gr/100 L. Eksper raporu gerekir
4 Dithane M-22 45 WF Mancozop 90 gr/100 L. Eksper raporu gerekir
Tütün fidelerinde çökerten(Fusarium,Pythium,Rhizoctonia,Alternaria,Sclerotinia)
Ticari İsmi Etkin Madde Kullanım Miktarı
1 Monceren Conbi 70 WS Pencycuron captan 75 gr/da
2 Cupravit %50 Metalik Bakır 400 gr/da
3 Hektaş- Göztaşı %98 Bakır Sülfat 400 gr/100 L.
4 Hektaş Bakır %50 Metalik Bakır 400 gr/100 L.
Yaprak koltuk filizi( Amerikan tipi Virginia ve Burley)
Ticari İsmi Etkin Madde Kullanım Miktarı
1 -- Pendimethaline 500g/l 250 ml/da her bitkiye 20 ml ilaçlı su
a)Bitki hastalıklarını mantar ve bakteri denen amiller meydana getirirler. Bunlara karşı mantar imha edici ilaçlar ( fungisitler) kullanılmalıdır.
b)Haşereler ve bunların en önemlileri gruplarından emerek ve kemirerek zarar yapan haşereler karşı da bunları öldürücü ilaçlar (insektisitler veya akarisitler ) kullanılmalıdır.
c)Yabancı otları öldürmek içinde yabancı ot ilaçları (Herbisitler ) kullanılmalıdır.
2-İlaç atma zamanını iyi olarak tespit etmek lazımdır. Fakat bu oldukça zor bir iştir. Bunun için en doğrusu mahallin Teknik Ziraat veya Zirai mücadele teşkilatının tavsiyelerine uyulmalıdır.
3-Fazladan zarar gelmez iddiasıyla ilaçlamada tavsiye edilen dozun üzerine hiçbir zaman çıkmamalıdır. Sırt tulumbalarında 0 (sıfır) numara meme kullanılmalıdır. Sırt tulumbası ile tütün sıraları arasında bir gidişte 2 sağ, 2 sol toplam 4 sıra ilaçlanmalıdır.
4-Daima ilaçlama esnasında dikkatli olmalı, bir şey yiyip içmemelidir. İlaçlamadan sonra elleri ve yüzü bol su ve sabunla yıkamalıdır. Boş ambalaj kaplarını yakarak veya uzaklaştırıp uzaklaştırarak derince gömerek yok etmelidir. Bu boş ambalajlar asla hiç bir maksatla bir daha kullanılmamalıdır.
5-İlacın tesiri kaybetmesi için şart koşulan bekleme müddetine mutlak riayet etmeli ve hasada da ancak son ilaçlamadan itibaren bekleme müddeti dolduktan sonra başlamalıdır. Tarla döneminde tütün ilaçlaması yapılacaksa, ilaçlama kırımdan sonra yapılmalıdır, diğer kırıma kadar geçen sürede ilacın etkisinin yani rezidüel etkinin kaybolması beklenmelidir.
6-İlaçların kullanılması esnasında, ambalaj üzerindeki veya içindeki kullanma talimatları ile alınacak tedbirler dikkatlice okunmalı ve bunlara riayet etmelidir.
7-İlaç karışımını hazırlarken bu hususta gerek ilacın kullanma talimatında, gerekse broşürde verilen açıklamalara dikkat etmelidir. Genel olarak toz veya mayi ilaçların tespit edilen miktarlarının daima önce az bir su içerisinde karıştırılmalı ve karıştırmaya devam ederek normal doz elde edilene kadar su ilave etmelidir. Büyük püskürtme cihazlarında ise önce az bir su ile karıştırılan preparat, yarı dolu olan aletin içine yavaşça akıtılır. Bu ameliye esnasında cihazın karıştırma tertibatında durmadan çalıştırılır. Bilahare istenilen doz elde edilene kadar depoya su ilave edilir.
8-Mecbur olunmadıkça hazırlanan karışımı fazla bekletmemeli, yarım saatten fazla bekleyen karışımlarda ise önce iyice karıştırıp sonra ilaçlama yapılmalıdır.
Rezidü, başta sigara tüketicisinin sağlığını tehdit etmekle beraber, ihraç edilen tütünlerimizin iadesine neden olmaktadır. Türk tütününün dünya piyasalarındaki hak etmiş olduğu itibarına gölge düşürmekte ve pazar kaybına neden olmaktadır. Kurutma döneminde kurutma mahalline ve doğrudan tütün yaprağına sarartma amacıyla ve tütünlerin denklenme veya kutulama dönemlerinde de tav suyuna kükürt ve benzer ilaçlar kullanılmamalıdır. Kurutma döneminde kükürt verilen tütünler de fermantasyon döneminde ve sonrasında kararmaktadır, yani bozulmaktadır. Tabii şartlarda anormal bir müdahale olmadan yaz kurusu olarak kuruyan tütünler pazarda aranılan ve istenilen ürünlerdir.
|
|
|
| Tarımsal Yayım ve Haberleşme Çalışma Soruları |
|
Yazar: Zooteknist - 04-26-2010, 05:21 PM - Forum: Sınav Soruları
- Yorum Yok
|
 |
1) Tarımsal Yayım kavramının tarihsel gelişimini ve değişimini anlatınız.
2) Türkiye'de yayım çalışmalarını yürüten kamu ve özel kuruluşları maddeler halinde yazarak sınıflandırınız.
3) Türkiye'de Tarımsal Yayımın belli başlı problemlerini maddeler halinde yazınız.
4) Bölümünüzle ilgili bir konuda, belirli bir alanda yaşayan çiftçilere yönelik sizden bir yayım çalışması yapmanız isteniyor. Seçeceğiniz konu ile ilgili temel amaç ve genel amacınızı birer cümle ile yazınız. 1., 2. ve 5. yıldaki hedeflerinizi yazınız. Buna bağlı iş amaçlarınızı gösteren iş planınızı (hangi tarihlerde, nerede, hangi faaliyetlerin yapılacağını, yayım çalışmasının kapsamını, bu faaliyetlerin kimler tarafından kimlere yönelik olarak yapılacağını, hangi yayım metotlarının kullanılacaığını ve beklenen sonuçlarını açıklayın) hazırlayınız.
5) Tarımsal yayımın ilkeleri nelerdir ? Anlatınız.
6) Okuldaki eğitim ile tarımsal yayımı karşılaştırınız.
7) Büyüme ve kalkınma kavramlarını anlatarak, tarımsal yayım ile ilişkisini yazınız.
8) Kişisel, grup ve kitle metodlarını birbirleriyle avantaj ve dezavantajlarını karşılaştırınız.
9) Haberleşme sürecinin şeklini çizerek haberleşme sürecinin aşamaları ve ögeleri hakkında bilgi veriniz.
10) Yenilik - karar sürecini şeklini çizerek açıklayınız. Bu yenilik - karar modeli gerçeği yansıtmada üstünlük ve eksikliklerini tartışınız.
11) Seçeceğiniz tarımsal bir yeniliğin benimsetilmesinde, kolaylık ve zorluklarını, yeniliklerin benimseme sürecindeki beş genel maddeye göre tartışınız.
|
|
|
| Sözleşmeli Tütün Tarımı |
|
Yazar: Livadi - 04-26-2010, 02:28 PM - Forum: Tarla Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Sözleşmeli Tütün Tarımı
Sözleşmeli üretim modeli: Sözleşmeli tarım, sözleşmeli çiftçilik, sözleşmeli yetiştiricilik gibi değişik şekillerde isimlendirilmekte ve tarımsal üretim yapan çiftçiler ile bunların ürünlerini satın alacak özel veya tüzel kişiler arasında sözleşmeye dayanarak yapılan üretim şeklini ifade etmektedir. Tarım sektöründe son yıllarda hızlı bir gelişme gösteren bu model hem bir üretim modeli olması hem de bir pazarlama modeli olması yönüyle kırsal kalkınmada etkili olmaya başlamıştır.
Sözleşmeli tarım, firmalar ile üreticiler arasında üretimden önce yapılan, çiftçinin belirli bir ekiliş alanı ve üretimi gerçekleştirme sorumluluğu yüklenmesine karşın, firmaların da elde edilecek ürünü belirli şartlarda almayı garanti ettiği anlaşmaya dayalı üretim ve pazarlama modelidir. Modelin; pazarlamadaki risk ve belirsizliklerin azaltılması, küçük çiftçiler için dengeli ve sürekli gelir kaynağı temin etme, ürünün standartlara uygun ve kaliteli olarak yetiştirilmesi, sanayiye yeter miktarda ve kalitede hammadde temini, teknoloji transferi, üreticilerle etkili bir üretim kurma ve yakın diyalog içinde olma gibi birçok yararı bulunmaktadır.
Üretimi talebe göre plânlamak, ürün kalitesini iyileştirmek, kendi mülkiyetine almamak kaydıyla pazara geçerli norm ve standartlara uygun ürün sevk etmek veürünlerin ulusal ve uluslararası ölçekte pazarlama gücünü artırıcı tedbirler almak üzere tarım üreticilerinin, ürün veya ürün grubu bazında bir araya gelerek, tüzel kişiliği haiz tarımsal üretici birlikleri kurmalarını sağlamak amacıyla (5200 sayılı Kanun, m.l) çıkarılan Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu "Tarım üreticilerinin, ürün veya ürün grubu bazında ve gönüllülük esasına dayalı olarak kurdukları, tüzel kişiliği haiz tarımsal üretici bir*likleri" (5200 sayılı Kanun, m.2/c) olarak birliği tanım*lamış ve görevleri arasında "sözleşmeli üretim kapsamında, üyeleri adına örnek tip sözleşmeler düzenlemek ve bununla ilgili faaliyetleri koordine etmeyi" (5200 sayılı Kanun, m.5/c) saymıştır.
Ülkemizde sözleşmeli tarım: Ülkemiz köylüsü, sözleşmeli çiftçiliğe benzer bir sistemle 19. yüzyılda tanışmıştır. 1860'lı yılların sonlarında ihracata yönelik tarımsal üretimin yoğunlaştığı Batı Anadolu'da İngiliz tüccarlar ile köylüler arasında sözleşmeli üreticilik benzeri uygulamalara rastlanmaktadır. Türkiye'de ilk şeker fabrikası pancar üreticileri ile yaptığı sözleşmeler kapsamında sözleşmeli şeker pancarı tarımı yapılmıştır. Bu uygulamayı 1965 yılından bu yana Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğünde (TİGEM) uygulanan sözleşmeli tohum yetiştiriciliği, 1970'li yıllarda sanayi tipi domates, 1996 yılında ise Türkiye Kalkınma Vakfı (TKV) tarafından GAP bölgesinde sözleşmeli mısır üretimi takip etmiştir. Günümüzde sözleşmeli üretim, kesme çiçek yetiştiriciliğinde, sanayi tipi patates üretimi, biralık arpa ve makarnalık buğday, meyve, sebze, et tavukçuluğu, hindi üretimi ve Amerikan tipi tütünlerle beraber Ülkemizde üretilen bütün tütün çeşitleri de bu kapsama girerek bir çok alanda yapılmaktadır. Diğer yandan yetiştiriciliği sözleşmeli olarak yapılan tarımsal ürün sayısı da artmaktadır. Sözleşmeli üretim modelinin yaygınlaşmasında öncülüğü uluslararası büyük şirketler üstlenmiş durumdadır.
Amerikan tipi Virginia ve Burley tütünlerinin üretimi alanında üç adet şirket etkinlik göstermekte ve bu şirklerin tümü sözleşmeli üretim modelini uygulamaktadır. Marmara Bölgesinde sözleşme yapmadan Amerikan tipi tütün üretimi olanağı bulunmadığı gibi, bu üretim etkinliği sonucu sağlanan gelir, aynı arazide üretilebilen ek alternatif bitkisel ürünlerden sağlanabilecek gelirin 2–5 kat üzerindedir. Tütün üretim etkinliği sırasında ekiciler tarafından karar verilmesi gereken birçok konu*da, bu yetki sözleşme ile şirkete devredilmiştir. Ekici üretimle ilgili tüm işlemleri şirket elemanı tarafından verilen talimatlara uygun olarak yapmayı taahhüt etmektedir.
Kamuoyunda kısaca 'Tütün Yasası' olarak bilinen 4733 sayılı Kanunun, 9 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe girmesinden sonra tütünde destekleme alımları kaldırılmış, bu yıl ilk kez ülkemizde sözleşmeli tütün üretimine geçilmiştir. Ancak, sözleşmeli üretim, dünyanın her yanında tütün üretimini arttırmak için yapılırken ülkemizde tütün üretimini kısıtlamak amacı için yapılmaktadır. Bu nedenle de bazı üreticilerden ve çeşitli kesimlerden tepki ile karşılanmaktadır.
Sözleşmeli tarım modelinin avantajları:
•Firmanın üreticilere sağladığı alım ve fiyat garantisi ile üreticilerin pazarlama problemini ortadan kaldırması,
•Üreticinin satışa kadar her üretim aşamasında sözleşme yaptığı firmadan teknik destek ve eğitim almasının sağlanması,
•Nitelikli girdilerin, doğru zamanda ve doğru teknoloji ile kullanılarak maliyetlerin düşürülmesi sonucu verim ve ürün kalitesini arttırması ve ürün standartlarında iyileştirme sağlanması,
• Firma üzerindeki finans yükünü hafifletmesi,
•Tarıma dayalı sanayi kuruluşlarının düzenli ve kaliteli hammadde temin etmesini sağlaması ve teknoloji transferi ile çiftçi ve sanayici arasında mal, nakit ve tek*nik bilgi akışının temini,
•Banka, üretimi yaptıran firma, girdi satıcısı ve üre*tici arasında sinerji oluşturması,
•Küçük çiftçiler için dengeli ve sürekli gelir kaynağı temin etmesi,
•Küçük çiftçilere alternatif istihdam imkânı sağlaması
•Atıl işgücü, arazi, bina ve çeşitli donanımların değerlendirilmesi,
•Üreticilerle etkili bir iletişim kurma ve yakın diyalog içinde olunması,
•Üretim ve tarıma dayalı sanayi arasında oluşturd*ğu bütünleşme ile üretim kaybını en aza indirmesi, gibi nedenlerle tercih edilmektedir.
Sözleşmeli tarım modelinin dezavantajları:
Ulusal ve uluslararası firmaların, üreticileri kendilerine bağlamak için kredi, fiyat ve pazar garantisi sağlaması çiftçiler açısından tek yanlı bağımlılığa neden olabilmektedir. Dolayısıyla bu tek yanlı bağımlılık tarımdan sağlanan pozitif değerlerin büyük ölçüde sanayiciye geçmesine neden olmaktadır. Türkiye'de ve dünyada bu dezavantajların azaltılması için öncelikle sözleşmeli üretimde ilişkilerin ikili ve karşılıklı bağımlılığa dönüştürülmesi gerekmektedir.
Sözleşmeli üretim modeline ilişkin olarak ortaya çıkan sorunlara bakıldığında şu durumlarla karşılaşmak mümkündür. Ülkemizde tarım işletmelerinin yapısı dikkate alındığında, sözleşmelerin tek taraflı olmasından dolayı çiftçinin itiraz hakkı bulunmamaktadır. Çiftçiler sözleşmeyi okumadan imzalayabilmektedir. Ürün birim fiyatlarının enflasyon artışının altında kalması durumunda tarımsal üretici geliri düşmektedir. Çiftçilerin örgütsüz olmaları nedeniyle, sanayici karşısında zayıf kalmaları gibi aksayan yönleri de mevcuttur. Sanayici ile üreticiler arasında yapılan sözleşmeler, üreticiler açısından oldukça ağır yükümlülükler içerebilmektedir.
Sözleşmeli tarım, sözleşmede öngörülen standart ve kalitede üretimin gerçekleşememesi, belirlenen fiyatın düşük olması ya da ürün bedellerinin zamanında öden*meyerek üreticilerin finansman yönünden güçsüz kal*maları gibi sorunları da bünyesinde taşımaktadır. Belir*tilen nedenler sözleşmelerin gelecek yıllarda yenilenme*sini zorlaştırmakta, sanayinin nitelikli hammadde temi*nini çıkmaza sokmaktadır. Diğer yandan çok sayıda ör*gütsüz küçük çiftçinin ekonomik bakımdan güçlü olan alıcılarla karşı karşıya kalmaları, uyumlu bir işbirliğini önleyerek, sözleşmelerin tek taraflı yapılmasını artır*maktadır. Sistem, bu yönüyle gıda firmalarının yönlendirmelerine bağlı kalabilmektedir. Sistemin bu olumsuzlukları, gelişmiş ülkelerde çiftçilerin pazarlama kooperatifleri altında birleşmeleri ve gıda firmalarının tarım işletmeleri ile ürünün yetiştirilme periyodunda sürekli diyalog ve görüşmeleri ile çözümlenmektedir. Sözleşmelerde tarım işletmelerinin örgütsüz olarak bireysel bir şekilde gıda firmaları ile sözleşme yapmaları, özellikle ürün fiyatının belirlenmesi, ürün bedellerinin ödenmesi gibi konularda dezavantajlı olmalarına neden olmaktadır.
Sözleşmeli üretime karşı olan kesimler genel olarak şu dezavantajları ileri sürmektedirler. Sözleşmeli üretimle;
•Yabancı büyük tarım ve gıda şirketleri yabancı bir ülkede işletme sahibi olmadıkları için sömürü suçlamalarından kurtuluyorlar.
•Yabancı büyük tarım şirketleri yerli iş gücünü ça*lıştıran patron görünümünde olmadıklarından, sendika*larla karşı karşıya gelmiyorlar.
•Yabancı büyük tarım şirketleri, küçük ölçekli üre*tim modeli ve tarımsal toprak mülkiyetindeki parçalan*mışlığı atladıklarından, bu sorunlar o ülkenin ve üretici*sinin sorunu olarak kalmaktadır.
•Sanayici çiftçi ile belirli nitelikteki ürün için sözleş*me yapmakta ve ekim öncesi belirlenen fiyat üzerinden hasat zamanı ürünü satın almaktadır.
•Kuraklık nedeniyle oluşacak düşük verim ya da verimsizliğin riski tamamen çiftçiye ait olmaktadır.
•Sözleşme ile bağlanan köylü, malı ve işgücünü bir*likte kiraya çıkaran yapısı ile bir tür "taşeronlaşmış işçi" kılığına bürünmektedir.
Sözleşmeli tütün tarım modeline ilişkin öneriler:
1- Sözleşmeli tütün üretiminden vazgeçilerek borsa sistemine geçilmesi: 4733 sayılı tütün kanunu ile getirilen sözleşmeli tütün üretimi sisteminde sağlıklı bir örgütü olmayan üretici iyi ve sağlıklı bir örgütü olan özel sektör firmalarının insafına bırakılmıştır. Bu sistemde, tütün rekoltesinin yıl itibarıyla yüksek veya düşük olması ve dış alıcıların talep ettiği miktarın az veya çok olması gibi faktörlere göre fiyat oluşmaktadır. Örneğin; 2005 yılında özel şirketler 2,00 TL/ Kg.’ a tütün satın almışlardır. 2007 Yılında ise alıcı firmalar sözleşme yapmak istediği miktarların % 70’ ini karşılayacak Üretim Sözleşmesi yapabilmiştir. Yılın çok sıcak ve kurak geçmesi nedeniyle, rekoltenin % 30–35 daha az gerçekleşmiş olması sebebiyle Özel Sektör siparişlerini karşılamak telaşına düşmüş ve alımlar başlamadan Ekim ayının sonlarında piyasadan karaborsa olarak 7–8 TL/kg fiyatla ve peşin bedelle yaprak tütün alımına başlamıştır. Bu durumda 8. yılını geride bırakan sözleşmeli sistemden ne alıcı tarafı ne de satıcı tarafı memnun görülmektedir.
Bu nedenle 4733 sayılı tütün kanununda fazla üretilen tütünler için borsa sisteminin çalıştırılması öngörülmüş ancak bu güne kadar fiili olarak uygulanamamıştır. Sözleşmeli sistemden bir an önce vazgeçilerek A.B.D’ de yıllardan beri uygulanan borsa sistemine geçilmesi ve uygulanması halinde Türk tütüncülüğünün önü açılacaktır.
Buna göre; tütün alıcılarının bir yıl önce Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumuna başvurarak alacakları tütün miktarlarını taahhüt etmesi ve üreticilere kota miktarlarının Kurum tarafından dağıtılması sağlanmalıdır. Yeni ihdas edilecek Tütün Ofisleri tarafından üretici birlikleriyle birlikte maliyet, kar ve dünya tütün piyasası gibi faktörlere göre taban alım fiyatı oluşturularak tütün borsa merkezlerinde tütün alım-satımı yapılması gerçekleştirilmelidir. Hem alıcının hem de üreticilerin korunduğu bir sistem ideal bir sistemdir.
2- Kaliteli, ihraç kabiliyeti yüksek üretim için standardizasyon ve ıslah çalışmalarının yapılması: Tütün üretiminde büyük bir oranda, her türlü kontrolden uzak, saf çeşidi bulunmayan, babadan oğula geçen nitelik özellikleri birbirine karışmış olan tohumluklar kullanılmaktadır. Bu durum verim ve kalite bakımından standart bir ürün elde edilmesine imkân vermemektedir. Bitkide olması gereken şeker, indirgen azot ve nikotin miktarlarında bariz sapmalar görülmekte, sonuç olarak tütünlerin ihraç yeteneği zayıflamaktadır.
3- Sürdürülebilir tütün tarımının devam ettirilmesi: Risk altında olan Marmara ve Karadeniz tütünlerine uygulanan yüksek nevi fiyatları üretimin artmasını sağlayamamıştır. Tütüncülüğü bırakan veya göç eden üretici, tekrar tütün üretimine dönmemektedir.
Sürdürülebilir tütün üretimi açısından, üretici sayısının artırılmasının zorlukları göz önünde bulundurularak, mevcut üretici sayısının korunması yoluna gidilmelidir. Emek yoğun bir üretim yapıldığından, üretim maliyetleri yükselmektedir. 13–14 ayı bulan tütüncülük devresi kısaltılarak üretim yapılan aynı yıl içerisinde mahsulün satışının yapılması sağlanmalıdır.
4- Üretimin Teşvik edilmesi için prim verilmesi:Ülkemizde tütün üretimi giderek düşen bir trend içerisinde olduğu aşikardır Tütün üreticisinin 2000’ li yıllardan itibaren emeğinin karşılığını alamaması tütün üretiminin bırakılmasına sebep olmuştur. Bölgede tütünde uygulanan fiyat politikası, tütün üreticisini tatmin etmemiş, geçimini sağlayamaz duruma getirmiştir. Sonuçta Marmara ve Karadeniz bölgelerinde tütün üretimi bitti denilebilecek noktaya gelmiştir. Asil ve sigara harmanlarını ıslah edici özelliklere sahip tütünlerimiz tarihe gömülmüştür. 2007 yılında istediği miktarların % 30 altında tütün üretim sözleşmesi yapmaları özel sektör alıcı firmalarını kara kara düşündürmektedir.
Tütün üreticisinin yeniden üretime yönlenmesi için üretiminden para kazanması ve geleceğe güvenle bakması gerekmektedir.
Avrupa Birliğindeki tütün üreten ülkelerde kalite ve türlerine göre değişmekle beraber tütünün kilogramına 2.1 Euro ile 4.1 Euro arasında prim verilmektedir. Ülkemizde de çitçiye arazi üzerinden verilen ve yanlış olduğu gerçek üreticiler tarafından bile dile getirilen doğrudan gelir desteği yerine, Avrupa Birliği ülkelerinde uygulandığı gibi üretim miktarına göre prim verilmesinin daha doğru olacağı bir gerçektir.
5- Üretici birliklerinin kurulması ve yaygınlaştırılması: Üretici birliklerinin kurularak hayatiyet kazandırılması ile fazla olan üretici tütünlerinin depolarda tutulması ile ürün arzını kontrol edebilmesi sağlanmalıdır.
6- Tütünün özel ürün statüsüne kavuşturulması: Dünya Ticaret Örgütünün kuruluş anlaşmasına ek anlaşmalardan biri olan tarım anlaşması çerçevesinde yapılan ileri tarım müzakereleri sonucunda, gelişme yolundaki ülkeler için uygun sayıda tarımsal ürünün; ürün güvenliği, geçim güvencesi ve kırsal kalkınma kriterleri temelinde ‘Özel Ürün’ olarak belirlenebileceği öngörülmüştür. Bu itibarla Tütünün İhracatta avantajlar sağlayan, hem ithalat baskısına hem de fiyat düşüşlerine karşı koruma imkânı sağlayan özel ürün statüsüne kavuşturulması sağlanmalıdır.
Türkiye’de üretilen sigara ve diğer tütün mamullerinin ihracatının desteklenmesi gibi bir amacı da olan tütün fonundan 2007 yılında 230 milyon dolar gelir elde edilmiştir. Bu fondan amacına uygun olarak Avrupa Birliğinde olduğu gibi üreticiye prim verilmesi, yukarıda anlatılan ürün standardı ve ıslah çalışmalarının yapılabilmesi için kaynak olarak kullanılması yerinde olacaktır. Ancak 2010 yılından itibaren Bakanlar Kurulu Kararı ile Tütün Fonu kaldırılmış olup, yaprak tütün üreticiliği ve piyasasını koruma ve ayakta tutma daha da zorlaşacaktır. Çok uzak olmayan bir gelecekte Türk tütünü ve tütüncülüğünden sadece bir anı olarak sözedilebilecektir. Yine 2007 yılı içerisine kadar uygulanan ve Ülkemizde üretilen tütünlerin katıldığı sigaralardan daha az vergi alınması uygulamasına acilen geri dönülmesi ile yerli tütün üreticilerinin yaşaması sağlanmalıdır.
Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunun yaygın taşra teşkilatı bulunmadığından, bahse konu sistemin sağlıklı olarak uygulanabilmesi için, taşra teşkilatı kurulmalıdır. Ülkemizin menfaatleri ve Türk tütüncülüğünün geleceği için “Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının “ etkin bir şekilde denetimi ve düzenlemesi şarttır.
Sonuç olarak tarım üretimin temel kaynağınıdır
Bütün gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi ülke*mizde de tarım ve tarıma dayalı sanayi ekonomik kalkınmanın anahtarıdır.
Sözleşmeli üretim modeli sanayi sektöründeki fason üretimin karşılığı olarak değerlendirilebilir. Bu model üreticiye sağladığı girdi ve pazarlama imkânları, tekno*loji transferi, atıl kapasite ve işgücünün değerlendirilmesi, sanayiye ihtiyacı olan hammaddeyi yeterli miktar vekalitede temin etmesi, risk ve belirsizliklerin azaltılması gibi konularda faydalı bir modeldir. Fakat bu konuda yapılan bazı araştırmalarda modelin çiftçi aleyhine tek taraflı bazı unsurlar içerebileceği ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla bu modelin birebir çiftçi ve firma arasında uygulanması yerine birlik, kooperatif ve benzeri çiftçi örgütleri ile ortak hareket edilmesi modelin etkinliğini artırabilecektir.
Sözleşmeli üretim modeli ile ilgili hukuki altyapı da tam olarak oluşturulmuş değildir. Bu nedenle bu altyapının öncelikle tamamlanması gerekmektedir. Uluslararası büyük şirketler karşısında zayıf kalan çiftçiyi koruyucu tedbirler alınmalıdır. Çiftçilerin örgütsel yapıları geliştirilerek sözleşmeli üretim için yapılacak olan sözleşmelere eşit ortamlarda imza atmalarına imkân verilmelidir. Bu çiftçi örgütlerinin, çiftçilere yapılacak sözleşmeler, taban fiyatlar, sigorta ve finansman konularında yardımcı olabilecek seviyelerde örgütlenebilmesinin yolu açılmalıdır.
|
|
|
| Çocukların Meyve Bahçeleri Projesi |
|
Yazar: Livadi - 04-26-2010, 01:39 PM - Forum: Tarım Haberleri
- Yorum Yok
|
 |
![[Resim: poster33x48cm.jpg]](http://www.yenilikleronline.com/wp-content/uploads/2009/06/poster33x48cm.jpg)
Cappy, Ankara Üniversitesi Kalkınma Çalışmaları Merkezi (akçam) ve Milli Eğitim Bakanlığı İş Birliğinde Geliştirilen 'Çocukların Meyve Bahçeleri' Projesi İzmir'de 10 İlköğretim Okulunda Uygulanmaya Başlandı
Cappy, Ankara Üniversitesi Kalkınma Çalışmaları Merkezi (AKÇAM) ve Milli Eğitim Bakanlığı iş birliğinde geliştirilen 'Çocukların Meyve Bahçeleri' projesi İzmir'de 10 ilköğretim okulunda uygulanmaya başlandı. Proje kapsamında Buca Cengiz Sani İlköğretim Okulunun bahçesi, öğrencilerin de katılımı ile meyve bahçesine dönüştürüldü.
Okulda düzenlenen törende İzmir İl Milli Eğitim Müdürü Ragıp Üye, 7 ilde 70 ilköğretim okulunda meyve bahçeleri kurulmasını sağlayacak projenin, çocuklara ağaç sevgisini aşılayacağını söyledi.
Çocukların doğayla iç içe büyümelerini, fidanların dikiminden, bakımına ve meyve alana dek tüm gelişim sürecine kadar tanıklık etmelerinin, kendi elleriyle diktikleri ağaçların meyvelerinden yemelerinin önemine işaret eden Üye, 'Her yıl Kıbrıs adası kadar toprağımız denize dökülüyor. Her bir ağaç, dikildiği toprakta vatan nöbeti tutuyor. O nedenle sizler diktiğiniz ağaçlara çok iyi bakmalısınız' dedi.
İzmir Vali Yardımcısı Sait Topoğlu da öğrencilerin proje sayesinde diktikleri fidanların büyüdüğünü görmenin, elleriyle meyvelerini yemenin mutluluğunu yaşayacaklarını dile getirdi.
İzmir'in projenin uygulandığı 7 şanslı kentlerden biri olduğunu belirten Topoğlu, 'Çocuklara ağaç sevgisini vermek eğitimin en önemli parçasıdır. Bu öğrencilerimiz de bu ağaçları dikmekle kalmayıp onları korumasını da öğrenecekler' diye konuştu.
Buca İlçe Milli Eğitim Müdürü Celal Yıldız ise miniklerin dikeceği ağaçlarla birlikte büyüyeceklerini, yıllar sonra buraya geldiklerinde arkadaşlarına, çocuklarına, yakınlarına meyve ağaçlarını gösterip, 'O meyve ağacını ben diktim' demenin mutluluğunu yaşayacaklarını ifade etti.
Konuşmalarının ardından önceden hazırlanan alanda Üye, Topoğlu, Yıldız, Coca Cola Kurumsal İletişim Uzmanı Gülter Köker ve Okul Müdürü Figen Altürk, öğrencilerle birlikte fidan dikti.
İzmir'de 10 ilköğretim okulunda toplam 3 bin 515 metrekarelik alanı meyve bahçesine dönüştüren proje kapsamında kayısı, mandalina, portakal, zeytin, vişne, ayva, erik, armut, elma, şeftali ve nar olmak üzere 551 adet fidan dikildi.
|
|
|
| Bitki Biyoteknolojisi Çalışma Soruları |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 04-26-2010, 01:33 PM - Forum: Sınav Soruları
- Yorum Yok
|
 |
1. Biyoteknoloji tanımını yaparak kullanım alanlarını yazınız.
2. Besi ortamına koyulan maddeleri ve fonksiyonlarını yazınız.
3. Klonla çoğaltma nedir ? Avantajlarını ve dezavantajlarını anlatınız.
4. Haploid bitki elde etme tekniklerinin avantajlarını ve dezavantajlarını yazınız.
5. Meristem kültürünü anlatarak avantajlarını ve dezavantajlarını yazınız.
6. Embriyo kültürünün kullanıldığı alanlar nelerdir ?
7) Transgenik bitki nedir ? Nasıl üretilir ? Tartışınız.
8) Hormonların tarımdaki yerini, önemini, avantaj ve dezavantajlarını tartışınız.
9) Protoplast kültürünün ve somatik hücre melezlemesinin amaçları nelerdir ? Anlatınız.
10) Terminatör teknoloji nedir ? Anlatınız.
11) Genetik materyal muhafazısının önemini ve yöntemlerini anlatınız.
12) Patentlemenin avantaj ve dezavantajlarını, önemini tartışınız.
|
|
|
|