| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 2448 aktif kullanıcı var. » (0 Üye - 2443 Ziyaretçi) Bing, Facebook, Google, Twitter, Yandex
|
|
|
| Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Nedir |
|
Yazar: Livadi - 06-09-2010, 12:10 AM - Forum: Peyzaj ve Süs Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Nedir?
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), belirli bir proje veya gelişmenin, çevre üzerindeki önemli etkilerinin belirlendiği bir süreçtir. Bu süreç, kendi başına bir karar verme süreci değildir; karar verme süreci ile birlikte gelişen ve onu destekleyen bir süreçtir. Yeni proje ve gelişmelerin çevreye olabilecek sürekli veya geçici potansiyel etkilerinin sosyal sonuçlarını ve alternatif çözümlerini de içine alacak şekilde analizi ve değerlendirilmesidir.
ÇED'in amacı; ekonomik ve sosyal gelişmeye engel olmaksızın, çevre değerlerini ekonomik politikalar karşısında korumak, planlanan bir faaliyetin yol açabileceği bütün olumsuz çevresel etkilerin önceden tespit edilip, gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamaktır.
ÇED’in temel görevi, projelerle ve gelişmelerle ilgili karar vericilerin daha bütünsel, yani karara etkiyecek birden fazla faktörü göz önüne alır bir şekilde daha sağlıklı karar vermelerini sağlamak için, onlara projelerden kaynaklanabilecek çevresel etkileri net bir şekilde göstermektir.
ÇED, projelerle ilgili bütün ilgili tarafların bir araya geldiği ve görüş, kaygı ve önerilerini ortaya koyabildikleri demokratik ve şeffaf bir süreçtir. İlgili taraflar bu süreç içerisinde ortaya koydukları teknik bilgi ve görüşlerle projenin en optimal şekilde gelişimine katkı sağlarlar.
İyi işleyen bir ÇED sürecinin şeffaf tabiatı sayesinde, halka/diğer ilgili taraflara danışarak ve olabildiğince gerçekleştirilmesi istenen projeye ilişkin ve geniş çapta bilgi toplayarak, projenin uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek olası problemler, henüz projenin tasarım aşamasında çözülebilir veya hafifletilebilir. Bu yolla (bazen öngörülen) problemlerin pek çoğu, fiili uygulama başlamadan çözülmeye çalışılır ve böylelikle maliyetli zaman kaybı önlenmiş olur.
Önerilen projeye getirilen çeşitli alternatiflerin ÇED çalışması kapsamında incelenmesi, çevresel faydaları arttırırken, proje sahibinin maliyetlerini azaltabilecek başka seçenekler de sunabilir. Halkın katılım süreci sayesinde, ilgili taraflar, proje sahibi ve kamu kurum kuruluşları arasında güven duygusu oluşturur ve katılımcı tabiatı sayesinde de ÇED süreci, o ülkenin genel demokratik sürecine katkıda bulunur.
Faydalarını kısaca özetlemek gerekirse:
- Tasarım aşamasında ortaya çıkabilecek olumsuz durumları önceden görerek “etkisiz hale getirmesi için gerekli tedbirleri ortaya koyması, olumsuz etkilerin minimize edilmesini sağlaması”
- Proje sahibi için maliyet-azaltıcı seçenekler sunması,
- Karar verme sürecine yönelik daha güvenilir, bütünsel ve işbirlikçi bir yaklaşım , demokrasiye katkı.
Sonuç olarak;
1969 yılında ABD’de yürürlüğe giren Ulusal Çevre Politikası Kanunu (National Environmental Policy Act) kapsamında dünya ile tanışan ve gerek ABD, gerek AB ülkeleri, gerekse diğer dünya ülkelerinde halen en etkin çevre yönetim aracı olarak yerini alan ve gün geçtikçe de bu yeri sağlamlaştıran ÇED, ülkemizde 7 Şubat 1993 tarihinden bu yana uygulanmaktadır.
Türkiye’de sağlam bir çevre yönetimi oluşturmanın esas temelini ÇED sürecinin yasal, kurumsal ve teknik altyapı açısından güçlendirilmesi teşkil etmektedir.
|
|
|
| İsrail'in Tohumdaki Karın Ağrısı |
|
Yazar: Livadi - 06-08-2010, 11:49 PM - Forum: Tarım Haberleri
- Yorum Yok
|
 |
İsrail'in Tohumdaki Karın ağrısı
Son zamanlarda İsrail ile Türkiye’nin sık sık karşı karşıya gelmesinin bir nedeni de Tarım ve Tohumdaki rekabet. Bazılarınız için bu ifade abartılı gibi gelebilir ama nüfusu 5-6 milyon olan bir ülke için yıllık 5 milyar dolarlık bir tohum satımı çok büyük bir para. Dünya tohum piyasası 30-40 milyar dolar çıvarında. Bunun 10 milyar dolarlık kısmının ticareti yapılıyor. Bu 10 milyarlık tohum ticaretinin nerde ise yarısı İsrail devletince yapılıyor. Geri kalan kısmı da nerede ise tamamı Yahudi olan Amerika, Hollanda, Fransa ve İtalya da ki firmalarca yapılıyor. Yani Yahudiler bu hususta tek tabanca gibi.
Olayın Maddi boyutundan başka asıl tüm insanlığı ilgilendirmesi gereken kısmı ahlaki boyut. Tohumları ıslah metodu ile F1 hibrit yeni tohumlar elde eden ve bunun uluslar arası tescilini alan Yahudi Firmaları, Hibrit tohumun verim fazlalığı vb gibi bir takım avantajlarının varlığını çiftçilere pompalaması ile yerli tohum kullanımı yok olmakta, besin ve gıdanın temelinde kendisine bağılı hale getirmekte.
Diğer bir husus, bu tohumları bir silah gibi ülkelere karşı istediği hastalıkları yayabilme gibi bir gücü elinde bulundurmakta.
Tüm bu işler yolunda giderken son beş senedir bu planlarını aksatacak kendilerine ciddi manada bir rakibin yaklaştığının farkındalar. Bu rakip TÜRKİYE…
Türkiye son hali ile Tohum ticaretinde dünyada 15. Sırada. Ancak beş yıl öncesinde Türkiye tohumda %95 oranında dışa yani Yahudi firmalara bağımlı idi. Buğun bu oran % 50’lere kadar düştü. Türkiye’nin tohum ticareti 500 milyon dolar çıvarında. Bugün Türkiye 80 milyon dolar dışarıdan Tohum alırken yaklaşık 70 milyon dolarlık bir tohum satışı var. Bu rakam son beş yıl için çok iyi bir rakam. Bugün Türkiye 81 Ülkeye Tohum satar hale gelmiştir.
Antalya, Mersin ve Adan da yerli ve yabancı ortakla tohumculuğa müthiş bir yatırım var. Antalya’daki gelişmeler baş döndürücü. Önümüzdeki yıllarda Türkiye bu sektörde patlama yapacak ve İsrail’e Dünyada tek rakip olacak bir ülke konumunda.
Türkiye bu husus da dünya piyasalarında İsrail’e göre sicili temiz bir ülke . Pazarlama konusunda hiç zorlanmadan İsrail’i yakalayacak ve geçecek bir ülke. Ayrıca Anadolu değil İsrail Avrupa kıtasındaki tüm ülkelerden bitki çeşitliliği ve gen merkezi olma avantajını da kullanacaktır..Çok değil bu söylediklerimi 5-10 yıl sonra göreceğiz.
İşte tüm bu olanları belki de içeride çoğumuz haberdar veya farkında değiliz ama Yahudiler çok iyi farkındalar ve sıkı bir takipteler.
Bunun için bugünden sonra İsrail dünya Yahudi lobilerini de kullanarak Türkiye’yi her alanda sıkıştırmaya çalışacak.
Şimdi burada hükümete düşen görev tohumculuk sektörünü desteklemek onların sıkıntılarını giderici tedbirleri almak. Unutulmamalı ki gıdayı kontrol eden insanlığı ve geleceği kontrol eder.
İsrail’in karın ağrısı, Dünya geleceğinin planlamasına başkalarını karıştırmak istemememsinden kaynaklanıyor.
Korkmaz MERT - Ziraat Müh.
|
|
|
| Diyabetik ve Fonksiyonel Gıda Nedir |
|
Yazar: Livadi - 06-08-2010, 11:45 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Diyabetik gıda nedir?
Gıda alımının vücudumuzun insulin ihtiyacını etkilemesi ve insulinin kan şekerini düşürme etkisi nedeniyle diyet diyabet tedavisinde en temel unsurdur.Bu amaçla hazırlanmış özel formülasyonlu gıda ürünleri diyabetik gıdalar olarak adlandırılır. Diyet ürünler muadil ürüne göre kalorisi azaltılmış üründür,
Ancak iyabetik gıda şeker yerine sakkarin, aspartam, asesulfam-K gibi enerji içermeyen tatlandırıcılar veya dekstroz, maltoz, mısır şurubu, fruktoz gibi enerji içeren tatlandırıcılar kullanılarak üretilen besinlerdir. Diyabetik ürünlerin özelliği içindeki şeker veya tatlandırıcıdan kaynaklanmaktadır. Birçok üründe olduğu gibi diyabetik ürünler karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve mineral içermektedir. Diyabetik ürünler özellikle şeker hastalarının tüketimi için üretilmişlerdir ve bir uzman kontrolünde hastaların günlük diyetlerine adapte edilerek kullanılmalıdır. Şeker oranı azaltılmış diyabetik ürünler, yüksek yağ ve kalori içerebileceklerinden zayıflama diyetleri için tercih edilmemelidir. Hayatın her döneminde yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığını uygulamanın, hareketli bir yaşam biçimi sürdürmenin, sağlıklı ve kaliteli bir yaşamın olmazsa olmazlarından biri olduğu asla unutulmamalıdır
Fonksiyonel gıda nedir?
“Fonksiyonel gıda” terimi besinlerin yanı sıra sağlığa bir fayda sağlayan gıdaları tanımlar.Diğer bir tanımla; vücudun temel besin ihtiyaçlarını karşılamanın ötesinde insan fizyolojisi ve metabolik fonksiyonları üzerinde ilave faydalar sağlayan, böylelikle hastalıklardan korunmada ve daha sağlıklı bir yaşama ulaşmada etkinlik gösteren gıdalar veya gıda bileşenleridir. Besleyici etkilerinin yanı sıra bir ya da daha fazla etkili bileşene bağlı olarak sağlığı koruyucu, düzeltici ve/veya hastalık riskini azaltıcı etkiye sahip olup, bu etkileri bilimsel ve klinik olarak ispatlanmış gıdalar fonksiyonel gıda olarak 5179 sayılı kanunumuzda yer bulmuştur.
Fonksiyonel gıdaların diyette yeterince yer alması başta kanser, kalp hastalıkları ve tip 2 Diyabet olmak üzere kronik hastalıkların riskini azaltması yönünden çok önemlidir.
Fonksiyonel gıdaların ortak özellikleri, içerdikleri besin bileşenlerinin sağlık üzerinde olumlu etki göstermesi, doğal olmaları, diyetin bir parçası olarak kontrolsüz tüketimde güvenli olmalarıdır. Bu konu gıda biliminde hızla gelişen bir alandır , bu gibi gıdalar genellikle sağlık beyanları ile birlikte pazara sunulur.Örnek olarak” tahıllar çok önemli lif kaynağıdır” beyanı gibi.Çalışmalara göre diyette lif miktarının artması bazı kanser türlerinin riskini azaltabilmektedir.Canlı bakteri kültürlerini içeren fermente gıdalar probiyotik yararları ile düşünülen fonksiyonel gıdalar olarak ele alınır.
Diyabet nedir?
Diyabet vücudun insulin üretememesi ( tip 1 ,insulin bağımlılığı olan) veya üretilen insulinin gıdanın enerjiye dönüşümünü uygun bir şekilde başlatamaması (tip 2, insuline bağımlı olmayan ) sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır.
Kan Şekeri nedir?
Karbonhidratların en küçük parçası olan glikoz, kan şekerini oluşturur.Vücuttaki bütün hücreler glikozu kullanır.Diğer monosakkaritlerin( fruktoz ve galaktoz) vücutta kullanılabilmeleri için karaciğerde glikoza çevrilmeleri gerekmektedir.Açlık durumunda sağlıklı bir bireyin kan glikoz yoğunluğu 70-100 mg/dl’dir.Kan şekeri düzeyi, yemek yendikten sonraki ilk saat içinde 120-140 mg/dl’ye yükselir.Karbonhidrat emilimi tamamlandıktan iki saat sonra normal seviyesine döner.Kompleks karbonhidratlar basit karbonhidratlara oranla kan şekerini daha yavaş yükseltirler.Kan şekerinin düzenlenmesinde esas organ karaciğerdir.Yemek sonrasında kan şekeri yükseldiğinde insülin salınımı artar, bağırsaklardan emilen glikozun çoğunluğu karaciğerde glikojene çevrilir ve depolanır. (Kaynak: Sağlık Bakanlığı- Beslenme Bilgi Serisi B 12)
İnsülin nedir?
İnsülin protein yapısında bir hormondur.Pankreastaki beta hücrelerinde yapılır. Kandaki glikoz düzeyi yükseldiği zaman pankreas otomatik olarak uyarılır ve insülin salgılar.İnsülin kandaki glikozu bağlayarak hücre zarındaki insülin reseptörlerinin yardımıyla glikozu içine alır. (Kaynak: Sağlık Bakanlığı- Beslenme Bilgi Serisi B 12)
Glisemik indeks nedir?
Karbonhidratlı bir besinin yendikten belli bir süre sonra sonunda kan şekerini yükseltebilirliğini ifade eder. Besinlerin glisemik indeksi kan şekerinin yavaş veya hızlı yükselmesini etkilemektedir. Glisemik indeks 50 gram Karbonhidrat içeren test yiyeceğinin 2 saat içerisinde oluşturduğu kan glikozu artış alanının, aynı miktarda karbonhidrat içeren referans yiyeceklerin oluşturduğu kan artış alanına kıyaslanmasıdır.
Kısaca yenildikten 2 saat sonra besinlerin gösterdikleri glikoz yanıtlarının standart olarak alınan ekmeğin gösterdiği yanıta göre % değeridir. Glisemik indeksi yüksek besin alımıyla obezite, diyabet ve bunlarla ilintili diğer kronik hastalıkların görülme sıklığı arasında paralellikler saptandığından ,sağlıklı beslenmede yer alan karbonhidratlı yemeklerin glisemik indekslerinin düşük olması önerilir. ( Kaynak: Sağlık Bakanlığı- Beslenme Bilgi Serisi B 12)
Ülkemizde diyabetli hasta sayısı?
Ülkemizde yapılan istatistiksel çalışmalar sonucu 5 milyon diyabet hastası olduğu görülmüştür.Bu rakama her yıl 180.000 kişi eklenmektedir.Diyabetli hastaların yıllık tedavi harcamaları 1.1 milyar dolardır.(Kaynak:Türkiye Diyabet Vakfı)
Diyabette Gıda seçimi ve diyet planlama nasıl olmalıdır?
Sağlığımızı koruyabilmek ve geliştirebilmek , kalp krizi gibi kronik hastalıklar ,bazı kanser türleri, diabet, felç ve osteoporoz riskini azaltmak için diyet rehberleri dikkate alınmalıdır.Bu hastalıklar ölüme ve sakatlıklara yol açmaktadır.İyi bir diyet ile obezite,yüksek tansiyon,yüksek kolesterol gibi kronik hastalıklarla ilgili temel riskler azaltılabilmektedir.
Diyabetin kontrolünde temel yapı taşlarından biri arzu edilen metabolik kontrolü sağlamak , diyabetin ileri döneminde ortaya çıkabilecek kronik komplikasyonları önlemek ve tedavi etmek,yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığını kazandırmak,yaşam süresini ve kalitesini yükseltmek amacıyla yürütülecek beslenme tedavisidir.
Günümüzde diyet uzmanları artık tüm diyabetli hastalara tek bir yemek planı tavsiye etmemektedir.Bunun yerine kişinin yaşam stili ve kişiye özel sağlık gerekleri göz önüne alınarak daha esnek yemek planları tavsiye etmektedirler.Diyabet hastalarının yeme düzenlerini oluşturabilmeleri için uzman bir diyetisyenden danışmanlık almaları en iyi yöntemdir.
Diyabetli bireylerin beslenme tedavileri yaşına,boyuna, vücut ağırlığına ,fiziksel aktivite durumuna , sosyoekonomik durumuna ve beslenme alışkanlıklarına göre diyetisyen tarafından hazırlanır.
Diyabetli bireyler yeterli ve dengeli beslenebilmeleri için enerji ve tüm besin ögelerinden önerilen miktarlarda almalıdır.
Sizin gıda seçiminiz, yaşam tarzınız, çevre koşullarınız ve aile tarihçeniz sizin sağlığınızı etkileyen temel faktörlerdir.
Herkes için özellikle diyabet hastaları için genel olarak aşağıdaki tavsiyelere uyulması önerilir. Eğer kronik diyabet hastalığı riskiniz yüksekse bunlar sizin için daha da önemli olmalıdır.
Formda kalmak için;
-İdeal kilo
-Hergün fiziksel aktivite
-Sağlıklı bir temel inşa edebilmek için;
-Gıda seçimlerinde rehber gıda piramidini göz önüne almak
-Günlük olarak çeşitli tahıl ürünlerinin tüketimi
-Günlük olarak çeşitli sebze ve meyve tüketimi.
-Yiyeceklerin uygun muhafaza edilmesi
Mantıklı seçim;
-Düşük Doymuş yağ , kolesterol ve ölçülü düzeyde toplam yağ içeren diet
-Şeker alımını dengeleyecek içecek ve gıdaların seçimi
-Daha az tuz kullanarak gıda hazırlamak , seçmek
-Alkollu içecek alımını dengelemek
Tatlandırıcı nedir?
Diyabet hastalarının veya obezite diyetinde şeker miktarının kısıtlanması gerekliliği nedeniyle şeker yerine kullanılan, şeker tadı veren maddelerdir. Bunlara tatlandırıcı denir ve 2 grupta toplanır:
Enerji içeren tatlandırıcılar : Bunların enerji değeri vardır. Fazla miktarda alındıklarında kan şekerini yükseltirler .Bunlardan meyve şekeri (fruktoz) balda ve meyvede bulunur. Kek, pasta yapımında kullanılan tatlandırıcılar fruktozdur. Sorbitol de tatlandırıcı olarak kullanılır. Sorbitol ısıya dayanıklıdır,pişirilmekle tadı kaybolmaz veya acılaşmaz, ayrıca, kıvam arttırıcı özellikleri olduğundan reçel, marmelat gibi tatlıların ve cikletlerin yapımı için uygundur. Ancak fazla alındığında (günde 50-60 g’ın üzeri) ishal yapabilmektedir.Mannitol ve ksilitol’de bu gruptadır.
Enerji içermeyen tatlandırıcılar : Sakarin, Sıklamat, Aspartam ,asesülfam-K bu gruptadır. Sakarin, çay şekerinden 300 kat daha tatlıdır. Ağızda metalik bir tad bırakmaktadır. Yemeklerle birlikte pişirildiğinde bu acı tad artar. Sakarin günlük kullanımdaki dozları ile (örneğin 15-20 tablet) emniyetle kullanılabilir. Aspartam bir aminoasittir. Şekerden 180 kat daha tatlıdır. Günlük dozlarda (15-20 tablet) zararlı yan etkisi yoktur. Diyet kola ve cikletlerin tatlandırılmasında kullanılmaktadır. Ağızda metalik tad bırakmaz. Fenilketonüri denen doğumsal hastalığın varlığında kullanılmamalıdır.
Besin değeri olan ve enerji içeren tüm tatlandırıcılarla birlikte öğün planlanırken, karbonhidrat içerikleri ve enerji değerleri göz önünde bulundurulmalı, kan glikoz düzeyine etkileri olduğu unutulmamalıdır.
Toplumumuzda yaygın olarak tüketilen tatlandırıcıların gereksiz kullanımlarını önlemek ve kullanılabilecek miktarlarının belirlenmesi için kullanılmadan önce mutlaka bir diyetisyene danışılmalıdır.
Buna göre, Türkiye' de bulunan ve sıklıkla kullanılan tatlandırıcılardan bir kaçının günlük olarak maksimum kullanım miktarları (kabul edilebilir günlük alımları) ise şöyledir:
Tatlandırıcı Türü Maksimum Doz (mg / kg / gün)
Sakarin 2,5
Aspartam 40
Asesulfam-K 15
Siklamat 11
Diyet lifinin önemi nedir?
Diyet lifi; besinlerin sindirilmeyen, nişasta olmayan kısmıdır. 2 tip diyet lifi vardır. Suda çözünür diyet lifi; pektik ögeler, sakızlar, b-glukan, musilajlar, dirençli nişastadır. Suda çözünmez diyet lifine örnek ise selülöz, lignin ve hemisellülözdur. Suda çözünür lif grubundan; pektin elma, ayva vb. besinlerde; sakızlar reçinede; b-glukan yulaf vb besinlerde; musilajlar bitkilerde; dirençli nişasta kuru baklagillerde bulunur. Suda çözünmez diyet liflerinden; selüloz kepekte, hemiselülöz tahıllarda ve lignin ise buğdayda bulunur.
Genelde besinler sindirim enzimleri yardımı ile parçalanırlar. Ancak diyet lifi sindirim enzimlerinden etkilenmeyerek sadece barsak içerisinde bulunan yararlı bakteriler tarafından parçalanırlar. Bu olaya kolonda fermentasyon denir. Kolonda fermentasyona uğrama yüzdesine göre diyet lifinin barsak sağlığını daha iyi koruduğu bildirilmektedir. Toplam diyet lifinin yaklaşık yarısı barsakta fermentasyona uğramaktadır. Çözünür lif daha çok fermente olur. Örneğin; kuru baklagiller % 100 fermente olurken kepek ve buğday % 20-80 arasında fermente olmaktadır. Bu nedenle kuru baklagillerin düzenli tüketilmesi barsak sağlığı açısından oldukça olumludur.
Diyet lifinin enerji yoğunluğu düşük olduğundan ve su çekici özelliğinden dolayı mide içeriğinin viskozitesini arttırarak midenin boşalmasını geciktirir. Mide boşalmadığı için bireyin yeme isteği azalır. Bu durumda kilo vermek isteyen bireyler için çok olumludur. Kilo vermede amaç bireyin daha uzun süre tok kalmasını sağlamaktır. Bu nedenle diyet lifi yüksek beslenme ile bol su içimi bir arada olursa daha uzun süre tok kalınacağı kesindir.
Diyet lifinin hastalıklar üzerine olan etkisi de göz ardı edilmemelidir. Diyet lifinin kolon-rektum kanserini önlemede etkileri vardır. Bu etkisini kolon bakteri florasını değiştirerek toksik metabolitlerin üretimini önleyerek ve dışkı atımını hızlandırarak bu metabolitlerin barsak hücreleriyle temas sürelerini kısaltılmasıyla sağlamaktadır.
Diyet lifi kolesterol düşürücü etkisi ile kardiyovasküler hastalıklar için de önemli etkilere sahiptir. Çözünebilir posa; barsaklardan safra asitlerinin emilimini engelleyerek karaciğerde kolesterol sentezi için gerekli öncü öğelerin konsantrasyonunu azaltmaktadır.
Ayrıca diyet lif içeriği yüksek olan besinlerin glisemik indeksleri düşüktür. Bu nedenle diyabet hastalığı olan bireylerin lifli besinleri düzenli olarak tüketmeleri kan şekerinin düzenlenmesi açısından oldukça yarar sağlamaktadır. Özellikle yulaflı besinler çözünür lif içeriğinden dolayı kan şekerinin denetiminde pozitif sonuçlar getirmektedir.
Diyet lifinin yetişkinler için günlük önerilen miktarı ortalama 25-30gr’dır. Bunu besinlerle karşılamak hiç de zor değildir.
Günlük diyet lifi gereksinmesini karşılamak için; 1 porsiyon yeşil yapraklı sebzeler, 1 porsiyon domates, havuç, 1 porsiyon narenciye meyveler, 1 porsiyon kuru baklagil yemekleri, 3 orta dilim ekmek (tam buğday unundan yapılmış) , 1 porsiyon bulgur veya kepekli pirinç veya tam taneli makarna tüketilebilir.
Diyet lifinin en iyi kaynakları; badem, taze ve kuru barbunya, yeşil mercimek, fırınlanmış kestane, yer fıstığı, buğday kepeği, tam buğday ekmeği, kurutulmuş domates, lahana, bamya, kabuklu fırınlanmış patates, taze soğan, asma yaprağı, taze bezelye, taze fasulye, kabuklu elma ve armut, kuru kayısı, kuru incir ve limondur.
Light / Diyet Ürünler Zayıflama Diyetlerinde Serbestçe Tüketilebilir mi?
Bir ürünün üzerindeki "light" veya "diyet" ibaresi o besinin gün içerisinde serbestçe tüketilebileceği, enerjisinin olmadığı anlamına gelmemektedir. Sonuçta lezzet veren birtakım öğeler (yağ, şeker, un, tuz...) mevcuttur. Unutmayınız ki bunlardan herhangi birinde yapılan bir azaltma diğerindeki artış ile kapatılmakta ve lezzet bu şekilde korunmaktadır. O nedenle besinler satın alınırken etiketleri iyi bir şekilde okunmalı ve yorumlanmalıdır. Uygun olan ürün de serbestçe tüketilmemeli, eşdeğeri olan başka bir besinin yerine tercih edilmelidir. Aksi taktirde farkında olunmadan yüksek oranda enerji alımına, dolayısıyla kilo kazanımına yol açabilir.
Diyabetik ve Fonksiyonel Ürünler Pazarı ne kadar?
Gıda teknolojisindeki gelişmelere paralel olarak her geçen gün tüketiciler yeni bir ürünle karşılaşmaktadır. Beslenme ile ilişkili sağlık sorunlarının ortaya çıkması ve şişmanlığın görülme sıklığının artmasıyla birlikte beslenmede light-diyet ürünler geliştirilmiş olup, her geçen gün yeni bir ürün tüketicilerin beğenisine sunulmaya devam edilmektedir.
Türkiyede ve dünyada diyabetik gıda pazarı fonksiyonel gıda pazarı ile birlikte değerlendirilmektedir.
Dünyada fonksiyonel ve diyet ürün pazarı 200 milyar doları aşmaktadır.Türkiyede bu rakam geçen yıl 420 milyon ytl olarak gerçekleşmiştir.Önümüzdeki yıllarda bu büyümenin hızla devam edeceği tahmin edilmektedir.
Dünyada da, Türkiye’de de en hızlı gelişen alan probiyotik sütlü ürünler pazarı olmuştur.ACNielsen’ın verilerine göre, 2005 sonu itibariyle dünyada probiyotik yoğurt pazarı, toplam yoğurt pazarı cirosunun yüzde 8,4’lük bölümünü oluşturmuştur. Gelişmiş ülkelerde bu oran çok daha yüksektir. Fransa’da probiyotik yoğurt pazarı toplam yoğurt pazarının yüzde 14’ünü oluştururken, İspanya’da bu oran yüzde 17’ye ulaşımıştır. Dünya çapında probiyotik yoğurt pazarı yılda % 15 ile 20 arasında büyümektedir.
Amerika, Avrupa ve Japonya global fonksiyonel gıda pazarından eşit pay almaktadır. Yani dünyada fonksiyonel gıda pazarının yaklaşık 3’te 1’ini Amerika, 3’te 1’ini Avrupa ve 3’te 1’ini de Japonya elinde tutmaktadır.
Son 30 yıl içinde özellikle başta Amerika ve Avrupa'da olmak üzere şimdi de artık dünyanın nerdeyse bütün ülkelerinde diyetetik (light) veya diyabetik veya diyet-diyabetik ürünler market ve eczanelerde görmekteyiz.
Amerika ve Avrupa'da yağsız, az yağlı, şekersiz,şeker eklenmemiş, az kolesterollü, kolesterolsüz, diyabet hastaları için diyet ürünü, az tuzlu gibi diyet yapanlara uygun ürünler bolca üretiliyor. Bu ürünlere son yıllarda ülkemizde de her yerde rastlamaktayız.
Diyet ve Diyabetik Ürünler Türkiye Pazarı Ne Kadar?
- Pazar büyüklüğü (2007 yılı): 90,7 milyon YTL
- Pazar büyüme oranı (2006 yılı): % 20
- Satın alan hane oranı: % 46
Kaynak: IPSOS-KMG Fonksiyonel ve Diyet Ürünler Raporu 2007
Sağlık Bakanlığının konuyla ilgili çalışmaları ?
Sağlık Bakanlığınca hazırlanan Kronik Hastalıklar Raporuna göre(2006), Ülkemizde yaklaşık 22 milyon kişi kronik hastalıkların etkisi altında yaşıyor…
Kronik Hastalıklar İçin Risk Faktörleri; Sigara Ve Alkol Kullanımı, Sağlıksız Beslenme, Stres ve Hareketsiz Yaşam Tarzı…
Dünyada en önemli halk sağlığı sorunu olarak kabul edilen kronik hastalıklar, ülkemizde gerçekleşen ölümlerde önemli bir yer tutuyor. Türkiye‘de özellikle yoğun sigara tüketimiyle sağlıksız beslenmenin yol açtığı kronik hastalıklar, önemli bir sağlık sorunu olarak varlığını sürdürüyor. Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nce hazırlanan 16 Şubat 2006 tarihli ‘Kronik Hastalıklar Raporu’na göre, Ülkemizde yaklaşık 22 milyon kişi kronik hastalıkların etkisi altında yaşıyor ve kronik hastaların sayısında artış gözleniyor. Raporda, kronik hastalıklar grubunda yer alan kalp-damar hastalıkları, yüksek tansiyon, şeker hastalığı ve KOAH’ın en önemli risk faktörlerinin; sigara ve alkol kullanımı, sağlıksız beslenme, stres ve hareketsiz yaşam tarzı olduğu vurgulanıyor.
Sağlık Bakanlığı’nca hazırlanan ‘Kronik Hastalıklar Raporu’nda, şeker hastalığının yaşadığımız yüzyılın en önemli sağlık sorunlarından biri olduğu ve dünya nüfusunun yüzde 2.5’ini olumsuz etkilediği vurgulanarak, ”Ülkemizde, aileleriyle birlikte 12 milyon vatandaşımız diyabet hastalığından etkileniyor. Türkiye’de ’önemli bir halk sağlığı sorunu’ olarak varlığını sürdüren diyabet, bir çok hastalığa da zemin hazırlıyor. Tüm yaş gruplarında görülebilen ve yaşam boyu süren diyabet; aşırı su içme ve yemek yeme, sık acıkma, aşırı idrara çıkma, yorgunluk ve halsizlik gibi belirtilerle kendini gösteriyor” denilmektedir
Sağlık Bakanlığı , 15 üniversite, Türk Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği, Türkiye Diyabet Cemiyeti, Türk Diyabet ve Obezite Vakfı, Diyabet, Obezite ve Beslenme Derneği ile Diyabet Hemşireliği Derneği işbirliği ile düzenlenen “Türkiye Diyabet Kontrol Projesi” Haziran 2008 de hayata geçirilmiştir.
Bu proje ülkemizde bulunan 5 milyon diyabetli hastanın hayat kalitesini yükseltmek, diyabete bağlı organ hasarlarını azaltmak ve yüksek diyabet riski taşımasına rağmen henüz farkında olmayan toplumu diyabetle mücadele konusunda bilinçlendirmek amacıyla oluşturulan, bugüne kadar ülkemizde yapılmış olan en büyük diyabet farkındalık projesidir.
|
|
|
| Makromantar Nedir |
|
Yazar: Livadi - 06-08-2010, 11:42 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Makromantar nedir?
(MakroFungus, makromiset, yüksek mantar)
Belirgin şekilleri ve yaşama modelleri ile bağımsız bir canlı alemidirler. Bu canlılar hem eşeyli hem de eşeysiz olarak, sporlar oluşturarak ürerler. Klorofil ihtiva etmediklerinden, bağımsız olarak şeker, yağ ve nişasta gibi organik maddeler oluşturamazlar. Bu nedenle diğer canlılara ihtiyaç duyarlar. Yani başka canlılardan beslenirler. Bir başka deyişle çürükçül veya asalaktırlar. Mantarın esas bünyesi ince iplik gibi hüfler kitlesidir ki buna misel denir. Bizim toprak üzerinde gördüğümüz ve yararlandığımız kısım, bu misellerin özelleşmesi ile dokunmuş bir eşeyli üreme organıdır.
Yukarıda kısaca tanımladığımız, çayırlarda, yol kenarlarında, ormanlarda, ağaç altlarında hemen hemen hepimizin sadece bir bölümünü (şapkasını) gördüğü ve bildiği makromantarlar; çok değişik renk ve şekillerde, bazılarını yediğimiz, bazılarından zehirlendiğimiz enteresan varlıklardır. Öyle ki, mantarlar alemininin tümünü ele alırsak ,olağanüstü yumuşak ve büyük ölçüde saydam bir vücut yapısına sahip olduklarını ve buna rağmen dev bir sarmaşık gibi onlarca metrelik bir alana yayılabildiklerini görürüz. Ellerinden hiçbir şey kurtulmaz; suyu, toprağı, böceklerin, bitkilerin, memelilerin hatta kuşların dokularını bile istila edebilirler.
Mantarlar alemi aslında çok karmaşıktır. Burada ele aldığımız makromantarlar, Eumycophtya filumu (gerçek mantarlar) sınıfına dahildir. Bundan başka daha birçok mantar sınıfı mevcuttur. Bunlara örnek olarak; bölünen mantar bitkiler, cıvık mantarlar, algsi mantarlar, keseli mantarlar, çomak mantarlar, ikincil mantarlar gibi sınıflar gösterilebilir.
Bizim burada ele aldığımız yenebilir mantarlar, büyük ölçüde sudan oluşan ve aroması nedeniyle bizlere çekici gelen bir besindir. 100 gram pürtüklü mantarın içeriğinde, sadece 5 gram protein, 10 gram karbonhidrat ve sadece 1 gram yağ bulunur. Geri kalanı sudur. Ancak mineral tuzlar açısından oldukça zengindir. Kalsiyum, potasyum, fosfor ve demir içerir. Mantarlar C vitamini açısından çok fakirdirler. Buna karşılık, B grubu vitaminler, K ve D2 vitamini açısından zengin mantar türleri vardır.
Makromantarların İnsanlar İçin Önemi nedir?
Bitkiler aleminin Mycophyta bölümünü oluşturan mantarlar olmasaydı belki de yaşayamazdık. Çünkü dünyanın hayat devrinde mantarların çok önemli fonksiyonları vardır. Bizler için, mantarlar aleminin bir kısmını oluşturan makromantarlar denildiğinde, akla ilk önce zehirli mantarlar, daha sonra yenilebilir mantarlar gelir. Onları güncel kılan da bu özellikleridir. Ancak bu varlıkların doğadaki pozisyonları gözönüne alındığında, onları asıl önemli kılan, ölü veya canlı organik maddeleri parçalamaları ve böylece karbon - azot devrinin sürdürülmesinde çok büyük bir rol oynamalarıdır.
Mantarların,zehirlenmelere, cilt ve diğer hastalıklara sebep olarak insana doğrudan zararlı etkileri olabilen bir çok türü vardır. İnsan için faydalı olan bitkiler üzerinde parazit olmalarının sonucu ekonomik kayıplara sebep olmakla dolaylı zararları da vardır. Bazı mantarlar ise insana, mesela mayalama endüstrisinde, çok değerli hizmetler verirler. Ferment denilen bazı maddeler oluşturarak, şekeri alkol ve karbon dioksite dönüştürür, bu mantarlar uzun zamanlardan beri alkollü içkiler üretiminde kullanılmıştır. Mayalanma olayı, bazı bakteriler, maya ve küf mantarları tarafından me dana getirilmektedir. Eskiden, mayalama işlemi tabi yolla gerçekleştiriliyordu. Bugün gelişmiş olan teknikler sayesinde tek bir mikroorganizmanın kültürü yapılabilmektedir ve bunlar kullanılmak suretiyle kaliteli ürünler elde edilmektedir. Görülüyor ki bu endüstri mayalanma oluşturan mantarlara bağlıdır. Bunlar arasında en önemlisi Saccharomyces cerevisiae' dir. Maya mantarları lüzumlu mayalanmayı sağlamak üzere ekmek yapımında da kullanılmaktadır. Maya mantarlarınının başka türleri meyve sularından şarap imalinde, süt endüstrisinde muhtelif süt ürünlerinin üretiminde kullanılır. Bakterilerden başka, bazı peynirlerin olgunlaştırılmasında Penicillium cinsinden küf mantarları önemli rol oynarlar, bu peynirlerde küf mantarı peynirin içinde gelişir ve boz renkli damarlardan ibaret bir ağ teşekkül ettirir. Bazı peynirlerde bu damarlı oluşum yalnız yüzeyi örter. Bununla beraber en büyük keşif, mantarlardan elde edilen bilhassa "penisilin" adı verilen antibiyotiklerdir. Penisilin, Penicillium notatum dan elde edilmiştir, halen bir çok bulaşıcı hastalığın tedavisinde başarı ile kullanılmaktadır.
Mantarlar tabi çürümede aktif bir rol oynarlar ve bu şekilde insan faaliyetle- rinin bir çok sahasında dolaylı etkide bulunurlar. Organik artıkların çürümesi bakterilerin ve mantarların, bilhassa küçükk mantarların beraber faaliyeti ile gerçekleşmektedir. Mikroskobik olan bu mantarlar toprakta her yerde çok fazla sayıda bulunurlar. Ormandan ve tarladan, hangisinden olursa olsun, her türlü toprak bu canlıların sporları ve hüfleri ile doludur. Toprak mantarları, karbon dioksit depo ederek ve çeşitli kimya olaylarına sebep olarak önemli bir mekanik rol icra ederler. Bunlar bitki kalıntılarının parçalanmasına, gübrelik harcın meydana gelmesine, bazı tarım ürünlerinin muamelesine iştirak ederler. Nihayet su mantarları, kirlenmiş suların yarı temizlenmesinde kısmen yardımcı olurlar.
Böyle iyi yönde ve insan için faydalı tarafları yanında, mantarlar çok tehlikeli düşmanlar da olabilirler ve insanlar bunlara karşı nasıl mücadele edeceğini kestiremez. Mantarlar tarafından sebep olunan zararlar birçok şekilde açıklanabilir, mesela parazit mantarlar ekonomik bakımdan değerli bitkilerde ve hayvanlarda, hatta insanlarda zarar meydana getirirler. İnsan vücudunda mantarların parazit olması, çeşitli deri hastalıklarına ve genel rahatsızlıklara sebep olabilir. Bunlar, eğer sporları kan dolaşımına girerse solunum sistemi ve işitme hastalıklarını tahrik ederler. Böyle hastalıklar hayvan ve insanlarda yaygındır. Bilhassa balıklar su küf mantarlarına hassastırlar, su küfleri bulaşmış oldukları deri dokusuna yerleşir ve tedrici olarak canlıda tamamen yayılır. Böceklere hücum eden diğer küf mantarları da insektisid (böcek ilacı) olarak kullanılabilmektedir.
Mantarların, ekonomik olarak önemli bitkilerde parazit olması ile sebep olunan zarar pek büyüktür, çünkü bunlar verimi azaltır veya belli bazı bölgelerde bazı bitkileri yetiştirmeyi imkansız kılarlar.Bu mantarlar, bitki hastalıkları ile uğraşan Fitopatoloji ilminin konusuna girerler.
Küf mantarları tohumların ve fideciklerin işe yaramaz hale gelmesine yol açarlar, aynı zamanda patates ve asmalarda tehlikeli hastalıklara sebep olurlar. Yanıklık hastalıkları mesela buğdayı ve mısırı tarlada tahrip edebilir. Buğday pası mantarı (kınacık) tarafından buğday üretiminde büyük kayıplara uğranılmaktadır, çeşitli pas mantarları başka bitki türlerine de hücum ederler fakat tabidir ki meydana gelen zarar buğdaydaki kadar ekonomik önemde değildir. Bilhassa külleme hastalıkları önemlidirler; şerbetçi otu, gül, meşe ve asmalar gibi bir çok bitkinin yüzeyinde un gibi, ince bir beyaz tabaka meydana getirerek zarar yaparlar. Meyveler de siyah ve esmer çürüklüğe sebep olan mantarların hücumuna uğrarlar.
Bazı mantar türleri ağaçların iğne yapraklarına zarar verirler ve dökülmelerine sebep olurlar. Claviceps purpurea meşhur bir zararlıdır. Odun tahripçisi mantarlar da tehlikelidir, bunların miseli ağaçların odun dokusuna nüfuz eder ve nihayet onları çürütür ve öldürür. Ağaçlara hücum eden başka türler de vardır, fakat en yaygın olanı bal mantarı (Armillaria mellea), orman ve bahçe ağaçlarını istila eden en zararlı parazitlerden biridir. Çok korkulan diğer bir mantar ev mantarı (Serpula (Merulius) lacrimans) dır, bu mantar binalarda kuru çürüklüğe sebep olur.
Yenen mantarlara gelince, bunlar ağaçlıklarda, kırlarda ve tarlalarda toplanabilirler, ticari olarak yetiştirilebilirler.
Makromantarlar ayrıca yüksek bitkilerin köklerine girmek suretiyle oluşturdukları mikorriza denilen yapı açısından da önemlidirler. Çünkü böyle bir ortaklık kurulduğunda mutallistik bir simbiyoz sözkonusu olur. Yapılan araştırmalara göre mikorrizalı bitkiler; fosfor, kalsiyum ve potasyumu daha fazla miktarlarda alırlar ve bu nedenle de gelişmeleri diğerlerine nazaran daha iyi olur.
Görülüyor ki mantarların önemi insan faaliyetlerinin birçok alanında ortaya çıkmaktadır ve hayal edebildiğimizden daha büyüktür. Her yerde mevcut bulunmalarından ve çok aşırı sayıda olmalarından dolayı mantarlar Dünyanın hayat devrinde önemli rol oynarlar.
Makromantarların Gelişme Mevsimleri
Mantarlar büyümek ve üreme organı oluşturmak için, uygun bir yetişme yerine, iklime ve bilhassa rutubet derecesine ihtiyaç gösterirler. Birçok mantar türü bütün bir yıl boyunca görülebilir, fakat ekseriytle lamelli mantarlar ve Boletuslar sonbaharda ortaya çıkar. Ilık hava halleri, üreme organlarının oluşturulması için en iyi şartlardır. Kurak yazlardan sonra mantarlar hiç görünmeyebilir veya rutubetin artmasıyla birlikte Eylülde ortaya çıkabilir.
İlkbaharda en erken çıkan mantarlar Morchella'lardır. Yaz boyunca Agaricus lar, Russula lar, Boletus lar ve diğer yenilen mantarlar sıra ile ortaya çıkarlar. Bir çok türler yumuşak geçen kışlarda gelişmelerini devam ettirebilirler, böyle kışlarda yemeklik mantar toplanabilir. Ancak yenilebilen bir çok mantar türü kısa bir büyüme mevsimine sahiptir.
Mantar toplayıcıları, bütün bir yıl boyunca hangi mantarların, nerede, ne zaman ortaya çıktığı hakkında bir tecrübeye sahiptirler. Ancak bu herzaman geçerli bir tecrübe sayılmaz. Kurak bir yılda, kuzeye bakan gölgelik ve yosunlu yerlerde mantar aranmalıdır. Yağışlı yazlarda ise bu gibi yerler çok rutubetli olacağından, kumlu topraklarda ve kayalık yerlerde arama yapılır.
Makromantarların Besin Değerleri
Yenen mantarların et kadar lezzetli olduğu söylenir. Protein yüzdesi açısından bakıldığında ete ulaşamazlar, ancak eti lezzetli kılan bazı maddeler mantarlarda da vardır.Agaricus bisporus (Çayır mantarı) için lezzeti temin eden maddeler; 3-oktason, benzaldehit oktanol ve zokten-1 gibi maddelerdir.
Doğaldır ki doğada yetişen mantarlar ile kültürü yapılan mantarlar türlere göre değişen oranlarda besin değerlerine sahiptir. Kültür mantarında; %92 su, %3.5 protein, %0.3 yağ, %4.5 karbonhidrat, %1 mineral madde bulunur ve 272 KCal'lik bir enerji değerine sahiptir. Proteinin sindirilme değeri %72-83 arasındadır. Meyve ve sebzelerle kıyaslandığında iyi bir Lisin, Arginin, Histidin ve Threonin kaynağıdır. İnsan için gerekli tüm aminoasitleri içerir.
Yapılan araştırmalara göre mükemmel bir folikasit kaynağı olan Agaricus bisporus mantarı, kandaki şeker seviyesini düşürdüğü ve kolestrolü azalttığı için kalp ve damar hastalıklarında diyet olarak kullanılabileceği tespit edilmiştir. Mineral madde içeriği açısından da uygun bir besin olduğu ifade edilmektedir..
Mantar Toplama - Bir Doğa Sporu
Mantar toplama; birçok ülkede bir doğa sporu olarak kabul görür ve oldukça ilgi uyandırır. Çünkü bu faaliyet; temiz havada, doğada gezinme ve dikkatin arama için yoğunlaştırılması nedeniyle aktif bir çaba gerektirir. Değişik ülkelerde sadece bu amaç için insanların biraraya gelerek oluşturduğu klüpler bulunmaktadır.
|
|
|
| E1400- E1500 Modifiye Nişastalar |
|
Yazar: Livadi - 06-08-2010, 11:38 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
E1400- E1500 Modifiye nişastalar
Numara İsim Fonksiyon
1400 Dekstrin
Kıvam arttırıcı
1401
Asitle muamele edilmiş nişasta
Kıvam arttırıcı
1402
Alkali ile muamele edilmiş nişasta
Kıvam arttırıcı
1403
Ağartılmış nişasta
Kıvam arttırıcı
E1404
Okside nişasta
Kıvam arttırıcı
E1410
mono-nişasta fosfat
Kıvam arttırıcı
1411
Di-nişasta gliserol
Kıvam arttırıcı
E1412
Di-nişasta fosfatlar
Kıvam arttırıcı
E1413
Fosfatlandırılmış di-nişasta fosfat
Kıvam arttırıcı
E1414
Asetillendirilmiş di-nişasta fosfat
Kıvam arttırıcı
E1420
Nişasta asetat
Kıvam arttırıcı
1421
Nişasta asetat
Kıvam arttırıcı
E1422
Asetillendirilmiş di-nişasta adipat
Kıvam arttırıcı
1423
Asetillendirilmiş di-nişasta gliserol
Kıvam arttırıcı
E1440
Hidroksipropilnişasta
Kıvam arttırıcı
1441
Hidroksipropil-di-nişastagliserol
Kıvam arttırıcı
E1442
Hidroksipropil-di-nişastafosfat
Kıvam arttırıcı
E1450
Nişasta sodyum oktenil suksinat
Kıvam arttırıcı
|
|
|
| Nişasta Üretimi |
|
Yazar: Livadi - 06-08-2010, 11:32 PM - Forum: Gıda Mühendisliği ve Teknolojisi
- Yorum Yok
|
 |
Çok eski yıllardan beri mısır gerek hayvanlar için gerekse insanlar için çok önemli bir besin maddesi olarak karşımıza çıkar. Mısır içerdiği yüksek orandaki nişasta, protein ve yağ sayesinde oldukça yüksek bir besin değerine sahiptir. Bu özelliği sayesinde sanayide kullanımı yaygınlaşmıştır. Bu pazar her geçen yıl katlanarak artmaktadır.
Bunun sebebi, mısırdan nişasta eldesinin kolay ve maliyeti düşük proseslerin uygulanması ile gerçekleştirilebilmesidir.
Nişasta kimyasal yollar ile bir çok farklı ürüne dönüştürülebilmektedir. İlaç, tekstil ve gıda sanayinde kullanılan dekstrin, glikoz, fruktoz vb. maddeler nişastanın kimyasal yollarla parçalanmasından elde edilmektedir.
Gelişen üretim teknolojileriyle birlikte daha yüksek kapasiteli ve verimli çalışan fabrikalar ortaya çıkmıştır. Cargill A.Ş. Türkiye’de de mısırı işleyen fabrikalar arasındadır. 15 sene önce günlük üretimi 7 tane 25’er kg’lık torba nişasta olan Cargill, şu anda 250 ton nişasta ve 120 ton glikoz üretecek duruma gelmiştir.
Tez ile ilgili hesaplarında yer aldığı Cargill’de mısırdan nişasta, glikoz yanında yan ürün olarak da gluten, kepek ve öz üretimi yapılmaktadır.
Mısır işleme sanayindeki büyük gelişmelerin önündeki engellerin kaldırılması, uygulanan politikaya ve yeni ürünlerin geliştirilmesi için yapılan araştırmalara bağlıdır.
. MISIR ve MISIRIN İŞLENMESİ
2.1. Mısırın Tanımı
Mısır, yaklaşık olarak % 8 öz, % 11 kepek, % 5 protein, % 6 çözünür protein, safsızlık ve iyonlar, % 70 oranında nişasta ihtiva eder. Nişastanın mısırın içerisindeki yüksek bulunma yüzdesi ve bir çok değişik ürüne dönüştürülebileceği dikkate alındığında, mısırı hammadde olarak kullanan proseslerde temel ürünün nişasta olduğu göze çarpar. Genelde büyük işletmelerde elde edilen nişasta da işlenerek nişastanın dekstroz, glukoz, fruktoz, mısır şurubu ve malto dekstrin gibi ürünlere dönüşümü sağlanır. Mısırın işlenmesi sırasında öz, kepek ve gluten gibi ürünler de saf olarak elde edilir ve gıda sanayinde kullanılır. Mısırın yapısına bakacak olursak; ortada öz, özün çevresinde protein ve nişasta tüm bunları da çepeçevre saran kepek mısırın genel görünümünü verir. Protein ve nişasta iç içe geçmiş matris haldedir. Burada protein çözünür ve çözünmez protein olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Mısırdan elde edilen ürünlere göz atacak olursak:
Doğal Nişasta Dekstrin Glikoz
Oluklular, gıda, ilaç, ilaç sektörü, deterjan, Şekerleme, reçel,
hazır çorba, lokum, yapıştırıcı, tekstil, bisküvi, sakız,
Kağıt, dondurulmuş gıda, döküm sanayi, boyalar vb.. kozmetik,çikolata
Tekstil, tutkal, puding vb.. likor, biracılık,vb..
(2000, Cargill)
2.1.1. Mısırın besin değeri ve yan ürünleri
Amerika’da bütün tahıllar çiftlik ve kümes hayvanlarını beslemek için kullanılmaktadır. Esasen insanların da besin maddesi olarak mısıra çokca ihtiyaç duymasından ötürü mısır, bu tahıllar arasında önemli bir yer teşkil eder. Mısır lezzetlidir, insanlar ve hayvanlar tarafından kolayca sindirilebilir ve tüm tahıllar içerisinde en fazla bolizmal enerjiyi bulundurur. Soya fasulyesi ve mısır, enerji ve protein içeriği, ekonomikliği ve elde edilebilirliliği açısından kümes ve çiftlik hayvanları endüstrisinin hızlı büyüme ve gelişiminde önemli bir yer teşkil eder. Başlangıçta bu endüstriler, öncelikli olarak tahılların öğütülmesi esnasındaki ve meşrubat endüstrisindeki ya ürünleri kullanmışlardır. Çiftlik hayvanlarının besin ihtiyacının daha iyi bilinmesi ve dengelenmiş oranların yükseltilmesine olan talep ile birlikte mısır, başlıca içerik haline geldi.
Mısır kuru maddesi üzerinden % 72 içerir ve lif seviyesi düşüktür. Nişasta endospermin içerisinde protein ile birlikte matris halde bulunur. Mısır az oranda protein içermesine rağmen başlıca protein kaynağı olarak çiftlik hayvanı yetiştiriciliğinde kullanılımaktadır. 1985 yılında Amerika’da ortalama 75,1 dönüm mısır hasat edilmiştir ve bundan dönüm başına 4,15 m3 ürün elde edildiği tahmin edilmektedir. Bu miktar içerisindeki protein 46,7 milyon ton, % 44’ lük soya ununa denk gelmektedir. Karşılaştırma açısından; bu dönemde hasat edilen soya fasülyesinden 55,2 milyon ton % 44’lük soya unu üretilebilirdi. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 15)
2.1.1.1. Mısır özü yağı
Mısırın içerisindeki yağ yüksek oranda doymamıştır ve linoleik (% 2,9 kuru madde üzerinden) asit bakımından oldukça zengindir. Bu açıdan mısır; insanlar, kümes hayvanları ve domuzlar için yüksek enerjili besin özelliği taşır. Öz içerisindeki yağın bileşimi endosperm yağına benzer. Fakat öz, tahılın sahip olduğu yağın % 83’ünü üzerinde barındırır. Yağlar eşdeğer ağırlıkta nişasta veya proteinin vermiş olduğu ****bolizmal enerjinin yaklaşık olarak 2,25 kat daha fazlasını verir. Mısırdaki yağ, mısırın verdiği ****bolizmal enerjinin % 10 – 12’sini vermektedir.
Yağın absorpsiyon yüzdesi, yağın içerdiği ****bolizmal enerji miktarını belirler. Absorpsiyonu etkileyen önemli faktörler; zincir uzunluğu, yağdaki çift bağ sayısı, ester bağlarının ve yağ molekülündeki yağ asitlerinin bulunan gliserindeki durumu, doymuşluk oranının doymamış yağ asidine oranı, yağ karışımındaki yağ asitlerinin cinsi ve miktarıdır.
Mısırın yağı yüksek oranda doymamışlık içerir. Gıdalardaki durumu linoleik asidin sağlanması açısından yararlı olduğu gibi diğer besinlerden alınan doymuş yağlarında absorbe edilmesinde önemli rol oynar. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 15)
2.1.1.2. Karoten
Tahıllar içerisinde, yararlı nitelikteki karoten pigmentlerini sadece sarı mısırın içermektedir. Karoten pigmentleri sarı mısırın çekirdeğindeki endospermin içerisinde konsantre halde bulunur. Beyaz mısırda karoten pigmentleri bulunmaz. % 12 nem içeren sarı mısır 22 mg/kg karoten içermektedir. A vitamininin moleküler yapısı -karotenin moleküler yarısıyla özdeştir. Provitamin A, hayvanın bağırsak ve dokularında A vitaminine dönüşür. Genelde A vitamini karbon yapısına sahip olan herhangi bir karoten pigmenti, provitamin A’dır. -karoten, üretimde provitamin A kaynaklı bağımsız bir rol oynayabilir. -karotenler oksidasyona, ışığa, minerallere, sıcaklığa, neme, depolama süresine bağlı olarak yok olabilir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 15)
2.1.1.3. Vitaminler
A vitaminine ek olarak mısır, B12 vitamini ve daha birçok önemli vitamini ihtiva etmektedir.
Mısırda ve tahıllarda bulunan niacin maddesinin hayvanlar ve insanlar tarafından elde edilemediği uzun zamandır bilinmektedir. Niacin eksikliğine bağlı olarak yüksek seviyeli mısır içeren gıdalar, hayvanlar ve insanlar tarafından tüketildiğinde pellegrin (kellik) ortaya çıkmıştır.
Mısır Meksika ve diğer Latin Amerikan ülkelerinde hazırlanışı gibi kireç pişirme adımı uygulanarak işlendiğinde, yetersiz niacin gıdası aln farelerinbüyümesini geliştirdiği gözlemlenmiştir. Wet milling yönteminin adımları ile tekrar eski yapısına dönüştürülen mısır içerisindeki niacin fareler tarafından çiğ haldeki mısıra göre daha fazla elde edilebilir değildir.
Niacin, seyreltilmiş alkali ile hidroliz edilirse veya kaynatılırsa elde edilebilir hale gelir.Vitaminler mısırdan, bağlı, kompleks bir yapı içerisinde izole edilebilirler. Bu kompleks % 50 su ve etanol karışımı ile yüksek niacin kaynaklı ticari mısır gluteninden çözülebilir. Triptofan amino asiti niacin için olumlu olan, yeterli miktarda elde edilebilen pridoksin sağlar. Aşırı triptofan ek niacin ihtiyacını azaltır.
Mısırda civcivler tarafından elde edilebilir pridoksin miktarı 2,69 mg/kg olarak tahmin edilmektedir. Normalde ihtiyacı 4,7 mg/kg’dır. Mısır kepeğinde insanlar için alınabilir pridoksin miktarı 0 olarak rapor edilmiştir. Bunun yanında mısır pantotenik asit, pridoksin, folik asit, riboflovin gibi maddeler de içerir. E vitamini mısırda oldukça yeterli miktarda bulunmaktadır. E vitamini oksidasyona sebep olur. E vitamininin miktarı mısırın genetik kökeni kullanılarak değiştirilebilmektedir. E vitaminin besinsel gereksinimi gıdalardaki doymuş yağ asiti gereksinimi gibi yüksektir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 15)
2.1.1.4. Mineraller
Mısırın içerisindeki fosforun % 80’den fazlası fosfat formundadır. Mısır diğer tahıllarda da olduğu gibi düşük kalsiyum oranına sahiptir. Fosfor, potasyum ve magnezyum oranı da düşüktür ancak bu oran diğer tahıllarda da aynıdır.
Mısırın içerisindeki fosforun % 90’ını öz ihtiva etmektedir. Tahıl fosforunun işkembesiz hayvanlar tarafından toplam fosforun % 30’unun alınabildiği tahmin edilmektedir. Fosfat asiti diğer minerallerle özellikle demir, magnezyum, bakır ve kalsiyum ile birlikte karışık halde bulunur.
Mısırdaki küçük mineral içeriğinin, küçük mısır taneleri içerisinde düşük oranda olduğu kabul edilmiştir. Mısır – soya gıdasının büyük mineralleri sağlaması yanında, küçük moleküllerin eksiklikleri önlemesi açısından selenyum, demir, manganez, iyot, bakır ve çinko içermesi yerinde olur.
Selenyum bu mineraller içerisinde sınırı aşmayan ancak yüksek toksit madde içeriğine rağmen köklü bir yer teşkil etmektedir. Amerika’daki çoğu toprak bu elementi bulundurmaz. Fakat bu elementi ihtiva eden bazı topraklar bir alkali hastalığa neden olur. E vitamini ve selenyumun antitoksidan biyolojik görevi vardır. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 15)
2.1.2. Ticari olarak kullanılan mısır çesitleri
Normal dent mısırının nişastası % 27 amilaz lineer glikoz polimeri ve % 73 amilopektin, dallanmış – zincir glikoz polimeri içerir. Normal dent mısırdan elde edilen nişasta içerisinde bu oranlar sabittir.
Filint mısırı Güney Afrika’ da yetiştirilir ve kolay yumuşamamasına rağmen başarılı bir şekilde işlenebilmektedir. Nişasta yüzdesi normalden biraz azdır. Ancak iyi niteliktedir ve amilaz – amilopektin oranı normaldir.
Waxy mısırı genetik değişime uğramış bir mısırdır. Küçük ayarlamalar dışında işlenmesi açısından normal mısırla arasında pek bir fark yoktur. Proses sıcaklığı 3 °C daha düşüktür. Nişasta ve gluten eldesi daha kolaydır. Ancak nişasta miktarı normal mısırın sahip olduğundan % 10 kadar düşüktür.
Genetik değişime uğratılmış mısırın bir diğer çeşidi ise nişastası % 60 – 70 amilaz içerendir. Bu mısır özel olarak izole bir ortamda yetiştirilir ve toplanır. Normal mısırın proses sıcaklığından 3 °C daha sıcaktır. Nişasta oranı % 10 – 20 daha düşük olup daha uzun masarasyon süresi gerektirir. Gluten – nişasta ayırma işlemleri daha uzundur. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 12)
2.1.3. Nişasta
Nişasta polisakkarid olarak bitkiler içerisinde saklanır ve insan gıdalarının önemli bir bölümünü teşkil eder. Yumru, kök ve tohumların temel içeriğini oluşturur ve mısır, pirinç, buğday, patates ve diğer bazı tahıllardan elde edilebilmektedir. Ticari olarak nişasta daha çok, ucuz ve bol bulunabilen mısırdan üretilmektedir. Buğday ve patetes nişastasının üretimi çok ufak bir kesre tekabül eder ve pahalıdır.
Besin olarak kullanılmayan nişastanın tarihi çok eskilere dayanır. Mısırlıların papirüs eldesinde nişastalı yapıştırıcılar kullanmaları İ.Ö. 3500 – 4000’ lere kadar gitmektedir. Modifiye edilmiş buğday nişastasını papirüsün yüzeyini şekillendirmede, düzleştirmede kullanmışlardır. Günümüzdeyse kağıt, tekstil, yapıştırıcı ve daha bir çok sanayi dalında ayrıca besin maddesi olarak da yaygın bir kullanımı vardır. Yerinde duran enzim teknolojisi, zamanla mısır nişastasından tatlandırıcı üretilmesine kadar geliştirildi. (mısır şurubu, yüksek fruktozlu mısır şurubu). Çalışma laboratuarlarda hangi tahıllardan veya nişastalarından belirlenen genişlik içerisinde kimyasal besin olarak yararlanılacağı ve yenilenemez petrol kaynaklarının yerini alacağı şeklindedir.
Nişasta lineer (amilaz) veya dallanmış (amilopektin) polimerlerin bir karışımıdır. Granüller halinde dallı ve lineer moleküller arasında bulunur. Bazı nişastalar sadece dallı moleküllerden oluşmuştur. Bunlar kesik yüzeyli yemin camsı parlaklığından ötürü waxy nişastası olarak tanımlanmışlardır. Tüm nişastaların % 25 lineer % 75 dallı molekül içermesine rağmen bazı genetik değişime uğramış yemler % 85 lineer molekül içerecek şekilde üretilebilmektedir.
Nişasta granülleri 2 – 150 m boyunda değişir. Pirinç en küçük, patates ise en büyük granüllere sahiptir. Nişasta granüllerinin mikroskobik incelenmesi hilum denilen belirgin bir açıklığı göstermektedir. Hilum, granülün bitkiye ait merkezidir. (Örneğin, çekirdek etrafında granül büyümesinin olması gibi.) Parçalanmamış nişasta granülleri soğuk suda çözünmez. Fakat suyu emer ve şişer. Granül çapının artması normal mısırda % 9,1 iken waxy mısırında % 22,7 dir. Sıcak suda ise jelatinleşme gerçekleşir. Jelatinleşme nişastanın cinsine göre farklı sıcaklıklarda olabilir. (Othmer, 1971, Bölüm 21)
2.1.4. Mısır tatlandırıcıları
Mısır tatlandırıcıları mısır nişastasından elde edilen besleyici tatlandırıcılar olarak tanımlanmışlardır. Mısırdan elde edilen tatlandırıcılar; kristalin monohidratlar, dekstroz (D – glikoz, mısır şekeri), yüksek fruktozlu mısır şurubu (izo – glikoz), diğer mısır şurupları (glikoz şurubu, nişasta şurubu) ve malto dekstrindir (hidroliz edilmiş katı tahıl). Mısırdan tatlandırıcı elde edebilmek için asit ve enzim katalize yöntemi kullanılır. Örneğin dekstroz hazırlanmasında nişasta enzimlerle hidrolize edilir ve kristalizasyon ile arıtılır. Yüksek fruktozlu mısır şurubu (HFCS), dekstroz hidrolsatın bazı enzim gruplarının izomerizasyonu ile elde edilir. Yüksek fruktoz seviyesine zenginleştirme kromotografik ayırma işlemi ile de gerçekleştirilebilir. Normal mısır şurupları ve malto dekstrinleri mısır nişastasının asit kullanılarak hidroliz edilmesiyle imal edilebilir. (asit – enzim veya enzim teknikleri de kullanılabilir) mısır tatlandırıcıları rafine edildikten sonra kuru veya şurup olarak bireysel görev ve özelliklerine göre satılabilir.
Tatlandırıcılar dünyada ticari olarak buğday, pirinç, patates, ve tatlı patates gibi nişasta içeren diğer tahıllardan da elde edilebilmektedir. Bununla birlikte Amerika’da nişasta tabanlı tatlandırıcıların çoğunun hammaddesini mısır nişastası oluşturur. Depolama kolaylığı, uygun fiyat, bulunabilirlik ve yan ürünlerinin de hayvan yemi veya besin maddesi olarak kullanılabilmesinden ötürü mısır nişastası tercih edilir. Belirgin biçimde Amerika’daki mısırın % 11 – 13’ü wet milling işleminde kullanılmaktadır. Mısırdan elde edilen nişastanın % 75’i tatlandırıcı imalatında kullanılır. Hemen her gıda maddesinde tatlandırıcıların kullanılır hale gelmesi son yıllarda tatlandırıcı tüketimini ve üretimini arttırmıştır. Kullanım son 25 yılda hızla artmıştır ve mısır tatlandırıcılarının, sakrozun başlıca tüketimi % 51’lere ulaşmıştır.
Nişasta tabanlı tatlandırıcılar 19. yy’ın başlarında şeker üzerinde yapılan araştırmalar ile gündeme gelmiştir. Fransız – İngiliz Savaşı yıllarında Avrupa’daki bazı limanların kuşatılması şeker kamışı eksikliğine yol açmıştır. Bu sebeple de alternatif tatlandırıcılar gündeme gelmiştir. İlk olarak dekstroz Napolyon tarafından da bu yüzden ödüllendirilen L. Proust tarafından üzümlerden elde edilmiştir. Kirchoff’un da mısır tatlandırıcıları endüstrisinin temellerini attığı söylenebilir. Ciltçi olarak, Arabistan’a özgü zamklar üzerinde kil için araştırma yaparken Kirchoff, patates nişastasının sülfürik asit varlığında ısıtıldığında şekerli maddenin şekle girdiğini keşfetmiştir. Örnekler dekstroz kristalin şuruptan ayrılması ile kuru veya buharlaştırılmış şuruplardan yapılmıştı. Kirchoff bu keşifle Rusya imparatoru tarafından ömür boyu aylık bağlanması ile ödüllendirilmiştir. Saussere 1815’de nişastanın asit konversiyonu ile hidrolizinin sonucunda elde edilen nişasta şekerinin üzüm şekeri ile aynı olduğunu rapor etmiştir.
Patates nişastasının hidroliziyle dekstroz üretimi ticari olarak 1842’ de başlamıştır. Mısır şekeri ise ilk olarak 1866’ da New York’ da üretilmeye başlandı.
Daha sonraları değişik ürünler üzerinde araştırmalar yapılmaya başlandı. Kristal dekstroz imalatı bu araştırmalar sonucunda sağlanmıştır. 1880 ile 1920 arasında gösterilen çabalar belirli bir sınırda başarı sağladı ve kristalizasyonun tekrarını veya su içermeyen çözeltilerden kristalizasyonunu gerektirdi. Geniş ticari nitelikte imalat yapılmadı. Fakat kristalin dekstrozun uygun değerini yakalayabilmek için yeterli miktarda madde hazırlandı. 1921 yılında ticari üretim konsantrasyon, sıcaklık, kristalleşme kontrol edilerek yapılmaya başlandı.
Nişastanın şekere ve şuruba dönüştürülmesinde 1930’lara kadar asit kullanıldı. Asit hidrolizinin koku ve renk üzerindeki etkisinden dolayı üretim sık sık sınırlandırıldı. 1930’ların sonuna doğru fungal enzimler üzerindeki araştırmalar, asit – enzim prosesi kullanılarak tatlandırıcı ve düşük viskoziteli şurup elde edilmesine izin verdi ve bu birçok alana yayıldı.
Asit – enzim prosesindeki başarılar, araştırmalarda dekstroz üretiminde enzim kullanılmasına ilham kaynağı oldu. 1960’ ta ise asit hidroliz yöntemiyle nişastanın dönüştürülmesinde gluko – amilaz enziminin kullanılması daha yüksek verimde dekstroz üretimine olanak tanıdı. 1970’lerle birlikte asit hidroliz yönteminin yerine bakteriyel enzimlerin ( - amilazlar) kullanılması yüksek dekstroz oranı eldesi ile gerçekleşti.
Böylece dekstroz üretiminde yüksek dekstroz yüzdesi sağlayan toplam enzim prosesleri gerçekleştirilmiş oldu.
Şeker, fruktoz doğal olarak birçok sebze ve meyvede bulunur ve sakrozdan 1,8 kat daha tatlıdır. Fruktoz 1847 yılında ilk olarak ayırımı gerçekleştirildi. 1895’te de ilk olarak alkalin izomerizasyonu yöntemiyle dekstrozdan üretilmiştir. Birçok çalışma alkalin izomerizasyonu ile fruktoz şurubunun ticari olarak üretimi için gerçekleştirilmiştir. 1943 yılında % 20 fruktoz içeren şurup ticari olarak tütünde nem sağlaması için üretilmiştir. Bununla birlikte besin olarak imalatı renk, koku, düşük fruktoz yüzdesi gibi sebeplerden dolayı yapılmamıştır.
Dekstrozun izomerizasyonu için ticari enzim proseslerine olan ilgi Amerika’da azalmıştır. Fakat araştırmalar yüksek fruktoz yüzdeli ürün için Japonya’da devam etmiştir. Ticari HFCS üretimi Japonya’da 1966’da yapılmaya başlanmıştır ve 1971’de Amerika’da patent almıştır. Japon teknolojisi Amerika’da lisans almıştır ve % 15 ile sınırlandırılmış fruktoz şurubu 1967’de üretilmiştir. Bunu diğer yıl % 42’lik fruktoz şurubu takip etmiştir. Başlangıçta kesikli sistem ve çözünür enzimler kullanılarak HFCS üretimi yapılmıştır. Bununla birlikte konsantrasyon etkisi mısır arıtım endüstrisinde sürekli sistem ve sınırlı enzim teknolojisi kullanılarak 1972 yılında sonuçlandırılmıştır. Diğer endüstriyel prosesler de hemen ardından gelişmiştir.
HFCS geliştirilmesinin hemen ardından sakroz fiyatları dramatik bir biçimde talebin artmasından dolayı yükseldi. Düşük maliyeti ile HFCS, şekerin temsilen popüleritesi arttı ve satışlar inanılmaz bir biçimde yükseldi. HFCS’nin ticari olarak zamanında gelişimi ve üretimi yüksek sakroz fiyatı avantajını beraberinde getirdi HFCS sakroza alternatif tatlandırıcı olarak birçok yerde kullanıldı. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.2. Mısırın İşlenmesinde Genel Yöntemler
Mısırın işlenmesinde üç genel yöntem vardır. Bunlar; wet milling, dry milling ve mısırın distilasyonu yöntemidir. Mısırın distilasyonu yöntemiyle meşrubat üretilir. Yakıt alkolü wet milling ve dry milling yöntemleriyle elde edilir. Amerika’da 1984 – 1985 yılları arasında her üç yönteminde kullanılmasıyla yaklaşık 27 milyon ton mısır işlenmiştir. Bu mısırın % 74,6’sı wet milling yöntemiyle işlenmiş olup bunun da % 14,1’i etanole dönüştürülmüştür. Etanolün, direkt fermantasyon ile eldesi % 8,45’lik bir paya tekabül eder.
Wet milling endüstrisi bazı sebeplerden ötürü tartışmalara yol açmıştır. Birincisi yüksek hacimde üretimden dolayı piyasaya egemen konumda olmasıdır. İkinci olarak yüksek hacimli üretimin çabucak gelişmesinden ötürü yeni pazarların oluşmasına olanak tanımamaktadır. Wet milling endüstrisi 1979’dan bu yana yıllık % 8 – 10 büyümeyle günümüzdeki konumuna erişmiştir.
Ancak son zamanlardaki pazardaki gelişmeler tartışmalara son verir niteliktedir. Artık pek çok ürün pelet olarak satılmaktadır.
Çok eskilerden beri içkilerdeki alkol ve endüstriyel alkolün üretilmesi tahılların fermantasyonu ile elde edilmektedir. Kısaca tahıl sulandırılır, nişastanın jelatin hale gelmesini sağlamak için pişirilir, soğutulur ve maya ile karıştırılıp fermantasyona uğratıldıktan sonra distile edilir.
Son yıllarda wet milling endüstrisi yakıt alkolü üretmeye başlamıştır. Bu nişastayı enzimle muamele edip, fermantasyona uğratmakla mümkündür.
Mısırın dry milling yöntemiyle istenilen endüstriyel ürünlere ve besin maddelerine ayrılması bu üç yönteminde kullanıldığı sanayide en küçük paya sahiptir. Dry milling yöntemi aslında basit bir öğütme işlemidir. Önce mısır yıkanır ve nemi % 20 seviyelerine çekilir. Öz yağ ekstraksiyonu işlemi için uzaklaştırılır ve geriye kalan kısım öğütülüp elenerek bir çok küçük parçaya ayrılır. Öncelikli ürünler un ve mısır yemidir. Diğer ürünler kepek ve mısır yağı olarak sayılabilir. Bu ürünler biracılıkta, gıda sanayinde, fermantasyon işlemlerinde veya hayvan yemi olarak kullanılabilir. Alkol üretiminde genellikle dry milling yöntemi ile işlenmiş hammadde kullanılır.
2.2.1. Wet milling yöntem ve ürünleri
Mısır bol olarak bulunabilir ve nispeten diğer tahıllara göre fiyatı daha ucuzdur. İstenilen nitelikte ve miktarda yüksek protein ve nişasta yüzdesine sahiptir. Wet milling yöntemiyle yüksek saflıkta nişasta, etil alkol gibi endüstriyel ürünlere, çeşitli besin maddelerine dönüştürülebilmektedir. Besin maddeleri için kullanılan tatlandırıcı ve nişasta elde edebilmek için mısırın büyük bir bölümü wet milling yöntemiyle işlenir.
Wet milling yönteminde mısır tanesini çok dikkatlice kontrol edilen sartlar altında su ile yumuşatma işlemi gerçekleştirilir. Daha sonra mısır kırılır, elek santrifüj ve yıkamadan geçirilerek mısırın içeriği öz, nişasta, kepek, tatlandırıcılar ayrı ayrı elde edilir. Son yıllardaki bu ürünlere olan talep, başlıca yatırımın, üretim kolaylığının geliştirilmesi olmasını zorunlu kılan kararlı bir büyümeye yol açtığını göstermektedir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 12)
2.2.1.1. Masarasyonlama
İlk önemli adım kontrol edilen sıcaklık, zaman, SO2 konsantrasyonu, laktik asit içeriği vb. değişkenlerin istenilen şartlar altında tutularak masarasyonlamanın gerçekleştirilmesidir. Bu şartlar altında suyun tohumun hücresine girmesi gerçekleşir. Masarasyonlama tahılı yumuşatarak mısırın içeriğine ayrılmasını kolaylaştırır.
Mısır toptan olarak wet milling tesisine kamyonlarla, mavnalarla taşınır. Daha sonra istenen özellikteki mısır elek yardımıyla ayrılır. İstenmeyen kısım ve diğer yabancı maddeler hayvan yemi olarak ayrılır. Eğer bunların mısırla birlikte kalmasına izin verilirse suyun difizyonuna ve alkol vizkozitesinin bozulmasına, üretilen nişastanın kalitesine olumsuz etki eder.
Masarasyonlama mısırın 50 – 330 ton arasındaki tanklara koyulmasıyla gerçekleştirilir. Burada mısır 52 °C’ deki masarasyon suyu ile işleme tabi tutulur. Tankların dibi koni şeklindedir ve burada bulunan elek sayesinde masarasyon suyu buradan alınıp başka bir yere pompalanabilir ya da tekrar tankın tepesine resirküle edilir. Masarasyon sıcaklığını korumak için bir ısı değiştirici vasıtasıyla bu resirküle edilen su ısıtılır. Su 55 °C’ deyi bakterilerin parçalanmasını önlemek açısından aşmamalıdır.
Masarasyonlama 6 – 12 arası veya daha fazla tank kullanılarak yapılabilir. Tanklardan biri boşaldığında diğeri doldurulur. Sadece su bir tanktan diğerine transfer edilir. Kuru mısır tankın tepesinden boşaltılır, masarasyonlanmış mısır ise aşağıdan çekilir.
Tanklarda kullanılan su wet milling yönteminde mısırın çözünür bileşenlerinin toplanmasını sağlar. Masarasyon suyuna % 0,12 – 0,2 konsantrasyonda SO2 eklenir. SO2 sıvı olarak satın alınır veya elementel sülfürün yakılmasıyla imal edilebilir. SO2 suyu mısırın içerisine difizyonunun artmasını, protein – nişasta matrisinin çözülmesini sağlar ve böylece daha saf bir nişasta elde edilebilir.
SO2’ li su en son tanka eklenir. Su tanktan tanka geçerken SO2 konsantrasyonu azalır, bakteri oluşumu artar ve bu da laktik asit oluşumuna neden olur. Kullanılan masarasyon suyu çekildiğinde istenilen laktik asit konsantrasyonu % 16 – 20 civarındadır. Bununla beraber SO2 konsantrasyonu % 0,01 veya daha az olmalıdır.
Masarasyonlama için uygun su miktarı 1 ton mısır başına 1,2 – 1,4 m³ sudur. Masarasyonlama sırasında 1 ton mısır başına 0,5 m³ su, mısır tarafından absorbe edilir ve mısırın % 16 civarı olan nemi % 45’e çıkar. Geriye kalan 0,7 – 0,8 m³ su sistemden çekilir. Bu da % 40 – 50 kuru madde kalacak şekilde buharlaştırılır, kepekle karıştırılır, kurutulur ve satılır. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 12)
2.2.1.2. Masarasyon suyunun evaporasyonu
Masarasyon suyu, yani içerisinde çözünür protein ve iyonlar barındıran su evaporatöre bir ton mısır başına 0,6 – 0,7 m³ gelecek şekilde beslenir. % 5 – 10 olan kuruluk % 40 – 50’ ye çıkarılır. Daha sonra kepeğe eklenir.
Düşen film sirkülasyonlu evaporatör sistemi hafif masarasyon suyunun % 30’a yükseltmek için 1,2 kg/cm² veya daha az basınçlı buhar kullanılmaktadır. Geri gelen buhar sıkıştırılır ve tekrar buhar gövdesine verilir. Bu sayede enerjiden kazanç söz konusudur. Kompresörler % 75 verim ile merkezkaç akışlı çalışır. Elektrik motor enerjisi yaygındır. Fakat buhar enerjili türbinler de kullanılır.
Zorlanmış – sirkülasyonlu, çok yünlü – efekt buhar evaporatörleri kuru maddeyi % 50 seviyesine çekebilmektedir. Bu ünite düşen film tipinden farklıdır. 0,7 m3/saat masrasyon suyu yerine 7 – 11 m3 su tüplerde tekrar sürkile edilir. Evaporatörler özellikle ısıdan ve protein asitlerinden etkilenmemesi, aşınmanın aza indirgenmesi açısından alkali ile muamele ettirilir. Bu ayda bir yapılabilir. Evaporatör kondensatı oldukça koroziftir. pH’ ı 3 civarında olup organik maddeler ve alkoller içerir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 12)
2.2.1.3. Öz eldesi
Savak suyu sisteme masarasyonlanmış mısırın masarasyon tanklarından kırma değirmenine transferi için kullanılır. Bu su mısır değirmene girmeden önce elekten geçer ve savak suyu olarak tekrar kullanılır. 1 ton öğütme mısırı için 4,5 – 6 m³ su gereklidir. Mısır biri haraketli diğeri sabit olmak üzere iki disk içeren öğütme değirmenine girer. İki disk arasında ayarlanabilen bir açıklık vardır. Buna göre öğütmenin derecesi ayarlanabilir. İşleyişi sağlamak için değirmen beslemesine biraz su eklenir. Sulandırılmış, öğütülen mısır buradan yüzdürme tanklarına veya hidrokolonlara pompalanır. Yağdan oluşmuş olan öz üste çıkar ve eleklere gönderilen öz 1 ton mısır başına 1,2 – 1,3 m³ suyla yıkanarak suyundan büyük ölçüde arındırılmak üzere prese beslenir, kurutulur ve mısır yağı elde etmek üzere yeni işlemler uygulanır. Öz yıkamadan çıkan su değirmene beslenen akımı sulandırmak için kullanılır. Bu su % 15 – 17 öz içerecek bir akım elde edebilecek şekilde dikkatlice kontrol edilerek kullanılmalıdır. Özün ayrılması işleminde 150 – 200 mm yarıçaplı hidrokolonlar artık daha çok tercih edilmektedir. Kullanılan hidrokolonlara örnek Resim 2.2’de gösterilmektedir. Çünkü açık yüzdürme sistemine göre daha verimli ve kontrol edilebilir bir sistem durumundadır. Akış azalır, yağ içeriği yükselir. Fakat elde edilen öz miktarı ve yağ ürünü azalır.
Gerek yüzdürmede, gerekse hidrokolonlar ile ayırma işleminde alt akım ikinci bir disk değirmenine pompalanır. Burada amaç ilk ayırma işlemlerinde ayrılamamış özün ayrılmasını sağlamaktır. Yapılan bu işlem ilk bir önceki ayırma işlemiyle çok benzerdir. Ayrılması sağlanan öz birinci ayırma işlemlerinden geçmek üzere geri pompalanır.
Öz, mısır bulamacından wet milling işlemiyle ayrıldıktan sonra prese girer ve burada % 50 kuruluğa kadar gelmesi sağlanır. Ardından döner kurutucuda % 3 neme kadar kurutulur. Yüksek ısıdan dolayı bozulmasını veya tutuşmasını önlemek için ya içerisinden su geçirilen tüp soğutucu ya da içerisinden hava geçirilen soğutucu – taşıyıcılar kullanılır.
Isı ve basınç uygun koşullarda olmalıdır. 120 °C’ de öz yumuşamaya başlar, mekanik olarak yağ eldesinden önce buharlaşma yaşanır. Yağ içeriği tam bir pres ile % 45’ ten % 6’ ya düşürülebilir. Başka bir proseste bundan daha iyi bir kazanım sözkonusu değildir. Büyük işletmelerde sadece yağ hücresini bırakmak için ezilir ve bu % 13 – 20 yağ içeriğini azaltır. Daha sonra ince tabaka haline getirilirler ve hekzan çözücüsü ile ekstraksiyona uğratılırlarsa yağ içeriği % 1,5’a getirilir.
2.2.1.4. Kepek eldesi
Flotasyon veya hidrokolonlarla gerçekleştirilen öz ayırma işleminden sonra mısır bulamacı nişasta ve gluteni kepekten ayırabilmek için elekten geçirilir. (50 m)
Öz ayrıldıktan sonra geriye kalan kepek ve üzerine ilişik nişasta entoleter değirmenine gelir ve burada koni şeklindeki değirmenin çeperlerine yüksek hız ile materyal fırlatılır ve kepeğin nişastadan ayrılması sağlanır. Ayrıca bu ayırma işlemi için ayarlanabilir hareketli disk değirmenleri de kullanılabilir. Bunlar 1500 – 1800 rpm de karşıt istikametli döner. Son yıllardaki geliştirilmiş değirmenler 1,3 m çapında 1800 rpm dönüşlü ve 800 – 1000 beygir gücünde çalışıp, günde 1269 ton mısır işleme kapasitesine sahiptir. Bütün disk değirmenleri kepekteki nişastayı % 35’ten % 5 – 15’ e kadar indirebilmektedir.
Değirmenden gelen bulamaç yıkanır, elekten geçirilir ve bu sayede nişastadan ayrılması sağlanır. En genel yıkama ekipmanı 5 – 7 adet elekten oluşur. Kullanılan yıkama suyu 1 ton mısır başına 1,8 – 2,3 m³ olup son elekten verilmeye başlanır ve bu su ilk elekten nişasta ile birlikte çıkar. İlk elek için elek aralığı 50 mm, diğerlerinde ise 70 mm uygundur. Elekler sık sık tıkanmalarının önlenmesi ve daha verimli çalışmalarının sağlanması açısından yıkanarak temizlenir. Her bir elek bir pompa ve tanka sahiptir. Geniş bölünmüş tanklarda kullanılabilir. Dizaynı suyun bir bölmeden diğerine kolayca geçebileceği otomatik kontrolün mümkün olduğunca azaltıldığı bir şekilde olmalıdır.
Son kepek yıkama eleğinden sonraki akım maksimum % 15 kuru madde içerir ve suyun uzaklaştırılması gerekmektedir. Bunun için santrifüj kullanıldığında % 40 kuru madde elde edilebilir. Ancak nişastanın çoğu kepekle birlikte gider. Bunun diğer elekli modellerinde ise nişastanın suyla birlikte gitmesi, kepeğin daha saf ayrılması sağlanır.
Genel olarak sudan ayırma işleminde iki yöntem vardır. İlkinde elekli santrifüjler kullanılır ve bu % 20 – 30 kuru madde sağlar. Avantajı, kemerli pres kullanan ikinci adıma göre yüksek kapasitede çalışılması ve daha fazla kuruluk derecesine sahip olmasıdırBununla birlikte kuruluk % 42 – 48’ e kadar çıkar. Buradan çıkan suyu azaltılmış kepek evaporatörde konsantrasyonu arttırılmış masarasyon suyu ile karıştırılır ve kurutulur.
Bu sistemin performansı istenilen kepek kalitesine göre değişebilmektedir. İyi bir kalitede kepek eldesi, yoğun bir öğütme sonucu gerçekleşir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 12)
2.2.1.5. Birincil nişasta ayırımı
Öz ve kepek elenerek ayrıldıktan sonra geriye kalan nişasta ve protein, proteinin düşük yoğunluğu sayesinde ayrılabilmektedir. Bu aşamada santrifüj kullanılır ve yüksek protein gluteni elde edilir. Disk nozul tipi santrifüjler, çözünmez gluten partiküllerini ayırıp yüksek protein gluteni elde etmek için kullanılır. Bazı protein ve kirlilikler nişasta akımı ile birlikte kalabilir. Ancak bu da bundan sonraki nişasta yıkama adımında ortadan kalkar.
Birincil santrifüjden elde edilen gluten başka bir santrifüj yardımıyla kuruluğu % 3’ ten % 12’ lere çıkarılır. Daha sonra kullanılan vakum filtre bunu % 42’ ye çıkartır ve son olarak kurutucudan % 88 kurulukta gluten elde edilir. Elde edilen gluten, hayvan yemi formülasyonlarında kullanılır. Sistem üzerinden elde edilen su wet milling prosesinde yıkama suyu olarak kullanılır.
Sudan arındırma işleminde santrifüjün etkisi beslemenin sıcaklığının artırılmasıyla ve pH’ı normal seviyesi olan 4,5’ ten 7,0’a yükseltmekle arttırılabilir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 12)
2.2.1.6. Gluten kurutma
Gluten neminden olabildiğince mekanik işlemler vasıtasıyla ayrıldıktan sonra ( % 55 – 60 nem ), pnömatik veya döner kurutucuda % 12 neme kadar kurutulur. Islak glutenin yapışkanlığını yenmek için ürün geri döngüsü gerekmektedir. Koyu renkli veya yanmış ürünler olmaması açısından 400 °C bir limit sıcaklık olarak kabul edilir. Döner kurutucunun toz ile ilgili bir sorunu olmaz. Ancak pnömatik kurutucuda daha açık renkli bir ürün eldesi söz konusudur. Yüksek sıcaklıktan ötürü pigmentler parçalanabilir. Kurutma esnasında ağır masarasyon suyunun kullanılması bunu önleyebilir. Wet milling yönteminde üründe minimum % 60 protein eldesini gerçekleştirmek oldukça zordur. Problemler masarasyonlama, kepek eldesi veya birincil santrifüjden dolayı kaynaklanabilir. Bazı küçük çalışma birimlerinde gluten keki kurutulmaz ve doğrudan kepeğe katılır. Evaporatörden gelen ile birlikte protein yüzdesi % 30’ larda seyreder.
2.2.1.7. Nişastanın saflaştırılması
Birincil santrifüjden çıkan nişasta % 3 – 5 protein içermektedir. 10 mm çapında hidrosiklonlar kullanılır. Bunlar bir araya getirilerek yerleştirilir ve yaklaşık 720 adedi ile bir ünite oluşturulur. Böyle 10 – 14 ayrı ünite seri olarak birbirine bağlıdır. Pompalar dışında bu sistem hareketli değildir.
Yaklaşık 2,1 – 2,5 kg su her kg kuru nişasta başına kullanılır. Nişasta içerisinde safsızlık ve gluten hidrokolonlar vasıtasıyla ayrılır. Elde edilen nişasta % 0,3 – 0,35 toplam protein ve % 0,01 çözünür protein içermelidir. Bundan önceki adımlarda herhangi bir sorun gerçekleşmezse sonuçlar yukarıdaki gibidir.
Nişasta yıkama suyu deiyonize edilmiş bir sudur. Bu suya saf kondensat eklenebilir. Su optimum ayrımın gerçekleşeceği sıcaklığa ısıtılır. Bu sıcaklık 38 – 43 °C’ dir. Düşük sıcaklık kullanmak daha yaygındır. Çünkü hidrokolon sisteminin bütün bölümleri kullanılır ve daha fazla ısı ek pompalardan meydana getirilir. Bu hidrokolon sistemi Resim 2.3’de gösterilmektedir.
Yıkama suyu yıkanmış nişastanın çıktığı son bölümden girer. Su ve safsızlıklar, sistemi % 25 oranında nişasta içeren besleme akımının girdiği ilk bölümden terk eder. Bu akımın içerisinde az bir oranda nişasta küçük parçacıklar halinde proteine bağlanmış olarak bulunur. Bunu ayırmak için santrifüj kullanılır. Alt akım birincil santrifüje geri beslenirken, üst akım yıkama suyu olarak kullanılabilir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 12)
2.2.2.1. Modifiye nişasta
Nişasta, wet milling işlemlerinden % 40 kuru madde içererek çıkmaktadır. Nişasta daha sonra direkt olarak kurutulabilir veya kimyasallarla, asitle muamele edilerek nişastanın modifikasyonu müşteri gereksinimlerine göre sağlanabilir. 1 ton kuru nişasta başına 1 – 2 m³ su kullanılarak kimyasal atıklar nişastadan vakum filtre veya santrifüj ile ayrılabilir. Vakum filtreden çıkan kek % 40 – 50 kurulukta olup buradan 65 – 150 °C’ deki buhar ısıtmalı kurutucuya beslenir. Pnömatik kurutucular kullanıldığında sepet tipi santrifüjden gelen beslemenin kuruluğu % 55 – 67 civarındadır. Kurutucuda ısıtma, direkt gaz yakılan bir ocakla sağlanabilir ki, bu da 220 °C sıcak havaya denk gelir. Ürün genellikle paketler içerisinde kamyonlarla taşınır. Kullanım alanı yapıştırıcı sanayi, kağıt, tekstil ve gıda sanayidir. Ürünün bir kısmı kızartılır, soğutulur, karıştırılır ve yapıştırıcı sanayinde kullanılmak üzere paketlenir. (Pziedic ve Kearsiley, 1985, Bölüm 2)
2.2.2.2. Etanol
Etil alkol ( etanol ) fermantasyon ile nişastadan üretilirken wet milling işlemlerinden dolayı eşsiz bir ekonomik avantaja sahiptir. Çünkü maya tekrar geri dönüştürülebilir. Başka hiçbir maddeye fermantasyondan sonra müdahale edilemez. Ayrıca hafif masarasyon suyu kullanılarak mayalanma için gerekli evaporasyon giderleri minimize edilebilir. Bir kısım alkol, meşrubat sanayinde kullanılır. Eskiden tahıl etanolünün % 65 – 75’ini wet milling yöntemini kullanan sanayiciler üretmekteydi. Fakat 1984 – 1985’ten itibaren bu oran % 60’lara kadar düştü. Gelecekte bu oranın daha da düşmesi beklenmektedir. Çünkü birçok fabrika dry milling yöntemine geçmektedir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 12)
2.2.2.3. Ürünler ve çeşitlilik
Masarasyon suyu mısır tohumunun çözünmüş kısımlarını içeren bir sudur. % 50 kuru madde içerene kadar buharlaştırılır ve sıvı olarak sığır çiftliklerine veya mandralara satılmaktadır. Konsantrasyonu ve pH’ı olan 4,2 – 4,5 biyolojik olarak sabittir. Antibiyotik üretiminde veya fermantasyon işlemlerinde kullanılabilir. Bir kısım masarasyon suyu ise mısır proteini yemi olarak kullanılabilmektedir.
Öz yağı alındıktan sonra geri kalan kısmı genellikle destekleyici vitamin, mineral olarak hayvan yemine katılır. Yemin büyük çoğunluğu mısır proteini yemine, suyunun ve yağının gluten tarafında absorbe edilmesinden yararlanılmak üzere katılır.
Hidrol veya mısır şekeri, kristalin – dekstroz üretimi ile elde edilir. Bu hayvan yemi veya besin malzemeleri imalatında kullanılabilir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 12)
2.3. Nişastanın İşlenmesi
2.3.1. Nişasta hidrolizi
Mısır tatlandırıcıları genellikle nişastanın mısırdan wet-milling yöntemiyle ayrılmasından sonra elde edilen ve % 99 saflıkta, kuru madde bazında % 0,25-0,35 protein, % 0,1 mineral ve % 5-6 diğer safsızlıklar içeren nişastadan elde edilirler.
Nişasta tanecikleri 2 ayrı kısımdan oluşur. Bunlardan biri amilazdır. Bu lineer bir polimer olup 1,4 – bağlı D – glikoprinosil lineer polimer ünitelerinden oluşmaktadır. Diğer kısmı ise amilopektin. Bu yapıya da 1,6 dal noktası ile bağlı kısa 1,4 – bağlı glikoz zincirleri içeren dallı polimerler örnek verilebilir. Belirgin bir biçimde amilaz parçacıkları nişasta granüllerinin % 25 – 30’unu temsil eder ve moleküler ağalığının 250000 civarında olduğu bilinmektedir. Daha fazla amilopektin fraksiyonu nişasta granülün % 70 – 75’ini molekül ağırlığının da 50 – 500 milyon olduğunu gösterir.
Mısır tatlandırıcıları asitlerin veya enzimlerin -1.4 ve -1.6 glikosidik bağlantıları üzerinde hidrolitik davranışı ile üretilirler. Hidrolizin tipine bağlı olarak değişik molekül ağırlıklı sakkaritler oluşur. Buna bağlı olarak farklı fonksiyonel tatlandırıcılar üretilir. Sakkarid içerisindeki dekstroz miktarı, polimerizasyon derecesine (DP) işaret eder. DP1 dekstrozu; DP2 maltoz benzeri disakkaridleri; DP3 maltotrioz veya panoz gibi trisakkaridleri; DP4 ise tetra veya daha fazla derecedeki sakkaridleri ifade eder. Hidroliz derecesi, dekstroz denkliği olarak tanımlanmıştır. Nişasta hidrolsatının indirgen içeriğinin değeri kuru maddedeki dekstroz miktarı olarak hesaplanabilir. Nişasta her molekülde yalnızca bir indirgen grup içerdiğinden dolayı, esasen nişasta sıfır DE değeri gösterir. Dekstroz denkliği (DE) bakır tuzundan oluşan bir alkali solüsyon kullanılarak şekerin indirgenmesi esnasında gösterilen tepkiye göre saptanır. İndirgenen bakır miktarı indirgen şeker miktarı ile orantılıdır. Buna alternatif yöntem nişasta hidrolsatının yüksek performanslı sıvı kromotografi yöntemi ile işleme tabi tutulmasıdır. DE değeri her sakkariddeki DE’ nin toplanması ile bulunabilir. DP1 = 100DE, DP2 = 62DE, DP3 = 40DE, DP4 = 18DE’ye denk gelir. Aralarındaki ortalama ilişki ise ;
DP = [(20000/DE) - 18]/162
şeklindedir. 1 molekül suyun eklenmesi ile her hidroltik birleşebilir. Suyun eklenmesinden dolayı oluşan ağılık kazancı kimyasal bir kazanç şeklindedir. Bu nedenle nişastanın dekstroz ürününe hidrolizinin tamamlanması kuru madde miktarını (162 + 18)/162 faktörüne göre yükseltir. Kimyasal kazanç faktörü ile DE arasındaki ilişki aşağıdaki şekilde tanımlanabilir;
Kimyasal kazanç faktörü = (0,00111)(DE) + 0,9973
2.3.1.1. Asit hidrolizi
Asit hidrolizi nişastanın -1.4 ve -1.6 bağlarına rastlantısal olarak bağlanması ve aynı zamanda polimerizasyon derecesinin yükseltilmesi ile gerçekleştirilir. Asit sadece hidrolizi katalize etmeye yaramaz. Aynı zamanda gerçekleşen diğer reaksiyonlarla hidrolizin devamını da sağlar. Örneğin dekstrozun dehidrasyonundan hidroksimetilfurfural elde edilir.
Bazı reaksiyonlar ürün oluştuktan sonra vermesi de, uzaklaştırması da çok zor olan tat ve koku sağlayabilirler. Dolayısıyla şuruplar üretilirken yan reaksiyonların etkisinden sakınabilmek için asit hidrolizi 42 DE (dekstroz denkliği) ile sınırlandırılmıştır. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.3.1.2. Enzim hidrolizi
Enzimatik hidroliz asit hidrolizinden daha karmaşıktır. Bu özellikler tat, koku ve ürün biçimindeki farklılıkları minimize eder. Daha yüksek ürün miktarı sağlar ve saflaştırma giderlerini azaltıcı etkide bulunur. Mısır tatlandırıcısı üretiminde kullanılan enzimler bakteriyel ve fungal -amilaz, -amilaz ve gluko-amilazdır.
Bakteriyel -amilazlar Bacillus organizmasından üretilirler. -amilazlar, hidrolizin molekül içerisinde rastgele ilerlemesinden, sadece -1.4 bağına bağlanmasından veya sakkaridleri şekline sokmasından beri endoenzimler olarak sınıflandırılırlar. Enzime bağlı olarak bakteriyel -amilazın hareketi de değişir. Gerek bakteriyel -amilazların, gerekse fungal -amilazlarının başlıca ürünü maltozdur. Bundan dolayı enzimler şurupları yüksek maltoz içeriğine sahip ürünler haline getirmek için kullanılırlar. Bakteriyel -amilazlar 105-110 °C’ de kullanılabilir. Fungal -amilazlar ise 55-60 °C’ de kullanılırlar. Nişasta hidrolizinde bakteriler için pH 5,5-7 civarındadır. Fungallarda ise bu 5-5,5 civarıdır.
Gliko-amilazlar(amiloglikosid veya -amilaz) A.niger bakterisinden meydana gelir. Gliko-amilazlar ekzoamilitik bir aktivite sergilerler ve -1.4 ve -1.6 bağlarına bağlanarak dekstrozu serbest bırakırlar. Hidrolizin derecesi bağların durumuna bağlıdır. Ticari proseslerde gluko-amilaz ile % 96’dekstroz ihtiva eden dekstroz hidrolsatı üretilir. Enzim ayrıca dekstrozun disakkaride dönüşüm reaksiyonunu katalize eder. Gluko-amilaz geniş bir pH derecesinin üzerinde iyi bir kararlılık gösterir. Bununla beraber ticari proseslerde pH genellikle 4-4,5 olarak kabul edilir. Tavsiye edilen sıcaklıklar 58-62 °C’ dir. Yüksek sıcaklık enzim kararlılığını azaltırken, düşük sıcaklık da mikrobiyal olasılıkları arttırıcı etki gösterir.
-amilaz maltocenik enzimler olup şurup üretimi için kullanılmaktadır. Enzim maltozu formu içerisinde molekülden ayrılır. Reaksiyon 55-60 °C’ de pH ise 5-5,5 civarındadır. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.4. Tatlandırıcı Üretiminde Prosesin İşleyişi
2.4.1. Dekstroz
Dekstroz ticari olarak nişastadan asit, asit-enzim ve enzim-kataliz yöntemleriyle üretilebilmektedir. Son zamanlarda tüm üretim yöntemlerinde nişasta 10-15DE ve -amilaz kullanılarak üretilir. Bunu, gliko-amilaz kullanılarak % 95-96 oranında dekstroz üretim işlemi takip eder. Bu daha sonra rafine edilerek kristal-dekstroza, sıvı dekstroza veya yüksek dekstrozlu mısır şurubuna dönüştürülebilir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.4.2. Nişasta hidrolizi
1960’lara kadar ticari olarak dekstroz üretimi asit – hidaroliz yöntemiyle gerçekleştirildi. % 15-25 nişasta içeren süspansiyon HCl ile muamele edilir ve 5-10 dakikalığına 140-160 °C sıcaklığa ısıtılırdı.(veya maksimum dekstroz seviyesine ulaşıncaya kadar) Bundan dolayı % 86 oranında dekstroz dönüşümü sağlanabilirdi.
Gliko-amilaz üzerindeki gelişmeler dekstroz üretim teknolojisinde büyük gelişmelere yol açtı. Bunu asit hidrolizin kapsamının azaltılması izledi. Sıvılaştırma kesikli olarak korozyona dayanıklı ekipman ile gerçekleştirilir. pH 1,2-2 seviyesine HCl veya H2SO4 eklenerek getirilir ve 120-140 °C’ye 10-20 DE elde etmek üzere ısıtılır. Daha sonra gliko-amilaz eklenir. Bu şartlar altında DE’nin kontrolü önem kazanır. DE’nin artmasıyla asit dönüşüm ürünleri de artmaktadır. DE değeri çok düşükse bu filitrasyon problemlerine yol açabilir. Asit-enzim yöntemi dekstroz miktarını % 92-94 seviyesine kadar getirebilir.
1960’larda total enzim prosesleri geliştirilmiştir. Daha düşük sıcaklık ve daha yüksek pH’ta sıvılaştırma gerçekleştirilir ve bu yan reaksiyonları azaltırken dekstroz miktarını da % 95-97 seviyesine çıkartmıştır.% 30-40 lık nişasta içeren süspansiyon -amilaz ile muamele edilir. pH 6-6,5 sıcaklık 85-90 °C’dir.200-400 ppm lik Ca enzim dengelemesi için katılır.1 saat boyunca bu şekilde devam edildikten sonra sıcaklık 5-10 dakikalığına 120-140 °C’ye çıkartılır. Daha sonra tekrar 1 saatliğine 85 °C sıcaklığa indirilir ve DE (10-15) ayarlaması yapılır.
Bu işlemler birkaç yüz ton kapasiteye sahip kesikli veya sürekli reaktörlerde gerçekleştirilmektedir. İnceltilmiş nişasta % 28-30 kuru madde içerecek şekilde sulandırılır. Sıcaklık 60 °C’ye soğutulur. pH 4-4,5 olacak şekilde ayarlanır ve gluko-amilaz eklenir. Sıcaklık kontrolü önemlidir. Yüksek sıcaklık enzim kararlılığını azaltırken, düşük sıcaklık mikrobial riskleri yükselttir. Gliko-amilaz miktarının ve reaksiyon süresinin de kontrol altında tutulması gereklidir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.4.3. Saflaştırma
Dekstrozun saflaştırılmasında çözünmeyen maddelerin uzaklaştırılması gereklidir. Nişasta üretiminde toz, renk, protein gibi maddeler çözünerek bu işe katkı sağlar.
Çözünmeyen yağ, nişasta ve proteinin uzaklaştırılması santrifüj ile ve prekot filtrasyonu ile sağlanabilir. Daha sonra bu karbon granülleri ile temas ettirilir. İyon -değiştirici kalıntıları, kirliliği, protein parçaların, rengi ve inorganikleri uzaklaştırmaya yarar. Rengi giderilmiş sıvı, evaporatör ile % 50-55 kuru maddeye getirilir ve kristal-monohidrata, sıvı dekstroza veya yüksek dekstrozlu mısır şurubuna dönüştürülmeden önce tekrar bir arıtımdan geçirilebilir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.4.4. Kristal dekstroz
Kristal dekstroz rafine edilmiş dekstrozun % 70-78 kuru maddeye evaporatör ile getirilmesiyle oluşur. Daha sonra 46 °C’ye soğutulur. Bu sıcaklık yavaşça 25-30 °C’ye kadar iner. 3-5 günlük bir süreç içerisinde de dekstrozun % 66’sı kristalleşir. Mağma ana sıvıyı uzaklaştırmak üzere santrifüj edilir. Ardından kristaller soğuk su ile sprey şeklinde yıkanır, döner kurutucuda % 8,5 neme kadar kurutulur. Bu seviye 1 molekül suya karşılık 1 kristal dekstroz molekülü gelmesi düşünülerek hesaplanan teorik % 9,1 nem seviyesinin altındadır. Ayrılan sıvı baştaki kristalizasyon basamaklarında kullanılabilir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.4.5. Sıvı dekstroz
Sıvı dekstroz, kristal dekstrozun % 71 kuruluk derecesine düşürülmesi ile elde edilir. Yüksek dekstrozlu mısır şurubu dekstroz oranının % 95-96’ya çıkartılıp konsantrasyonunun % 70-71’ e getirilmesiyle elde edilir. Aslında bu ürün teknik olarak mısır şurubudur.
Kristal dekstroz 45,4 kg’lık paketler halinde satılır. Sıvı dekstroz ise kristalleşmeyi önlemek açısından sıcaklığı 50 °C’de sabit tutabilen tank kamyonlar ile taşınır. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.4.6. Yüksek fruktozlu mısır şurubu
Mısır şurubu % 42 kuru madde üzerinden fruktoz içermektedir. Fruktoz rafine edilmiş dekstrozdan dönüştürülür. Kromotografik ayırma tekniği ile % 90 fruktoz içeren ürün elde edilebilir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.4.7. İzomerizasyon
Kesikli yöntem ile izomerizasyon çözünebilir enzimlerin yüksek fiyatından dolayı pahalıdır. Enzim tüketiminin azaltılması uzun reaksiyon süresi gerektirir. Bu da ürünlere tat, koku ve benzeri diğer özelliklerin kazandırılmasında yüksek arıtım giderlerine sebebiyet verir. Bundan dolayı reaksiyon süresi de, enzim giderleri de azaltılmalıdır. Glikoz izomerizasyonları bunu sağlayabilmektedir. Bu teknikte hücrelerin enzim aktivitesini ve enzim yapısını koruması sağlanır.
Yüksek fruktozlu mısır şurubu (HFCS42), eldesi oldukça basit şartlar altında gerçekleştirilir. Yüksek kalitede fruktozlu mısır şurubu eldesi için prekot filtrasyonu, karbon ve iyon-değiştiricisi saflaştırması ve % 40-50 kuru madde eldesi için evaporatörde buharlaştırma işlemi yapılır. İzomerizasyonu aktif ve kararlı hale getirmek için MgSO4 eklenir. Maksimum Ca seviyesi olan 1 ppm için 0,0004 M MgSO4 seviyesi yeterlidir. Eğer Mg-Ca molar orantısı en az 20’ye işaret ediyorsa Ca seviyesi 15 ppm’e çıkartılabilir. (Ca inhibitör bir etki gösterir). Beslemeye sülfit ve bisülfit tuzlarının eklenmesi enzim kararlılığını yükseltir renk formasyonunu azaltıcı bir etki gösterir. İzomerizasyonu aktive edici bir başka madde olan kobalt ile kesikli proseslerde ve düşük pH seviyelerinde çalışılırdı. Sürekli sistemlerde pH seviyesi yüksektir ve kobalta ihtiyaç yoktur.
Fruktozlu mısır şurubu eldesinde sıcaklığın 55-61 °C ve pH’ ın 7,5-8,2 civarında olması tavsiye edilir. 7 pH’ın altında izomer aktivitesi sağlanamaz. Enzim aktivitesi de 5’ in altında ve 9’ un üzerinde düşer. İzomerizasyon proseslerinde enzim aktivitesi beslemedeki kirlilikten dolayı düşebilir. Beslemenin kolona akış yüzdesi azaltılarak, kalma zamanı arttırılır ve daha iyi seviyede fruktoz elde edilebilir. Enzimlerin yarı ömrü birkaç haftadır. Enzimler başlangıçtaki aktivitesinin % 10’una düşene kadar kullanılır.
İzomerize edilmiş ürün son bir kalite arttırımı yapılması açısından pH 4-4,5’a ayarlanır ve istenmeyen rengi, kokuyu uzaklaştırmak için karbonla muamele edilir. Ek olarak güçlü bir asit kullanılarak iyon-değişim arıtımı yapılır. Ardından ürün % 71 kuru maddeye kadar buharlaştırılır.
Ürün kristalizasyonunu önlemek açısından 30-32 °C sabit sıcaklığa sahip tankerlerle taşınır. Eğer kristalleşme olursa, boşaltmadan önce 38 °C’ye ısıtmak yeterlidir.
Kristalin fruktoz % 42’lik fruktoz şurubundan elde edilir. Kromotografik ayırma ile % 97 fruktoz oranı sağlanır. Evaporasyonla kuruluk % 70’e çıkartılır ve kristalizasyon ile % 50 fruktozlu kristal elde edilir. Diğer bir saf fruktoz eldesi yöntemi, dekstrozun D-glikoza enzimatik konversiyonunu içerir ve bunu fruktoza hidrojenasyonu izler. Daha sonra da kristalizasyon yapılır. Kristalizasyona alternatif bir yöntem; spreyle kurutmadır. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.4.8. Mısır şurubu
Mısır şurupları doğrudan asit, asit-enzim veya enzim-enzim yöntemleri ile üretilebilir. Bu şuruplar glikoz şurubu olarak adlandırılır, ancak D-glikoz seviyesi çok düşük olabilir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.4.8.1. Asit şurupları
Nişastanın asit hidrolizi kesikli veya sürekli olarak gerçekleştirilebilir. Bunun için HCl ile 0,015-0,2 N seviyesine ayarlanmış % 35-40 kuru maddeli nişasta bulamacı kullanılır. Bu bulamaç 140-160 °C’de 15-20 dakika veya istenilen DE seviyesine kadar tutulur. Kesikli prosesler hacmi 10000 litre olan manganez-bronz yapımı dönüştürücülerde gerçekleştirilir. Suyu ısıtmak reaktörde kaynamayı gerçekleştirmek için direkt buhar kullanılır. Reaktöre asit içeren nişasta bulamacı konulduktan sonra istenen DE’ye erişilinceye kadar reaksiyon sürdürülür. Reaksiyon sonunda hidrolsat pH’ın sodyum karbonat ile 4,5-5 seviyesinde tutulduğu nötralize tanka basınç yardımı ile gönderilir. Sürekli sistemlerde proses kontrolünün düzenlenebilmesi için direkt ısıtma yapılmaz. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.4.8.2. Yüksek konversiyon şurupları
55 – 60 °C’de 4,8 – 5,2 pH’ta 24 – 48 saat içerisinde fungal -amilaz veya glikoamizlazlar kullanılarak elde edilir. Şurup 63 DE’de kuru madde üzerinden % 38 dekstroz, % 30 maltoz ve % 13 DP3 içerir. Dekstrozun maltoza göre seviyesi ve derecesi kullanılan enzime göre değişebilir. Isıtma adımında istenilen anda reaksiyonu ve enzim aktivitesini durdurabilmek önemlidir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.4.8.3. Yüksek maltoz şurubu
Reaksiyon 55 °C’de 5 pH’ta gerçekleştirilir ve besleme % 35 – 45 kuru madde içermelidir. Tipik şartlarda hidrolsat % 50 – 55 maltoz içerir. Exo - - amilazlar yüksek maltoz şurubu üretiminde etkilidir. DNA teknikleriyle enzim % 60 – 70 maltoz yüzdesini tek başına sağlayabilir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.4.8.4. Arıtım
Mısır şurubu hidrolsatı santrifüjle veya filtrasyon ile arıtılır. Ardından % 60 kuru madde eldesi için buharlaştırılır. Renkten arındırmak için karbon ile muamele edilmelidir. Daha sonra % 75 – 86 kuru maddeye konsantrasyonu getirilir. Şuruba evaporasyon sırasında renk gelişimini önlemek için SO eklenir. Evaporasyona alternatif olarak bazı düşük DE’li şuruplar sprey kurutmaya tabi tutulabilir.
2.4.9. Malto dekstrini
Malto dekstrini 20 DE’ den daha az olan nişasta hidrolizi ürünleridir. Ticari olarak normal mısır nişastasının hidrolizinden veya waxy tipi nişastadan doğrudan asit, asit – enzim veya enzim – enzim teknikleri kullanılarak üretilebilir. Asit prosesleri mısır şurubundakiler ile benzerdir. Asit – enzim prosesleri nişastanın küçük DE seviyesine gelmesi için asit kullanılarak inceltilmesi işlemini içerir. Bunu pH’ı 6 – 7’ ye getiren nötralizasyon takip eder ve bakteriyel -amilazla 80 – 85 °C’ de istenen DE seviyesi için 1 – 3 saatliğine hidroliz edilir. % 30 kuru madde için bu işlem 1 saat ve 80 °C’de gerçekleştirilir. Son proses işleminden önce enzim aktivitesini kaldırmak için sıcaklık 120 °C’ye getirilir.
Diğer bir enzimatik yöntemde ise nişasta 7,5 – 8 pH’ta 90 – 92 °C’de 1 saatliğine -amilazla 2 – 15 DE elde etmek üzere hidroliz edilir. Daha sonra 120 – 150 °C’de birkaç dakika tutulup, tekrar 80 – 85 °C’ye yeni enzim eklenerek istenen DE seviyesini yakalamak üzere dönülür. Sıcaklık çözünmeyen nişastanın azaltılması ve filtrasyon derecesinin yükseltilmesinde önemli bir etkiye sahiptir. Kararlılığı arttırıcı birkaç teknik geliştirilmiştir. Örneğin bu okside nişastanın 7 DE seviyesine asit veya enzimle inceltilmesiyle sağlanabilir. Daha sonra -amilazlar kullanılarak istenilen DE seviyesine dönüştürülür.
Maltodekstrinleri arıtılması mısır şuruplarındakiyle aynıdır. Sonuç ürünleri spreyle kurutulup % 3 – 5 nem seviyesine veya evaporatörle % 75 kuru madde seviyesine getirilebilir.
Malto dekstrini düşük vizkozite ve düşük DE seviyesi içerir ( örnek; düşük mono sakkarit içeriği ). Matlo dekstrinleri düşük DE seviyeli malto dekstrinlerine benzer ve aslında tatlı olduğu söylenebilir. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.5. Kullanım Alanları
Dekstroz, tek başına veya diğer tatlandırıcılarla birlikte, kombine halde şekerleme, meşrubat, gıda ve diğer endüstrilerde kullanılmaktadır. Meşrubat sanayinde dekstroz tatlılık ve ozmotik basıncı sağlamak için kullanılır. Light (açık renkli) bira üretiminde karbonhidrat ve kalori içeriğini azaltmada kullanılır. Şekerleme sanayinde yumuşaklık ve kristalizasyon kontrolünü sağlar. Şeker ve sakızlarda parlaklık, renk, tabakalaşma, sertlik gibi özellikler sağlar. Kurabiyelerde ise yumuşak bir etki ve kabuklaşmayı sağlar. Keklerin fiziksel yapı ve renk karakteristiklerini oluşturur. Tozlaştırılmış et suyu, çorba, toz meyve sularının ve sosların tatlılığını ve yapısını oluşturmada kullanılır. Dekstroz veya yüksek dekstrozlu mısır şurupları fermantasyon endüstrisinde hammadde olarak kullanılır.
Son yıllarda, yüksek fruktozlu mısır şurubu satışlarında bir artış gözlenmektedir. Sakroz fiyatlarındaki artış birçok üründe fruktoz kullanımının artmasına neden olmuştur. En çok kullanılan yumuşak içkilerdeki kullanım payını % 100’ e yakın arttırmıştır. Şekerlemelerde tatlılığı sağlar. % 90 fruktoz yüzdesi yüksek kalorili ürünlerin kalori seviyesini % 30 – 50 seviyesine indirir. Bunlar dondurulmuş ve konserve meyveler, yumuşak içkiler, şekerleme ve kahvaltılıklar olarak sayılabilir. Kristal fruktoz oldukça saftır ve bu nedenle düşük kalorili özel yiyeceklerde kullanılabilir.
Mısır şurubu genelde sakroz, dekstroz veya fruktozla birlikte kullanılır. Tüm şekerleme endüstrisinde tatlandırıcı ve düşük vizkozite sağlayıcı olarak kullanılır. Maya sıvısı bira, meşrubat üretiminde kullanılmaktadır. Sakızın yumuşaklığını ve tatlılığını sağlar. Kolonya ve parfümlerin evaporasyon kontrolünü, yapışkanların kararlılığını sağlar.
Malto dekstrinler pudinglerde, donmuş tatlılarda, çorbalarda, şekillendirici olarak kullanılır. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 17)
2.6. Ürün Üretimi ve Ürünlerin Pazarlanması
Yıllardır mısırdan, wet milling işlemiyle üretilen ürünlerin oranı % 66 nişasta ve % 30 hayvan yemi olmak üzere sabittir. Nişasta çoğunlukla tatlandırıcı ve etil alkole dönüştürülür. Amerika’da wet milling yöntemiyle üretim yapan 28 fabrika bulunmaktadır. Amerika dışında çok daha fazla fabrika bulunur. Ancak üretimleri hemen hemen aynıdır. Çünkü Amerika dışındakiler daha küçük kapasitede çalışırlar. Bir çoğu Amerikan şirketleri tarafından yönetilir.
Genel nişasta, dekstroz ve glikoz üretimi 1972 ile 1985 arasında Amerika’da % 39 artmıştır. Alkol ve tatlandırıcı üretimine bağlı olarak %335’lik bir artış günümüzde görülmektedir. Bunun sebeplerini şöyle sıralayabiliriz:
Proses alanındaki teknik gelişmeler
Şeker ihtiyacının artması
Yüksek şeker fiyatının son yıllarda desteklenmesi
Ucuz ve bol mısır bulabilme imkanı
Endüstri ürünleri daha çok toptan olarak taşınır ve satılır. Sıvı olanlar tanklı kamyonlarla satılır. Kuru ürünler 100 lb’lik karton kutular içerisinde taşınır. Amerika’da üretilen ürünlerin çoğu Avrupa Ekonomik Topluluğu’na satılmaktadır. (Watson ve Ramstad, 1989, Bölüm 12)
2.7. Kirlenme Kontrolü
Büyük bir wet milling ve tatlandırıcı ünitesine sahip bir fabrika orta büyüklükteki bir şehrin atıklarına yakın bir atık üretebilir. İktisatçılar atıkların konsantrasyonunun azaltılmasının önemli bir yardıma denk geleceğine dikkat çekmektedirler. Tanklarda kullanılan dengeleme yöntemiyle 8 – 24 saat üretimden sonraki atıkların toplanması şeklinde arıtım kolaylaştırılmaktadır. Bu özellik pH, sıcaklık, akış derecesi ve benzeri nedenlerden doğabilecek şok yüklemeleri azaltmaktadır. Bütün sistemlerde belli bir dereceye göre pH, ısıtma, soğutma, bakteri ekleme, mikroorganizmaların havalandırılması gibi ayarlamalara ihtiyaç duyulur.
Wet milling ünitesinde 1 ton mısır başına 1,8 kg SO2 kullanılır. SO2 proses suyu içerisinde çözünür. Keskin kokusu bulamaç içerisinde hissedilebilir ve atmosfere çıkmadan önce bir alkalin çözücü yardımıyla tutulur. Bina içi iyi havalandırılmalıdır. Buna rağmen çalışan motor ve pompalardan ötürü bina içi sıcaklık 50 °C’ de bulunabilir.
En kritik hava kirletici, kurutuculardan çıkan atık gazdır. Siklonlar, partikülleri tutmada bir ölçüde başarılıdır. Ancak ikinci bir kollektör gerekebilir.
Kurutucularla ilgili en büyük problem atık gazın kokusudur. Özellikle gluten kurutucuda yüksek de bir yanma ısısı kullanıldığından yanmış, ağır bir koku meydana gelir. Asetik asit ve asetaldehit kokusu gibi ekşi bir koku söz konusudur. İyonizasyonun yapıldığı ıslak–toplayıcılar koku yayan partikülleri elektrostatik olarak toplayabilmektedir. Kazan dairesinde veya muhtelif ısı üreten ünitelerde kömür, LPG veya doğal gaz yakılması tercihine göre kirlilik ve alınacak önlemler değişir.
|
|
|
| Gıda Analizleri Ders Notları |
|
Yazar: Livadi - 06-08-2010, 10:54 PM - Forum: Ders Notları
- Yorum (24)
|
 |
Gıda Analizlerine ilişkin ders notlarını içerir.
İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Resmi ve özel labaratuarlar tarafından gerçekleştirilen gıda analizleri genel itibariyle şunlardır:
Genel Analizler
Kül
Asitte Çözünmeyen Kül
Nem
Yağ (ekstraksiyon)
Protein
Toplam Asitlik
pH
Şeker (titrimetrik)
Şeker (HPLC ile)
Tuz
Renk (hunter ile)
Çözünen Külde Alkalilik
Sülfat Tayini
Mineral Analizi (ağır metaller hariç)
Uçucu Yağlar
Toplam besinsel lif
Toplam Enerji Atwater yöntemi ile (nem, kül, yağ, protein, karbonhidrat, diyet lif )
Yağ Analizleri
Refractive Index
Yoğunluk
Kaynama-Erime Noktası
Reichter-Meissel Değeri
Serbest Yağ Asitliği
Peroksit Sayısı (yağ örneklerinde)
Peroksit Sayısı (yağ örnekleri dışındaki gıdalarda)
Eterde Çözünmeyen Yabancı Madde
İyot Sayısı
Sabunlaşma Sayısı
Sabunlaşmayan Maddeler
Sabun Testi
Yağ Asitleri Kompozisyonu
Yenebilir Yağlarda Susam Yağı (kalitatif)
Yenebilir Yağlarda Prina Yağı (kalitatif)
Yenebilir Yağlarda Mineral Yağı (kalitatif)
Yenebilir Yağlarda Pamuk Yağı (kalitatif)
Süt Ve Süt Ürünleri Analizleri
Yağ Miktarı (Gerber metodu)
Asitlik (% SH)
Asitlik (%laktik asit)
Yoğurtta Nişasta (kalitatif)
Yoğurtta Jelatin aranması
Meyve ve Sebze Ürünleri Analizleri
Formol Sayısı
HMF
C vitamini
Patulin
Hububat ve Ürünlerinde Yapılan Analizler
1.Buğdayda Fiziksel Analizler
Yabancı madde miktarı tayini
Hektolitre ağırlığı tayini
Bin tane ağırlığının saptanması
Camsılık tayini
Un verimi tayini
2.Fizikokimyasal Analizler
Yaş gluten (yaş öz) miktarı tayini
Yaş ve kuru gluten miktarı tayini
Yaş gluten miktarı ve gluten indeks değeri
Zeleny sedimentasyon testi
Modifiye sedimentasyon testi
“Berliner-Koopmann” (öz kabarma) testi
Pelshenke testi
Düşme sayısı tayini
3.Polarize Işıkta Jeletinizasyon Kontrolü
4.Buğday Proteinlerinin Elektroforetik Analizi
Asit poliakrilamid jel elektroforez (A-PAGE)
SDS-Poliakrilamid jel elektroforez (SDS-PAGE)
5.Hamurda Reolojik Özelliklerin Tayini
Farinogram özellikleri
6.Makarna Analizleri
Makarna pişirme testleri ; Suya geçen madde miktarı, hacim artışı, su absorbsiyonu, pişme süresi, duyusal özellikler (yapışkanlık, sertlik, kümeleşme)
Toplam organik madde miktarı tayini
7.Nişasta davranışlarının RVA (Rarpid Visco Analyser) ile incelenmesi
8. Bisküvi Analizleri
Bisküvi yapımı, çap, kalınlık ölçümü
Renk analizi
Tekstür analizi
9.Baklagil Kalite Testleri
Kuru ağırlık, yaş ağırlık, kuru hacim, yaş hacim, su alma kapasitesi, su alma indeksi, şişme kapasitesi, şişme indeksi
Kuru pişme süresi
Yaş pişme süresi
Et ve Et Ürünleri
Nitrit Miktarı
TBA Sayısı
Toplam Uçucu Bazik Azot
Mikrobiyolojik Analizler
E.coli sayımı
Enterekok sayımı
Fekal koliform sayımı
Howard yöntemi ile küf sayımı
Koliform sayımı
Konservelerde bombaj kontrolu
Listeria aranması (kalitatif tipleme yok)
Maya-küf sayımı
Osmofilik maya-küf
Pastörizasyon kontrolü
Salmonella sayımı
Sporlu bakteri sayımı
Staphylococcus aureus sayımı
Sterilizasyon kontrolü
Toplam bakteri sayımı (aerobik mesofilik bakteri sayımı)
Bacillus cereus
Clostridium perfringens
Süt ve Süt Ürünleri
Çiğ süt, pastörize içme sütü (naturel, şeker, kakao, kahve, meyve parçacıkları/suyu/ pulpu/konsantresi gibi doğal aroma verici bileşenler ve/veya aroma maddeleri ilaveli), dayanıklı sütler (sterilize, UHT ve kondanse; naturel, şeker, vitamin, kakao, kahve, meyve parçacıkları/suyu/pulpu/konsantresi gibi doğal aroma verici bileşenler ve/veya aroma maddeleri ilaveli, zenginleştirilmiş, laktaz), süt bazlı yiyecekler, süt tozu, süt tozu ikameleri, kazein, kazeinatlar, kaymak, krema
Çeşitli peynirler, lor, peynir tozu, peynir altı suyu tozu ve yayık altı tozu
Yoğurt, ayran (sade, kaymaklı, süzme, konsantre, enerjisi düşürülmüş, zenginleştirilmiş, meyve-sebze çeşnili, doğal aroma verici bileşenler ve/veya aroma maddeleri ilaveli çeşitler)
Fermente süt ürünleri; kımız, kefir vb. (sade, konsantre, meyve ve çeşnili vs gibi doğal aroma verici bileşenler ve/veya aroma maddeleri ilaveli çeşitler)
Dondurma:Sade, çeşnili, meyveli, enerjisi azaltılmış süt ve meyve bazlı dondurmalar, süt esaslı olmayan dondurmalar, yenilebilir buz ürünler
Tereyağ: Tuzlu, tuzsuz, kahvaltılık, yemeklik, krema
Analiz
A vitamini (HPLC yöntemi ile) AY.GKL.166,168
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL. 087-102,135,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Asidite tayini (laktik asit cinsinden) AY.GKL.118
Asitlik Tayini (Soxhlet yöntemi) AY.GKL.120
Asitte çözünmeyen kül miktarı AY.GKL.007
B6 Vitamini ( HPLC yöntemi ile) AY.GKL.042,148
Benzoat tayini AY.GKL.040, 082,169
BHA tayini AY.GKL.041
BHT tayini AY.GKL.041
Butirik asit tayini AY.GKL.142
D-glukoz tayini AY.GKL.264
Diyet lif tayini AY.GKL.012
D-Laktik Asit / L-Laktik Asit Tayini (Enzimatik Yöntem) AY.GKL.108
Dondurmada hacım genişlemesi AY.GKL.115
Duyusal özellikler AY.FAL.020-023
E Vitamini ( HPLC yöntemi ile) AY.GKL. 166
Eterde çözünmeyen safsızlıklar tayini AY.GKL.026
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.268
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.269
Ham lif tayini AY.GKL.013
İyot değeri tayini AY.GKL.027
Jelatin tayini (kalitatif) AY.GKL.123
Karbonhidrat AY.GKL.206
Kayma – erime noktası tayini AY.FAL.016
Kül tayini AY.GKL.006
Şeker ve Şekerli Ürünler
a) Beyaz şeker, yarı beyaz şeker, rafine şeker, kristal şeker, pudra şekeri, invert şeker çözeltisi, glikoz şurubu, kurutulmuş glukoz şurubu, fruktoz şurubu, dekstroz monohidrat, pudra dekstroz, kahverengi şeker, laktoz, fruktoz, şeker şurupları
b) Sürülebilir (fındık ezmesi, yerfıstığı ezmesi, antepfıstığı ezmesi ve şekerli püreler), içilebilir ürünler
c) Şekerle yapılan yenilecek ve içilecek şekercilik çeşitleri:Şekerlemeler, aromalı ve meyveli şekerlemeler, lokum ve çeşitleri, ezme, cezerye, krokan, akide şekeri, loğusa şekeri, badem şekeri, pestil çeşitleri ve şekerle yapılmış diğer ürünler
d) Çikolata ve çeşitleri, kakao, çikolatalı-kakaolu ürünler
e) Şekerli ürünler: tahin helvası, helva ve çeşitleri, pekmez, marmelat ve çeşitleri, reçeller, tatlı çeşitleri ve bunların diabetik çeşitleri
f) Şekerli börekler, çeşitli hamur tatlıları, pasta, muhallebi ve diğer tatlı çeşitleri
Analiz
Aflatoksin (toplam) (B1 , B2 , G1 , G2) AY.GKL.111-112
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL. 087-102,135,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Asesulfam-K tayini AY.GKL.071 ve 127
Asitlik tayini AY.GKL.048
Asitte çözünmeyen kül miktarı AY.GKL.007
Aspartam tayini AY.GKL.071 ve 127
B6 Vitamini ( HPLC yöntemi ile) AY.GKL.042, 149
Benzoat tayini AY.GKL.040, 082
BHA tayini AY.GKL.041
BHT tayini AY.GKL.041
Çikolatada kakao yağı (TSE yöntemi) AY.GKL.031
Çözelti rengi tayini AY.GKL.070
Dekstroz eşdeğer tayini AY.GKL.059
D-glukoz tayini AY.GKL.264
Diyet gıdalarda sakarin, alitam, dulsin, sukraloz tayini ( HPLC) AY.GKL.127
Diyet lif tayini AY.GKL.012
Dolum oranı tayini AY.FAL.007
D-Sorbitol Tayini (Enzimatik Yöntem) AY.GKL.109
Duyusal analizler AY.FAL.020 - 023
Eter ekstraktı tayini AY.GKL.021
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.268
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.269
Ham lif tayini AY.GKL.013
Hidroksimetil furfural (HMF) tayini AY.GKL.049
İletkenlik külü tayini AY.FAL.019
Karbonhidrat AY.GKL.206
Kükürt dioksit miktarı tayini AY.GKL.075
Kül tayini AY.GKL.006
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu) AY.GKL.254
Nem tayini AY.GKL.002
Niasin ve Niasinamid Tayini ( Spektrofotometrik) AY.GKL.132
Nişasta/Glukoz, Sukroz/İnvert şeker/ İzoglukoz tayini AY.GKL. 265
Tüketime hazır yiyecekler
Ketçap, mayonez, hardal, soslar ve çeşitleri, şalgam suyu, nar ekşisi, tahin, boza, mezeler
Konserve gıdalar, hazır yemekler, şarküteri ürünleri
Pişmiş ve pişmemiş köfte, hamburger, döner, diğer hazır gıdalar
Toplu beslenmeye yönelik catering ürünler
Analiz
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL. 087-102,135,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Asitte çözünmeyen kül miktarı AY.GKL.007
Benzoat tayini AY.GKL.040,082
BHA AY.GKL.041
BHT AY.GKL.041
D-glukoz tayini AY.GKL.264
Diyet lif tayini AY.GKL.012
Dolum oranı tayini AY.FAL.007
D-Sorbitol Tayini (Enzimatik Yöntem) AY.GKL.109
Duyusal özellikler AY.FAL.020 - 023
Ekstre edilen yağda peroksit değeri tayini AY.GKL.023
Ekstre edilen yağda serbest yağ asitliği tayini AY.GKL.022
Ekstre edilen yağda sterol bileşimi tayini AY.GKL.047
Ekstre edilen yağda yağ asitleri bileşimi tayini AY.GKL.029
Eter ekstresi tayini AY.GKL.021
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.268
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.269
Ham lif tayini AY.GKL.013
Karbonhidrat AY.GKL.206
Kokuşma testi AY.GKL.067 ve 069
Kükürt dioksit AY.GKL.075
Kül tayini AY.GKL.006
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu) AY.GKL.254
Nem tayini AY.GKL.002 ve 005
Nişasta tayini AY.GKL.010-011
Nişasta/Glukoz, Sukroz/İnvert şeker/ İzoglukoz tayini AY.GKL. 265
Oksi yağ asitleri tayini AY.GKL.258
Okratoksin A tayini AY.GKL.259
Organoleptik analiz AY.FAL.040
Yağlar (Katı ve sıvı formda ham ve işlenmiş bitkisel ve hayvansal yağlar)
1)Yağlı tohumlar
2)Yağ bitkileri
3)Yağlar: Ham, rafine, hidrojenize ve yemeklik bitkisel ve hayvansal yağlar, bitkisel ve hayvansal margarinler ve çeşitleri, enerjisi düşürülmüş yağlar, tereyağ ve çeşitleri, sızma, soğuk presleme, rafine edilmiş veya rafine edilmemiş şekilde üretilmiş tüm yağlar, karışım yağları, yağ fraksiyonları, yağ oranı düşürülmüş yağlar
Analiz
A ve E vitamini AY.GKL.166
Aflatoksin (toplam) (B1 , B2 , G1 , G2) AY.GKL.111-112
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL. 087-102,135,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
2-Tiyobarbitürik asit değeri (direkt metod) AY.GKL.141
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Asit değeri tayini AY.GKL.022
Bellier indeksi tayini AY.GKL.046
Benzoat tayini AY.GKL.040,082
BHA tayini AY.GKL.041
BHT tayini AY.GKL.041
Bulanıklık testi AY.GKL.143
Butirik asit tayini AY.GKL.142
Çay tohumu yağı aranması (kalitatif) AY.GKL.034
Duyusal özellikler AY.FAL.020-023
E vitamini AY.GKL.166
Eterde çözünmeyen safsızlıklar tayini AY.GKL.026
İyot değeri tayini (yağda ve ekstre edilen yağda) AY.GKL.027
Karbonhidrat AY.GKL.206
Kayma – erime noktası tayini AY.FAL.016
Kırılma indisi tayini AY.FAL.028
Kül tayini AY.GKL.006
Mineral yağ aranması (kalitatif) AY.GKL.036
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu) AY.GKL.254
Nem ve uçucu madde miktarı tayini AY.GKL.005
Oksi yağ asitleri tayini AY.GKL.258
Okratoksin A tayini AY.GKL.259
Organoleptik analiz AY.FAL.040
Pamuk yağı aranması (kalitatif) AY.GKL.037
Peroksit değeri tayini (yağda ve ekstre edilen yağda) AY.GKL.023
Polar bileşiklerin tayini AY.GKL.144
Polenske değeri tayini AY.GKL.032
Prina yağı aranması (kalitatif) AY.GKL038
Protein tayini AY.GKL.009
Reichert – Meissl değeri tayini AY.GKL.033
Sabun miktarı tayini AY.GKL.030
Sabunlaşma değeri tayini AY.GKL.024
Sabunlaşmayan madde miktarı tayini AY.GKL.025
Serbest yağ asitleri tayini (yağda ve ekstre edilen yağda) AY.GKL.022
Yumurta ve Yumurta Ürünleri
Tüm yumurta, yumurta sarısı, yumurta akı, ve karışımları, pastörize yumurta ve ürünleri, sıvı konsantre, kurutulmuş, kristalize veya koagülasyon işlemine tabii tutulmuş ürünler, dondurulmuş yumurta, yumurta tozu ve diğer ürünler
Analiz
A ve E vitamini (HPLC yöntemi ile) AY.GKL.166
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL. 087-102,135,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Asitte çözünmeyen kül miktarı AY.GKL.007
Benzoat tayini AY.GKL.040
D-glukoz tayini AY.GKL.264
Duyusal özellikler (koku, tad, görüntü) AY.FAL.020 ve 021
E vitamini ( HPLC yöntemi ile) AY.GKL.166
Ekstre edilen yağda peroksit değeri tayini AY.GKL.023
Ekstre edilen yağda serbest yağ asitliği tayini AY.GKL.022
Ekstre edilen yağda sterol bileşimi tayini AY.GKL.047
Ekstre edilen yağda yağ asitleri bileşimi tayini AY.GKL.029
Kokuşma testi AY.GKL.067,069
Kükürt dioksit miktarı tayini AY.GKL.075
Kül tayini AY.GKL.006
L-Laktik Asit Tayini (Enzimatik Yöntem) AY.GKL.217
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu) AY.GKL.254
Nem tayini AY.GKL.002,005
Nişasta aranması AY.GKL.010
Nişasta/Glukoz, Sukroz/İnvert şeker/ İzoglukoz tayini AY.GKL. 265
Organoleptik analiz AY.FAL.040
Protein tayini AY.GKL.009
Sorbat tayini AY.GKL.040
Suda çözünen sentetik boya aranması AY.GKL.043 ve044
Suda çözünür yapay boya tayini AY.GKL.249
Şeker Fraksiyonları Tayini (HPLC yöntemi) AY.GKL.015
Toplam ağır metal AY.GKL.170,171
Toplam ve İnvert Şeker Tayini (Lane Eynon) AY.GKL.017
Toplam ve İnvert Şeker Tayini (Luff Schoorl) AY.GKL.018
Yabancı madde tayini AY.FAL.009
Yağ miktar tayini AY.GKL.020 ve0 21
Yağ tayini (Kloroform- Metanol Ekstraksiyonu) AY.GKL.140
Yumurta sarısı miktarı tayini AY.GKL.266
TUZ
Yemeklik tuz, sofra tuzu, çeşnili tuz, gıda sanayinde kullanılan tuz)
Analiz
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL.087-102, 135,049, 057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
Asitte çözünmeyen kül miktarı AY.GKL.007
Asitte çözünmeyen madde miktarı AY.GKL.185
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.268
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.269
İyot miktarı AY.GKL.205
Kül tayini AY.GKL.006
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu) AY.GKL.254
Nem tayini AY.GKL.002
Organoleptik analiz AY.FAL.040
Suda çözünmeyen madde miktarı AY.GKL.185
Yabancı madde AY.FAL.009
Alkollü İçkiler
Köpüklü – köpüksüz, gazlı- gazsız şaraplar ve çeşitleri, şampanyalar, likörler, aromalı içkiler, bira ve çeşitleri, distile alkollü içki çeşitleri , fermente alkollü içkiler
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Asitlik tayini AY.GKL.137
Birada D-Laktik Asit / L-Laktik Asit Tayini AY.GKL.108
Birada ekstrakt tayini AY.GKL.193
Birada Fosfor tayini Birada indirgen şeker tayini
Birada karbonhidrat tayini Birada L-Laktik Asit Tayini (Enzimatik Yöntem)
Birada L-Malik Asit Tayini Birada protein tayini
D-glukoz tayini Distile edilmiş alkollü içkilerde metanol tayini
Distile edilmiş alkollü içkilerde yüksek alkoller ve etil asetat tayini
Gliadin/ Gluten tayini
Kükürt dioksit
Kül
Külün alkaliliği tayini
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu)
Nişasta/Glukoz, Sukroz/İnvert şeker/ İzoglukoz tayini A
Nitrat Tayini
Nitrit Tayini
Okratoksin A tayini
Organoleptik analiz
pH tayini
Suda çözünür sentetik gıda boyası tayini
Şarap ekstraktı tayini
Şaraplarda alkol tayini
Şaraplarda L-Laktik Asit Tayini (Enzimatik Yöntem)
Şaraplarda L-Malik Asit Tayini
Şaraplarda şeker (İndirgen)tayini
Şarapta D-Laktik Asit / L-Laktik Asit Tayini
Şarapta Fosfor tayini
Şarapta kalori içeriği tayini
Şarapta tartarik asit tayini
Şarapta titre edilebilir asitlik
Şarapta toplam azot ve protein tayini
Uçucu Asit Tayini
Uçucu olmayan asit miktarı tayini
Yabancı madde
Yoğunluk
Bal (Çam, çiçek, salgı, petekli, süzme bal, diabetik bal, kestane balı, kekik balı, arı sütü, polen)
Analiz
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, Cr, Pb,
Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se) AY.GKL. 087-102,135,049,057
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Asitlik tayini AY.GKL.061
Asitte çözünmeyen kül AY.GKL.007
B6 vitamini AY.GKL.148,042
Boya aranması AY.GKL. 043 ve 044
D-glukoz tayini AY.GKL.264
Diyastaz tayini AY.GKL.055
Diyet lif tayini AY.GKL.012
Duyusal özellikler AY.FAL.020 ve 023
Eter ekstresi tayini AY.GKL.021
Ham lif tayini AY.GKL.013
Hidroksimetil furfural (HMF) tayini AY.GKL.149
İletkenlik tayini AY.FAL.027
Karbonhidrat AY.GKL.206
Kükürt dioksit AY.GKL.075
Kül tayini AY.GKL.006
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu) AY.GKL.254
Nem tayini (Refraktif indeks yöntemi) AY.GKL.261
Nem tayini AY.GKL.002
Nişasta tayini AY.GKL.010-011
Nişasta/Glukoz, Sukroz/İnvert şeker/ İzoglukoz tayini AY.GKL. 265
Organoleptik analiz AY.FAL. 040
pH tayini AY.FAL.002
Prolin tayini AY.GKL.053
Protein tayini AY.GKL.009
Suda çözünür kuru madde miktarı tayini (Briks) AY.FAL.003
Suda çözünür yapay boya tayini AY.GKL.249
Şeker bileşenleri tayini (HPLC) AY.GKL.014
Tatlandırıcı tayini AY.GKL.071 ve 127
Ticari glikoz tayini AY.GKL.052
Toplam enerji tayini AY.GKL.077
Toplam ve İnvert Şeker tayini (Lane-Eynon) AY.GKL.017
Toplam ve İnvert Şeker tayini (Luff Schoorl) AY.GKL.018
Vizkozite AY.FAL.010
Yabancı madde miktarı tayini AY.FAL.009
BAL Mikrobiyolojik Analizler
Analiz Belge Kodu
Bacillus cereus AY.GML.001
Clostridium perfringens AY.GML.002
E. coli 0157 AY.GML.004
Enterobacteriaceae tayini AY.GML.007
Enterococci sayımı AY.GML.006
Escherichia coli AY.GML.003
Fekal Koliform sayımı AY.GML.018
Koliform Bakteri Sayımı (Dökme Plak Yöntemi) AY.GML.032
Koliform sayımı AY.GML.003
Listeria monocytogenes AY.GML.010
Maya-Küf AY.GML.012
Mezofilik Aerobik Spor Oluşturan Bakteriler –Spor Sayımı AY.GML.024
Mezofilik Anaerobik Spor Oluşturan Bakteriler –Spor Sayımı AY.GML.025
Osmofilik maya AY.GML.020
Pseudomonas spp AY.GML.014
Salmonella AY.GML.016
Shigella spp. Tayini AY.GML.027
Staphylococcus aureus AY.GML.017
Sülfit İndirgeyen Anaerob Bakteri Tayini AY.GML.028
Sülfit İndirgeyen Clostridia Tayini AY.GML.034
Termofilik Aerobik Spor Oluşturan Bakteriler – Spor Sayımı AY.GML.030
Termofilik Anaerobik Spor Oluşturan Bakteriler– Spor Sayımı AY.GML.029
Termofilik Bakteri Sayımı Tayini AY.GML.031
Toplam mezofilik aerobik bakteri (toplam bakteri) sayımı AY.GML.019
Baharatlar ve Baharat Karışımları
Anason, Beyaz biber, Biberiye, Çörekotu, Fesleğen, Hardal tohumu, Hardal (öğütülmüş, sofra hardalı), Havlucan, Hindistan cevizi (rendelenmiş), Ihlamur, Kakule, Karabiber, Karaman kimyonu, Karanfil, Keçi boynuzu, Kekik, Kırmızı biber (acı, tatlı, pul, yaprak, toz), Kimyon, Kişniş, Köri, Kuş üzümü, Küçük hindistan cevizi (Muskat), Meyan kökü, Nane, Okaliptus, Rezene, Safran, Sinameki, Sumak, Susam, Şerbetçi otu, Tarçın, Tuz ot ve çeşitleri, Yeni bahar, Zencefil, Zerdeçal (hint safranı), diğer baharatlar, baharat karışımları, baharatlı ot
Analiz
Aflatoksin (toplam) (B1 , B2 , G1 , G2) AY.GKL.111-112
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL.087-102,135,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Asitlik AY.GKL.048
Asitte çözünmeyen kül miktarı AY.GKL.007
Benzoik asit AY.GKL.040
BHA AY.GKL.041
BHT AY.GKL.041
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.268, 269
D-glukoz tayini AY.GKL.264
Duyusal analizler (Tat,koku ve görüntü) AY.FAL.020 - 023
Ham lif tayini AY.GKL.013
Karbonhidrat AY.GKL.206
Kükürt dioksit AY.GKL.075
Kül tayini AY.GKL.006
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu) AY.GKL.254
Nem ve kuru madde tayini AY.GKL.002
Nişasta Tayini AY.GKL.010 ve 011
Nişasta/Glukoz, Sukroz/İnvert şeker/ İzoglukoz tayini AY.GKL. 265
Okratoksin A tayini AY.GKL.259
Organoleptik analiz AY.FAL.040
Peroksit Tayini AY.GKL.023
pH AY.FAL.002
Pul Biberde Tuz Tayini AY.GKL.222
Renk tayini AY.FAL.004
Serbest yağ asitliği (FFA) AY.GKL.022
Soğuk suda çözünen ekstrakt tayini AY.FAL.045
Sorbik asit AY.GKL.040
Su aktivitesi tayini AY.FAL.017
Suda çözünebilirlik AY.GKL.060
Suda çözünür sentetik gıda boyası tayini AY.GKL.043 ve 044
Suda çözünür yapay boya tayini AY.GKL.249
Toplam uçucu yağ tayini AY.GKL.076
Tuz tayini AY.GKL.019
Uçucu yağ tayini AY.GKL.103
Yabancı madde tayini AY.FAL.009
Yabancı madde tayini AY.FAL.050
Yağ asidi bileşenleri AY.GKL.029
Yağ tayini (eter ekstraktı) AY.GKL.020 ve021
Yağ tayini (Kloroform- Metanol Ekstraksiyonu) AY.GKL.140
Baharat Mikrobiyolojik Analizler
Analiz
Bacillus cereus AY.GML.001
Clostridium perfringens AY.GML.002
E. coli 0157 AY.GML.004
Enterobacteriaceae tayini AY.GML.007
Enterococci sayımı AY.GML.006
Escherichia coli AY.GML.003
Fekal koliform AY.GML018
Koliform Bakteri Sayımı (Dökme Plak Yöntemi) AY.GML.032
Koliform sayımı AY.GML.003
Laktik Asit Bakteri Tayini AY.GML.022
Listeria monocytogenes AY.GML.010
Maya-Küf AY.GML.012
Mezofilik Aerobik Spor Oluşturan Bakteriler –Spor Sayımı AY.GML.024
Mezofilik Anaerobik Spor Oluşturan Bakteriler –Spor Sayımı AY.GML.025
Proteolitik Bakteri tayini AY.GML.033
Pseudomonas spp AY.GML.014
Psikrotrofik Bakteri Tayini AY.GML.026
Salmonella AY.GML.016
Shigella spp. Tayini AY.GML.027
Staphylococcus aureus AY.GML.017
Sülfit İndirgeyen Anaerob Bakteri Tayini AY.GML.028
Sülfit İndirgeyen Clostridia Tayini AY.GML.034
Termofilik Aerobik Spor Oluşturan Bakteriler – Spor Sayımı AY.GML.030
Termofilik Anaerobik Spor Oluşturan Bakteriler– Spor Sayımı AY.GML.029
Termofilik Bakteri Sayımı Tayini AY.GML.031
Toplam mezofilik aerobik bakteri (toplam bakteri) sayımı AY.GML.019
Çay , Kahve ve Kakao
a) Çay ve çay çeşitleri (siyah çaylar, bitkisel çaylar, yeşil çay, sıvı-dondurulmuş çay/meyve/bitki infuzyon konsantreleri)
b) Kahve ve kakao; çekirdek , ham, yarı işlenmiş, işlenmiş, içmeye hazır, çözünebilir, filtre, öğütülmüş, cappucino, çeşitli ürünler,kakao keki, kakao hamuru, kakao likörü
c) Kahve beyazlatıcısı (krema)
Analiz
Aflatoksin (toplam) (B1 , B2 , G1 , G2) AY.GKL.111-112
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL. 087-102,135,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Asitlik derecesi AY.GKL.022
Asitte çözünmeyen kül miktarı AY.GKL.007
Benzoik asit AY.GKL.040
BHA AY.GKL.041
BHT AY.GKL.041
Çayda su ekstraktı tayini AY.FAL.001
Çayda suda çözünen kül ve suda çözünmeyen kül tayini AY.GKL.105
Çaylarda parlaklık tayini AY.GKL.113
Çaylarda theaflavin tayini AY.GKL.113
Çaylarda thearubigin tayini AY.GKL.113
Çaylarda toplam renk koyuluğu tayini AY.GKL.113
D-glukoz tayini AY.GKL.264
Diyet lif tayini AY.GKL.012
Duyusal analizler AY.FAL.020-023
Ekstre edilen yağda peroksit tayini AY.GKL.023
Ekstre edilen yağda serbest yağ asitleri tayini AY.GKL.022
Ekstre edilen yağda sterol bileşimi tayini AY.GKL.047
Ekstre edilen yağda yağ asitleri bileşimi tayini AY.GKL.029
Eter ekstraktı tayini AY.GKL.021
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.268
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.269
Ham lif tayini (ham selüloz) AY.GKL.013
Instant kahvede suda çözünürlük tayini AY.GKL.060
İncelik (Partikül Büyüklüğü) Tayini AY.FAL.046
Kafein miktarı tayini AY.GKL.073
Kafein AY.GKL.202
Kahvede Suda Çözünen Kül Miktarının Tayini AY.GKL.213
Kakao çekirdeği ve Nibi’nde Kusurlu Çekirdek Tayini AY.FAL.055
Karbonhidrat AY.GKL.206
Kükürt dioksit AY.GKL.075
Kül tayini AY.GKL.007
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu) AY.GKL.254
Nem tayini AY.GKL.004
Nişasta/Glukoz, Sukroz/İnvert şeker/ İzoglukoz tayini AY.GKL. 265
Okratoksin A tayini AY.GKL.259
Oksi yağ asitleri tayini AY.GKL.258
Okside olmamış parça oranı tayini AY.FAL.051
Organoleptik analiz AY.FAL.040
pH AY.FAL.002
Çay Kahve Analiz
Protein tayini AY.GKL.009
Sorbik asit AY.GKL.040
Su aktivitesi tayini AY.FAL.017
Suda çözünen külde alkalilik AY.GKL.008
Suda Çözünen Madde Tayini AY.FAL.047
Suda çözünür sentetik gıda boyası tayini AY.GKL.043 ve 044
Suda çözünür yapay boya tayini AY.GKL.249
Şeker fraksiyonları tayini AY.GKL.015
Tatlandırıcı tayini AY.GKL.071, 127
Toplam enerji tayini AY.GKL.077
Toplam Toz Çay Miktarı Tayini AY.FAL.048
Toplam ve İnvert şeker AY.GKL.017
Yabancı madde tayini AY.FAL.009
Yağ tayini (Kloroform- Metanol Ekstraksiyonu) AY.GKL.140
Yağ tayini AY.GKL.020-021
Mikrobiyolojik Analizler
Analiz Belge Kodu
Bacillus cereus AY.GML.001
Clostridium perfringens AY.GML.002
E. Coli 0157 AY.GML.004
Enterobacteriaceae tayini AY.GML.007
Enterococi sayımı AY.GML.006
Escherichia coli AY.GML.003
Fekal Koliform sayımı AY.GML.018
Koliform Bakteri Sayımı (Dökme Plak Yöntemi) AY.GML.032
Koliform sayımı AY.GML.003
Laktik Asit Bakteri Tayini AY.GML.022
Listeria monocytogenes AY.GML.010
Maya-Küf AY.GML.012
Mezofilik Aerobik Spor Oluşturan Bakteriler –Spor Sayımı AY.GML.024
Mezofilik Anaerobik Spor Oluşturan Bakteriler –Spor Sayımı AY.GML.025
Proteolitik Bakteri tayini AY.GML.033
Pseudomonas spp AY.GML.014
Psikrotrofik Bakteri Tayini AY.GML.026
Salmonella AY.GML.016
Shigella spp. Tayini AY.GML.027
Staphylococcus aureus AY.GML.017
Sülfit İndirgeyen Anaerob Bakteri Tayini AY.GML.028
Sülfit İndirgeyen Clostridia Tayini AY.GML.034
Termofilik Aerobik Spor Oluşturan Bakteriler – Spor Sayımı AY.GML.030
Termofilik Anaerobik Spor Oluşturan Bakteriler– Spor Sayımı AY.GML.029
Termofilik Bakteri Sayımı Tayini AY.GML.031
Toplam mezofilik aerobik bakteri (toplam bakteri) sayımı AY.GML.019
Çerezler
Kabuklu, kabuksuz, işlenmiş çerezler ve çeşitleri, soslu ve kaplanmış çerezler, tatlı badem, antep fıstığı, fındık, yer fıstığı, ceviz, ayçekirdeği, kabak çekirdeği ve çeşitleri, leblebi ve çeşitleri, krokan, püre ve unları.
Analiz
A Vitamini tayini AY.GKL.166
Aflatoksin (toplam) (B1 , B2 , G1 , G2) AY.GKL.111-112
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL. 087-102,135,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Asitte çözünmeyen kül tayini AY.GKL.007
B6 Vitamini tayini AY.GKL.042, 148
Benzoik asit AY.GKL.040
BHA AY.GKL.041
BHT AY.GKL.041
Ceviz İçi Tip ve Sınıf Özellikleri Tayini AY.FAL.043
Çekirdeksiz Kuru Üzümün Tip ve Sınıf Özellikleri Tayini AY.FAL.044
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.268, 269
D-glukoz tayini AY.GKL.264
Diyet lif tayini AY.GKL.012
Duyusal özellikler AY.FAL.020-023
E Vitamini tayini AY.GKL.166
Ekstre edilen yağda iyot sayısı tayini AY.GKL.027
Ekstre edilen yağda peroksit tayini AY.GKL.023
Ekstre edilen yağda serbest yağ asitleri tayini AY.GKL.022
Ekstre edilen yağda sterol bileşimi tayini AY.GKL.047
Ekstre edilen yağda yağ asitleri bileşimi tayini AY.GKL.029
Ham lif tayini AY.GKL.013
Karbonhidrat AY.GKL.206
Kükürt dioksit AY.GKL.075
Kül tayini AY.GKL.006
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu) AY.GKL.254
Nem tayini AY.GKL.002
Nişasta tayini AY.GKL.010-011
Nişasta/Glukoz, Sukroz/İnvert şeker/ İzoglukoz tayini AY.GKL. 265
Okratoksin A tayini AY.GKL.259
Organoleptik analiz AY.FAL.040
Protein tayini AY.GKL.009
Sorbik asit AY.GKL.040
Su aktivitesi tayini AY.FAL.017
Suda çözünür sentetik gıda boyası AY.GKL.043-044
Suda çözünür yapay boya tayini AY.GKL.249
Şeker Fraksiyonları Tayini (HPLC yöntemi) AY.GKL.015
Toplam enerji tayini AY.GKL.077
Toplam ve İnvert Şeker Tayini (Lane Eynon) AY.GKL.017
Toplam ve İnvert Şeker Tayini (Luff Schoorl) AY.GKL.018
Tuz tayini AY.GKL.019
Yabancı madde miktarı tayini AY.FAL.009
Yabancı madde tayini AY.FAL.050
Yabancı madde, diğer çeşitlerden taneler, bozuk tane, kırık tane
ve kalbur altı miktarlarının tayini AY.FAL.049
Çerzler Analiz
Yağ tayini (Kloroform- Metanol Ekstraksiyonu) AY.GKL.140
Yağ tayini AY.GKL.020-021
Mikrobiyolojik Analizler
Analiz Belge Kodu
Bacillus cereus AY.GML.001
Clostridium perfringens AY.GML.002
E. coli 0157 AY.GML.004
Enterobacteriaceae tayini AY.GML.007
Enterococi sayımı AY.GML.006
Escherichia coli AY.GML.003
Fekal Koliform sayımı AY.GML.018
Koliform Bakteri Sayımı (Dökme Plak Yöntemi) AY.GML.032
Koliform sayımı AY.GML.003
Laktik Asit Bakteri Tayini AY.GML.022
Listeria monocytogenes AY.GML.010
Maya-Küf AY.GML.012
Mezofilik Aerobik Spor Oluşturan Bakteriler –Spor Sayımı AY.GML.024
Mezofilik Anaerobik Spor Oluşturan Bakteriler –Spor Sayımı AY.GML.025
Proteolitik Bakteri tayini AY.GML.033
Pseudomonas spp AY.GML.014
Psikrotrofik Bakteri Tayini AY.GML.026
Salmonella AY.GML.016
Shigella spp. Tayini AY.GML.027
Staphylococcus aureus AY.GML.017
Sülfit İndirgeyen Anaerob Bakteri Tayini AY.GML.028
Sülfit İndirgeyen Clostridia Tayini AY.GML.034
Termofilik Aerobik Spor Oluşturan Bakteriler – Spor Sayımı AY.GML.030
Termofilik Anaerobik Spor Oluşturan Bakteriler– Spor Sayımı AY.GML.029
Termofilik Bakteri Sayımı Tayini AY.GML.031
Toplam mezofilik aerobik bakteri (toplam bakteri) sayımı AY.GML.019
Çocuk Mamaları, Bebek ve Çocuk Ek Besinleri
Bebek mamaları, bebek formülü, bebek ve çocuk ek besinleri, bebek sütü (sıvı, konsantre, kuru, toz)
Analiz
A vitamini (HPLC yöntemi ile) AY.GKL.167
Aflatoksin (Toplam) (B1 , B2 , G1 , G2) AY.GKL.111,112
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL. 087-102, 136,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
B1 vitamini (HPLC yöntemi ile) AY.GKL.150,126
B2 vitamini(HPLC yöntemi ile) AY.GKL.150, 126
B6 vitamini ( HPLC yöntemi ile) AY.GKL.150,126
Benzoik asit AY.GKL.040
BHA AY.GKL.041
BHT AY.GKL.041
Boya aranması AY.GKL. 043 ve 044
C vitamini (HPLC yöntemi ile) AY.GKL.086
C vitamini (titrimetrik yöntem ile) AY.GKL.084
Çözünebilirlik AY.GKL.060
D-glukoz tayini AY.GKL.264
Diyet Lif ve Fraksiyonları AY.GKL.012
Doldurma oranı Tayini AY.FAL.007
Duyusal özellikler AY.FAL.020 ve023
E vitamini (HPLC yöntemi ile) AY.GKL. 167
Folik asit AY.GKL.126
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.268
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.269
Ham Selüloz (Lif) tayini AY.GKL.013
HCL’de çözünmeyen kül AY.GKL.007
Karbonhidrat AY.GKL.206
Kükürt dioksit tayini AY.GKL.075
Kül AY.GKL.006
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu) AY.GKL.254
Nem AY.GKL.005
Niasin ve Niasinamid Tayini AY.GKL.132
Nişasta AY.GKL.010 ve 011
Nişasta/Glukoz, Sukroz/İnvert şeker/ İzoglukoz tayini AY.GKL. 265
Nitrat Tayini AY.GKL.211
Nitrit Tayini AY.GKL.211
Okratoksin A tayini AY.GKL.259
Organoleptik analiz AY.FAL.040
Pantotenik asit tayini AY.GKL.072
Protein tayini AY.GKL.009
Sorbik asit AY.GKL.040
Suda çözünür yapay boya tayini AY.GKL.249
Süt şekeri Tayini (Laktoz) AY.GKL.121
Tokoferollerin tayini AY.GKL.167
Toplam enerji tayini AY.GKL.077
Toplam ve İnvert Şeker Tayini AY.GKL.017 ve 018
Tuz tayini AY.GKL.019
Vizkozite AY.FAL.010
Çocuk mama Analiz
Yabancı madde tayini AY.FAL.009
Yağ asidi bileşenleri AY.GKL.029
Yağ tayini (Kloroform- Metanol Ekstraksiyonu) AY.GKL.140
Yağ tayini AY.GKL.020-021
Yumurta sarısı miktarı tayini AY.GKL.266
Mikrobiyolojik Analizler
Analiz Belge Kodu
Bacillus cereus AY.GML.001
Clostridium perfringens AY.GML.002
E. coli 0157 AY.GML.004
Enterobacteriaceae tayini AY.GML.007
Enterococi sayımı AY.GML.006
Escherichia coli AY.GML.003
Fekal Koliform sayımı AY.GML.018
Koliform Bakteri Sayımı (Dökme Plak Yöntemi) AY.GML.032
Koliform sayımı AY.GML.003
Konservelerde Bombaj Kontrolü AY.GML.013
Laktik Asit Bakteri Tayini AY.GML.022
Listeria monocytogenes AY.GML.010
Maya-Küf AY.GML.012
Mezofilik Aerobik Spor Oluşturan Bakteriler –Spor Sayımı AY.GML.024
Mezofilik Anaerobik Spor Oluşturan Bakteriler –Spor Sayımı AY.GML.025
Proteolitik Bakteri tayini AY.GML.033
Pseudomonas spp AY.GML.014
Psikrotrofik Bakteri Tayini AY.GML.026
Salmonella AY.GML.016
Shigella spp. Tayini AY.GML.027
Staphylococcus aureus AY.GML.017
Sülfit İndirgeyen Anaerob Bakteri Tayini AY.GML.028
Sülfit İndirgeyen Clostridia Tayini AY.GML.034
Termofilik Aerobik Spor Oluşturan Bakteriler – Spor Sayımı AY.GML.030
Termofilik Anaerobik Spor Oluşturan Bakteriler– Spor Sayımı AY.GML.029
Termofilik Bakteri Sayımı Tayini AY.GML.031
Toplam mezofilik aerobik bakteri (toplam bakteri) sayımı AY.GML.019
Et ve Et Ürünleri Analizleri
(Et, Kırmızı et, Kanatlı eti, Su ürünleri ve mamullleri)
a) Taze et, hazırlanmış et, hazırlanmış et karışımları, dondurulmuş et ve karışımları
b) Et ürünleri :
İşlem görmüş et ve et ürünleri, dumanlanmış, emülsifiye, füme et ürünleri, fermente et ve et ürünleri, haşlanmış et ve et ürünleri, hazır dondurulmuş et ve ürünleri, konserve edilmiş/ kurutulmuş/kavrulmuş/ pişirilmiş/ tuzlanmış et ve et ürünleri, jambon, pastırma, salam, sucuk, sosis, füme ürünler, pateler
Karışık ürünler; hazır köfte, kavurma, hazır döner, hamburger, çiğ köfte.
c) Et konserveleri, et suyu ürünleri (tablet , macun,granül, toz , konsantre).
d) Su ürünleri (taze, dondurulmuş, konserve, salamura, pişirilmiş, kurutulmuş, füme, yosun
çeşitleri )
e) Bağırsak ve suni kılıflar
Analiz Belge Kodu
A vitamini AY.GKL.166
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL. 087-102,135,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Asitlik tayini AY.GKL.048
B6 Vitamini AY.GKL.042,148
Balık etinde parça oranı tayini AY.FAL.054
Benzoik asit AY.GKL.040
BHA tayini AY.GKL. 041
BHT tayini AY.GKL. 041
Deniz ürünlerinde tuz tayini AY.GKL.066
Diyet lif tayini AY.GKL.012
D-Laktik Asit / L-Laktik Asit Tayini (Enzimatik Yöntem) AY.GKL.108
Duyusal özellikler AY.FAL.020-023
E vitamini tayini AY.GKL.166
Ekstre edilen yağda peroksit değeri tayini AY.GKL.023
Et ve Et Ürünlerinde Amonyak Tayini AY.GKL.242
Et ve Et Ürünlerinde Hidroksiprolinin Belirlenmesi AY.GKL.208
Et ve Et Ürünlerinde Polifosfatların Tayini AY.GKL.209
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.268
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.269
Ham lif tayini AY.GKL.013
İyot değeri tayini AY.GKL.027
Karbonhidrat tayini AY.GKL.206
Klorür muhtevası tayini AY.GKL.267
Kokuşma testi AY.GKL.067 ve 069
Kükürt dioksit AY.GKL.075
Kül tayini AY.GKL.006
L-Laktik Asit Tayini (Enzimatik Yöntem) AY.GKL.217
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu) AY.GKL.254
Nem tayini (Rutubet Tayini) AY.GKL.001
Niasin ve Niasinamid Tayini AY.GKL.132
Nişasta tayini AY.GKL.010
Gazlı-Gazsız Alkolsüz İçecekler
a) Gazlı- gazsız meyveli, sebzeli ve aromalı içecekler (sıvı, konsantre ve toz formda)
b) Gazlı- gazsız kolalı içecekler (sıvı, konsantre ve toz formda)
c) Meyve-sebze suları, nektarları, püreleri, pulpu, şurubu ve konsantreleri, tozu ve konsantreleri, aromalı içecekler (sıvı, toz, karışım ve konsantre), bitki hulasaları, meyveli-sebzeli içecekler, meyve/sebze suyu/nektarı karışımları ve kokteylleri
Analiz
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL. 087-102,135,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
Aflatoksin (toplam) (B1 , B2 , G1 , G2) AY.GKL.111-112
Alitam, Dulsin ve Sukraloz tayini ( HPLC yöntemi ile) AY.GKL.71,127
Alkol tayini AY.GKL.054
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Antosiyanin tayini AY.GKL.158
Asesulfam-K tayini AY.GKL.071 ve 127
Asitte çözünmeyen kül miktarı AY.GKL.007
Aspartam tayini AY.GKL.071 ve 127
Benzoat tayini AY.GKL.040,082
Berrak meyve suyu konsantrelerinde ekstinksiyon tespiti AY.FAL.036
Berrak meyve suyu konsantrelerinde sediment tespiti AY.FAL.038
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.268, 269
D-glukoz tayini AY.GKL.264
Diyet İçeceklerde Aspartam, Acesulfam-k,Sakkarin, Dulsin,
D-İzositrik Asitin Belirlenmesi Tayini AY.GKL.107
D-Laktik Asit / L-Laktik Asit Tayini (Enzimatik Yöntem) AY.GKL.108
Dolum oranı tayini AY.FAL.007
D-Sorbitol Tayini (Enzimatik Yöntem) AY.GKL.109
Duyusal özellikler AY.FAL.020-023,030
Eter ekstresi (yağ) tayini AY.GKL.021
Formol sayısı tayini AY.GKL.056
Fosfat tayini AY.GKL.210
Ham lif tayini AY.GKL.013
İletkenlik külü tayini AY.FAL.019
İnvert şeker tayini AY.GKL.017 ve 018
Kafein tayini AY.GKL.073, 201
Karbonhidrat Tayini AY.GKL.206
Karoten miktarı tayini AY.GKL.133,168
Kayısı Nektarında Meyve (Pulp) Oranı Tayini AY.GKL.216
Kırmızı meyve sularında renk tayini AY.FAL.032
Kükürt dioksit (SO2) miktarı tayini AY.GKL.075
Kül tayini AY.GKL.006,156
Külün alkalitesi tayini AY.GKL.157
L-Laktik Asit Tayini (Enzimatik Yöntem) AY.GKL.217
L-Malik Asit Tayini AY.GKL.247
Meyve – sebze sularında koruyucuların tayini AY.GKL.162,82,40
Meyve sularında Askorbik asit tayini ( HPLC yöntemi) AY.GKL.164, 86
Meyve sularında bulanıklık kararsızlığı tayini AY.FAL.012
Meyve sularında bula nıklık- stabilite tayini AY.FAL.035
Meyve sularında bulanıklık tayini AY.FAL.031
Mayalar , Hamur Kabartma Tozları
(Ekmek Mayası, Şarap mayası, Peynir Mayası, Hamur ve Pizza Mayası)
Analiz
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL. 087-102,135,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Benzoat tayini AY.GKL.040,082
Duyusal özellikler AY.FAL.020-023
Ekmek mayasında nem tayini AY.GKL.256
Kükürt dioksit AY.GKL.186
Kül tayini AY.GKL.006
Maya kuvveti AY.GKL.183
Nem Tayini (Karl Fisher titrimetrik metodu) AY.GKL.254
Nem tayini AY.GKL.005
Organoleptik analiz AY.FAL.040
pH tayini AY.FAL.002
Renk tayini (Minolta) AY.FAL.004
Sorbik asit AY.GKL.040
Suda çözünür sentetik gıda boyası tayini AY.GKL.043-044
Suda çözünür yapay boya tayini AY.GKL.249
Toplam Ağır Metal AY.GKL.170,171
Toplam maya kuvveti tayini AY.GKL.257
Tuz tayini AY.GKL.019
Yabancı madde tayini AY.FAL.009
Mikrobiyolojik Analizler
Analiz
Bacillus cereus AY.GML.001
Clostridium perfringens AY.GML.002
E. coli 0157 AY.GML.004
Enterobacteriaceae tayini AY.GML.007
Enterococi sayımı AY.GML.006
Escherichia coli AY.GML.003
Fekal Koliform sayımı AY.GML.018
Koliform Bakteri Sayımı (Dökme Plak Yöntemi) AY.GML.032
Koliform sayımı AY.GML.003
Laktik Asit Bakteri Tayini AY.GML.022
Listeria monocytogenes AY.GML.010
Maya-Küf AY.GML.012
Mezofilik Aerobik Spor Oluşturan Bakteriler –Spor Sayımı AY.GML.024
Mezofilik Anaerobik Spor Oluşturan Bakteriler –Spor Sayımı AY.GML.025
Proteolitik Bakteri tayini AY.GML.033
Pseudomonas spp AY.GML.014
Psikrotrofik Bakteri Tayini AY.GML.026
Rope spor sayımı AY.GML.015
Meyveler, Sebzeler ve Mamulleri
a) Yaş meyve ve sebzeler (naturel, yıkanmış, doğranmış, paketlenmiş)
b) Meyve, sebze, hazır yemek konserveleri, tüketime hazır ürünler
c) Kurutulmuş meyve ve sebzeler, meyve ve sebze tozları
d) Fermente gıdalar
e) Salamura gıdalar
f) Dondurulmuş meyve ve sebzeler
g) Turşular, sebze-meyve bazlı soslar ve çeşitleri, sirke ve çeşitleri, nar ekşisi, şalgam suyu,
h) Zeytin ve çeşitleri
i) Yaprak (taze ve salamura)
j) Domates salçası, püresi, suyu, ketçap, biber salçası
Analiz
Ağır Metal ve Mineraller (As,Cu,Hg, Zn, Fe, P, Cd, Ca, Co, AY.GKL. 087-102,135,049,057
Cr, Pb, Mg, Mn, Ni, K, Na, Sn,Se)
ve β- Karoten tayini (HPLC yöntemi ile) AY.GKL.133,168
A vitamini ( HPLC yöntemi) AY.GKL.166,168
Aflatoksin (toplam) (B1 , B2 , G1 , G2) AY.GKL.111-112
Alkolde çözünmeyen madde tayini AY.GKL.263
Asesulfam-K tayini AY.GKL.071 ve 127
Asitte çözünmeyen kül miktarı AY.GKL.007
Aspartam tayini AY.GKL.071 ve 127
B1 vitamini (HPLC yöntemi ile) AY.GKL. 081
B2 vitamini(HPLC yöntemi ile) AY.GKL. 081
B6 vitamini ( HPLC yöntemi ile) AY.GKL. 042,148
Benzoat tayini AY.GKL.040, 082
BHA AY.GKL.041
BHT AY.GKL.041
Boya aranması tayini AY.GKL.043-044
Çekirdeksiz Kuru Üzümün Tip ve Sınıf Özellikleri Tayini AY.FAL.044
Dane irilik derecesi tayini AY.FAL.052
Gliadin/ Gluten tayini AY.GKL.268, 269
D-glukoz tayini AY.GKL.264
D-Laktik Asit / L-Laktik Asit Tayini (Enzimatik Yöntem) AY.GKL.108
Dolum oranı tayini AY.FAL.007
D-Sorbitol Tayini (Enzimatik Yöntem) AY.GKL.109
|
|
|
|