| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 1867 aktif kullanıcı var. » (0 Üye - 1862 Ziyaretçi) Applebot, Bing, Facebook, Google, Yandex
|
|
|
| Sebze Yetiştiriciliğinde Fidenin Önemi |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 09-20-2010, 09:52 PM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Bazı sebze türlerinde yetiştiricilik, üretim parseline doğrudan tohum ekimi yapılarak, bazı türlerde ise tohumların önce özel küçük alanlara ekilerek fide elde edilip, daha sonra üretim parsellerine dikilmesi ile elde edilir.
Domates, biber, patlıcan, lahana, kereviz, marul, pırasa gibi sebze türlerinin yetiştiriciliği genelde fide üretilerek yapılır. Fasulye, kavun, karpuz, hıyar, ıspanak, maydanoz, tere ve turp gibi türler genellikle doğrudan tohum ekimi ile yetiştirilen sebzelerdir. Domates ve biberde olduğu gibi sebze türlerinden bazıları sanayide işlemesi amacıyla kullanılmakta ve araziye direkt olarak ekilebilmektedir.
Sebze fideleri, yastıklarda, tünelde ve seralarda yetiştirilebilir. Yastıkların zor hazırlanması ve taze gübre bulmanın zahmetli olması nedeniyle kullanımı azalmıştır. Bunun yerini seralar ve tüneller almıştır. Plastik tünellerin kurulmasının kolay ve ucuz olması, çiftçileri, fide üretimini bu ortamlarda yapmaya yönlendirmiştir. Son yıllarda hazır fide üreten firmaların artması, fide yetiştiriciliğini başlı başına bir sektör yapmıştır. Böylelikle çiftçi, fidesini kendi üretmeyip, hazır fide firmalarından satın almaktadır.
Fide ile yetiştirme, doğrudan tohum ekimi yapılmasına göre bazı avantajlara sahiptir. Bu avantajlar şunlardır:
a)Erkencilik
Bitkiler yetişme periyotlarını fidelikte geçirerek belirli büyüklüğe ulaşmış olur. Aynı zamanda direkt ekime göre 30-50 gün daha erken ürün verirler.
b)Araziden ve zamandan tasarruf
Arazinin boş kaldığı dönemlerde başka ürünler yetiştirilir ve topraktan yılda bir yerine iki, iki yerine üç, üç yerine dört ürün alınabilir.
c)Tohumdan tasarruf
Fide ile üretim sonucunda kullanılan tohum miktarı azalır. Böylelikle, günümüzde çok yüksek fiyatlarla satılan F1 hibrit çeşitlerin tasarrufu yönünden büyük önem taşır.
d) Homojen üretim
Doğrudan tohum ekerek yapılan yetiştirmede, bazı alanlar boş kalabilir ve değerlendirilmez. Fide ile yetiştiricilikte bu söz konusu olmaz.
e) Sağlıklı üretim
Fideler yetiştirilirken veya dikimden önce seçim gerçekleştirilebilir. Hastalıklı, cılız sağlıksız bitkiler elimine edilerek sağlıklı ve kaliteli fidelerle üretim yapılabilir.
f) Enerji tasarrufu
Fide yetiştiriciliği daha küçük alanlarda yapılır, bu da daha küçük bir alanın ısıtılarak enerjinin az kullanılması sağlanır.
g) Verimi artırıcı ve erkenciliği uyarıcı işlem uygulama imkanı
Fidelikte yetiştirme döneminde bazı özel uygulamalar gerçekleştirilebilir. Virüse dayanımı artırmak için aşılama, sıcaklık şokları, budama, ilave ışıklandırma fidelikte yapılabilir. Bu tür uygulamaları açık arazide gerçekleştirmek ekonomik ve pratik değildir.
Fidelerin iyi gelişebilmeleri için bakımlarına özen gösterilmesi gerekmektedir. Fidelikte yapılacak bakım işleri olarak; hava koşullarına bağlı olarak sulama ve havalandırma, yabancı ot mücadelesi, hastalık ve zararlılara karşı mücadele sayılabilir.
Tohumların fide elde emek için ekildiği ortama “harç” denir. İyi nitelikte fide harcı; tohumun kolay çimleneceği, yüzeye çıkışını sağlayacak kadar gevşek karakterde, yeterli suyu taşıyabilen, fazla suyun drene edilebildiği, fide döneminde bitkiye yeterli besin maddesi sağlayabilen ortam veya ortam karışımlarından oluşabilmektedir. Yakın zaman içinde 1/3 eski gübre, 1/3 elenmiş toprak, 1/3 ince dere kum karışımı kullanılırken; son zamanlarda iyi çıkış ve fide kalitesi oluşturması nedeniyle torf, torf + perlit, torf + vermikulit karışımlarının kullanımı yaygınlaşmıştır.
Kullanılan harc kesinlikle sterilize edilmelidir. Sterilizasyon; solarizasyon, su buharı veya kimyasal maddeler vasıtasıları ile yapılır. Hastalık ve zararlılar ile bulaşık harçta üretilen fidelerin boğazlarında nem ve sıcaklığın artışı durumunda mikroorganizmalar, fidelerin çürümesine neden olur.
Son yıllarda fide üretiminin yeni bir sektör olarak gelişmeye başlaması ile hazır fide üretimi başlamıştır. İsteğe göre fide üreten firmalar, viyollerde, istenilen tür ve çeşitten fide üremektedirler. Firmaların, makine ile yaptıkları tohum ekimini takiben sulama ve çimlendirme için 3-4 gün bekletilen viyoller seralara alınmakta ve bakım işlemlerine devam edilerek, satışa arzedilmektedir.
İyi bir fidede aranan özellikler şunlardır;
- Fidenin bütün kısımlar sağlıklı ve sağlam olmalıdır,
- Ne çok genç ne de çok yaşlanmış olmalıdır,
- Pişkinlik kazanmış olmalıdır,
- Çok boylanmamalı, kalın, kuvvetli olmalı,
- Türlere has mumsu tabaka ve renkler görülmelidir,
- Kök sistemi tam ve sağlıklı olmalı,
- Fideler aynı büyüklükte ve yeknesak olmalıdır.
Fide yetiştiriciliği faaliyetleri enstitümüzde de yapılmaktadır. Her yıl ilkbahar aylarında (Nisan, Mayıs, Haziran) istenilen türlerdeki fide çeşitleri üreticilere sunulmaktadır.
Seçkin Gargın
Ziraat Mühendisi
|
|
|
| Fidesi Yetiştirilmeyen Sebzeler |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 09-20-2010, 09:51 PM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum Yok
|
 |
Sebze türleri yetiştiricilik şekillerine göre birbirlerinden ayrılırlar. Soğuk ve sıcağa karşı hassas olmayan sebzelerin tohumları direk olarak tarlaya ekilir. Bu sebze türleri havuç, maydanoz, ıspanak ve bezelyedir. Diğer bir grup sebzeler ancak iklim koşulları elverişli olduğu anda direk tohum ekimi ile yetiştirilirler. Bu sebzeler soğan, fasulye, bakla, hıyar, kavun, karpuz, turp gibi sebzelerdir. Bu sebzelerin fidelerinin yetiştirilerek tarlaya dikilmesi çoğu kez masrafı kurtarmaz. Bu sebzelerde tarlaya direk tohum ekimi önem kazanır.
FİDE İLE ÜRETİLEN SEBZELER ŞUNLARDIR:
Vegetasyon devresi uzun sebzelerin fidelerinin yastıklarda yetiştirilmesi ile bitkilerin vegetasyon devreleri uzatılmış ve pazara bu sebzelerin para getirdiği erken devrede ürün çıkarılmış olur. Domates, biber, patlıcan, pırasa, lahana, karnabahar, kereviz fide ile üretimi yapılan sebzeler grubundadır. Ancak vegetasyon devresi uzun olan bu sebzelerin tohumları sanayi için yetiştirildiğinde tarlaya direk olarak ekilebilirler. Domates, kırmızı biber yetiştiriciliğinde olduğu gibi.
YASTIK NEDİR?
Sebze fidelerinin yetiştirildikleri özel yerlere yastık adı verilmektedir. Tarlada fide ile yetiştirilen ürünlerde başarılı bir tarım ancak sağlıklı, iyi bir kök sistemine sahip, pişkin fide ile mümkündür. Bu nedenle fide yetiştirme tekniğinin çok iyi bilinmesi gereklidir.
YASTIK ÇEŞİTLERI DE VARDIR
Yastıklar ısıtma şekillerine göre; sıcak, ılık ve soğuk yastıklar olarak sınıflandırılırlar. Sebze fideleri bu yastıklarda yetiştirilir. Bu fide yetiştirme yerlerine plastik seralarda eklenebilir. Sıcak yastıklarda domates, biber, patlıcan fideleri yetiştirilir. Ilık yastıklar bu sebzelerin şaşırtılma işleminde kullanılır. Soğuk yastıklarda ise; Iahana, karnabahar, pırasa, salata, marul ve kereviz fideleri yetiştirilir.
YASTIKLARI HANGİ YÖNDE KIIRALIM
Yastıklar kuzey kısımları kapalı, bölgenin hakim soğuk rüzgarlarına karşı korunmuş, güney veya güneybatıya hafif meyilli kurulmalıdır. Basit bir yastığın uzunluğu 3-5-10 m, genişliği ise 1.20 m dir. Kuzey duvarı güney duvarından 15-20 cm daha yüksektir. Böylece üstlerine örtülen camların ufukla yaptıkları açı 20-25° olup güneş ışınlarından en fazla yararlanılmış olur.
SICAK YASTIK HAZIRLAYALIM
Yazlık sebze fidelerinin yetiştirildiği sıcak yastıklar, taze at gübresi dediğimiz organik materyalle, kaloriferle, elektrikle veya doğal güneş enerjisi ile ısıtılırlar. Taze at gübresi ile hazırlanan bir sıcak yastıkta her 15 cm de bir üzeri bastırılmak suretiyle 60 cm kalınlığa ulaşıncaya kadar taze at gübresi konur.
TAZE AT GÜBRESİ KIZIŞMAYI SAĞLAR
Kızışmanın iyi olması için gerekirse süzgeçli kovalarla sulamada yapılır. Kızışma nedeniyle ilk gün yastıktaki sıcaklık 80°C ye kadar ulaşabilir. Bir hafta sonra yastığın sıcaklığı normal ekim sıcaklığına ulaşır. Taze at gübresi temin etme olanağımız yoksa bu 60 cm lik kısım toprak ile doldurulur ve her yıl bellenerek kabartılır.
HARÇ NASIL HAZIRLANIR?
Bu 60 cm lik taze at gübresi veya toprak tabakasının üzerine 10 cm kalınlığında bir harç tabakası konur. Yastıklarda kullanılan harçlar değişik oranlarda hazırlanabilir. Genellikle 1/3 elenmiş eski gübre 1/3 elenmiş toprak, 1/3 ince dere kumundan hazırlanmış bir karışım olabildiği gibi, yarısı elenmiş yanmış gübre, 1/4 ü elenmiş toprak ve 1/4'ü de dere kumu veya kum miktarının yarısı torf ile tamamlanabilir.
HARÇ ILAÇLANIR
Kullanılan harcın mutlak suretle sterilize edilmesi gerekir. Aksi taktirde yastıkta üretilen narin fide boğazlarında nem ve sıcaklığın yardımıyla gelişen mikroorganizmalar fidelerin çürümesine neden olmaktadır. Yapılan sterilizasyon sayesinde topraktaki zararlı mantarlar, bakteriler ve hatta yabancı ot tohumları ile böceklerde yok edilir. Sterilizasyon kimyevi maddelerle örneğin Metil Bromid, Formaldehit veya buharlama ile yapılabilir. Harcın konulması ile yastığın doldurulma işlemi tamamlanmış olur.
SAKSI VEYA TÜP IÇINDE DE FİDE YETİŞTIRİLİR
Yastıklarda konan harca tohum ekildiği gibi içinde fide harcı bulunan saksı veya tüp tabir ettiğimiz naylon torbalara da tohum ekmek ve bunları boş yastığa yerleştirmek suretiyle de fide yetiştirilebilir.
TOHUM NE ZAMAN EKILIR?
Yastıklara tohum ekebilmek için harç sıcaklığının 20-30°C’ler arasında olması gerekir. Tohumlar 8-10-12 cm aralıklarla açılan çizgilere ekilirler ve tohumların üzeri 1 cm harç tabakası gelecek şekilde çizgilerin iki yandan kapatılması suretiyle örtülür. Tahta tokmaklarla hafifçe bastırılarak tohumların toprakla temasları sağlanır, arkasından ince süzgeçli kovalarla bolca sulanır ve camlar kapatılır.
ÇIMLENME SICAKLIKLARI FARKLIDIR
Sebzelerin çimlenme sıcaklıkları türlere, hatta çeşitlere göre farklılıklar göstermektedir. Örneğin karnabahar, lahana, Brüksel lahanasında çimlenme 5°C ye kadar düşük bir sıcaklıkta olabildiği gibi, patlıcanda 19°C nin, biberde 15°C nin, domateste ise 10- 12°C nin üstünde olmalıdır. Bazı sebzeler çok yüksek ve çok düşük sıcaklığa toleranslı değildir. Örneğin pırasa 21-24°C üstünde ve 7°C nin altında iyi çimlenme göstermez. Diğer sebzelerin iyi bir çimlenme için istedikleri toprak sıcaklığı sınırı Oldukça dardır. Örneğin kerevizde en iyi çimlenme 10-19°C ler arasındadır. Birçok baş salata çeşidinin tohumları toprak sıcaklığı 20°C nin üstünde olduğunda çimlenmezler. Kıvırcık baş salata çeşitleri ise 29°C de bile iyi çimlenirler.
FİDELİKTE BAKIM ÇOK ÖNEMLİDİR
Sebze türlerine göre tohumlar 7-15 gün içinde çimlenirler. Fidelerin iyi bir gelişme gösterebilmeleri için tohum ekiminden itibaren bakımlarına çok dikkat ve özen gösterilmesi gerekmektedir. Fidelikte yapılacak bakım işleri arasında zamanında ve yeteri kadar, hava koşullarına bağlı olarak sulama, yabani otların ayıklanması, havalandırma ile hastalık ve zararlılara karşı 10-15 günde bir Fungusit ve insektisitlerle ilaçlama gereklidir.
ŞAŞIRTMA FİDE KALİTESİNİ ARTIRIR
Fidelerde ilk hakiki yaprakların çıktığı devrelerde seyreltme yapılır ve kök boğazları sterilize edilmiş harçlarla doldurulur. Fidelerin 2-3 yapraklı oldukları devre şaşırtma için en uygun zamandır. Bu devreye çimlenmeden 10-14 gün sonra gelirler. Şaşırtma çağına gelmiş fideler ılık yastıklara, naylon torbalara şaşırtılabildiği gibi 1-3 cm ara ile seyreltilerek ve boğazları harç ile doldurulmak suretiyle yerlerinde de bırakılabilirler.
ALIŞTIRMA NEDIR?
Fidelerin yastıklardan alınmadan önce dış koşullara alıştırılmaları gerekir. Yetiştirilme yerlerinde ne kadar dikkat edilirse edilsin fideler normale nazaran narin yapılıdır. Az ışık, fazla sıcak ve nemle beraber sık dikim fidelerin birden dış şartlara alışmasını zorlaştırır. Fidelerin fazla sarsılmadan ve dış koşullara kolayca uyum sağlayabilmeleri amacıyla fidelikte dikimden 7-10 gün önceden başlayarak önce üstleri örtülmez, suları daha kısıtlı verilerek iyice pişkinleşmeleri sağlanır. Pişkinleştirme yapılırken fide düşük sıcaklıklara yavaş yavaş alıştırılır ve suyu kısıtlı verilerek fidenin kuvvetlendirilmesi sağlanır, ancak hiç bir zaman gelişmesi durdurulmaz, sadece düşük sıcaklık ve suyun azaltılmasıyla fidede gelişme yavaşlatılır.
FİDEYİ NASIL SÖKELIM?
Fideler ister topraklı, ister topraksız olsun yastıklar 1 akşam önceden iyice sulanarak ertesi gün fidelerin kolayca çıkması sağlanır. Fidelerin tarladaki yerlerine dikilmesi bulutlu ve serin günlerde yapılır.
TARLAYA NASIL DIKELIM?
Topraksız fideler dikim için dikkatlice yerlerinden sökülerek bir kasa içerisine yerleştirilmeli ve dikilene kadar gölge bir yerde korunmalıdır. Dikimi yapacak işçi elindeki plantuvarla (dikim kazığı) işaretlenen yerdeki çukuru açmalı ve fideyi kökleri mümkün mertebe aşağıya doğru sarkacak şekilde deliğe yerleştirmeli ve ikinci bir hareketle plantuvarı deliğin yanına bastırarak toprağı fideye doğru itmelidir. Bundan amaç genç fidenin köklerinin toprakla iyice temasını sağlamaktır. Dikim sırasında fidenin kök boğazının ezilmemesine özen göstermelidir.
TOPRAKLI FIDE DİKELİM
Topraklı veya saksılı fidelerin dikimi için çapa kullanılır. Bu fidelerin dikimi daha çok vakit alır. Fideyi dikecek işçi saksıyı veya torbayı ters çevirerek fidenin gövdesini işaret ve orta parmakları arasına alarak saksıya veya torbaya hafifçe vurmak suretiyle fideyi toprağıyla birlikte alır ve açılan çukura oturtur. Dikimde dikkat edilecek husus toprağın topraklı fideyi iyice sarması, boşluk kalmamasıdır.
TOPRAKLI FİDE BAZI AVANTAJLARA SAHİPTİR
Tüplü fidelerde işçiliğin fazla, dikimin daha çok vakit almasına karşın, dikimden sonra topraksız fidelerde görülen baygınlaşma görülmez, tarla şartlarına uyma için sarsıntı geçirmezler, ve böylece ürüne yatmaları da daha erken olur. Topraklı fidelerin köklerinde zararlanma olmadığından hastalıklara yakalanma oranları da azalır. Topraksız fidelere dikimden hemen sonra, topraklı fidelere ise daha geç can suyu verilir.
CAN SUYU MUTLAKA VERİLİR
Köklerin toprakla iyice temas etmesi ve ilk gelişme devrelerinde çevrelerinde yeterince su bulabilmeleri bakımından can suyunun çok bol olarak verilmesi ve köklerin bulunduğu kısma kadar geçmesine özellikle dikkat edilmesi gerekir.
Fidelerin tarlaya taşınmasında fide kökünün topraklı olması ve kökünün topraktan çıkarma, taşıma ve dikme sırasında en az zarar görmesi verim üzerine büyük etki yapar.
TARLAMIZA NE KADAR FİDE DİKELİM
Pratikte belli bir alan için gerekli fide sayısı aşağıdaki formül yardımıyla hesaplanır.
F = Alan Sıra arası mesafe(cm) x Sıra üzeri mesafe(cm)
Örneğin sıra arası 75 sıra üzeri 50 cm mesafe üzerinden dikilecek bir fide için dekara sarfedilecek fide miktarı:
F= 10.000.000
75x50
F= 2666 dır.
|
|
|
| Sebzelerde Hormon Kullanımı |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 09-20-2010, 09:44 PM - Forum: Bahçe Bitkileri
- Yorum (1)
|
 |
Bitkilerdeki büyüme ve gelişme olaylarını yönlendiren, çok düşük yoğunluklarda bile etkili olabilen bitkilerde sentezlenerek taşınabilen organik maddelere hormon denir.
Hormonları büyüme düzenleyici maddeler olarak da isimlendirebiliriz.
Hormonlar Türkiye de ilk defa 1960’lı yıllarda GA3 (Giberallic Acid) çekirdeksiz üzümde kullanılmaya başlanmıştır. Bu şekilde büyümeyi teşvik edici etkilere sahip hormonlar gibi büyümeyi geriletici hormonlarda vardır.
Bunlara örnek olarak, kültür bitkilerindeki yabancı otları öldürmek için hormon içerikli kimyasallar yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Buğdayda dar ve geniş yapraklı otları öldürmek için buğdaya zarar vermeyen hormon içerikli yabancı ot ilaçları kullanılmaktadır. Tarım alanlarımızın marjinal sınıra ulaştığı ve bu nedenle üretimin arttırılmasının ancak verim artışıyla mümkün olduğu bir gerçektir. Yalnızca organik ve biyolojik yöntemlerle tarımsal üretim yapmak, hedeflediğimiz kalite ve verimlilikte ürün elde etmemizi sınırlandırmaktadır.
Zararlı, hastalık ve yabancı otlara karşı korumasız bir tarım düşünülemez. Söz konusu etmenlere karşı alınan koruma yöntemleri arasında %75 gibi bir paya sahip olan kimyasal yöntemlerin uygulamadan kaldırılması günümüzdeki tarımsal üretimin yarısını gözden çıkarmak anlamına gelmektedir. Buna karşı ilaç kalıntısının insan sağlığı için risk olan boyutunun değerlendirilmesi ile ilgili yapılan araştırmalar sonucunda ortaya konulan maksimum kalıntı limitleri (MRL- Maksimum Residue Level), milyonda kısım (PPM Partpermilion) veya mg/kg olarak hesaplanmıştır.
Beslenme alışkanlıklarıdikkate alınarak tüketilen ürünler için maksimum kodeks değerleri ülkeler düzeyinde oluşturulur. Bu değerler yetiştiricilerin önerilen kullanma dozu ve son ilaçlama ile hasat aralığına uymalarını sağlamak içindir. Gerçekte insan sağlığı açısından 100 kat güvenliği ifade eder. Diğer bir değişle tarım ilaçları ve hormonlar tavsiyelere uygun olarak kullanıldığında saptanabilen bir risk söz konusu değildir.
Yukarıda belirttiğimiz gibi hormonları da bitkisel üretimde kullanılan diğer kimyasallar gibi değerlendirmek gerekir. Burada hormonların bilinçsiz ve gelişigüzel kullanımı ile ilgili sorunlar karşımıza çıkmaktadır. Ülkemizde kimyasalları disiplin altına almak için 1957 yılında “Zirai Mücadele” ve “Zirai Karantina Kanunu” çıkartılmış olup, bu kanuna göre yayınlanmış olan zirai mücadelede kullanılan pestisit ve benzeri maddelerin ruhsatlandırılması hakkında yönetmeliğe bağlı olarak zirai mücadele ilaçlarının ve hormon olarak bilinen bitki gelişim düzenleyici maddelerin ruhsatlandırılması yapılmıştır. Şu anda yapılan çalışma ile Avrupa Birliğine uyum süreci doğrultusunda bu talimatlar gözden geçirilecek ve yeni baştan bir zirai mücadele talimatı hazırlanacaktır. Türk Gıda Kodeksinde pestisit kalıntı limitleri bildirilmiştir. Bu limitlerin aşılmaması durumunda söz
konusu sebze ve meyveler rezidü açısından güvenilir kabul edilebilir. Olayın bu çerçevede değerlendirilmesi gerekmektedir.
Sera koşullarında domates, patlıcan, kabak ve kavun üretiminde hormon kullanılmaktadır. Kamuoyunda bilinenin aksine çilek ve hıyarda kesinlikle hormon kullanımına gerek yoktur. Çünkü piyasaya hakim olan hıyar çeşitleri genetik olarak %99 partonokarpik (dişi organın gelişmesiyle meyve oluşumu) meyve oluşturma özelliğine
sahiptir.
Bundan 15–20 yıl önce ülkemizde Çengelköy hıyarı yetiştirilmekteydi ve bu hıyar ince kabuklu kısa bir meyve yapısına sahipti. Seracılığın gelişmesiyle beraber daha verimli olan çeşitler ekilmeye başlandı. (Mevcut durumda 1da alandan 40 ton hıyar hasat edebilme imkanımız vardır). Yukarıda bahsettiğimiz çeşitler uzun, daha kalın kabuklu vedaha sert oldukları için tüketici tarafından hormonlu olarak algılanmıştır. Hatta bu hıyarların dalından kopardıktan sonra bile dolapta büyüdüğü gibi söylentiler yaygınlaşmıştır. Çeşit özelliği olarak hıyar meyvesinin 40 cm. uzunlukta olması mümkündür.
Çilek ise yüzlerce pistilin (dişi organın) birleşerek oluşturduğu yalancı bir meyveye sahiptir. Diğer sebzelere oranla çilekte meyvenin döllenmesi zordur. Eğer serada yeterli hava sirkülasyonu varsa veya arı kullanılıyor ise (bambus arısı, belirli dönemlerde bal arısı da kullanılabilir) polen oluşumu oldukça iyidir. Meyve gelişiminde sorun olmaz.
12 yıl önce ülkemizde daha küçük meyve veren, kokulu, aromatik yerli çilek çeşitleri sınırlı dönemde ve sınırlı miktarda yetiştiriliyordu. İlk defa California kökenli bir çilek olan “Chantler’’ çeşidi yetiştirilmeye başlandığında daha gösterişli ve iri, koyu kırmızı renkli meyve yapısına sahip olduğu için tüketici tarafından hormonlu olarak algılandı. Bu çeşidin genetik olarak böyle bir meyve verme özelliği vardır. Şu anda çoğunlukla yine bir California çeşidi olan ‘’Camarosa‘’yetiştirilmektedir. Ayrıca İsrail çeşidi olan ‘’Dorit 216’’ da yetiştirilmektedir. Bu çeşitlerde iri meyve veren çeşitlerdir. Çilek bitkisi bitkisel özelliklerden dolayı kış döneminde daha iri meyve verebilme özelliğine sahiptir.
Diğer hormon kullanılan sebzeleri ayrı ayrı inceleyecek olursak :
DOMATES
Domates bitkisinin sağlıklı meyve verebilmesi ve meyve tutumunun gerçekleşebilmesi için ortam sıcaklığının 18 – 26° C arasında olması gerekir. 13°C altında ve 33°C nin üzerindeki sıcaklıklarda domates çiçeğinin polen oluşumu azalır ve meyve tutmama riski artar. Turfanda yetiştiricilikte ülkemizdeki mevcut seralarda ısıtma yapılmamakta, yalnızca dondan korumaya yönelik adi sobalar kullanılmaktadır.
Çok az sayıda modern serada tam anlamıyla ısıtma yapabilecek iklimlendirme mevcuttur. Ayrıca klasik seralarda havalandırmanın yetersiz oluşu, bununla ile ilgili bir otomasyonun mevcut olmayışı ve gölgeleme sistemlerinin bulunmayışı gibi nedenlerden dolayı belirli
dönemlerde erken güz ve geç bahar sıcaklığı optimum değirin üstüne çıkmaktadır. Bu durum meyve gelişimi ve tutumu için hormon kullanımını gerektirmektedir.
Bölgemizde son 5 yıldır domateste bambus arısı kullanımı yaygınlaşmış olup, Antalya merkezde seraların %60’ın da kullanılmaktadır. İlçelerde ise bu oran %20 - %25 arasında değişmektedir. Arı kullanılan domates seralarında yukarıda belirtmeye çalıştığımız nedenlerden dolayı yetiştirme periyodu boyunca belli dönemlerde 2–3 defa uygulama da olsa hormon kullanılabilmektedir. Örneğin, erken güz dikimlerinde hava sıcaklığı başlangıçta yüksek olduğu için fizyolojik olarak meyve tutumu gerçekleşememektedir. Arı kullanılsa bilemeyve tutmayacaktır.
Seralarda domates üretimi en erken 15 Ekimde başlamaktadır. İlk döllerde hormon kullanılacağı için 15 Ekim – 10 Kasım tarihleri arasında çıkan domatesler hormonludur. Tek dikimlerde ise 20 Aralık ile 15 Şubat arasındaki dönemde havalar soğuk olduğu ve çiçekte yeterli polen oluşmadığı için hormon kullanma zorunluluğu vardır. Bu durum 10 Nisan ile 15 Mayıs arasındaki dönemde hormonlu meyve hasat edilmesi anlamına gelmektedir.
PATLICAN
Her ne kadar açık alan yetiştiriciliğinde hormon kullanılmıyor ise de örtü altında patlıcan yetiştiriciliğinde hormon kullanımı üreticiler tarafından neredeyse olmazsa olmaz olarak algılanmaktadır. Bu durum kışın 15 Kasım ile 15 Mayıs arasındaki hasat edilen bütün patlıcan meyvelerinin hormonlu olduğu anlamına gelmektedir
KABAK
Son zamanlarda yüksek seralar da kış döneminde kabak üretimi yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu dönem yetiştiricilikte hormon kullanılmaktadır. Kış döneminde yine 1 Kasım ile 15 Mayıs arasında seralardan hasat edilen kabak meyveleri hormonludur.
KAVUN
Normalde kavun yetiştiriciliği yapılan dönemde hormon kullanılmasına gerek olmamasına rağmen maalesef bazı üreticiler özellikle erken bahar döneminde yapılan yetiştiricilikte erkencilik, para eden dönemde ürün çıkartmak gibi nedenlerden ötürü hormon kullanmaktadırlar. MSG Zirai Üretim ve Teknik Danışmanlık bürosu sadece domates, patlıcan ve kabakta hormonsuz yetiştiriciliğin mümkün olmadığı dönem ve koşullarda zirai mücadele talimatına ve hasat için bekleme koşullarına uymak şartı ile hormon kullanımına müsaade etmektedir.
Ancak MSG Danışmanlık tarafından yapılan araştırmalar patlıcanda belirli dönemde bambus arısı kullanarak hormonsuz üretim yapılabileceğini göstermiştir. Ayrıca bu tarz üretime uygun çeşitler araştırılmalı bu şartlarda da istenilen kalitede ürün verecek çeşitler tespit edilmelidir. Çünkü üreticiler meyve kalite ve standardının bozulması gibi nedenlerden dolayı hormon kullanmayı tercih etmektedirler.
Kabakta belirli dönemlerde hormonsuz yetiştiricilik yapılabilir veya hormonsuz yetiştiriciliğe uygun olabilecek çeşitler araştırılabilir. Bu konuda sınırlı da olsa bir çalışma yürütmüştük ve anladık ki belirli dönemlerde hormonsuz yetiştiricilik mümkündür.
Kavunda ise kesinlikle hormon kullanımına karşıyız. Çünkü hem bal arısı hem de bal arısının çalışmadığı koşullarda rahatlıkla bambus arısı kullanılabilir, üreticilerin erkencilik kaygısıyla, döl tutmama endişesiyle hormon kullanmaları çok anlamsızdır.
Ayrıca domates, patlıcan, kabak ve kavunda hormonun meyveye anormal irilik kazandırdığı anlayışı doğru değildir, meyve iriliği çeşide, yetiştirme koşullarına ve döl sayısına bağlı olarak değişmektedir.
Tüketici hormonlu meyve ile hormonsuz meyveyi nasıl birbirinden ayıracağı konusunda bilgilendirilmelidir. Pazarda mutlaka hormonlu üretilen ürün ile hormonsuz üretilen ürün mutlaka birbirinden ayrılmalı ve hormonsuz üretim iyi fiyat verilerek desteklenmelidir.
Kaynak: Antalya İhracatçı Birlikleri sayfası
http://www.aib.org.tr/html/
|
|
|
| Resimli Mısır Silajı Yapımı |
|
Yazar: Zooteknist - 09-20-2010, 08:17 PM - Forum: Zootekni
- Yorum (8)
|
 |
Arkadaşlar modern bir sığırcılık işletmesinde gördüğüm mısır silajı yapımını ve inceliklerini resimlerle anlatacağım:
Yeşil yemlerin vejetatif dönemlerinin yetişmeye uygun olmayan dönemlerde sulu kaba yemin ekşitilerek saklanmasına silaj yapma denir. Silaj yapımı çok eski zamanlara dayanmaktadır. Öncelikle silajın başlıca yararlarından bahsetmek istiyorum:
1) Silolama ile yeşil yemlerdeki besin madde kaybı en aza indirilir.
2) Suca zengin kaba yemlarin yetişmediği dönemlerede, hayvanların suca zengin kaba yem gereksinimlerini karşılamada kullanılır.
3) Silajın kokusu ve tadı ruminantların iştahını açar ve sevilerek tüketilir. Diğer yemlerden de yararlanmayı arttırır.
4) Suca zengin yemlerin her iklim koşullarında hayvanlara verilmesini sağlar.
5) İşletme içinde daha kolay, küçük hacim ve mekanlarda saklama ve depolamaya olanak sağlar.
6)Silaj yaparken oluşan laktik asit süt ineklerinin süt verimini arttırır.
7) Hayvanlara yeşil olarak verilen yemlerin antibesinsel etkilerini detoksifiye eder.
Silolanan (silajı yapılan) bitkiler; silolanması kolay olan, silolanması zor olan ve orta zorlukta silolanabilen bitkiler olmak üzere üçe ayrılır. Çözünebilir karbonhidrat içeriği yüksek bitkiler, başka bir deyişle şeker içeriği yüksek olan bitkiler kolay, protein içeriği yüksek olan bitkiler de zor silolanır. Bu açıdan, mısır, silajı en kolay yapılan bitkidir. Aynı zamanda Ülkemizde en yaygın silajı yapılan bitki; mısırdır. Silaj oluşumu sırasında mısır içerdiği karbonhidrat miktarının yüksekliği nedeniyle silajda laktik asit bakterilerinin yaşamalarına olanak verir ve silajın laktik asit miktarını arttırır. Bizim de silajda aradığımız en önemli özellik, silajın laktik asit içeriğidir.
Tarladan yeni biçilmiş silajlık mısırın nem içeriği %75-85 civarındadır. Silajı yapılacak mısırda ise nem içeriği %70'i geçmemelidir. Yani herşeyden önce silolanacak yem %30-35 kuru madde (KM) içermelidir. Materyal kuru olursa iyice sıkıştırılamaz ve içerisinde hava kalır. Materyal fazla sulu olursa da fermantasyon sırasıda fazla su açığa çıkar. Bu iki durum da istenmez.
Silajlık Mısırın Hazırlanması: Silajlık mısırın en uygun silolama çağı, danelerin hamur olumu dönemine ulaştığı çağdır. Mısırın bu döneme ulaşıp/ulaşmadığını şöyle anlayabilirsiniz: Silajlık mısır tarlasına girip herhangi bir mısır bitkisinin koçanı koparılıp enine kırılır. Mısır koçanının içi dairesl olarak 1/3'ü içten dışa daha beyaz renklidir ve tırnakla daneye baslıdığında önce küçük bir tepki verir, daha sonra tırnağınız dane içine rahatça geçer. Pratik olarak en uygun yöntem budur.
Mısırın silajlık zamanı hamur olumu dönemine ulaştığında, hasadı yapılır ve biçilen mısırlar koçanı ve vejatatif aksamıyla birlikte silaj makinesine atılır. Silaj makinesi materyali 2-3 cm boyunda ince ince kıyar. Doğrama yemin silo içerisinde kolay sıkışmasını ve hayvanlara kolay yedirilmesini sağlar.
![[Resim: akkhl0.jpg]](http://i52.tinypic.com/akkhl0.jpg)
![[Resim: 2j45aus.jpg]](http://i53.tinypic.com/2j45aus.jpg)
Uygun şekilde doğranmış silajlık mısırlar.
Silajın Doldurulması: Öncelikle silajı yapılacak alan sağlam beton duvarlı olmalı, zeminide %2-3 eğim bulunmalı; silaj çukuru silajlık materyali en iyi şekilde korumalı ve drenajı yüksek olmalıdır.
![[Resim: 14mvq0.jpg]](http://i53.tinypic.com/14mvq0.jpg)
Silaj makinesinden doğranıp çıkan mısırın, silaj çukuruna dökülmesi.
Silonun doldurulmasında dikkat edilmesi gereken en önemli husus; yemin alt tabakadan başlayarak sıkıştırmaktır. Çünkü biz silajda fermantasyonu (oksijensiz solunumu) sağlayacak ortam oluşturarak; laktik asit bakterilerinin (LAB) çalışmasını optimal tutmak istiyoruz.
Sıkıştırma işlemi işletmenin ekonomik şartlarına göre traktörle veye insan gücüyle yapılır. En güvenilir ve hızlı yöntem traktörle çiğnemektir.
Aşağıdaki resimde silajlık mısır; makinede ince ince kıyılıp, silaj çukuruna döküldükten sonra traktörlerle dağıtılıp iyice sıkıştırılıyor:
![[Resim: 2ni8jdj.jpg]](http://i53.tinypic.com/2ni8jdj.jpg)
Traktörlerden biri dökülen silajlık mısırı silo içerisine homojen dağıtırken; diğer traktör silajı sıkıştırıyor.
![[Resim: 2qjdjpf.jpg]](http://i56.tinypic.com/2qjdjpf.jpg)
Sıkıştırıcı traktör, git-gel hareketleri ile silajı olabildiğince sıkıştırılır. Sıkıştırılan silonun içinde hava bırakmamaya özen göstermelidir. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi bu husus çok önemlidir!!!
![[Resim: 2hhp3wl.jpg]](http://i55.tinypic.com/2hhp3wl.jpg)
Sıkışmış silajlık materyalin görünümü.
[COLOR="Red"]
Silajın Kapatılması: [/COLOR]Silo doldurulup iyice sıkıştırıldıktan sonra, materyalin hava ile temasının kesilmesi için silo naylonla örtülür. Örtülen naylonun üzerine kamyon tekerleri, kum torbaları koyarak silajın açılması engellenir. Bu silajın hava alıp bozulmasını engeller. Silajın naylonları silaj duvarına yapıştırılarak hava ile teması kesilir. Muhtemel naylon delinmesi de silajın bozulmasına neden olur. Yağmur kanalının açılması yağmur sularının silaja ka*rışmasını önlemek gerekir. Silaj naylonu, silajı tüm çevre şartlarından korumalıdır.
![[Resim: 30csxfs.jpg]](http://i55.tinypic.com/30csxfs.jpg)
![[Resim: o6wd4i.jpg]](http://i51.tinypic.com/o6wd4i.jpg)
Silajın Olgunlaşması: İyi bir şekilde doldurulmuş ve kapatılmış silonun mevcut havanın oksijeni yaklaşık 5 saatte tükenir. Havasız şartlarda faaliyet gösteren bakteriler arasında, istenmeyen bakterilerde vardır. Bunların başında proteinleri tahrip edenler, kokuşma bakterileri ve tereyağ bakterileri gelmektedir. Laktik asit bakterileri için en uygun sıcaklık 30 derecedir. Silaj bu sıcaklıkta tutulmaya çalışılmalıdır.
Yapılan Silajın Kontrolü: Silajda kimyasal olayların içerisinde, laktik asidin fazla olması, asetik asit, bütirik asit miktarının az olması istenir. Yapılan silaj zeytin yeşili olmalıdır. hoşa giden kendine has ekşi bir kokusu vardır. Silajda rahatsız edici koku olmamalı, kokuşmuş yapı bulunmamalıdır. İdeal bir silajın pH'sı 3,5-4 arasında olmalıdır. pH'sı 4,2'den özellikle de 4,7'den yüksek olan silajlar düşük kaliteli olarak sayılırlar.
![[Resim: 2d6jng8.jpg]](http://i51.tinypic.com/2d6jng8.jpg)
Silaj yapımından 90 gün sonra açılan, iyice olgunlaşmış silaj.
![[Resim: 2mzio2f.jpg]](http://i54.tinypic.com/2mzio2f.jpg)
Tam olgunlaşmış, kaliteli bir silajın görünümü.
[COLOR="Red"]Not: Yazı ve resimler tümüyle şahsıma aittir.
[/COLOR]
- ZOOTEKNİST -
[COLOR="Blue"]
Ziraatciyiz.Biz Farkı[/COLOR]
|
|
|
| Ekinezya Bitkisinin Faydaları |
|
Yazar: Zooteknist - 09-19-2010, 06:34 PM - Forum: Şifalı Bitkiler
- Yorum Yok
|
 |
Ekinezya = Koni Çiçeği
Latincesi: Echinacea purpurea
![[Resim: 2wdomfo.jpg]](http://i52.tinypic.com/2wdomfo.jpg)
Ekinezya; başta soğuk algınlığı, grip, enfeksiyon, zayıf bağışıklık sistemi ve kanserden korunma gibi durumlarda dünyanın en önemli şifalı bitkilerinden olup; kuru toprak ve ovalar ile seyrek ormanlık arazilerde doğal olarak yetişen çok yıllık bir bitkidir. Çiçeklerinin taç yaprakları aşağı doğru bakar ve şekli koniyi andırırdığından koni çiçeği ismini almıştır. Bu bitki çok eskiden beri bilinmektedir. Eskiler, ekinezyanın kökünü ve yapraklarını her tür yaranın tedavisinde, enfeksiyon ve iltihaplanmalarda, zehirli böcek ve yılan sokmasına, boğaz ve diş ağrısına, kabakulak, çiçek hastalığı ve kızamığa karşı başarıyla kullanıyorlardı. Bitki Amerika’ ya yerleşen ilk göçmenler tarafından da enfeksiyonlara karşı sık olarak kullanılmıştır. Bu özel tedavi biçimleri bilimsel araştırmalara konu oldu ve 1950’den beri yapılan araştırmalara göre, bitkide bakteri, mikrop ve virüslere karşı oldukça etkili olan maddeler bulundu. Bu maddelerin başlıcaları: echinacoside, polisakkaritler (polysaccharides), poliasetilenler (polyacetylenes), glikoproteinler (glycoproteins), kafeik asit türevleri (Cichoric Acid), triglikosid (triglycoside), betain, beta-karoten, seskiterenler (sesguiterpenes), karyofilen (caryophylene) dir. Bitki bu maddelere ek olarak bakır ve demir mineralleri ile tanenler, protein, yağ asitleri ve A, C, E vitaminleri de içermektedir.
Ekinezyanın Faydaları:
Ekinezya en yaygın iki viral hastalık olan soğuk algınlığı ve grip’ in önlenmesinde de büyük bir yardımcıdır. Soğuk algınlığının ilk belirtileri görüldüğünde veya öncesinde alınması etkisini daha da güçlendirir.
Ekinezyadaki, etken maddelerinin sinerjik etkisi sayesinde bedenin bağışıklık sistemini güçlendirerek enfeksiyon tedavilerinde yardım sağladığı da bilinmektedir. Bitkinin tedavi alanındaki değeri öncelikle bu iki özelliğinden kaynaklanmakta olup; bu yüzden araştırmaların çoğu bitkinin bağışıklık sistemini güçlendirici etkisi üzerine yoğunlaşmıştır. Bağışıklık sistemini uyaran en önemli maddeler ise; T-hücrelerinin ( T- Lenfositler) üretimini ve diğer doğal öldürücü hücrelerin etkinliğini arttıran polisakkaritler’ dir. Ayrıca, poli-sakkaritler’ in doku yenilenmesini hızlandırdığı ve iltihaplanmaları azalttığı da bilinmektedir. Yağda çözünebilen alkilamidler (alkylamides) ve bir kafeik asit glikosidi olan echinacoside maddesi de bağışıklık sisteminin güçlendirilmesine katkıda bulunmaktadır. İnsanlar ve hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar; Ekinezyanın akyuvarların (Beyaz kan hücreleri - Lökosit) sayısını yükselttiği, onların enfeksiyon bölgesine hareketlerini hızlandırdığı ve böylece bakteri, virüs ve diğer yabancı mikro-organizmaların yok edilmesine yardımcı olduğunu göstermiştir. Aslında bu bitkiye en duyarlı hücreler; akyuvarlar, T-Lenfositler (Hücresel Antikor), doğal öldürücü hücreler ve makrofajlar’ dır. Bilindiği gibi makrofajlar; vücudun atık toplayıcıları olup, vücuda giren mikroorganizmaların dokulara yayılmasını önler ve lenf sistemini korur. Bu etki vücudun savunma mekanizmasını uyarır. Doğal öldürücü hücreler ise bu adı kanserli veya virüs enfeksiyonlu hücreleri yok ettiği için almıştır. (Kronik yorgunluk sendromunda bu hücrelerin aktivitesi düşüktür.). Bu nedenle Ekinezya (Koni Çiçeği), kronik yorgunluk sendromunda da fayda sağlayabilmektedir.
[COLOR="Red"]
Ekinezyanın Kullanımı:[/COLOR] Ekinezya çiçekleri kurutulup kaynatılarak içilir. Özellikle de soğuk algınlığı ve gribin mükemmel ilacıdır.
|
|
|
|