| Hoşgeldin, Ziyaretçi |
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.
|
| Kimler Çevrimiçi |
Şu anda 1805 aktif kullanıcı var. » (1 Üye - 1799 Ziyaretçi) Applebot, Bing, Facebook, Google, Yandex, JeffreyRok
|
| Son Yazılanlar |
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 56.314
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.582
|
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 439
|
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 4.844
|
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 58.647
|
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.110
|
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.765
|
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.086
|
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.311
|
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.308
|
|
|
| Et Keçisi Irkları |
|
Yazar: Zooteknist - 03-30-2009, 02:04 PM - Forum: Zootekni
- Yorum Yok
|
 |
Et Keçisi Irkları
Geri kalmış veya gelişmekte olan ülkelerde ve esas olarak süt veya hayvansal lif üretmek amacıyla yetiştirilmeyen keçi ırklarının tümü bu gruba dahil edilebilirler. Bu ırklar herhangi bir verim yönünde ıslah edilmemişlerdir. Genellikle, deri ve bazen de lif ve sütünden de yararlanılan bu ırklar renk, cüsse ve yapısal özellikler bakımından geniş bir varyasyon gösterirler. Genellikle dışa kapalı bir ekonomik yapıya sahip işletmeler tarafından yetiştirilen bu hayvanlardan elde edilen ürünler işletme içerisinde tüketilmektedir.
1. Boer Keçisi
Et keçisi ırkı olarak nitelendirilebilecek en önemli keçi ırkıdır. Güney Afrika'da yetiştirilen Boer keçileri et verimi yönünden seleksiyon yolu ile elde edilmiştir. Boer keçilerinin vücut rengi beyaz, baş ve boyunları kızıl renklidir. But gelişmesi oldukça iyi olan Boer keçilerinin kastre erkeklerinin ağırlığı 100 kg'ye ulaşabilir.
Boer keçilerinde yılın tüm mevsimlerinde kızgınlık görülmektedir. Bu nedenle yılda iki veya iki yılda üç kez doğum yapabilmektedirler. Böylece bir keçiden yılda 3.60 oğlak mümkün olmaktadır. Beside oldukça hızlı gelişen oğlaklarında günlük ağırlık artışı 227-270 g arasında değişmektedir. Bir kg ağırlık artışı sağlamak için tükettiği yem miktarı oldukça düşük olan Boer keçilerinin karkas ve et kalitesi yüksektir.
2. Keşmir ve Tiftik Irkları
Keşmir ve Tiftik keçileri, tekstil sanayiinin önemli bir hammaddesi olan Keşmir ve Tiftik üretimi amacı ile üretilmektedirler. Orta Asya'nın 3000-5000 m yükseklikteki dağlık bölgelerinde yetiştirilen Keşmir keçileri, "Orta Asya Tüy Keçisi" veya yünlü anlamına gelen " Paşmina" olarak da adlandırılırlar. Dişileri 30-40, erkekleri 60 kg ağırlıktadır. Vücut kalın ve çok örtülüdür. Üst kıllar genellikle beyaz olmakla birlikte sarı, kahverengi, gri, siyah ve alacalı olabilir. Keçi başına Keşmir üretimi 100-200 g arasında değişir. Çok ince kıllardan oluşan Keşmir yüksek fiyatlarla satılmaktadır.
İran, Irak, Afganistan, BDT, Pakistan, Hindistan ve Nepal'de 20'ye yakın Keşmir ırkı yetiştirilmektedir.
Türkiye Yerli Keçi Irkları
Keçi varlığı bakımından yapılan sıralamada dünya ülkeleri arasında ön sıralarda yer alan Türkiye'de; Ankara, Kıl ve Kilis olmak üzere başlıca üç keçi ırkı yetiştirilmektedir. Bunların dışında özellikle İzmir ve İstanbul dolaylarında da az sayıda Malta keçisi yetiştiriciliği yapılamaktadır.
1. Ankara Keçisi
Ankara keçisinin anavatanı Orta Asya'dır. Türkler tarafından Anadolu'ya getirilen bu keçiler özellikle Orta Anadolu'nun iklim ve çevre koşullarına çok iyi uyum sağlamış ve bugünkü özelliklerine sahip olmuştur. Bütün dünyada Ankara Keçisi olarak tanınan bu ırk 1838 yılına kadar sadece Anadolu'da yetiştirilmiş, bu tarihten sonra öncelikle Güney Afrika olmak üzere dünyanın çeşitli ülkelerinde yetiştirilmeye başlanmıştır.
Türkiye'nin Ankara keçisi yetiştiriciliği özellikle Orta Anadolu'da yoğunlaşmıştır. Bunun dışında, Siirt, Mardin, Bitlis, Sivas, Burdur, Isparta illerinde de yetiştiriciliği yapılmaktadır.
Ankara keçisi küçük ve zayıf yapılışlı bir ırktır. Keçiler 28-35, tekeler 35-45 kg canlı ağırlıktadır. Esas vücut rengi beyaz olan Ankara keçilerinin, krem, sarı, gri, kahverengi, siyah ve alacalı renklerine de rastlanmaktadır. Koyu ve alaca renkliler daha çok Kıl ve Ankara keçisi yetiştirme bölgelerinin birbirine karıştığı sınır bölgelerde görülür.
Ankara keçileri genellikle boynuzludur. Kulaklar geniş, uzun ve sarkıktır. Baş, boyun, karın altı ve tüm vücut parlak, uzun ve tekstil sanayiince aranan bir hayvansal lif olan tiftik ile örtülüdür. Kas ve kemik gelişimi pek iyi olmamakla birlikte yürüme yeteneği çok iyidir. Yetiştiriciliği tamamen merada otlatmaya dayalı olan Ankara keçileri yaşam ve verimleri için gerekli besin maddelerini sağlayabilmek için zayıf meralarda çok uzun mesafeleri yürümek zorunda olduklarından bu özellikleri son derece önemlidir.
Ankara keçilerinde esas verim tiftiktir. Tiftik verimi yaş, cinsiyet, beslenme ve bireyin özelliklerine bağlı olarak değişmek üzere dişilerde 1.5-3 erkeklerde 3-6 kg arasında değişmektedir. Türkiye genelinde ise hayvan başına ortalama tiftik verimi 1.6-1.8 kg arasında değişmektedir.
Yüzyıllar boyunca sadece ülkemizde üretilen tiftik bu süreçte dünya piyasasında yeterli talebi bulmuş, gerek ülkenin, gerek Ankara keçisi yetiştiricilerinin bu üretimden yeterli gelir elde etmesini sağlamıştır. Tiftik üretiminin Türkiye'nin tekelinden çıkması dünya piyasasında rekabet ortamı yaratmış ve Türkiye'nin ve Ankara keçisi yetiştiricilerinin gelirlerinde önemli düşüşler olmuştur. Bunun sonucu olarak Ankara keçisi yetiştiriciliği albenisini büyük ölçüde yitirmiş, zaman zaman 5-6 milyon başa çıkmış olan Ankara keçisi varlığı hızla azalarak bugün 1.6 milyon başa düşmüştür.
Ankara keçisi yetiştiriciliğinin bu durumu yetiştiricilerin gelirlerinin arttırılması için tiftik dışındaki verimlerinin, üzerinde de önemle durulması gerektiğini göstermiştir. Ankara keçilerinin ıslahında tiftik verim ve özellileri yanında süt ve et verim özelliklerinin de üzerinde durularak daha üretken bir tipin oluşturulmasına çalışılmalıdır. Ankara keçisi etinin kokusuz oluşu sevilerek tüketilmesi ve tüketiminin yaygınlaşması bakımından avantaj olarak kabul edilmektedir. Uluslar arası piyasanın keçi eti talebi ve keçi etinin bu piyasada kuzu eti fiyatına satılabildiği göz önüne alınırsa Ankara keçilerinin et verim özelliklerinin iyileştirilmesinin önemi daha iyi anlaşılır.
2. Türkiye Yerli Kıl Keçisi
Türkiye yerli kıl keçileri uzun sürüden beri yetiştirildiği Anadolu'nun iklim; çevre ve yetiştirme koşullarına dayanıklı, zayıf meralardan yararlanabilen kanaatkar hayvanlardır. Yetiştirildikleri bölge ve uygulanan bakım ve beslemenin farklı tipleri vardır.
Kıl keçilerinde vücut rengi beyazdan siyaha kadar değişebilmekle birlikte en çok rastlanan renk siyahtır. Kıl örtüsünü oluşturan üst kıllar çok kaba, alt kıllar ise çok incedir. Genellikle boynuzlu olmakla birlikte boynuzsuzlarına da rastlanmaktadır, zayıf fakat güçlü bir vücut yapısına sahip olan kıl keçilerinin yürüme ve tırmanma yetenekleri çok iyidir. Bu nedenle, yetersiz mera koşulları ve sarp arazilerde besin maddeleri ihtiyaçlarını kolaylıkla karşılayabilirler. Canlı ağırlık ergin keçilerle 45, tekelerde 55 kg dolayındadır.
Kıl keçileri 180-200 gün süren laktasyonları boyunca 70-100 kg dolayında süt verirler. Kıl verimleri ise 350 g ile 1000 g arasında değişmektedir. Kıl keçi eti yetiştirildikleri bölgelerde sevilerek tüketilir.
Son yıllarda yapılan besi denemelerinde elde edilen sonuçlar kıl keçilerinin et verimlerinin düşünüldüğü kadar geri olmadığını, hatta gelişme hızının oldukça yüksek olduğunu göstermiştir. Dünya piyasalarındaki keçi eti talebi ve fiyatı göz önünde bulundurulduğunda önemli bir ihraç ürünü ve gelir kaynağı olabileceği anlaşılan keçi eti ve et verimi üzerinde önemle durulması gerektiği görülür. Kıl keçilerinin ikizlik oranı oldukça düşüktür. Yılda 100 keçiden 105-108 oğlak alınabilmektedir. Et üretiminde döl veriminin önemi göz önüne alınarak bu özelliğin ıslahı üzerinde de önemle durulmalıdır.
3. Kilis Keçisi
Güneydoğu Anadolu bölgesinde özellikle Hatay, Gaziantep ve Urfa dolaylarında yetiştirilen bu ırk Damascus ( Şam ) keçileri ile kıl keçilerinin melezlenmesi ile ortaya çıkmıştır. Sayıları 100 bin dolayında olan Kilis keçileri Türkiye yerli keçileri içerisinde süt verimi en yüksek olan ırktır.
Kilis keçilerinde vücut, çok uzun ve genellikle siyah renkli kıllarla kaplıdır. Kulaklar çok uzun, geniş ve sarkıktır. Vücut, uzun yol yürümeye uygun bir yapıya sahiptir. Ergin keçilerde canlı ağırlık 45-50, tekelerde 60-90 kg arasındadır.
Kilis keçilerinin süt verimi 200-350 kg, sütte yağ oranı %4.7, kıl verimi 500 g, dolayındadır. Doğuran 100 keçiden 120-160 oğlak alınabilmektedir.
|
|
|
| Keçi Irkları |
|
Yazar: Zooteknist - 03-30-2009, 01:34 PM - Forum: Zootekni
- Yorum Yok
|
 |
KEÇİ IRKLARI
Geçmiş yıllarda keçi ırklarının sınıflandırılmasında ırkların boynuz ve kulak yapılarındaki farklılıklardan yararlanılmaya çalışılmıştır. Fakat bu yolla yapılan sınıflandırmanın tüm keçi ırklarını tanımlamada yetersiz kaldığı görülmüştür. Bugün, daha ayrıntılı bir sınıflandırma yapılması gerektiğinde, üzerinde durulan ırkların boynuz ve kulak yapıları yanında verim özellikleri ile, yetiştirildikleri bölgenin coğrafi koşulları da sınıflandırma kriteri olarak dikkate alınmaktadır.
Süt Keçisi Irkları
Keçi ırkları içerisinde en önemlilerini ve en büyük grubunu süt keçileri oluşturmaktadır. Bu ırklar çeşitli dış yapı özellikleri bakımından benzerlik göstermektedirler. Süt ırkı keçilerin vücutları ince, zayıf ve kuru yapılıdır. Bu nedenle vücudun çeşitli bölümleri köşemsi görünümde olup, dokunulduğunda kemikler hissedilebilir. Deri genellikle yumuşak, ince ve esnektir. Tüm süt keçisi ırklarında meme iyi gelişmiştir ve bezel bir yapıya sahiptir. Memeye kan sağlayan damarlar oldukça iyi gelişmiş ve dıştan bakıldığında kolayca fark edilebilecek bir durumdadır.
Süt keçilerinin belirtilen ortak anatomik özellikleri yanında fizyolojik özellikleri bakımından da ortak yönleri vardır. Örneğin süt keçi ırklarının süt verimleri yüksek, laktasyon süreleri uzundur. Ayrıca bu ırakların hemen tamamında döl verimi ve gelişme hızı diğer keçi ırklarına göre yüksektir.
Süt keçisi ırklarının büyük bölümünde ortak olan bu özelliklerin bazıları veya tümü bakımından ırklar arasında az ya da çok farklılık olabileceğini de unutmamak gerekir.
1. Saanen Keçisi
Saanen, İsviçre keçi ırklarından biridir. Vücut rengi düz beyaz olan Saanen keçileri gelişme hızı, süt ve döl verimi yüksek bir ırktır. Bu özelliklerinin yanında uyum yeteneklerinin de oldukça iyi olması nedeniyle pek çok ülkeye götürülen Saanen keçileri bu ülkenin yerli keçi ırklarının ıslahında yaygın olarak kullanıldığı gibi saf olarak da yetiştirilmektedir.
Saanen keçileri, süt keçilerinin ortak yapısal özelliklerine sahiptir. Canlı ağırlıkları ergin keçilerde 50, tekelerde 65-70 kg dolayındadır. Mera ve yemleme koşullarının elverişli olduğu çok çeşitli çevre koşullarında yetiştirilebilen Saanen keçilerinin ortalama 280 gün olan laktasyonda süt verimleri 700 kg' ın üzerinde gerçekleşmektedir.
2. Toggenburg Keçisi
İsviçre keçi ırklarındandır. Vücut rengi kahverengiden griye kadar değişen çeşitli tonlarda olabilmektedir. Süt keçilerinin genel dış yapı özelliklerine sahiptir. Ergin keçilerin ağırlığı 45, tekelerinki ise 65 kg dolayındadır.
Toggenburg keçileri de çok çeşitli iklim ve çevre koşullarına kolaylıkla uyum sağlayabilmektedirler. Ancak yüksek süt verimlerini iyi bakım ve yemleme koşullarında sürdürebilirler. Uyum yeteneklerinin iyi olması bu ırkın da çeşitli ülkelere götürülerek yerli keçilerin ıslahında kullanılmasını sağlamıştır.
Toggenburg keçileri ortalama 270 gün süren laktasyonda 650-700 kg süt vermektedirler. Gelişme hızı ve döl verimi yüksek olan Toggenburg keçilerinde ikiz ve üçüz doğumlara sık rastlanır.
3. Alpin Keçisi
İsviçre ve Fransa'da yaygın olarak yetiştirilen Alpin keçilerinin bu iki ülkeden hangisinin gen kaynağı olduğu tartışmalıdır.
Alpin keçilerinde vücut açık kahverengiden siyaha kadar değişen renklerde olabilmektedir. İnce ve kemikli bir yapıya sahip olan Alpin keçileri dağlık bölgelerde kolaylıkla yetiştirilebilmektedir. Ergin keçiler 45, tekeler 65 kg ağırlıktadır.
Süt keçisi ırklarının tüm ortak özelliklerine sahip olan Alpin keçilerinin ortalama 270 gün süren laktasyonda süt verimleri 550 kg'nin üzerindedir. Döl verimi de yüksek olan bu keçi ırkının gelişme hızı Saanen ve Toggenburg'a göre biraz daha yüksektir.
4. Beyaz Alman Keçisi
Almanya yerli beyaz keçilerinin Saanen ile melezlenmesinden elde edilmişlerdir. Dış yapı olarak Saanene benzeyen bu ırk, beyaz renkli ve sağlam yapılıdır. Gelişme hızı ve döl verimi yüksek olan bir ırk olan Beyaz Alman Keçilerinin laktasyon süt verimleri 1100 kg'nin üzerindedir. Uyum yeteneklerinin çok iyi olması nedeniyle çeşitli ülkelere götürülen Beyaz Alman Keçileri başarılı biçimde yetiştirilebilmektedir.
5. Alaca Alman Keçisi
Bu keçi ırkı vücut rengi dışındaki yapı özellikleri bakımından Beyaz Alman Keçisine büyük benzerlik gösterir. Süt verimi 900 kg'nin üzerinde olan Alaca Alman Keçilerinin dişileri 60, erkekleri 80 kg ağırlıktadır.
6. Nubya Keçisi
Akdeniz keçi ırklarının önemlilerindendir. Kuzey Afrika ülkelerinin tümünde yetiştirilmektedir. Güneydoğu Anadolu Bölgemizde yetiştirilen Kilis keçilerinin kökenli de Nubya keçileridir.
Nubya keçilerinin vücutları çeşitli renklerde olabilmekle birlikte, kahverengi-siyah ve sarı alacalılara çok rastlanır. Ergin keçiler 35, tekeler ise 55 kg ağırlıktadır. Nubya ırkının dikkat çekici dış yapı özelliklerinden birisi çok geniş ve uzun sarkık kulaklı oluşudur.
Nubya keçilerinin en önemli özellikleri döl verimlerinin yüksek olmasıdır. Bu ırka ikiz ve üçüz doğumlara çok sık rastlanır. Kızgınlıkların büyük ölçüde tüm yıla yayıldığı bu ırkta yılda iki kez doğum yapan keçilere sık rastlanır. Doğumdan sonra 10 ay sağılabilen Nubya keçilerinin ortalama süt verimleri 850-900 kg dolayındadır. Sürekli yağ oranı %7-8 dolayında yani diğer ırkların süt yağı oranının iki katına yakındır.
Sıcak iklim koşullarına iyi uyum sağlamış olan Nubya keçisi soğuk iklim bölgelerinde ancak ağılda yetiştirilebilmektedir.
7.Malta Keçisi
Akdeniz keçi ırklarından birisi olan Malta, Nubya ve Mursiye keçilerinin melezlenmesinden elde edilmiştir. Akdeniz iklimine çok iyi uyum sağlamış olan bu ırk Akdeniz ülkelerinin hemen tamamında yetiştirilmektedir.
Malta keçilerinde renk büyük bir varyasyon göstermekte, beyazdan siyaha kadar değişen tek renklilere çeşitli renklerde alacalarına rastlanmaktadır. Vücut narin ve kuru yapılışlıdır. Yürüme yeteneği pek iyi olmadığından 3-5 başlık küçük birimler halinde ağıl, avlu ve bahçelerde yetiştirilmektedir. Sütçü ırk özelliklerine sahip Malta keçilerinin 6 ay süren laktasyon boyunca günlük 2-4 kg süt verdikleri bildirilmektedir. Döl verimi çok yüksek olan Malta keçileri bir doğumda 2-3, hatta bazı zaman 4-5 oğlak vermektedirler.
|
|
|
| Keçi Yetiştiriciliğinin Önemi |
|
Yazar: Zooteknist - 03-30-2009, 01:30 PM - Forum: Zootekni
- Yorum Yok
|
 |
KEÇİ YETİŞTİRİCİLİĞİNİN ÖNEMİ
Türkiye Keçi Yetiştiriciliğinin Durumu
Keçi yetiştiriciliğinin ülke ekonomisi ve beslenmedeki yeri ve önemini belirtmek açısından bir ölçüt verilmek istendiğinde, nüfus başına keçi sayısı ile kişi başına düşen keçi eti ve sütü dikkate alınmaktadır. Kişi başına keçi sayısının bir ve daha fazla veya kişi başına düşen keçi eti ve sütü toplamının 10 kg ve daha fazla olduğu ülkelerde keçi, ekonominin ve beslenmenin önemli öğelerinden biri olma özelliğine sahiptir.
Keçi yetiştiriciliğinin yaygın olduğu bölgeler, doğa ve yaşam koşullarının güç, bitkisel üretim olanaklarının son derece sınırlı olduğu yerlerdir. Keçi yetiştiriciliği, yetiştiricinin genellikle tek geçim kaynağıdır. Keçi yetiştiriciliğinin tümüyle mera ve doğa koşullarına dayalı biçimde yürütüldüğü bu bölgelerde yetiştiriciler ve sürüler göçebe veya yarı göçebedir. İnsanlar genellikle tüm yaşam, umut ve geleceklerini keçi sürülerine bağlamıştır ve çağdaş uygarlıktan uzak bir yaşam sürdürmektedirler. Ektansif koşullarda yetiştirilen keçilerden elde edilen süt ve etin büyük bir bölümü, yetiştiricilerin kendi gereksinimlerini karşılamasında kullanılır. Tüketim fazlası ürünler ise genellikle üretim bölgesinde pazarlanmaktadır. Bu tip yetiştiricilik ve üretim tarzına Türkiye'de özellikle Toroslar ve Güney Ege'de sıklıkla rastlanmaktadır.
Yaşam ve eğitim düzeyinin daha yüksek olduğu ülkelerde ise uzun yıllardır sürdürülen çalışmalar sonucu belirli verim yönlerinde ıslah edilmiş, erken gelişen, yemden yararlanmaları yüksek, yerli ırklara oranla daha az hareketli ırklar geliştirilmiştir. Bu ülkelerde de keçi yetiştiriciliği büyük ölçüde meraya dayalı olarak yürütülmekle birlikte, bilgili bir ek yemleme ile desteklenmekte ve gerçek anlamda ekonomik bir çaba olarak sürdürülmektedir. Bu tip keçi yetiştiriciliği, genellikle diğer çiftlik hayvanlarınca değerlendirilemeyen dağlık arazilerdeki meraların, küçük bağ-bahçe işletmelerinin artıklarının değerlendirilmesine yönelik olarak yapılmakta, ailenin veya işletmenin süt ve et gereksinimlerini karşılamaktadır. Bunun yanında keçi peynir üretiminin yaygın olduğu bölgelerde ise çok sayıda süt keçisi barındıran ticari işletmelere de rastlanmaktadır.
Süt keçisi yetiştiriciliğinin bir başka biçimi de büyük şehir kenarları ve yakınlarında yaşayan ailelerin süt ve kısmen de et gereksinmesini karşılamaya yönelik olarak yapılamaktadır. Aile işletmeleri olarak adlandırılan bu yetiştiricilik tarzında işletmenin keçi mevcudu birkaç başı geçmemektedir.
Kısaca keçi yetiştiriciliği özellikle çevre koşulları yetersiz bölgelerde yaşayan, sınırlı gelire sahip halk kitlelerinin esas gelir ve besin kaynağını oluşturması bakımından büyük öneme sahiptir. Bunun yanında çeşitli ülkelerde ticari keçicilik işletmeleri de mevcuttur.
Keçi yetiştiriciliğinin önemi ve avantajları kısaca şu şekilde özetlenebilir.
a) Keçiler kötü çevre koşullarında kolaylıkla yetiştirilebilmektedir.
b) Diğer çiftlik hayvanlarınca değerlendirilemeyen dağlık bölge meralarını değerlendirebilirler.
c) Diğer çiftlik hayvanlarınca değerlendirilemeyen kaba yemleri değerlendirebilirler.
d) Et, süt, kıl, tiftik, deri, post, bağırsak, gübre gibi çok çeşitli amaçlarla kullanılabilen çok sayıda ürüne sahiptirler.
e) Bitkisel üretim yapılacak arazisi bulunmayan orman içi ve kenarı yerleşim birimlerinin en önemli veya tek geçim kaynağıdır.
f) Büyük şehir kenarı veya yakınında yaşayan düşük gelirli yetiştiricilerin süt ve et gereksinmesini karşılanmasını sağlar.
g) Yetiştiricinin her an kolaylıkla para dönüştürebileceği hayvanlardır.
h) Ucuz olmaları nedeni ile sürü kurma kolaylığı sağladıkları gibi çeşitli olumsuz faktörler nedeniyle daha az risklidir.
i) Basit ve ucuz maliyetli barınaklarda yetiştirilebilirler.
Türkiye Keçi Yetiştiriciliğinin Durumu
Türkiye'nin tüm bölgelerindeki çok yönlü tarım işletmelerinde hayvancılık önemli bir yer tutar. Ancak genellikle küçük işletmelerin çoğunluğu oluşturduğu tarımsal yapılanma nedeniyle diğer üretim dallarında olduğu gibi hayvancılık da ektansif bir karakter göstermektedir.
Ovalık alanlardan dağlık yörelere gidildikçe işletmelerin ekonomik güçleri daha da azalmakta, hayvancılık bakımından doğaya bağımlılık artmaktadır. İşte özellikle bu bölgelerde keçi yetiştiriciliği önem kazanmaktadır. Her türlü elverişsiz yaşam koşullarının egemen olduğu bu bölgelerde yaşayan insanların en önemli ve hatta çoğu kez tek geçim kaynağını keçi yetiştiriciliği oluşturmaktadır.
Keçi; 10.328.000 başı Kıl ve 1.614.000 başı Tiftik keçisi olmak üzere Türkiye hayvan varlığı içerisinde önemli bir yere sahiptir. Hemen tüm bölgelerde yetiştirilmekle birlikte keçi populasyonunun büyük bölümü Akdeniz, Ege, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde bulunmaktadır. Bu durum keçi yetiştiriciliğinin daha çok dağlık, ormanlık, bitkisel üretim yapabilecek alanların sınırlı, koşulların elverişsiz olduğu bölgelerde yoğunlaştığının açık bir kanıtıdır.
Türkiye'nin çeşitli bölgelerine dağılmış olan keçi varlığı, bu bölgelerde yaşayan geniş halk yığınlarının aile ekonomisinde olduğu gibi yurt ekonomisinde de önemli bir yer tutmaktadır. Türkiye keçi populasyonundan sağlanan et, süt, tiftik, kıl ve deri üretimi ile toplam üretim içerisindeki payları aşağıdaki çizelgede görülmektedir.
Türkiye'nin Keçi Ürünleri Üretimi ve Toplam Üretim İçerisindeki Payları
Üretim Toplam Üretimdeki Payı %
Et ( t ) 24.265 4.46
Süt ( t ) 426.850 9.17
Tiftik ( t ) 3.260 100.00
Kıl ( t ) 6.430 100.00
Deri ( adet ) 1.683.000 12.59*
* Koyun ve keçi derisi üretimindeki payı
Görüldüğü gibi keçilerden elde edilen ürünler toplam üretim içerisinde küçümsenemeyecek bir paya sahiptir. Ancak, elde edilen ürünlerin nicelik ve nitelik bakımından istenilen düzeyde olduğu söylenemez. Gerek keçilerin genetik yapıları, gerek bakım, besleme, yetiştirme ve pazarlama koşullarının yetersizliğinden kaynaklanan bu durum hayvan başına düşen gelirin çok az olmasına neden olmaktadır. Ancak keçi yetiştiriciliğinin Türkiye'deki durumu ve yapısı göz önüne alındığında aile ve ülke ekonomisindeki önemli yerini daha uzun süre koruyacağı kolayca anlaşılır.
|
|
|
| Anthurium Yetiştiriciliği |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 03-28-2009, 09:29 PM - Forum: Çiçekler
- Yorum (2)
|
 |
Anthurium; havai köklere sahip, epifitic (epiphytically) ve epilytic (epilytically) yani doğal koşullarda asalak olmada Anthurium; Araceae familyası, Pothoideae alt familyasının 6 takımından en genişi olan Anthurieae takımına aittir. Kesme çiçek ve saksı bitkisi olarak kültürü yapılan Anthurium andreanum ve Anthurium sherzerianum olmak üzere iki türü ve bunların bilinen 900 çeşidi mevcuttur. Anthurium’un ana vatanı Orta ve Güney Amerika’nın tropik bölgeleri, Kostarika, Kolombiya ve Ekvator’dur. Anthurium ismini Yunanca’dan alır. Anthos=Çiçek ve Oura= Kuyruk kelimelerinin birleşmesiyle ‘tail flower=kuyruklu çiçek’ diye adlandırılır. Ülkemizde ve bazı ülkelerde Flamingo çiçeği adı verilen Anthurium’a Güney Amerika’da “Cresto de Gallo”, Çin’de “Bullshead”, Amerika’da “Tail flower”, Hollanda’da “Lak-Anthurium (Lacquer flower)=vernikli çiçek’’ denir. Hollanda da üretimin % 40’ını kırmızı renkli çeşitler oluşturmaktadır. Üretilen ve mezatlarda satışı yapılan kırmızı çeşitler içinde % 95’den fazlasını da ‘Tropikal’ çeşidi teşkil etmektedir.
SICAKLIK, IŞIK VE NEM İSTEKLERİ
Tropikal iklim bitkisidir. Doğal yetiştiği alanlar, direk güneş ışığı almayan yarı gölge ortamlardır. 20oC’ın üzerinde bir sıcaklık ve bununla birlikte %80 nem içeren ortamlarda iyi gelişir. Anthurium yetiştiriciliğinde, sıcaklık, ışık ve nem arasındaki ilişki çok önemlidir. Sera sıcaklığı 14oC’ın altına düşürülmemeli, 35oC’ında üzerine çıkarılmamalıdır. Sera içi optimum sıcaklık ve nem değerleri; geceleri 18oC sıcaklık, en az %90 nem, bulutlu günlerde 18-20oC sıcaklık, %70-80 nem, güneşli günlerde ise 20 - 28oC sıcaklık ve en az %50 nem olmalıdır. İdeal ışık şiddeti sera içinde 20.000 lux civarında olmalıdır.
Sera içinde % 75 oranında ışığı engelleyen ve açılıp kapanabilen düzeneğe sahip netler kullanılmalıdır. Aliminyum içerikli termal gölgeleme netleri pahalı olmasına karşın, ışığı yansıtması ve kış aylarında sera içi sıcaklığını koruması açısından çok uygundur. Sabit olan % 40, açılıp kapanabilen % 60 gölgeleme sağlayan çift perde kullanımı da önerilmektedir. Yaz aylarında, seranın üstüne dıştan kireç, üstübeç veya tebeşir tozu (gölge tozu) sulandırılarak düzgünce yayıldığı takdirde ideal gölgeleme sağlanmaktadır. Yaz aylarında sera havalandırmasının çok iyi olması gerekir. Antalya gibi yazları çok sıcak geçen bölgelerde sera içi sıcaklığı çok yükselmektedir. 35oC’ı geçen sıcaklıklarda Anthurium gelişmesini durdurur ve bitkide zararlaşmalar meydana gelir. Bu nedenle serada çatı havalandırmasının mutlaka olması gerekir ve ayrıca nemli ve durgun havanın sirkülasyonunu sağlayacak fanlar yerleştirilmelidir. Bu amaçla biraz pahalı olmasına karşılık sera içi serinletmesini sağlayan pad-fan (Petek-Fanlı) sistemlerinin kullanılması tavsiye edilir.
Yukarıda da belirtildiği gibi sera içi nemi çok önemlidir. İdeal bir Anthurium serasında nemlendirmeyi sağlayacak sisleme sisteminin mutlaka bulunması gereklidir.
YETİŞTİRME SİSTEMLERİ, ORTAMLARI (SUBSTRAT) VE DİKİM
Anthurium yetiştiriciliğinde farklı yetiştirme sistemleri ve ortamları kullanılmaktadır. Toprakta yetiştiricilik sadece tropikal ülkelerde yapılmaktadır. Diğer kullanılan bütün sistemler, yetiştirme ortamını topraktan ayıran, toprak kökenli hastalık ve zararlılara maruz bırakmayan sistemlerdir. Açık ve kapalı (resirküle) yetiştirme sistemleri kullanılabilir.
Kesme çiçek Anthurium yetiştiriciliği, farklı materyallerden yapılmış değişik boyutlarda yetiştirme yataklarında, saksılarda veya kanaletlerde yapılır (Resim 1)
![[Resim: ant1.jpg]](http://www.batem.gov.tr/urunler/sus_ve_tibbi/kesme/anthurium/ant1.jpg)
Resim 1. Değişik Yetiştirme Yatakları
Yetiştirme yatakları genellikle 1.20 m eninde 30 cm derinliğinde, sert plastik, sac, köpük, polyester veya tahtadan yapılmış ve tabanında drenaj delikleri olan sistemlerdir (Resim 2). Ayrıca 5-10 litrelik saksılarda veya kanaletlerde de yetiştiricilik yapılmaktadır.
Resim 2. Anthurium Yetiştirme Yatağı
Anthurium’lar; havai köklere sahip, epifitic (epiphytically) ve epilytic (epilytically), yani doğal koşullarda asalak olmadan başka ağaçlar ve kayalar üzerinde yaşayabilen, havai kökleriyle havanın serbest neminden yararlanarak yaşamlarını sürdürebilen bitkilerdir. Bu özelliğinden dolayı Anthurium yetiştiriciliği için havalanması çok iyi olan ortamlar uygundur. Yetiştiriciliği yapılan ülkelerde Polyfenol köpük (oasis), kaba lifli torf, hindistan cevizi lifleri, volkanik tüf (pomza), dere kumu, kömür ve rock-wool (kaya yünü) gibi porozitesi fazla, gözenekli ortamlar üzerinde yetiştirilmektedir (Resim 3).
Resim 3. Bazı Yetiştirme Ortamları
Antalya Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsünde 1999-2002 yılları arasında TÜBİTAK desteğiyle yürütülen çalışmada; Dünya rezervlerinin 1/7’si ülkemizde bulunan pomza ile %70’i kaya yünü, %30’u sentetik kauçuktan oluşan ticari bir materyal karşılaştırılmıştır. Verim ve kalite kriterleri bakımından istatistiksel olarak fark bulunmamış, ucuz ve kolay temin edilebilir olan pomzanın kesme çiçek Anthurium yetiştiriciliğinde başarı ile kullanılabileceği kanıtlanmıştır. Bu çalışmada kapalı (resirküle) yetiştirme sistemi kullanılmıştır.
Anthurium, yetiştirme yataklarına çeşit özelliklerine, tekli veya çiftli fide oluşuna göre farklı aralık mesafelerde dikilir. 25-35 cm sıra arası ve üzeri mesafelerde üçgen dikim yapılır. Dikimi takiben ortamı dengeli bir şekilde sulayabilecek damla sulama boruları veya sadece kök bölgelerini sulayabilecek mini sprink sulama sistemi yerleştirilmelidir.
BİTKİ BESLEME
Anthurium yetiştiriciliğinde, yetiştirme ortamı ve bitki besin solusyonu pH ve EC’si çok önemlidir. Yetiştirme ortamının pH’sı 5.2-6.2 arasında olması gerekir. Bitki besin solüsyonunun pH’sı 5.5-6.0 arasında, EC’si ise 1.2 mS/cm olmalıdır. Sulamada kullanılan suyun pH’ının yüksek olması durumunda fosforik asit veya nitrik asit kullanılarak nötralize edilmelidir. Suyun EC’sinin yüksek olması durumunda, hazırlanacak bitki besin solüsyonuna konulacak gübrelerle birlikte, yukarıda belirtilen 1.2 mS/cm’lik değer aşılacaktır. Bu nedenle bitki besin solüsyonunda kullanılacak suyun kalitesi iyi olmalıdır. Kış aylarında yağmur suları biriktirilerek sulamada kullanılabilir. Bitki beslemede, kullanılacak gübreler ile yoğun stok solüsyonlar hazırlanır. Gübreler iki farklı tankta, özellikleri dikkate alınarak genel olarak 100 kat oranında arttırılarak eritilir. Anthurium için uygun bitki besin maddeleri kompozisyonu ; NH4+ :14mg/l, K+:176mg/l, Ca++:60mg/l, Mg++:24mg/l, NO3-:91mg/l, SO4-:48mg/l, P-:31mg/l, Fe++:0,80mg/l, Mn++:0,16mg/l, B:0,22mg/l, Zn++:0,20mg/l, Cu++:0,03mg/l, Mo:0,05mg/l.
CO2 gübrelemesinin bitki gelişimine verim ve çiçek kalitesine olumlu etkisi vardır. Maksimum CO2 konsantrasyonu 800 ppm olmalı üzerine çıkılmamalıdır.
Bitki beslemede hazır kompoze gübrelerden de yararlanılabilir. Ancak istenen oranlarda kompoze gübreler bulunamayabileceğinden besin maddelerinin oranlarını ayarlamada güçlükler olabilir.
HASAT
Anthurium’da hasat, çiçeğin pistilindeki renk değişimine göre yapılır. En uygun çiçek kesim zamanı, pistilin çiçek ayasına bağlandığı yerden itibaren 2/3 oranında pistil rengine göre renk değişiminin olduğu dönemdir (Resim 4).
Resim 4. Hasat Zamanı
Erken veya geç kesilen çiçekler, çiçeğin vazo kalitesini azaltır ve ömrünü kısaltır. Hasat keskin ve temiz bir bıçak ile çiçek sapının bitkiye bağlandığı yerin 3 cm üzerinden yapılır. Çiçekler hasat edildikten hemen sonra kovalardaki temiz suların içine konur. Hasat edilen çiçekler 14-15 oC’larda muhafaza edilmeli ve fazla bekletilmemelidir. Hasat, paketleme ve nakliye sırasında dikkatli davranılmalı, çiçekler bir birlerine sürtünmemelidir. Aksi halde çiçeklerin, zedelenen yerlerinden çok çabuk karararak pazar ve vazo kaliteleri düşer.
Çiçek verimi çeşit ve dikim sıklığına göre değişir. Genel olarak m2’den 50-70 adet çiçek hasat edilir. Anthurium’un yaprakları da arajmanlarda kullanılmak üzere yeşillik olarak satılır. Genel olarak yılda m2’den 15-25 adet yaprak kesilir.
HASTALIK VE ZARARLILARI
Anthurium ülkemiz koşullarında kontrollü seralarda yetiştirilmesi gereken bir bitkidir. Bu nedenle çok fazla hastalık ve zararlı problemi yaşanmaz. Görülebilecek bazı hastalık ve zararlılar ile alınabilecek önlemler aşağıya çıkarılmıştır.
Bakteriyel Hastalıklar
Bakteriyel yanıklık (Xanthomonas campestris pv.dieffenbachiae): Bulaşık ve şüpheli bitki dikilmemeli, bulaşmayı engellemek için çiçek ve yaprak hasadında kullanılacak bıçaklar ayrılmalı ve dezenfekte edilmeli, bulaşık bitkiler ortamdan uzaklaştırılmalıdır. Kimyasal mücadelesi yoktur. Simtomları için kullanılabilecek bazı bakırlı preparatları kullanırken dikkatli olunmalıdır. Çünkü bakırlı preparatlar fito-toksiteye neden olurlar.
Ervinia: Kimyasal olarak ‘‘Phytostrep(4 g/l. Stretomycin-sulphate)’’ kullanılır (1.5 L/ 100 L su).
Pseudomonas: Bakteriyel yanıklıktaki hususlara dikkat edilmelidir.
Fungal Hastalıklar
Anthracnose: Mücadelesinde Benomyl, Carbendazim, Captan ve Zinebli fungusitler kullanılır.
Pythium/Pythophthora: Kimyasal Mücadele diğer fungal hastalıklarda olduğu gibi çok başarılı değildir. Furalaxyl, Propamocarb-hydrochloride, Fosetly-aliminium ve Dimethomorf kullanılır.
Fusarium spp: Mücadelesinde Benomyl, Carbendazim, Prochloraz ve Thiophanete-methyl içerikli fungusitler kullanılır.
Septoria anthurii: Mücadelesi Anthrocnos da olduğu gibidir.
Rhizoctonia: Fusarium spp mücadelesinde kullanılan ilaçlarla, Rhizolex(tolclopos-methyl) kullanılabilir.
Nematod: Mücadelesinde Oxamyl, Aldicarb ve Phenamiphos içerikli Nematisitler kullanılır.
Bitki bitleri, Kırmızı Örümcekler, Tripsler, Yeşil Kurtlar ve salyangozlar zamam zaman görülebilecek zararlılardır. Bunlara karşı kullanılabilecek birçok insektisit mevcuttur.
Hazırlayanlar: Dr. Adnan ÖZÇELİK, Nejmettin KAYA
Anthurium Resimleri
http://www.ziraatciyiz.biz/anthurium-res...t1699.html
|
|
|
| Karanfil Yetiştiriciliği |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 03-28-2009, 09:26 PM - Forum: Çiçekler
- Yorum Yok
|
 |
KARANFİLİN EKOLOJİK İSTEKLERİ
TOPRAK: Karanfilin istediği ve sevdiği topraklar drenajı iyi olan orta tınlıdan hafif tınlıya kadar organik medde bakımından zengin hava ve su dengesi iyi sağlanmış geçirgen topraklardır. Toprak pH’sının 6-7 arasında olması istenir. pH’nın düşük olması örneğin 5,5 gibi bazı bakteriyel hastalıklara neden olmaktadır.
SICAKLIK: Sıcaklık karanfil bitkisinde büyümeyi, çiçek, yaprak ve sapın şeklini ve çiçeklerin ömrünü etkileyen önemli faktörlerden birisidir. Kaliteli bir karanfil yetiştiriciliği için aylara ve çeşide bağlı olarak değişmekle beraber gece sıcaklığının 10-14, gündüz sıcaklığının da 16-21ºC arasında olması istenir. Diğer taraftan ani sıcaklık değişmeleri karanfilde kaliks çatlamalarına neden olduğundan özellikle tomurcuk döneminde ani sıcaklık değişmelerinden kaçınılmalıdır (Resim 1).
Resim 1. Kaliks Çatlaması
IŞIK ve FOTOPERİYOD: Karanfil yetiştiriciliğinde verim doğrudan doğruya yıllık ışık miktarına bağlıdır. Karanfil kuzey yarımkürede en yüksek büyüme oranına günlerin uzun olduğu ve ışık yoğunluğunun en fazla olduğu haziran ayında erişmektedir. Bu durum dikkate alınarak gün uzunluğu ve ışık intensitesine göre İtalyada yapılan bir araştırmada her aya bir büyüme değeri verilmiştir. Gün uzunluğu, ışık intensitesi ve sıcaklık gibi doğal büyüme faktörlerinin en yüksek olduğu haziran ayına İtalyan araştırmacı Aucardi 7 büyüme değerini vermiştir. Bu aydan bir önce ve bir sonra gelen aylara da bu büyüme değerinin bir eksiğini vermiştir. Bu değerlendirme sonucunda karanfilin çeşit özelliklerine göre uç almadan çiçeklenmeye kadar 14-18 büyüme değerine ihtiyacı olduğu saptanmıştır. Böylece büyüme değeri ve uç alma zamanı biline bir karanfilin ne zaman çiçek açacağı oluşturulan bu çizelgeden hesaplanabilir.
KARANFİL SERALARI
Karanfil seraları, demir veya ahşap yüksek tünel veya beşik çatılı cam veya plastik örtülü olabilir. Bu seralarda karanfil yetiştiriciliği için önemli olan iki etken; ışık geçirgenliği ve havalandırmadır.
Sera genişliğinin 8-10 m, uzunluğunun ise 50-60 m’yi geçmeyecek şekilde ayarlanması işgücünün kullanımını kolaylaştırmasının yanında havalandırmada da kolaylık sağlamaktadır. Seranın çatı ve yan yüksekliği en az 1.80-2.10 m arasında olmalıdır.
Karanfil seralarında kullanılacak örtü malzemesi seçimine dikkat edilmelidir. Karanfil bol ışığı sevdiği için gölge yapacak malzemeler az kullanılmalıdır. Kullanılacak örtü malzemesi doğrudan doğruya karanfilin kuru madde miktarını etkilemektedir. Yapılan araştırmalarda cam seralarda yetiştirilen karanfilin kuru madde miktarı %15.1, fiberglas altında %16.2. ve polietilen altında %17.1 olarak saptanmıştır.
Karanfil seralarında havalandırmayı kolaylaştırmak için seraların hakim rüzgara dik olarak yerleştirilmesi yani rüzgarın seraya yandan girmesini sağlamak gerekir. Bu nedenle havalandırma pencereleri sera taban alanının %20’si olacak şekilde planlanmalı ve sera yanlarına yerleştirilmelidir. Havalandırma pencereleri yaz aylarında sera içi sıcaklığın düşürülmesinde yeterli olmadığı zaman sera dışı kireç gibi ışığı yansıtıcı ve daha az geçirici maddelerle gölgelendirilmelidir.
KARANFİLDE ÇOĞALTMA VE KÖKLÜ ÇELİK ÜRETİMİ
Karanfilde çoğaltma tohum, meristem kültürü ve sürgün ucu çeliklerinin köklendirilmesiyle yapılmaktadır. Tohumla çoğaltma yalnızca ıslah çalışmalarında kullanılmaktadır.
Meristem kültürü ile çoğaltmada, karanfilin sürgün ucu büyüme noktası 0.2-0.5 mm büyüklükte mikroskop altında çıkarılarak içinde özel besin maddeleri (MS) bulunan tüplere yerleştirilir ve 19-22ºC’lik özel büyütme odalarında geliştirilir. Virüsler karanfilde verimi %40-50 oranında düşürebildiği için meristem kültürü ile virüssüz, hastalıksız, hızlı gelişen, daha iri ve kaliteli çiçek eldesi mümkündür.
Karanfil yetiştiriciliğinde başarı ve başarısızlıkta en önemli etken kullanılan köklü çeliklerdir. Karanfilde anaç bitkiler, meristem kültürle elde edilmiş, virüs testleri ve mutasyon kontrolleri yapılarak seleksiyonu tamamlanmış çekirdek bitkilerden alınmış çeliklerden elde edilen virüssüz-patojensiz bitkilerdir. Anaç bitkiler, çiçek üretiminde ayrı bir yerde hazırlanmış tavalara 16 x 16 cm aralıkla dikilirler. 2-3 hafta sonra 5-6 yaprak çifti üzerinden uç alınır ve sürgünlerin gelişmesi için gerekli kültürel işlemler (sulama, gübreleme vb..) yerine getirilir. Anaç olarak yetiştirilen bir bitkiden yılda ortalama olarak 25-30 çelik alınabilir. Çelikler 12-15 cm uzunlukta, anaç bitkinin dip kısmında iki çift yaprak bırakılarak alınmalıdır. Çelik alınırken bıçak kullanılmamalıdır. Kesici aletlerin kullanılması hastalık ve virüslerin yayılmasına neden olur.
Anaç bitkilerden alınan çelikler kum perlit torf gibi ortamlarda köklendirilir. Çelikler köklendirme ortamına dikilmeden önce köklenme süresini kısaltmak ve köklenme oranını artırmak için hormona (IBA, NAA) batırılırlar. Köklendirme ortamının konduğu tezgahlar yerden 1 m yüksekliğinde, 1-1.5 m genişliğinde ve 15-20 cm derinliğinde olmalıdır. Hazırlanmış köklendirme ortamına çelikler m2’ye 400-500 çelik gelecek şekilde dikilirler. Çeliklerin kurumlarını önlemek için önlemek için belli aralıklarla üzerlerine mist şeklinde su püskürtülür. 17-18ºC’lik ortam sıcaklığında 2-3 hafta sonra çeliklerde köklenme gerçekleşmektedir (Resim 2).
Resim 2. Karanfil Çeliklerinin Köklendirme Serasına Dikimi
KARANFİLDE ÇİÇEK ÜRETİMİ
Karanfil yetiştiriciliğinde gecikmeler ve zamansız dikimler verim kaybına ve ürün programının bozulmasına neden olduğu için yetiştirici hangi çeşitleri dikeceğini, yılın hangi devirlerinde çiçek kesmek istediğini ve köklü çelikleri nereden ve ne zaman temin edeceğini birkaç ay önceden planlamak zorundadır.
Karanfil 18-24 ay aynı yerde kalacağı için dikimden önce toprak hazırlığının dikkatli bir şekilde yapılması gerekir. Dikimden önce toprak 25-30 cm derinlikte işlendikten sonra toprak tipine ve yapısına göre m2’ye 10-25 kg hayvan gübresi verilerek karıştırılır. Hayvan gübresinden sonra toprağın ihtiyacına göre temel gübre olarak m2’ye 60-200 gr arasında süperfosfat, 60-100 gr potasyum sülfat, 150 gr magnezyum, pH 7’den fazlaysa 250-500 gr alçı ve pH 6’dan az ise 250-500 gr kireç verilmelidir.
Bir serada her yıl karanfil yetiştiriliyorsa karanfil hastalık etmenleri toprakta birikerek artış göstereceğinden toprak strerilizasyonu yapmak gerekir. Toprak sterilizasyonu buharla veya kimyasal maddelerle yapılabilir. Buharla sterilizasyonda 2-5 atm atmosfer basınç altında 85-100ºC buhar yanmaz plastik örtülerin altından toprak yüzeyine verilir. Böylece 1-2 saat içerisinde 25-40 cm derinliğe kadar işleyen buhar bu kalınlıkta toprak tabakasını sterilize etmiş olur. Kimyasal maddelerle sterilizasyonda ise Metam Sodyum, Dazomed, 1,3 Dicloropropen, Telodrip gibi maddeler kullanılmaktadır.
Serada toprak hazırlığı tamamlandıktan sonra karanfil fideleri 100-120 cm genişlikte, 10-20 m uzunluğunda hazırlanmış tavalara dikilir. Tavalar arasında 45-50 cm’lik servis yolları bırakılır. Karanfil fidelerinin dikimi mümkün olduğu kadar yüzlek yapılmalı sadece kök kısmı toprakla kapatılmalıdır (Resim 3). Derin yapılan dikimlerde boğaz çürüklüğü etmenleri daha kolay zarar yapmakta ve bitkinin kök gelişimi yavaşlamaktadır. Türkiye’de yapılan araştırmalarda en karanfili fideleri için en uygun dikim sıklığı m2’de 36 bitki olarak saptanmıştır. Yurt dışında yapılan araştırmalarda ise en uygun dikim sıklığı m2’de 35-50 bitki olarak bulunmuştur.
Resim 3. Fide Dikimi
Dikim sonrası fidelere can suyu verilmeli, sıcak ve kuru hava koşullarında sisleme şeklinde sulama yapılmalıdır. Ayrıca hastalık etmenlerine karşı dikimden yaklaşık on gün sonra fideler captan, benlate vb.. ilaçlarla ilaçlanmalıdır.
Karanfilde uç alma tekniği özellikle bir kökten birden fazla karanfil elde etmek istendiğinde ve dikim sonrası zayıf gelişen bitkinin kuvvetlenmesini sağlamak amacıyla yapılan bir işlemdir. Dikimden itibaren yaklaşık 2-4 hafta sonra 5 ile 6. yaprak çifti üzerinden bitkilerin uç kısmının koparılması şeklinde yapılan uç almaya tek uç alma, tek uç almadan sonra meydana gelen sürgünlerin bir kısmının bırakılıp bir kısmının uçlarının yeniden alınmasına bir buçuk uç alma ve sürgünlerin hepsinin uçlarının alınmasına çift uç alma denir. Bu tip uç almalar çiçeklenmenin kontrolü amacıyla yapılmakta ve çiçekler periyodik olarak pazara sürülebilmektedir (Resim 4).
Resim 4. Karanfilde Uç Alma
Karanfilde ayrıca yaprak koltuklarında oluşan tomurcukların zaman zaman alınarak tepe tomurcuğunun küçülmesi önlenmelidir (Resim 5). Tomurcukların tutulabilecek büyüklüğe gelince elle aşağı doğru bükülüp kırılmasına tomurcuk alma denmektedir.
Resim 5. Karanfilde Tomurcuk Alma.
Karanfilde gövdenin dik büyümesini sağlamak ve böylece uzayan bitkilerin yere yatarak kalitenin düşmesini engellemek için destekleme sisteminin kurulması gerekir. Destekleme sistemi tava genişliğine uygun olarak 100-120 cm yükseklikte, basamak araları 15-20 cm olan ve sağlam yapılı destek bağlantıları her 3-4 m’de bir tavaların üzerine çakılır. Karşılıklı iki destek bağlantısının aynı seviyedeki basamakları 15 cm aralıklarla ince tellerle gergin bir şekilde gerildikten sonra enine olarak bu teller iple birbirine bağlanarak destek ağı oluşturulur. Ağ içerisinde her gözün içerisine bir bitki düşer. İlk ağ toprak seviyesinden 15 cm yukarıda yapılır, bitki büyüdükçe 18-20 cm aralıklarla ikinci ve diğer kat ağlar yerleştirilir (Resim 6).
Resim 6. Karanfilde Destek Sistemi
Karanfilde verimli ve kaliteli çiçek elde edilmesinde sulamanın büyük bir önemi vardır. Yapılan araştırmalar sonucunda yetersiz sulama koşullarında çiçeklerin küçüldüğü, petal sayısının azaldığı, sap ve yaprakların sertleştiği saptanırken, aşırı sulama koşullarında ise köklerin zayıfladığı, boğum aralarının uzadığı ve kalitesi düşük yumuşak çiçekler elde edildiği saptanmıştır. Sulama zamanının saptanmasında ve bunun sonucunda sulama miktarının belirlenmesinde kullanılabilecek en uygun yöntem tansiyometrelerdir.
Karanfil yetiştiriciliğinde gübrelemeye genellikle dikimden 3-4 hafta sonra başlanır. Genel olarak dengeli bir toprakta saf madde olarak azot 1.2-1.8, fosforik asit 0.3-0.5, potasyum 0.6-1 arasında olmalıdır. Gübrelemede bu dengeyi koruyacak azot, fosfor ve potas (NPK) saf madde oranları sırasıyla 1-0.2-0.8 şeklindedir. Bu oranı sağlayabilmek için her sulamada m2’ye 5 gr azot, 1 gr fosfor ve 4 gr potasyum vermek gerekir. Karanfil iz elementlerden en çok özellikle kireçli topraklarda görülen bor noksanlığına karşı duyarlıdır. Bor noksanlığı tomurcuk ve çiçekte bozulmalar, sapta kısalmalar ve sap ucuna doğru dallanmalara neden olur. Bor noksanlığının giderilmesi için yılda bir kez dekara 3 kg boraks (sodyum borat) kullanılmalıdır. Topraktaki fazla bor fazlalığı zehirli etki yaratacağı için boraks uygulamasının toprak analizinden sonra yapılması gerekir.
KARANFİLDE HASTALIK VE ZARARLILAR
Karanfil yetiştiriciliğinde hastalık ve zararlıların çeşitli önlemler ve kültürel işlemlerle sorun olmadan durdurulması temel amaç olmalıdır. Hastalık ve zararlıların kontrolünde göz önüne alınacak ilk önlem temiz köklü çelik kullanmak olmalıdır. İkinci önlem ise karanfil dikilecek seranın temizliği ve toprak sterilizasyonudur. Fide dikilecek toprağın da çeşitli hastalık ve zararlılardan arındırılmış olması gerekir.
En önemli karanfil hastalıkları Rhizoctania solani, Fusarium culmorum, Alternaria dianthi, Phytophthora spp. ve Phytum spp., Fusarium oxysporum, Phialophora cineescens, Pseudomonas caryophlii, Erwinia chrisanthemi, Uromyces dianthi, Botrytis cinerea, Alternaria dianthi gibi hastalıklardır.
Karanfil zararlıları pek fazla olmamasına rağmen kırmızı örümcekler, thripsler, afitler ve nematodlar karanfile zarar vermektedirler.
ÇİÇEK KESİMİ VE PAZARA HAZIRLAMA
Karanfilin en uygun kesim zamanı, çanak yapraklar ile taç yaprakların 90ºC’lik açı yaptığı zamandır. Eğer bundan önce kesilirse su içinde açmayabilir, geç kesilirse vazo ömrü kısalır. Kesim, keskin bir bıçakla, çiçek sapının altında iki veya daha çok yan sürgün bırakılacak şekilde yapılmalıdır.
Kesim sonrası çiçekler düşük sıcaklık derecelerinde saklanırlar(4-10ºC), sapları su dolu kova içine dik olarak daldırılır. Genellikle 25 çiçek bir demet oluşturur. Bundan sonra paketleme yapılarak pazara sevk edilir.
Hazırlayanlar: Köksal AYDINŞAKİR, Nejmettin KAYA
Karanfil Resimleri
http://www.ziraatciyiz.biz/karanfil-resi...t1698.html
|
|
|
| Antalya Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Misyonu ve Vizyonu |
|
Yazar: Mr.Muhendis - 03-28-2009, 01:46 PM - Forum: Antalya Akdeniz Üniversitesi
- Yorum Yok
|
 |
Ziraat Mühendisliği, Gıda Mühendisliği ve Peyzaj Mimarlığı alanlarında yaratıcı, girişimci ve donanımlı bireyler yetiştirmek için lisans ve lisansüstü düzeyde çağdaş ve nitelikli eğitim-öğretim programları uygulamak, etkin araştırma-geliştirme çalışmalarıyla yerelden evrensele bilim ve teknolojiye katkı sağlamak ve sektörün ihtiyacı olan bilgiye dayalı mal ve hizmet üretmektir.
![[Resim: strateji-vizyon.gif]](http://www.akdeniz.edu.tr/ziraat/pic/strateji-vizyon.gif)
Bilim, modern teknoloji ve sürdürülebilirlik temelinde; akredite eğitim-öğretim ve nitelikli araştırma faaliyetleri yürüten, bilgi üreten, ürettiği bilgiyi ekonomik ve toplumsal faydaya dönüştüren, çevreye duyarlı, biyolojik çeşitliliği ve doğal kaynakları koruyan, paydaşların beklentilerini karşılayan, ilgili sektörler ve bölge halkı ile bütünleşen, uluslararası düzeyde tanınan Türkiye’nin seçkin ZİRAAT FAKÜLTESİ olmaktır.
|
|
|
|