Hoşgeldin, Ziyaretçi
Sitemizden yararlanabilmek için kayıt olmalısınız.

Kullanıcı Adı/E-Posta:
  

Şifreniz
  





Forumda Ara

(Gelişmiş Arama)

Forum İstatistikleri
» Toplam Üyeler 56.770
» Son Üye RobertoReike
» Toplam Konular 12.172
» Toplam Yorumlar 30.186

Detaylı İstatistikler

Kimler Çevrimiçi
Şu anda 2365 aktif kullanıcı var.
» (0 Üye - 2361 Ziyaretçi)
Bing, Facebook, Google, Yandex

Son Yazılanlar
Ereğli Ziraat Fakültesi B...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:09 PM
» Yorum 0
» Okunma 56.441
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:08 PM
» Yorum 0
» Okunma 7.603
Ereğli Ziraat Fakültesi T...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:05 PM
» Yorum 0
» Okunma 440
Konya Necmettin Erbakan Ü...
Forum: Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 02:03 PM
» Yorum 0
» Okunma 4.859
Konya Gıda ve Tarım Ünive...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:43 AM
» Yorum 0
» Okunma 58.745
Kastamonu Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.124
Kütahya Dumlupınar Üniver...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:42 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.778
Kırıkkale Üniversitesi De...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:41 AM
» Yorum 0
» Okunma 7.111
Pamukkale Üniversitesi Ça...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:40 AM
» Yorum 0
» Okunma 6.344
Burdur Mehmet Akif Ersoy ...
Forum: Dijital Tarım Teknolojileri
Son Yorum: Mr.Muhendis
08-03-2026, 07:39 AM
» Yorum 0
» Okunma 10.316

 
  ÖSS Sözel Bölüm Meslekleri
Yazar: Mr.Muhendis - 07-18-2009, 03:59 PM - Forum: Genel Konular - Yorum Yok

ADALET

Programın Amacı

Adalet programının amacı, hakim ve savcılara yardımcı elemanlar yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler

Adalet yüksekokullarında öğrencilere adalet hizmetlerinin gerektirdiği nitelikler göz önünde bulundurularak teorik ve uygulamaya yönelik bilgiler verilir. Yüksekokulda kamu hukuku ve özel hukuk bilgisi, hukuk bilgisi, hukuk usulü bilgisi, ceza ve ceza usulü bilgisi, icra-iflas bilgisi, avukatlık ve noterlik mevzuatı, mali mevzuat, hukuk dili, adli tıp, infaz bilgisi, kalem mevzuatı gibi hukuk bilgilerinin yanı sıra, daktilografi, Türkçe, yabancı dil, muhasebe,işletme yönetimi, arşiv ve dosyalama teknikleri gibi teorik ve uygulamalı dersler okutulmaktadır.

Gereken Nitelikler

Sosyal Bilgiler Adalet Yüksekokulunda okumak isteyen bir öğrencinin hukuk alanına ilgi duyan, Türkçe, derslerinde başarılı, titiz, dikkatli ve sorumluluk duygularına sahip bir kimse olması bu alandaki başarısını artıracaktır.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler

Adalet programını bitirenlere "Adalet Meslek Elemanı" ünvanı verilir. Adalet meslek elemanı mahkemelerde, icra dairelerinde, infaz kurumlarında, vatandaşların başvurularının mahkemelere iletilmesi ve yargıçların aldıkları kararın uygulanması gibi konularda gerekli işlemleri yürütürler.

Çalışma Alanları

Adalet yüksekokulu mezunları mahkemelerin yazı işleri müdürlüğü veya yardımcılığı; icra memurluğu veya yardımcılığı görevlerine atanmaktadırlar. Ayrıca infaz kurumlarında müdürlüğe kadar yükselebilen görevlere getirilebilirler. Yüksekokul mezunları resmi veya özel bankalarda, çeşitli kamu ve iktisadi kuruluşlarında, özel iktisadi işletmelerde oldukça kolay iş bulabilmektedirler.


ANAOKULULU ÖĞRETMENLİĞİ


Bu bölüm 2000 ÖSS’den itibaren artık Sözel Puan türüyle öğrenci almaktadır. Anaokulu öğretmenliği programının amacı, okul öncesi eğitim veren kurumlara öğretmen yetiştirmektir. Mezunlar meslek liselerinde ve okul öncesi eğitim kurumlarında öğretmen olarak görev alabilirler.



ARKEOLOJİ VE SANAT TARİHİ


Türkiye’de ve dünyada üretilmiş sanat eserlerinin, kronolojik gelişmelerinde ve yöresel boyutlarında ele alınarak, kültür ve uygarlıkları konusunda ele alınarak, kültür ve uygarlıları konusunda eğitim ve araştırma yapılır. En temel çalışma alanı müzelerdir. Ayrıca MTA, Kültür Bakanlığı gibi kuruluşlarda da çalışılabilir.



BASIN VE YAYIN


Basın yayın programı, basın, radyo, televizyon, halkla ilişkiler, sinema, reklamcılık ve turizm gibi kitleye yönelik alanlarda eleman yetiştirmeyi amaçlamaktır. Bu amaçla toplumsal , siyasal ve ekonomik olayları kavramayı sağlayacak biçimde çok yönlü kültür, teknik ve uzmanlık bilgileri vererek Türkiye’nin iletişim yaşamına ilişkin konularda eğitim ve araştırma yapmaktadır



COĞRAFYA


Doğal çevrenin özellikleri ile çere-insan ilişkileri, nüfus dağılımı ve ekonomik etkinlikler konusunda eğitim ve araştırma yapılır. Ortaöğretim kurumlarında ve özel dershanelerde öğretmenlik yapılabileceği gibi, yüksek lisans öğrenimi yapanlar. Meteorolji İşleri Genel Müdürlüğü, Harita Genel Müdürlüğü, MTA, DSİ, Karayolları Genel Müdürlüğü ve çeşitli bakanlıklarda çalışabilirler.



ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATI

Bölümde Türk dilinin yapısı, Türk lehçeleri, bunların özellikleri ve gelişimleri üzerinde durulur. Çağdaş Türk edebiyatının bugünkü durumu ve eserlerini inceler. Bölüm mezunları öğretmen olabilirler. Kültür bakanlığında, Televizyon kanallarında görev alabilirler. Özel yeteneği olanlar gazete ve dergilerde yazarlık, editörlük yapabilirler.



DEKORATİF SANATLAR ÖĞRETMENLİĞİ


Bölüm melek liselerine, pratik sanat okullarına öğretmen yetiştirir. Mezunlar pratik kız sanat okullarında, halk eğitim merkezlerinde, meslek liselerinde öğretmenlik yapabilirler. Özel kuruluşlarda ve kendi iş yerlerinde çalışabilirler.



GAZETECİLİK


Yazılı basında, haberin kaynağından basım ve yayın aşamasına kadar olan işlemlere ilişkin temel bilgi ve becerileri kazanmış nitelikle elemanlar yetiştirilir ve bu alanda araştırma yapılır. Bu bölümün mezunları genellikle basın yayın kuruluşlarında görev alırlar.

Programın Amacı


Gazetecilik programının amacı, yazılı basında haberin kaynağından basım ve yayın aşamasına kadar olan işlemlere ilişkin temel bilgi ve becerileri kazanmış nitelikli eleman yetiştirmek ve bu alanda araştırma yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Gazetecilik programının 4 yıllık eğitim süresinin ilk yıllarında sosyoloji, psikoloji, siyasi tarih vb. temel sosyal bilimler ile ekonomi, hukuk ve istatistik alanlarında dersler okutulur. Sonraki yıllarda ise gazetecilik, fotoğraf, basın ekonomisi ve işletmeciliği, basın-yayın tekniği ve bilişim alanlarında dersler verilir ve uygulamalar yaptırılır.

Gereken Nitelikler


Gazetecilik programına girmek isteyenlerin normalin üstünde sözel yeteneğe sahip, sosyal araştırmalara meraklı, başkaları ile iletişim kurmaktan hoşlanan, girişken ve ısrarcı kimseler olmaları beklenir. Bu alanda çalışacak kimseler iyi bir gözlemci olabilmelidirler. Gazetecilik programını düşünen öğrencilerin kendilerini Türkçe-Kompozisyon, yabancı dil ve sosyal bilimler alanında iyi yetiştirmeleri,mümkünse bir okul gazetesinde yazı yazarak kendilerini sınamalıdırlar.

Mezunların Kazandıkları Unvan ve Yaptıkları İşler


Gazetecilik programını bitirenler çeşitli basın ve yayın kuruluşlarının merkez ve haber bürolarında "Muhabir" olarak görev alırlar. Gazetecilik programından mezun olanların gazetelerde "Muhabir" olarak yaptıkları iş, haber toplamak ve bunları açık, kısa ve ilgi çekici bir biçimde gazete ve dergilere yazmaktır. Gazete muhabirleri belli bir alanda uzmanlaşabilirler (spor muhabiri, polis muhabiri vb.). Gazetecilerin çalışma saatleri bağlı oldukları gazetenin türüne göre değişir. Çalışma çok kere geceleri de devam eder. Gazete muhabirleri bazen bir röportaj için günlerce ünlü bir kişinin peşinde koşmak, evlerinden uzakta, güç koşullarda yaşamak, gerektiğinde bir haber için kendilerini tehlikeye atmak durumunda kalabilirler.

Çalışma Alanları


Gazetecilik programını bitirenler genellikle basın yayın kuruluşlarında görev alırlar. Gazetecilik ekonomik koşullardan çok çabuk etkilenen bir sektör olduğundan, mezunların iş bulma şansı ülkenin ekonomik gelişmişliği ile çok sıkı ilişkilidir. Bununla birlikte, alanında çok iyi yetişmiş bir kimsenin her türlü koşulda işsiz kalamayacağı söylenebilir.


GİYİM ÖĞRETMENLİĞİ


Bölüm alanıyla ilgili meslek liselerine öğretmen yetiştirir. Mezunlar meslek liseleri, pratik sanat okulları ve özel kuruluşlarda iş bulabilirler



HALK BİLİM(FOLKLOR)

Halkbilimi halkın toplumsal yaşamını, dil, edebiyat, ekonomi, hukuk, yönetim, sanat, zanaat gibi alanlarda geleneksel ve çağdaş kültür ürünlerini bilimsel olarak inceler, sosyo-kültürel öğelerin folklor açısından incelenerek, yeni bileşimlere ulaşılması, sunulması konularında araştırma ve eğitim yapar. Halkbilimciler Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Milli Folklor Araştırma Dairesi Başkanlığı, Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü, Kültür Müdürlükleri, Turizm Müdürlükleri, Köy İşleri Bakanlığı, Sağlık ve Sosyal Hizmet Uzmanlığı alanlarında çalışabilirler.

Programın Amacı


Halkbilim programının amacı, halkın geleneklerini, dil, edebiyat, hukuk, yönetim ve sanat alanlarındaki ürünlerini incelemek, sosyokültürel ögeleri halkbilim açısından değerlendirerek yeni bileşimlere ulaşılmasını sağlama konusunda eğitim ve araştırma yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Halkbilim programında, halk sanatları ve mimarisi, halkbilim müzeleri ve sorunları, halkbilimde araştırma yöntemleri ve teknikleri, görüntü ve sesle belgeleme, halkbilim ve meteoroloji gibi dersler okutulur.

Gereken Nitelikler


Halkbilim alanında okumak isteyen gençlerin Türk dili ve edebiyatı derslerinde başarılı, sosyal bilimlere ve bilimsel araştırmalara meraklı, yaratıcı ve iyi bir gözlemci olmaları gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Halkbilim programın mezunları çeşitli kurumlarda ve üniversitelerde "Araştırıcı" olarak görev yaparlar. Halkbilim araştırıcısı, Türkiye'nin değişik yörelerinde yaşayan insanların örf ve adetlerini, kullandıkları deyimleri, sözcükleri, bilmece ve masalları ve diğer sanat ürünlerini derler, bunların özelliklerini inceler ve tanıtırlar.

Çalışma Alanları


Halkbilim programı mezunları Kültür Bakanlığına bağlı kuruluşlarda, TRT'de basın yayın kuruluşlarında görev alabilirler.



HALKLA İLİŞKİLER



Açık öğretim verilen bu bölümde halkla ilişkilerin uygulama biçimleri üzerine eğitim ve araştırma yapan elemanlar yetiştirilir.

Programın Amacı


Halkla ilişkiler ve tanıtım programının amacı, gerek kamu, gerekse özel sektör kuruluşlarının halkla ilişkiler, reklam ve tanıtım birimlerinde çalışacak nitelikli elemanları yetiştirmek ve bu alanda araştırma yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Halkla ilişkiler programının 4 yıllık eğitim süresinin ilk iki yılında sosyoloji, psikoloji, siyaset bilimleri, ekonomi, hukuk ve istatistik gibi temel dersler okutulmaktadır. Daha sonraki yıllarda reklamcılık, fotoğrafçılık, iletişim vb. konularda eğitim yapılmaktadır.

Gereken Nitelikler


Halkla ilişkiler ve tanıtım programına girmek isteyen bir kimsenin sosyal bilimlere ilgili ve bu alanda başarılı, normalin üzerinde bir sözel yeteneğe ve ikna gücüne sahip, girişken, insanlarla etkileşimde bulunmaktan hoşlanan, çevredeki kaynakları seferber edebilen, yaratıcı bir kişi olması gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Halkla ilişkiler programını bitirenler çeşitli kurumlarda "Halkla İlişkiler ve Tanıtım Elemanı" olarak görev alırlar.

Çalışma Alanları


Hakla ilişkiler ve tanıtım alanında yetişenler resmi ve özel kuruluşların tanıtım birimlerinde, reklam ve kamuoyu araştırmaları ile ilgili kuruluşlarda görev alabilirler. Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölüm özel ve kamu kesiminde halka ilişkilerin uygulama biçimleri üzerine ve eğitim araştırma yapar. Halkla ilişkiler uzmanını amacı, çalıştığı kurumu halka tanıtmak, kurum ile halk arasında iletişim sağlamaktır. Bunun için kurumu tanıtıcı broşürler, raporlar hazırlayarak bunları kitle iletişim araçlarıyla halka duyururlar. Kurum ileri geleneklerinin konuşma ve yazışmalarının gözden geçirirler. Basın, konferans, yıldönümü toplantıların beklenen etkiyi yapması için gerekli koşullar hazırlarlar. Kısaca çalıştığı kurum hakkında çevrede olumlu izlenimler oluşturmaya çalışırlar. Mezunlar bank , fabrika, hastane, üniversite gibi özel ve kamu sektörüne ait çeşitli kurumlarda çalışabilirler.



HAZIR GİYİM


Programın amacı, hazır giyim endüstrisinde çalışacak teknik insan gücünü yetiştirmektir. Hazır giyim programında okumak isteyen bir öğrencinin, genel akademik yeteneğinin yanı sıra renk ve şekilleri algılayabilme, bir bütünün parçaları arasındaki ilişkileri görebilme, el ve parmakları ustalıkla, gözü ve eli eşgüdüm halinde kullanabilme yeteneğine sahip, ticaret ve ekonomi konularına ilgili, estetik görüşü olan bir kimse olması gerekir.

Programın Amacı


Moda konfeksiyon programının amacı, hazır giyim endüstrisinde çalışacak teknik insan gücünü yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Moda konfeksiyon programında temel disiplinler, temel sanat eğitimi, model çıkarma ve geliştirme, moda tasarımı, kup kesim, giysi teknolojisi, kostüm ve moda tarihi ile bilgisayar dersleri verilmektedir.

Gereken Nitelikler


Moda konfeksiyon programında okumak isteyen bir öğrencinin, genel akademik yeteneğinin yanı sıra renk ve şekilleri algılayabilme, bir bütünün parçaları arasındaki ilişkileri görebilme, el ve parmakları ustalıkla, gözü ve eli eşgüdüm halinde kullanabilme yeteneğine sahip, ticaret ve ekonomi konularına ilgili, estetik görüşü olan bir kimse olmalıdır.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Moda konfeksiyon programını bitirenlere "Moda Konfeksiyon Teknikeri" ünvanı verilir. Moda konfeksiyon teknikeri, bir hazır giyim atölyesinde, kadın, erkek veya çocuk giysilerinden birinin veya birkaçının seri üretimi ile ilgili işleri yapar. Önce üretimi yapılacak giysinin biçimini ve kumaşını, günün modasını ve ortaya çıkacak ürünün maliyetini göz önüne alarak belirler; giysinin çeşitli vücut ölçülerine göre seri üretimi için gerekli işleri planlar ve yürütür.

Çalışma Alanları


Moda konfeksiyon teknikerleri özel sektöre ait giyim atölyelerinde çalışabilirler veya kendileri özel atölye açabilirler




HAZIR GİYİM ÖĞRETMENLİĞİ


Meslek liselerinin okul programlarındaki giyim endüstri ve giyim sanatları konuları ile ilgili bilgi, beceri, tutum ve davranışlar için gerekli mesleki eğitimi de verilerek meslek dersi öğretmenleri yetiştirilir.



HİTİTOLOJİ



Bu programda Hititlerin M.Ö. 1200-1000 yılları arası kültür, edebiyat, din, tarih, sanat, hukuk vb. Kültür ürünleri incelenir. Öğrenim yaptıkları yükseköğretim kurumunda ve müzelerde görev alabilirler. Hititoloji programında çivi yazısını Eski Babil'den alarak yaygınlaştıran Anadolu'nun göçmen kavmi Hititlerin yaklaşık M.Ö. 1200-1000 yılları arası kültür, edebiyat, din, tarih, sanat, hukuk vb. Kültür ürünleri konularında dersler verilmektedir.



İLAHİYAT


İslam dinini incelemek ve öğrenmek için eğitim ve araştırma yapılır. Mezunlar önemli bir kısmı İmam Hatip Liselerinde meslek dersleri yapabilecekleri gibi diğer bir kısmında, vaiz veya müftü olarak çalışabilmektedirler




İLETİŞİM


Bu programın amacı, basın, radyo, televizyon, halkla ilişkiler, sinema, reklamcılık turizm gibi kitleye yönelik alanlarda eleman yetiştirmektir. Mezunlar gazeteci, radyo-TV programcısı, halkla ilişkiler elemanı gibi ünvanlarla mezun oldukları alana göre çalışabilirler.




İŞİTME ENGELLİLER ÖĞRETMENLİĞİ


Bu bölümde işitme kaybı 70 desibel’ den fazla olması nedeniyle normal eğitim ve öğretim etkinliklerinde işitme gücünden yararlanamayan sağırların ve tüm düzeltmelere karşın işitme kaybı 25-75 desibel arasında olan, çeşitli yardım ve araçlarla eğitim ve öğretimden yararlanabilecek ağır işiten çocukların eğitimini gerçekleştirebilecek öğretmenler yetiştirmek amacıyla eğitim ve araştırma yapılır. Mezunları özel eğitim kurumlarında ve sınıflarda, sağırlar okullarında öğretmen olarak çalışırlar. Devlet Personel Yasası hükümlerine göre öğrenim düzeylerine uygun maaş ve ders ücreti alırlar.



KUAFÖR VE GÜZELLİK BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ


Meslek liselerinin okul programlarındaki kuaförlük konuları ile ilgili bilgi, beceri, tutum ve davranışlar için gerekli mesleki eğitimle beraber öğretmenlik formasyon eğitimi de verilerek meslek bilgisi öğretmenleri yetiştirilir.



MEDYA VE İLETİŞİM SİSTEMLERİ


İletişim fakültesinden mezun olunca-kariyer (yurt içinde ya da yurt dışında) habercilik, yorumculuk, araştırmacı-yazarlık, eleştirmenlik, medya planlaması, medya işletmeciliği, filmler, metin yazarlığı, senaristlik, sanat yönetmenliği, müşteri temsilciliği, kamuoyu araştırmacılığı, halkla ilişkiler uzmanlığı, foto direktörlüğü, insan kaynakları yöneticiliği, vb.

Olası iş alanları

(yurt içinde ya da yurt dışında) gazeteler, dergiler, TV’ler, radyolar, reklam şirketleri, film yapımı, dağıtım şirketleri, film yapımı, dağıtım şirketleri, halkla ilişkiler kuruluşları, her türlü şirkette iletişimden ve tanıtımdan sorumlu birimler, grafik tasarımıyla uğraşan kuruluşlar, kamuoyu araştırma kuruluşları, basımla uğraşan kuruluşlar, vb..



NAKIŞ ÖĞRETMENLİĞİ


Bölüm kız meslek liselerine branşlarıyla ilgili öğretmen yetiştirir. Mezunlar kız meslek liseleri ile pratik sanat okullarında öğretmen olarak çalışabilirler. Özel kuruluşlarda iş bulabilirler. Kendilerine ait işyeri açabilirler.



OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ


Bu bölüm 2000 ÖSS’den itibaren Sözel puan türüyle öğrenci almaktadır. Özel kolejler, resmi okulların anaokulu sınıflarında ve kreşlerde okul öncesi çocukların bakımı ve eğitimini yürütebilecek öğretmenler yetiştirir. Pedagojik formasyon derslerinin yanında mesleki eğitim dersleri de verilir. Bu dalı seçenlerin sonsuz bir çocuk sevgisinin yanında, hoşgörü, sabır ve karşılıksız yardım ve özverili davranma özelliklerine sahip olmaları gerekir.




RADYO VE TELEVİZYON YAYINCILIĞI


Programın Amacı


Radyo ve televizyon programının amacı, elektronik kitle iletişim araçlarının başında gelen radyo ve televizyon yayıncılığı alanında çalışacak nitelikli eleman yetiştirmek ve araştırma yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Radyo ve televizyon programının 4 yıllık eğitim süresinin ilk yıllarında ekonomi, hukuk, siyasal ve sosyal bilimler daha sonraki yıllarda radyo ve televizyonda program yapımı, televizyon haberciliği, basın ve yayın yolu ile halk eğitimi gibi dersler okutulur ve uygulamalar yaptırılır.

Gereken Nitelikler


Radyo ve televizyon programında okumak isteyen gençlerin sözel yeteneği güçlü, sosyal bilimlere ilgili ve bu alanda başarılı, ikna gücü yüksek ve yaratıcı kişiler olmaları gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Radyo ve televizyon programını bitirenler resmi ve özel televizyon ve radyolarda çeşitli ünvanlarla görev alırlar. Radyo ve televizyon programlarının yapımında çalışanlar program tasarımı, programın hazırlanması, filme alınması ve yayınlanması gibi yayıncılığın her aşamasında değişik roller alırlar; programın amacının belirlenmesi, programda rol alacak elemanların seçimi, programın filme çekimi ve montajı vb. işleri yerine getirirler.

Çalışma Alanları


Radyo ve televizyon programını bitirenler resmi ve özel radyo ve televizyon kuruluşlarında görev alabildikleri gibi halkla ilişkiler ve tanıtım bürolarında da çalışabilmektedirler.


RADYO TELEVİZYON VE SİNEMA


Radyo-televizyon ve sinema bölümü, özellikle kitle iletişim araçlarının başında gelen radyo-televizyon yayıncılığı ve sinema yapımcılığı için nitelikli eleman yetiştirmeyi amaçlar. Mezunlar radyo ya da televizyonda program yapımcısı olarak program yazım veya filme alınması ve yayınlanması gibi işleri yaparlar. Mezunlar TRT’de, özel televizyon kurumları, film şirketleri ve reklam firmalarında iş bulabilirler.



REKLAMCILIK


Bu bölüm 2000 ÖSS’den itibaren Eşit Ağırlık puan türüyle öğrenci almaktadır. Bölüm hizmet üreticileri ile müşterileri buluşturacak, günümüzün ve geçmişin toplumlarının yapısını iyi analiz edecek uzmanları yetiştirmeyi amaçlar.



REKLAMCILIK YÖNETİMİ


Programın Amacı

Reklamcılık ve piyasa araştırmaları programının amacı, çeşitli ürünlere karşı halkın eğilimlerini saptama ve onlarda satın alma isteğini artırma yöntemleri konusunda çalışacak elemanları yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler

Reklamcılık ve piyasa araştırmaları programında istatistik, sosyal psikoloji, bilgisayar kullanımı, örnekleme, veri toplama teknikleri, reklamcılık, tüketici davranışları gibi dersler okutulmaktadır.

Gereken Nitelikler

Reklamcılık ve piyasa araştırmaları programında okumak isteyenlerin sosyal bilimlere ilgili ve bu alanda başarılı, girişken, ikna gücü yüksek, yaratıcı kimseler olmaları beklenir.

Mezunların Kazandıkları Unvan ve Yaptıkları ışler

Reklamcılık ve piyasa araştırmaları programını bitirenlere "Reklamcılık Meslek Elemanı" unvanı verilir. Mezunlar piyasa araştırmaları yapan kuruluşlarda araştırmaların planlanması ve yürütülmesinde ekibin bir üyesi olarak görev yapar; anket uygulama, görüşme yapma gibi tekniklerle tüketicilerin belli ürünlere karşı eğilimlerini saptar ve reklam yolu ile onlarda satın alma eğilimleri geliştirmeye çalışır.

Çalışma Alanları

Reklamcılık ve piyasa araştırmaları programını bitirenler reklamcılık ve piyasa araştırmaları yapan özel firmalarda görev alabilirler.



SANAT TARİHİ


Programın Amacı

Sanat tarihi programının amacı, Türkiye'de ve dünyada üretilmiş sanat eserlerini kronolojik gelişme ve yöresel boyutlarında incelemek ve bu alanda eğitim yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Sanat tarihi programında İslam sanatı, batının ve çağımızın sanatı, eleştiri ve yöntembilim, teknik resim, fotoğrafçılık, Türk süsleme sanatları, minyatür sanatı gibi dersler okutulmaktadır.

Gereken Nitelikler


Sanat tarihi programında okumak isteyenlerin, her şeyden önce, güzel sanatlara ve sosyal bilimlere ilgili, uyarıcılar arasındaki farkları algılayabilme ve analitik düşünme gücü yüksek kimseler olmaları gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Sanat tarihi programını bitirenler "Sanat Tarihçisi" ünvanı ile görev yaparlar. Sanat tarihçisi resim, minyatür, mimarlık eserleri gibi sanat eserlerini değerlendirir, korur ve tanıtır, halkta sanat sevgisinin gelişmesi ve tarihi eser kaçakçılığına karşı halkın uyanık olması için konferanslar verir, yayınlar yapar. Sanat tarihçilerinin iş çevreleri genellikle müzelerdir. Ancak sanat tarihçileri geçmiş devirlerden kalma sanat eserlerinin ortaya çıkarılmasına katıldıklarından, zaman zaman arazide çalışmak zorunda kalabilirler. Müzelerde çalışan sanat tarihçileri, müzeye gelen eserleri, geliş yollarına göre sınıflandırır, kayıtlarını tutar, depolanmasını ve halka uygun yer ve zamanlarda sunulmasını sağlarlar.

Çalışma Alanları


Sanat tarihçileri, Vakıflar Genel Müdürlüğü, MTA, Kültür Bakanlığına bağlı kuruluşlar (müzeler) turizm kuruluşları gibi kurum ve kuruluşlarda görev alabilirler. Öğretmenlik sertifikası almış olanlar orta dereceli okullarda öğretmenlik yapabilirler.



SİNEMA VE TELEVİZYON




Programın Amacı

Sinema ve televizyon programı sinema ve televizyon sanatı ile bu alanlarda kullanılan tekniklere ilişkin konularda çalışacak sanat elemanlarını yetiştirir.

Gereken Nitelikler
Sinema ve televizyon programına girmek isteyenlerin olayları dikkatle izleyip gözleyebilen, ayrıntıyı algılayabilen, değişik görüntülerden ilgi çekici kompozisyonlar oluşturabilen, yaratıcı kimseler olmaları beklenir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Sinema-televizyon programını başarı ile tamamlayan öğrencilere lisans diploması verilir ve bu diplomada öğrenim yapılan ana sanat dalı ve sanat dalı belirtilir. Mezunlar film yönetmenliği, seslendirme, senaryo yazarı, kurgu, ışık, görüntü yönetmeni, stüdyo şefi ünvanları ile çalışabilirler.

Çalışma Alanları


Sinema ve televizyon programında öğrenim yapmış kişiler film yönetimi, seslendirme, senaryo yazarlığı, kurgu, ışıkçılık, görüntü yönetmenliği, stüdyo şefliği vb. tanıtım, program ve reklamcılık alanlarında çalışabilirler. Sinema ve televizyon programı mezunları, TRT'de, sinema endüstrisinde, video kuruluşları ile reklamcılık sektöründe çalışabilir.



SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLİĞİ

Bölüm, Milli Tarih, Milli Coğrafya ve Vatandaşlık Bilgisi alanlarını içermektedir. Amacı ülkenin kalkınması ve gelişmesi için vatandaşlık bilgisine sahip, Atatürk İlke ve Devrimleri doğrultusunda bu derslerle ilgili eğitim verebilecek öğretmenler yetiştirmektir. Mezunlar, Ortaöğretim Kurumlarında Milli Tarih, Milli Coğrafya ve Vatandaşlık Bilgisi derslerine girerler.



SÜMEROLOJİ


Bölümde M.Ö. 4000 yılının ortalarında Hz. İsa’nın doğumuna kadar uzanan sürede Önasya’da oturmuş ve çivi yazısını kullanmış kavimlerin dil, tarih ve kültürleri konularında eğitim verilmektedir. Müzelerde çalışma imkanları vardır. Sümeroloji programında M.Ö. 4000 yılının ortalarından İsa'nın doğumuna kadar uzanan sürede Önasya'da oturmuş ve çivi yazısını kullanmış kavimlerin dil, tarih ve kültür tarihleri gibi konularda eğitim yapılmaktadır.



TARİH

Programın Amacı


Tarih, insanların eylem ve düşüncelerinin gelişimini, olayların ekonomik ve düşünsel nedenlerini ve bu nedenlerin birbirleriyle ilişkilerini açıklayan bir disiplindir. Tarih bölümünde geçmişte olan ve halen gelişmekte olan toplumsal, özellikle siyasal olaylar incelenerek oluş nedenleri ve ilişkileri üzerinde durulur.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Üniversitelerin tarih bölümlerinde başlıca dallar genel Türk tarihi, eskiçağ tarihi, ortaçağ tarihi, yeniçağ tarihi, yakınçağ tarihi ve Türkiye Cumhuriyeti tarihi olarak sayılabilir. Genel Türk Tarihi: Türk tarihini bir bütün olarak alır ve çeşitli dönemlerini bu bütün içinde inceler.

Gereken Nitelikler

Tarih alanında çalışmak isteyen bir kimsenin, her şeyden önce tarih, coğrafya, sosyoloji ve felsefeye ilgi duyması gereklidir. Bu alanda ilerleyebilmek için Osmanlıca, Arapça ya da Farsça yanında bir batı dilini bilmek ve diğer sosyal bilim alanlarında da yetişmiş olmak gereklidir. Kişinin geniş bir kültüre, üstün bir genel akademik yeteneğe, bilimsel merak ve tutkuya, yazma yeteneğine sahip olması gereklidir. Belgeleri toplamak ve değerlendirmek çok uzun çalışmalar gerektirebilir. Bu nedenle tarihçi sabırlı , çalışmaktan bıkmayan bir kimse olmalıdır.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Tarih bölümünü bitirenler kurumlarda "Tarihçi" veya "Arşivci" olarak görev alırlar. Tarihçi geçmiş olayları, kurumları, düşünceleri ve insanları betimlemek için geçmişe ait yayınlanmış ve yayınlanmamış tüm kayıtları, kitabeleri, mektupları, anı defterlerini, mahkeme kayıtlarını elden geldiği kadar ilk kaynaklarından toplar; derlediği bilgileri doğrulukları ve ifade ettikleri anlam bakımından değerlendirir; olayları oluş sırasına koyar, olaylar arasında sebep-sonuç ilişkisi kurar; olayların doğruluğunu yorumlar; bulgularını gerçeğe bağlı kalarak, yansız bir tutumla, açık ve öz biçimde rapor eder. Tarihçilerin bir bölümü de arşivci olarak arşivlerde görev alırlar. Arşive gelen kitap, kâğıt ve malzemenin tarih, konu ve ilgili oldukları kuruluşlara göre sınıflandırılması, düzenlenmesi, korunması, arandığında bulunarak ilgili yerlere gönderilmesi, yabancı dilde ya da eski harflerle yazılmış eserlerin tercüme ettirilerek çalışmalarda kaynak olarak değerlendirilmesi ve hizmete hazır halde tutulması, arşivdeki malzemenin bakım ve temizliğinin gözetilmesi arşivcinin görevleri arasındadır. Arşivler genellikle mahzenlerde olduğundan, arşivciler tozlu, sıcak ya da soğuk, havasız ve kapalı yerlerde çalışmak durumunda kalırlar.

Çalışma Alanları


Üniversitelerin tarih bölümünü bitirmek bir kimseye orta dereceli okullarda öğretmenlik yapma hakkını verir. Ancak halen okullarımızda tarih öğretmenlerine pek gereksinme duyulmamaktadır. Üniversite ve yüksekokulların tarih bölümlerinde öğretim üyesi olmak ya da araştırma enstitülerinde çalışmak için lisansüstü eğitim görmek şarttır. Tarih bölümü mezunlarından Osmanlıca’yı, iyi bilenler "Arşivci veya Tasnif Elemanı" olarak da çalışabilirler. Tarihçilik, iş bulma olanağı kısıtlı bir alandır; ancak bu alan çok yetenekli ve meraklı, kendini yetiştirmeye istekli kimselere doyurucu çalışma olanağı sağlar. Arşivciler tapu daireleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi, adliyeler gibi eski belgeleri saklamak durumunda olan kuruluşlarda iş bulabilirler. Turist rehberliği de tarih bölümü mezunlarının çalışma alanı olabilir.



TARİH ÖĞRETMENLİĞİ


Bölüm tarihsel olayları araştıran, yorumlayan, bulguları gerçeğe bağlı kalarak yansız bir tutumla yeni kuşaklara aktaran öğretmen yetiştirmek amacındadır. Mezunlar orta dereceli okullarda tarih öğretmeni olarak görev yapabilir.



TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI


Türk dilinin yapısı, diğer dillerle olan bağlantısı ele alınır. Türk edebiyatının tarihi ve bugünkü durumu incelenir. Türk Dili ve Edebiyatının tüm evrelerine yönelik araştırma ve eğitim yapılır. Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunları, kütüphanelerde, arşivlerde, Kültür Bakanlığı’nda, TRT kurulunda görev alabilirler. Yükseköğretim kurumlarında okutman olarak çalışabilirler. Öğretmenlik sertifikası alanlar orta dereceli okullarda öğretmenlik yapabilirler. Özel yetenekleri olanlar, gazete ve dergilerde yazarlık, editörlük yapabilirler. Türk Dili ve Edebiyatı: Bu programda Türk dilinin yapısı, gelişmesi ve diğer dillerle olan bağlantısı ele alınır. Türk edebiyatının tarihi ve bugünkü durumu incelenir. Türk dili ve edebiyatının tüm evrelerine yönelik araştırma ve eğitim yapılır. Bu programda Osmanlıca, genel dilbilim, Çağatayca veya Uygurca, servet-i funun edebiyatı, halk edebiyatı konularında dersler okutulur.



TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ÖĞRETMENLİĞİ



Bölümün amacı ortaöğretim kurumlarına öğretmen yetiştirmektir. Mezunlar ortaöğretim kurumlarında öğretmen olarak görev alabilirler.




TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ


Eğitim fakültelerinin Türkçe Öğretmenliği bölümünde ortaöğretim kurumlarına öğretmen yetiştirmek amacıyla eğitim öğretim yapılmaktadır. Mezunlar ortaöğretim kurumlarında öğretmen olarak görev alabilirler.



ZİHİN ENGELLİLER ÖĞRETMENLİĞİ


Bu bölümde çeşitli seviyelerde zekâ geriliği olan ve bu nedenle normal eğitim imkanlarından yararlanmayacak çocukların eğitimini gerçekleştirebilecek öğretmenler yetiştirmek için eğitim ve araştırma yapılır. Amaçlar zeka seviyesi bakımından çeşitli derecelerde normalin altında bulunan çocukları, kendi seviyelerinde üretken ve uyumlu kişiler yapmaktır. Mezunlar özel eğitim kurumlarında ve sınıflarında, normal ilkokulların bünyesinde açılan alt özel sınıflarda zeka özürlü çocuklara öğretmenlik yaparlar. İlköğretim çağında zihin yetersizliği yüzünden öğrenme güçlüğü olan çocukları eğitecek öğretmenleri yetiştirir.

Bu konuyu yazdır

  ÖSS Eşit Ağırlık Bölümü Meslekleri
Yazar: Mr.Muhendis - 07-18-2009, 03:58 PM - Forum: Genel Konular - Yorum Yok

Eşit Ağırlık Bölümü Meslekleri

AİLE EKONOMİSİ VE BESLENME ÖĞRETMENLİĞİ

Bölümün amacı yaygın eğitim kurumlarına, pratik kız sanat okullarına mesleki alanda branş öğretmeni yetiştirmektir. Bu bölümün bitirenler kız meslek liseleri, pratik kız sanat okulları ve halk eğitim merkezlerinde öğretmenlik yapabilirler.


AKTÜERYA

Programın Amacı


Aktüerya programının amacı, sosyal güvenlik kurumlarında ve sigorta şirketlerinde çalışacak elemanları yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Aktüerya programında matematik, istatistik, sosyoloji, hukuk, iktisat alanları ile ilgili çeşitli derslerden başka, insan kaynakları yönetimi, pazar yönetimi, hayat sigortacılığı, vergi analizi, finansal piyasalar ve kurumlar, sigorta sözleşmeleri, emeklilikte sosyal güvenlik teorisi, vergi mevzuatı gibi dersler okutulur ve bir proje çalışması yaptırılır.

Gereken Nitelikler


Aktüerya programına girmek isteyenlerin analitik düşünme gücüne sahip, matematik ve ekonomiye ilgili ve bu alanlarda başarılı, ayrıntı ile ilgilenmekten sıkılmayan, dikkatli ve yeniliklere açık kimseler olmaları gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Mezunlar "Aktüer" ünvanı ile görev alabilirler. Aktüerlerin başlıca görevi sigorta programları hazırlamaktır. Aktüer yangın, kaza ve özellikle ölüm gibi felaketlerin görülme sıklığına bakarak bunların gelecekte ortaya çıkabilme olasılığını hesaplar ve sonuçları tablo ve grafiklerle gösterir; bunlara dayanarak çalıştığı sigorta şirketinin veya sosyal güvenlik kurumunun yükümlülüklerini, tarifelerini belirler.

Çalışma Alanları


Aktüerler sigorta şirketlerinde, Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu gibi resmi sosyal güvenlik kurumlarında görev alırlar. Türkiye'de endüstri ve ticaretin gelişmesi ile bu alanda yetişmiş insan gücüne ihtiyaç artmaktadır.



ANTROPOLOJİ


Genel tanımıyla insan ve insan gruplarının incelenmesini ele alan bir programdır.Bir grubun kişilikle ilişkileri açısından ele alınan inanç ve kurumların, çeşitli iktisadi sistemlerin, insanlarda görülen biyolojik farklılık ve çeşitliliklerin ve aynı zamanda iktidar gruplarının işleyişini konu almaktadır.



AVRUPA TOPLULUĞU


Programın Amacı


Avrupa Topluluğu programının amacı, Gümrük Birliği süresinde ve tam üyelik halinde çeşitli kamu ve özel sektör kuruluşlarının bünyelerinde yapmaları gereken değişiklikleri gerçekleştirecek ara insan gücünü yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Avrupa Topluluğu programında iktisat, temel hukuk, bilgisayar, Avrupa Birliği (AB) hukuku, AB Tarihçesi, AB Türkiye İlişkileri, AB'nin gümrük kodu ve idari formaliteleri gümrük birliğinin temel esasları, AB'nin ortak tarım politikası, AB'de ortak ticaret politikası ve devlet yatırımları gibi dersler okutulmaktadır.

Gereken Nitelikler


Avrupa Topluluğu programında okumak isteyenlerin sosyal bilimlere, özellikle ekonomi, sosyoloji, hukuk konularına ilgili ve bu alanda başarılı, topluluğa üye ülkelerden herhangi birinin dilini bilen ve öğrenmeye istekli olan, genel kültür düzeyi ve başkaları ile iletişim kurabilme yeteneği gelişmiş kimseler olmaları gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Avrupa Topluluğu programını bitirenlere Avrupa Topluluğu Meslek Elemanı" ünvanı verilir. Avrupa Topluluğu meslek elemanı çalıştığı kurumda, gümrük birliğine giriş sürecinde yaptırılması gereken mevzuat (yönetmelik, yönerge vb.) değişikliklerini belirleyip uygular. Avrupa Birliği ülkelerinin ekonomik mevzuatını işler ve gerekli uyum işlemelerini yapar. Görüldüğü gibi bu meslek elemanları kapalı ortamlarda hukuk ve iktisat konuları ile ilgili büro işleri yapmaktadır.

Çalışma Alanları


AT programı mezunları çeşitli meslek odaları, kamu ve özel sektörde faaliyet gösteren kuruluşların AB birimlerinde, şubelerinde, AB ile ilgili konularda araştırma ve danışmanlık yapan vakıf ve şirketlerde, dış ticaret firmalarında Gümrük müşaviri olarak çalışabilmektedirler.



BANKACILIK


Programın Amacı


Bankacılık programının amacı, bankalarda ve çeşitli firmaların para kaynakları ile ilgili birimlerinde çalışacak elemanları yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Bankacılık programında matematik, hukuk, iktisat, istatistik ve muhasebe alanlarındaki derslerden başka kredi politikası, yatırım bankacılığı, finansal piyasalarda modelleme ve tahmin, merkez bankacılığı, ticari bankalarda finans yönetimi, banka muhasebesi ve raporlama, mali hukuk ve vergi politikası gibi dersler okutulmakta ve proje çalışması yaptırılmaktadır.

Gereken Nitelikler


Bankacılık programında okumak isteyenlerin matematik ve ekonomiye ilgili ve bu alanlarda başarılı, başkaları ile iyi iletişim kurabilen, sabırlı, dikkatli ve yeniliklere açık kimseler olmaları gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Bankacılık programını bitirenlere lisans diploması verilir. Mezunlar kamu sektöründe ve özel sektörde müşteri temsilcisi, banka müfettişi, dealer gibi ünvanlarla görev çalışırlar ve bankaların çeşitli işlemlerini yürütürler.



BANKACILIK VE FİNANS

Bankaların finansal yönetiminde kullanılan temel kavram ve teknikler bölümün kapsamını oluşturur. Bu kapsamda finansal tablolar finansal analiz araçları, finansal planlama ve denetimi, faiz hesapları paranın zaman değeri, yatırım kararları, kâr dağıtım kararları, çalışma sermayesinin yönetimi, uzun süreli finanslama ve sermaye piyasaları incelenir.




ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ


Programın Amacı


Çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri programında işçi-işveren ilişkileri, sosyal güvenlik, endüstriyel demokrasi, servet ve gelir politikası, uluslararası planda sosyal politika konularında eğitim yapılır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Üniversitelerin bu programında hukuk, ekonomi, maliye, işletmecilik ve yönetim bilimlerine ilişkin derslerle matematik, sosyal düşünceler ve sosyal politika tarihi, sosyal politika, çalışma ekonomisi, sendikacılık, sosyal güvenlik, endüstriyel demokrasi, gelir ve servet dağılımı, ücretler, kentleşme ve konut politikası, Türkiye ekonomisi ve sosyal yapısı, kooperatifcilik, çalışma sosyolojisi ve psikolojisi istatistik gibi dersler okutulur.

Gereken Nitelikler


Bu alanda öğrenim yapmak isteyenlerin ekonomi ve sosyolojiye karşı ilgili, üstün akademik yeteneğe ve ikna gücüne sahip ve insanlarla iyi ilişkiler kurabilen kimseler beklenir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri programını bitirenler "Çalışma Ekonomisti" ünvanı ile iş piyasası, sosyal sigorta, iş mevzuatı, toplu sözleşme ve sendikacılık konularında araştırma ve incelemeler yaparak, öneriler geliştirirler. Çalışma ekonomistleri ayrıca, devletin genel sosyal politikası ile sosyal güvenlik ve endüstri ilişkileri politikasının planlanma, düzenlenme ve geliştirilmesinde; ilgili bakanlık ve kamu kuruluşlarında, sosyal işlerin düzenlenme ve yürütülmesinde; kamu iktisadi teşebbüsleri ve özel sektör işletmelerinin çalışma, işçi-işveren ilişkileri ile diğer sosyal işlerinin düzenlenmesi ve yönetiminde de etkili bir rol oynarlar.

Çalışma Alanları


Bu alanda öğrenim görenler, DPT'de, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yurtdışı ve yurtiçi ünitelerinde, SSK, Bağkur, T.C. Emekli Sandığı gibi sosyal güvenlik kurumlarında, müfettiş veya uzman olarak kamu iktisadi teşebbüsleri ve özel işletmelerin endüstriyel ilişkiler ve sosyal işler bölümlerinin yöneticilik ve danışmanlık hizmetlerinde çalışabilirler. Çalışma ekonomistlerinin önemli bir çalışma alanı ise sendikalarda danışmanlıktır. Çalışma ekonomistleri ayrıca kamu yönetimi, iktisat ve işletme bölümleri mezunlarının çalışabilecekleri öteki alanlarda da görev alabilirler. Özel sektörde ilerleme kişisel yeteneğe ve yabancı dil bilmeye bağlıdır. Çalışma Ekonomisi ve Endüstriyel İlişkiler Açıköğretim fakültesine bağlı olarak eğitim verilen bu bölümde, işçi-işveren ilişkileri, iş hukuku, gelir politikası gibi alanlarda uzman yetiştirilir.


ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ÖĞRETMENLİĞİ


Amacı branşında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarına öğretmen yetiştirmektir. Bu bölümü bitirenler kız meslek liseleri veya anaokullarında öğretmen olarak çalışabilirler. Kendilerine ait işyeri açabilirler.


DENİZCİLİK İŞLETMECİLİĞİ VE YÖNETİMİ


Programın Amacı

Denizcilik işletmeciliği ve yöneticiliği programının amacı, deniz taşımacılığının işletme ve yönetimi alanında çalışacak insan gücünü yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Deniz işletmeciliği ve yöneticiliği programında eğitim süresi 4 yıldır. Bu programda matematik, istatistik, hukuk, ekonomi, deniz ticaret hukuku, muhasebe, bilgisayar vb. dersler okutulur.

Gereken Nitelikler


Deniz işletmeciliği ve yöneticiliği alanında çalışmak isteyenlerin sosyal bilimlere, özellikle ekonomi ve işletme konularına ilgi duyması ve bu alanda başarılı, bir yabancı dil öğrenmeye hevesli ve yetenekli, başkalarını ikna edebilen, girişimci, yaratıcı, açık havada çalışmaktan ve uzun süre deniz yolculuklarından hoşlanan bir kimse olması gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler

Deniz işletmeciliği ve yöneticiliği programını bitirenlere "Denizcilik İşletmecisi" ünvanı verilmektedir. Denizcilik işletmecisi çalıştığı işletmede para, malzeme ve insan gücünün en verimli şekilde kullanılması ve gemilerin kârlı bir biçimde çalıştırılması için yönetim planı düzenler; çalışmaları denetler, gemilerin yük ve yolcularını tam kapasite ile çalışacak şekilde artırmak için önlemler alır; çalıştığı işletmeye bağlı olan veya olmayan gemi, yük, yolcu hareketlerinin bağlantı ve organizasyonunu sağlar.

Çalışma Alanları


Denizcilik işletmecisi ve yöneticisi Ulaştırma Bakanlığına veya özel deniz taşıma şirketlerine bağlı gemilerde ve limanlarda çalışabilir.



DENİZCİLİK İŞLETMELERİ YÖNETİMİ


Deniz taşımacılığı işletme ve yönetimi alanında, çalışacak insan gücü yetiştirilir. Denizcilik işletmecisi, çalıştığı işletmede, para, malzeme ve insan gücünün en verimli şekilde kullanılması ve gemilerin kârlı çalıştırılması için yönetim planını düzenler, çalışmaları denetler, gemilerin yük ve yolcu hareketlerinin bağlantı ve organizasyonunu sağlar. Ulaştırma Bakanlığına veya özel deniz taşıma şirketlerine bağlı gemilerde ve limanlarda çalışılabilir.



EKONOMETRİ


Programın Amacı


Ekonometri programı iktisat kanunlarının niceliksel (kantitatif) olarak ortaya konması ve çeşitli iktisat sorunlarının niceliksel olarak incelenmesi, uygun kararların alınması gibi konularda eğitim yapar.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Ekonometri programında eğitim süresi 4 yıldır. Bu programda okutulan derslerde daha çok iktisadi konulara, uygulamalı olarak da matematik, istatistik, yöneylem ve bilgisayar konularına ağırlık verilir.

Gereken Nitelikler


Ekonometri programına girmek isteyenlerin her şeyden önce sayısal düşünme yeteneği yüksek, sayılarla uğraşmaktan sıkılmayan, sosyal olaylara ilgili ve disiplinli çalışmaya alışkın kimseler olmaları gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler

Ekonometri bölümünü bitirenlere kimseler "Ekonometrist" ünvanı ile görev yaparlar. Ekonometristler, lisans öğrenimi boyunca iktisat öğrencilerinin aldıkları önemli temel ve uygulamalı iktisat derslerinin çoğunu aldıkları için iktisat mezunlarının çalışabileceği tüm alanlarda çalışabilir ve aynı veya benzer işleri yapabilirler. Buna ek olarak aldıkları dersler daha çok sayısal bilgilere dayalı olduğu için çalıştıkları kamu veya özel sektör kuruluşlarının araştırma birimlerinde mikro ve makro iktisat, uluslararası iktisat ve yöneylem alanlarında uygulamaya dönük araştırmalar yapabilirler.

Çalışma Alanları


Bu bölümü bitirenler iktisat, yönetim ve işletme mezunlarının çalışabileceği tüm alanlarda çalışabilirler; ancak daha çok bu alanların uygulama birimlerinde görev alırlar.



EKONOMİ

Bu bölümde insanların gereksinimlerini karşılayan mal ve hizmetlerin nasıl bölüşüldüğü, üretimin temel unsurları olan işgücü (emek), doğal sermaye ve girişimin önemi tüm yönleri ile açıklanır. Ayrıca devletin ekonomik yaşamdaki görevleri üzerinde de durulur. Mikroekonomi bölümünde, tüketicilerin ve ticari kuruluşların davranış biçimleri incelenir. Makroekonomi bölümünde ise ülke ekonomisinin işleyişi bütünüyle ele alınır. Mezunlar açılan sınavları başardıkları taktirde DPT'de, Sayıştay'da, Maliye ve Gümrük Bakanlığında denetçilik ve müfettişlik görevleri alabilecekleri gibi, bankalarda da aynı görevlerde çalışabilirler. Kazanç, devlet sektöründe yürürlükteki yasalara, özel sektörde yürürlükteki yasalarla, özel sektörde ise sözleşmelerle saptanır.



ENFORMATİK

Enformatik, bilgi işlem dayalı işletmeciliktir. Daha açık bir deyişle verilerin toplanması, değerlendirilmesi, bilgiye dönüştürülmesi, bilgilerin akışının sağlanması ve bu bilgilerden yararlanılması bu eğitimin başlıca amaç ve alanını oluşturur. Enformatik eğitiminin bilgisayar mühendisliğinden farkı: Bilgisayar mühendisleri daha çok ondan işletme fonksiyonlarını (görevlerini) yerine getirme ve işletme içi eğitimin sağlanması konularında bir araç olarak faydalanırlar. Mezunlar çeşitli kamu kuruluşlarının ve özel kuruluşların bilgi sistemlerinin kurulması, analizi, geliştirilmesi ve bu sistemlerin bakım hizmetlerinde görev alabilirler. Donanım ve iletişim sistemlerinin pazarlanmasında, kullanıcıların karşılaştıkları problemlerin çözümünde ve onların eğitimine destek olunmasında görev alabilirler. Ayrıca işletme içindeki departmanlarda bilgi işlem görevlerinde çalışabilirler.




FELSEFE

Programın Amacı


Felsefe programının amacı, maddenin, bilginin kapsamı ve kaynağı, insanın dünyadaki yeri ve rolü, iyi, doğru ve güzelin ne olduğu gibi problem alanlarında düşünce üretebilecek elemanları yetiştirmek ve bu alanda inceleme, araştırma yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Üniversitelerin felsefe programlarında başlıca dallar genellikle sistematik felsefe, felsefe tarihi, bilim tarihi ve mantık başlıkları altında toplanır.

1. Sistematik Felsefe ve Mantık


Sistematik felsefe, "varlığın ve bilginin kaynağı, güzel, iyi ve doğrunun ölçüsü nedir?" gibi sorulara tarihsel süreç içinde verilmiş cevapları tartışır.

2. Felsefe Tarihi

Evren-toplum-insan üzerine geliştirilen düşünceleri tarih sırasıyla ve tarih yöntemiyle inceleyip karşılaştırarak değerlendirir.

3. Bilim Tarihi

İnsan düşüncesinin en önemli ürünü olan bilimin başlangıcı, gelişimi; bilim, felsefe, din, teknoloji ilişkisini toplumlararası bilgi alışverişi bağlamında ele alır.

Gereken Nitelikler


Bu bölüme girebilmek için normalin üzerinde bir akademik yeteneğe sahip, temel bilimler ve sosyal bilimler alanında başarılı olmak, soyut konularla uğraşmaktan hoşlanmak ve her şey den önce entelektüel gelişmeyi amaçlamak gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Felsefe bölümünü bitirenlere felsefe lisans diploması verilir. Bir felsefeci mümkün olduğu kadar çok değişik alanlarda okur, okuduklarını tartışır ve fikir üretmeye çalışır.

Çalışma Alanları


Felsefe bölümü mezunları, başta Milli Eğitim Bakanlığı, Kültür Bakanlığı, olmak üzere bakanlıkların eğitim ve kültür ile ilgili birimlerinde, TRT'de üniversitelerde, kamu kuruluşları ile özel kuruluşların eğitim, kültür, insan ilişkileri, planlama ve değerlendirmeyle ilgili birimlerinde değişik kadro ünvanları ile çalışma imkânı bulmaktadırlar. Öğretmenlik sertifikası olan mezunlar liselerde öğretmenlik yapabilirler. Düşünce üretebilme ve bunları yazılı olarak aktarabilme yeteneği olanlar yazar olarak basında iş bulabilirler; yeteneklerini kanıtlayanların isterlerse akademik çalışmaya yönelme olanakları da vardır.



FELSEFE GRUBU ÖĞRETMENLİĞİ


Bu bölümde ortaöğretim kurumlarında felsefe gurubu derslerini verebilecek öğretmenler yetiştirme amacına yönelik eğitim ve araştırma yapılmaktadır. Felsefe grubu öğretmenleri liselerde psikoloji, sosyoloji, felsefe ve mantık derslerine girerler. Mezunları Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kura ile atanırlar.



HUKUK


Programın Amacı


Hukuk programının amacı, toplumda bireylerin birbirleri ile ve devletle veya devletlerin birbirleriyle ilişkilerini düzenleyen yasaların uygulanması sırasında ortaya çıkacak anlaşmazlıkların çözümü konusunda çalışacak hukukçuları yetiştirmek ve bu alanda araştırma yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler

Hukuk programında hukuk felsefesi ve sosyolojisi, Türk hukuk tarihi, anayasa hukuku, Roma özel hukuku, medeni hukuk, idare hukuku, devletler umumi hukuku, İslam hukuku, borçlar hukuku, ceza hukuku, ticaret hukuku ve vergi hukuku gibi meslek dersleri verilir.

Gereken Nitelikler


Hukuk fakültesinde başarılı olabilmek için öğrencinin lisede aldığı felsefe, mantık, sosyoloji, kompozisyon ve Türkçe derslerinde başarılı olması beklenir. Hukuk fakültesi mezunları hangi alanda çalışırlarsa çalışsınlar üstün bir akademik yeteneğe, ikna gücüne, sağlam bir mantık ve seziye sahip olmalıdırlar. Hukuk fakültesine girmek isteyenler hukukun, sorumluluğu çok fazla olan bir meslek alanı olduğunu, sürekli çalışma, okuma ve araştırma gerektirdiğini öncelikle kabul etmelidirler. Sabır ve anlayış da bu alanda başarı için gerekli niteliklerdir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Hukuk fakültesinde 4 yıllık lisans programını tamamlayanlar daha sonra yaptıkları stajın konusuna göre genellikle "Hakim", "Savcı" ve "Avukat" ünvanları ile çalışmaktadırlar. Bir kısmı da "Danışman" olarak görev yapar. Hakim mahkemede, vatandaşlar arasında çıkan anlaşmazlıkların hukuk kuralları çerçevesinde çözülmesine çalışır. Hakim veya savcı olabilmek için bir hukuk fakültesini bitirdikten sonra mahkemelerde staj yapmak gereklidir. Hakim veya savcı olmak isteyen bir kimse hukuk fakültesini bitirdikten sonra Adalet Bakanlığına başvurur. İsteklilerin ihtiyaçtan fazla olması halinde stajyer atamalarında hukuk diplomasının derecesine bakılır. Aynı dereceye sahip olanlar arasında önce başvuranlar sonrakilere, doktora yapmış olanlar hepsine tercih edilir. Stajyerlik dönemini bitirenlerin atanacakları yer kura ile belirlenir Hakimlere ve savcılara, kendi yasaları hükümlerince bazı maddi ayrıcalıklar tanınmıştır. Bu ayrıcalıklar, iki yılda bir ilerleme (diğer memurlar 3 yılda bir derece ilerlemesi yapar), maaşlarının yarıdan fazlası kadar tazminattır. Hakimlerin, görevleri gereği, siyasal etkilerden uzak tutulmaları ve kendilerini güvenlikte hissetmeleri için bazı önlemler alınmıştır. Sözgelişi, kendileri istemedikçe, hastalık veya yüz kızartıcı bir suç işlemiş olma durumları dışında, Anayasa'da gösterilen yaştan önce işten çıkarılamazlar, emekliye ayrılamazlar. Avukatlık genellikle serbest yürütülen bir meslektir. Avukatlar insanların hukuki sorunlarıyla uğraşırlar. Avukat kendisine başvuranın şikayetini dinler, gerekirse davanın açılması için yol gösterir, savunmayı hazırlar ve mahkemede yargıca yazılı ya da sözlü olarak sunar, davayı kovuşturur, gerekirse olay yerine gidip keşif yapan mahkeme heyetine katılır. Avukat olmak isteyen bir kimsenin hukuk fakültesini bitirdikten sonra bir yıl staj yapması gerekir. Staj süresinin yarısı mahkemelerde, yarısı tecrübeli bir avukatın yanında geçer. Eğitimini başarı ile tamamlayan bir avukat bir yazıhane açarak dava kabul etmeye başlayabilir. Bazı avukatlar kamu kuruluşlarında ve özel kuruluşlarda avukat veya hukuk müşaviri olarak görev alırlar. Her avukat, avukatlık mesleğini yürütmek için meslek üyelerinin çalışmalarını denetleyen bir kuruluş olan Türkiye Barolar Birliğine kaydolmak zorundadır. Avukatlık mesleğinde iş bulma olanağı; bulunulan bölgenin ekonomik ve toplumsal koşullarına ve avukatın yeteneklerine bağlıdır. Bunun dışında, hukuk fakültesini bitirenler hukuk danışmanlığı, müfettişlik, hariciye meslek memurluğu gibi mesleklerde de iş bulabilmektedirler.



İÇ MİMARLIK VE ÇEVRE TASARIMI


Programın Amacı

İç mimarlık programının amacı, insanın ihtiyaçlarına ve eldeki malzemenin niteliğine uygun olarak, iç mekânın düzenlenmesi ve mekâna özgü mobilyaların özgün biçimlerinin tasarımı ile ilgili konularda eğitim ve araştırma yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler

İç mimarlık programının amacı, insanın ihtiyaçlarına ve eldeki malzemenin niteliğine uygun olarak, iç mekânın düzenlenmesi ve mekâna özgü mobilyaların özgün biçimlerinin tasarımı ile ilgili konularda eğitim ve araştırma yapmaktır.

Gereken Nitelikler

Bu alana girmek isteyen lise öğrencileri kendilerini özellikle resim, genel kültür, sosyoloji, sanat tarihi ve insan bilimleri alanlarında iyi yetiştirmelidirler. Ayrıca kişinin normalin üstünde bir akademik yeteneğin yanında, düzgün şekil çizebilme, düşüncesini ifade edebilme gücüne sahip, yaratıcı bir kimse olması gereklidir. İç mimar toplumdaki tüm işlevler ile ilgili tasarımlara yöneleceği için genel kültürü geniş, yenilikleri izleyen, insanlar arası ilişkilerde inandırıcı ve uyumlu olmalıdır.

Mezunların Kazandıkları Unvan ve Yaptıkları İşler

İç mimarlık programında mezun olanlara "İç Mimar" unvanı verilir. İç mimarlık Türkiye Mühendis ve Mimarlar Odası Birliğine bağlı İç Mimarlık Odası içinde yer alır. İç mimarlar mekan tasarımında ilk araştırmalardan yapının bitimine kadar mimarlık ekibinin içinde yer alırlar ve mekânların konum, boyut ve ekipmanlarını araştırır, belirler ve tasarımlarını hazırlarlar. Ayrıca, yapıların yeniden düzenlenmesi ve işlevlere yönetilmesi konularında her türlü araştırma ve tasarımları yaparak projelerini düzenlerler. İç mimarlar, endüstri içinde mobilya tasarımcısı olarak da görev alırlar. Kültür kalıtı ve eski eser yapılarının korunması ve yeniden kazanılması konularında her türlü restorasyon ve tasarım çalışmaları da iç mimarların uğraşlarıdır.

Çalışma Alanları

İç mimarın çalışma alanı, tasarım aşamasında büro; uygulama ve denetim aşamasında yapılar; malzemelerin yapım aşamasında atölyeler ve fabrikalardır. İç mimarlar yürürlükteki kanun ve sözleşme hükümlerine göre kamu kesiminde özellikle Bayındırlık ve İskân Bakanlığında, belediyelerde çalışabildikleri gibi, serbest olarak kendi bürolarında da çalışmalarını yürütmektedirler. Ülkemizde yetenekli iç mimarlara her zaman ihtiyaç duyulmaktadır.



İKTİSAT


Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


İktisat programında temel ekonomi derslerinin yanı sıra yönetim, hukuk, işletmecilik, istatistik, uluslararası ilişkiler alanlarına ilişkin dersler de verilir. Okutulan derslerin amacı öğrencilere genel bir bilgi kazandırmanın yanında çözümleme ve eleştirme gücünü geliştirmektir.

Gereken Nitelikler


Bu alanda öğrenim yapmak isteyenlerin akademik yeteneğin yanı sıra, sayısal düşünme yeteneğine de sahip olmaları beklenir. Başarılı olabilmek için her şeyden önce araştırma, inceleme yapmayı, yönetim ve idari alanlarda çalışmayı sevmek önemlidir. Yaratıcılık da bu alanda başarıyı artıran bir özelliktir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Üniversitelerin iktisat bölümlerinden mezun olanlar işgücü piyasasında "İktisatçı" olarak görev alırlar. İktisatçılar çalıştıkları kurumda hammadde ve insan gücü kaynaklarının en kârlı biçimde kullanılmasına ve üretilen malların pazarlanmasında en uygun yöntemlerin bulunmasına çalışırlar.

Çalışma Alanları


Mezunlar çok çeşitli alanlarda iş bulabilmekle birlikte, ise de son yıllarda en çok bankalar ile eğitim ve araştırma kurumlarında istihdam edilmektedirler.


İŞLETME


Fabrika, banka, maden, sigorta, çiftlik gibi mal ve hizmet üreten kuruluşlarda, üretimin daha verimli bir şekilde yapılabilmesi için izlenecek yollar konusunda çalışacak elemanlar yetiştirilir. Bir işletmeci, çalıştığı kurumdaki planlama, örgütleme, yönetme, düzenleme,l denetim gibi genel görevler yanında, ürünün kalitesi, üretimin arttırılması ve ürünlerin satışı ile ilgili planlar yapar. İşletmeciler kamu kuruluşlarında, özel kuruluşlarda veya varsa kendi işletmelerinde çalışabilirler.



İŞLETME-İKTİSAT


İşletme-İktisat bölümü, günümüz iş hayatı gereksinimlerine cevap verebilmek amacıyla, temel iktisat bilgilerinin yanı sıra, işletme bölümünün uygulamaya yönelik dersleri ile donanmış öğrenciler yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Bu bölüm öğrencilerine hem iktisat hem de işletme konularına hakim olma fırsatını sağlayacaktır. Bölümün ders programını teorik iktisat dersleri ile birlikte iktisat-işletme konularının arakesiti olan endüstriyel iktisat, tahmin yöntemleri, yatırım politikalarının ekonomisi, finansman gibi derslerden oluşmaktadır. Diğer bölümlerde olduğu gibi bu bölümde de dördüncü yılda öğrenciler danışman denetiminde bir mezuniyet tezi hazırlamaktadırlar.



KAMU YÖNETİMİ

Programın Amacı


Kamu yönetimi programının amacı devlet teşkilatının çeşitli kademelerinde sistemin ekonomik ve sosyal yönden gelişmesinden sorumlu elemanları yetiştirmek ve bu konuda araştırma yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Kamu yönetimi programında siyaset ve sosyal bilimler, yönetim bilimleri, kentleşme ve çevre sorunları, siyasal teoriler, siyasal düşünceler tarihi, devlet olgusu ve kökeni, siyasal iktidar, siyasal rejimler, anayasa, hukuk gibi alanlara ilişkin dersler okutulmaktadır.

Gereken Nitelikler


Bu alanda çalışmak isteyenlerin üstün bir genel akademik yeteneğe sahip, düşüncelerini yazılı ya da sözlü olarak ifade edebilen, sosyoloji, psikoloji, mantık, felsefe ve tarihe meraklı ve bu alanlarda iyi yetişmiş kimseler olmaları gerekir. Ayrıca, halkla ve üst makamlarla devamlı etkileşim halinde çalışan yöneticilerin sağlam bir mantığa, inandırma gücüne, insan davranışlarının nedenlerini algılama yeteneklerine sahip olması beklenir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Üniversitelerin kamu yönetimini bitirenler çalıştıkları kurumda pozisyonlarına göre "Kaymakam", "Müfettiş", "Yönetici" gibi ünvanlar alırlar. Devlet sektöründe çalışan kamu yöneticisi, hükümet tarafından, uygulanmak üzere gönderilen kanun ve emirlerin ilgili dairelere iletilmesini ve bunların uygulanmasına sağlar; yanlış ve eksik uygulama olup olmadığını denetler, halkın dilek ve şikayetlerini dinler, ilgili yerlere havale eder. Özellikle vali ve kaymakam gibi kamu yöneticileri, bulundukları il veya ilçelerin güvenliğinden, ekonomik ve sosyal yönden gelişmelerinden sorumludurlar.Diğer resmi ve özel kuruluşların yönetim birimlerinde yönetici olarak çalışan mezunlar kanun ve yönetmeliklerin uygulamasını sağlar, bu konuda diğer personeli denetler, kısaca yönetim biliminin ilkelerini çalıştığı kurumda uygular.

Çalışma Alanları


Kamu yönetimi mezunları başta İçişleri Bakanlığı olmak üzere bakanlıkların tümünde idari görevlerde çalışabilirler; özel sektörde yönetim mekanizmasının çeşitli kademelerinde görev alabilirler.



KONAKLAMA VE TURİZM İŞLETMECİLİĞİ


Konaklama ve turizm işletmeciliği programında turizm işletmeleri ve konaklama yerlerinin endüstri içindeki konumları, toplumsal ve ekonomik çevreyle ilişkileri ayrıntılı biçimde incelenir. Turizm kuruluşlarında temel işletme işlevlerinin yürütülmesi, hizmet işletmelerinde yönetim-örgütleme, finansman, muhasebe, hizmet operasyonları, konaklama tesislerinin yapısal tasarımları gibi temel işlevler örneklere açıklanır.



MALİYE


Programın Amacı


Maliye programında, maliye konusunda çalışacak ara insan gücünü yetiştirmek amacı ile eğitim yapılır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Maliye programında kamu maliyesi, vergi hukuku, muhasebe, hukuk, işletme ve matematik gibi dersler okutulur. Dersler, maliye ve özellikle vergi hukuku ağırlıklıdır.

Gereken Nitelikler


Maliye programında öğrenim görmek isteyenlerin genel akademik yetenek yanında, sayısal yeteneğe sahip dikkatli ve titiz kimseler olmaları gerekir. Maliye ve Gümrük Bakanlığı bu programda okuyan öğrencilere burs vermektedir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Maliye programını bitirenlere "Maliye Meslek Elemanı"ünvanı verilir. Maliye meslek elemanları vergi ile ilgili alanlarda ara eleman olarak görev yaparlar.

Çalışma Alanları

Mezunlar, devlet sektöründe özellikle Maliye ve Gümrük Bakanlığında çalışma imkânına sahiptirler. Maliye meslek yüksekokulu mezunları, özel sektöre ait kuruluşların mali birimlerinde çalışabilecekleri gibi serbest de çalışabilirler.



MUHASEBE


Programın Amacı


Muhasebe programında, kamu ve özel sektör işletmelerinde hizmet, üretim ve faaliyetlerin verimli bir biçimde yürütülmesi için muhasebe alanında gerekli olan ara insan gücünü yetiştirir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Muhasebe programı temel muhasebecilik bilgi ve becerilerini vermeye yöneliktir. Son yılda öğrenciler staj çalışmaları yaparak bilgi ve becerilerini uygulama alanında denerler. İki yıl içerisinde genel matematik, genel muhasebe, daktilografi, işletme, pazarlama, maliye, ticaret matematiği, borçlar hukuku,maliyet muhasebesi, banka muhasebesi, ticaret hukuku,envanter, bilanço, vergi hukuku, iş hukuku, yapı muhasebesi, şirketler muhasebesi gibi meslek dersleri verilir.

Gereken Nitelikler


Muhasebeci olmak isteyen bir kimsenin genel akademik yetenek ve sayısal düşünme yeteneğine sahip olması gerekir. Muhasebe programını seçen bir kişinin ayrıca sosyoloji ve psikoloji alanlarına ilgi duyması, sabırlı, dikkatli ve düzenli bir kimse olması beklenir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Muhasebe programını bitirenlere "Muhasebe Meslek Elemanı" ünvanı verilmektedir. Muhasebe meslek elemanları muhasebe ile ilgili işlerde ara eleman olarak görev yaparlar.

Çalışma Alanları


Muhasebe programını bitirenler kamu ve özel sektörde görev yapabilirler ya da kendilerine muhasebe bürosu açabilirler. Muhasebecilik mesleğinde ilerleme, yetenek ve bilginin başarılı bir çalışma ile kanıtlanmasına bağlıdır.



OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ


Bu bölüm 2000 ÖSS'den itibaren Sözel puan türüyle öğrenci almaktadır. Özel kolejler, resmi okulların anaokulu sınıflarında ve kreşlerde okul öncesi çocukların bakımı ve eğitimini yürütebilecek öğretmenler yetiştirir. Pedagojik formasyon derslerinin yanında mesleki eğitim dersleri de verilir. Bu dalı seçenlerin sonsuz bir çocuk sevgisinin yanında, hoşgörü, sabır ve karşılıksız yardım ve özverili davranma özelliklerine sahip olmaları gerekir.



PAZARLAMA


Programın Amacı


Pazarlama/satış, yönetmeni programının amacı, ürünlerin sınıflandırılması, standartlaştırılması, pazarlanması, satışı ve satın alınması, nakliye ve depolanması gibi konularda ihtiyaç duyulan satış elemanlarını yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler

Pazarlama/satış yönetmeni programında matematik, istatistik, maliye, iktisat, hukuk, bilgisayar gibi temel dersler yanında reklamcılık, kalite kontrolü ve standardizasyon, pazarlama araştırması gibi meslek dersleri okutulur.

Gereken Nitelikler


Bu programa girmek isteyenlerin ekonomi, sosyoloji, psikoloji, ticaret hukuku, muhasebe, maliye ve vergi konularına ilgi duyması ve bu konularda başarılı olması beklenir. Ayrıca iş ve ticaret hayatında başarılı olabilmek için insanlarla işbirliği yapmayı, halkla ilişki kurmayı iyi bilmek gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler

Pazarlama/satış yönetimi programlarından mezun olan öğrencilere "Pazarlama Meslek Elemanı" ünvanı verilir. Mezunlar daha çok ithalat ve ihracat işleriyle uğraşır; işyerlerinde satış elemanı, pazarlama şirketlerinde araştırmacı olarak çalışırlar.

Çalışma Alanları


Mezunlar, bütün kuruluşlarda satış elemanı, pazarlama programcısı, pazarlama araştırmacısı olarak çalışma yapabilirler.



PEYZAJ MİMARLIĞI


Programın Amacı


Peyzaj mimarlığı programının amacı, insanın doğal çevresinin bilinçli bir biçimde, insanlar için yararlı ve estetik özellikleri olan bir çevre halinde düzenlenmesi konusunda çalışacak insan gücünü yetiştirmek ve bu alanda araştırmalar yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Peyzaj mimarlığı programında fizik, kimya, zooloji, botanik, jeoloji, meteoroloji, peyzaj mimarisi teme ilkeleri, perspektif model çizme tekniği, süs bitkileri üretim tekniği, şehir ve bölge planlamanın temel ilkeleri, peyzaj ekolojisi, kırsal çevre sorunları, ağaçlandırma, bitki sosyolojisi gibi dersler okutulmaktadır.

Gereken Nitelikler


Peyzaj mimarlığı alanında çalışmak isteyen bir kimsenin normalin üzerinde bir genel akademik yetenek dışında şekil-uzay yeteneğine ve estetik görüşe sahip, biyolojiye ilgili ve tabiatı seven bir kimse olması gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Peyzaj mimarlığı programını bitirenlere "Ziraat Mühendisi" ünvanı verilir ve diplomada bölümün adı belirtilir. Peyzaj mimarlığı alanında yetişen ziraat mühendisi doğal çevreyi bozmadan, insan ihtiyaçlarının en iyi şekilde karşılanması için planlar yapar, bir kentte parkların, bahçelerin, tarım alanlarının, yol ve binaların nerelere yerleştirilmesi gerektiği konusunda incelemelerde bulunur.

Çalışma Alanları


Peyzaj mimarlığı genellikle belediyelerde ve toplu konut yapan inşaat şirketlerinde görev alabilirler.



PSİKOLOJİ


Programın Amacı


Psikoloji bölümü, insan davranışlarının gözlem ve deney yöntemlerini kullanarak bilimsel bir biçimde incelenmesi ve nedenlerinin ortaya çıkarılması konularında eğitim ve araştırma yapar. Psikoloji, kuramsal ve uygulamalı psikoloji adı altında iki dala ayrılır.

1.Kuramsal Psikoloji


Bu dal, öğrenme, düşünme, güdülenme gibi psikolojik süreçlerle ilgilidir. İnsan ve hayvanlar üzerinde laboratuvarda deneyler yaparak psikolojik olayları inceleyen "Deneysel Psikoloji";davranışların fizyolojik temellerini araştıran "Fizyolojik Psikoloji"; toplum tarafından etkilenen insan davranışlarını inceleyen "Sosyal Psikoloji"; insanda düşünme, öğrenme, duygu ve heyecan gibi psikolojik süreçlerin gelişimini inceleyen "Gelişim Psikolojisi" ve normal dışı davranışları inceleyen "Anormaller Psikolojisi" kuramsal psikoloji grubuna girer.

Uygulamalı Psikoloji


Kuramsal psikolojinin verileri günlük yaşamda insan davranışları ile ilgili sorunları gidermede kullanılır. İleri derecede uyum bozukluğu gösteren kimselerin davranışlarının nedenlerini ve tedavi yöntemlerini inceleyen "Klinik psikoloji";endüstride üretimi artırmak için en uygun elemanların seçimini ve çalışma ortamında olumlu ilişkiler kurulmasını sağlayan, tüketicinin isteklerini saptayan "Endüstri Psikolojisi"; hafif uyum sorunları olan kimselere yardım yollarını araştıran "Danışma Psikolojisi"; okulda öğrenme sürecini ve öğrencilerin başarısızlık sorunlarını inceleyen "Okul Psikolojisi" uygulamalı psikolojinin başlıca alanlarıdır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Psikoloji programında temel felsefe, mantık, istatistik ve sosyoloji gibi temel konularda verilen dersler ile psikolojiye giriş, öğrenme psikolojisi deneysel psikoloji, çağdaş psikoloji akımları, gelişim psikolojisi (çocukluk, gençlik, yetişkinlik, yaşlılık), fizyolojik psikoloji, psikolojik testler, zekâ-kişilik psikolojisi, anormal davranış psikolojisi gibi alan dersleri verilmektedir. Ayrıca uygulamalı dersler laboratuvarlarda ve sahada sürdürülür.

Gereken Nitelikler


Psikoloji eğitimi görmek isteyen bir öğrencinin normalin üzerinde akademik yeteneğe sahip olması psikoloji yanında felsefe, sosyoloji ve matematiğe ilgi duyması, ayrıca insanları anlamaya istekli, bilimsel meraka sahip bir kimse olması gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Psikoloji bölümünü bitirenler "Psikolog" ünvanı ile görev almaktadırlar. Psikologlar genellikle uygulama alanında çalışırlar. Bir psikolog, çalıştığı kurumun niteliğine göre, ilgilendiği bireylere test, envanter gibi psikolojik ölçme araçları uygular, bireylerle görüşme yapar, sorunlarını anlamaya ve uygun çözümle bulunmasına yardımcı olmaya çalışır. Araştırma ve eğitim alanında çalışanlar gerekli ölçme araçlarını ve insan davranışlarını değiştirme yöntemlerini geliştirirler.

Çalışma Alanları

Bugün ülkemizde psikologlar Sağlık Bakanlığına ve üniversitelere bağlı ruh ve sinir hastanelerinde, ruh sağlığı merkezlerinde, kreş ve çocuk bakımevlerinde, huzurevlerinde, çocuk ıslahevleri ve cezaevlerinde psikolog; rehberlik ve araştırma merkezlerinde okul psikoloğu olarak görev almaktadırlar. Halen psikologlar için özel ya da resmi endüstri kuruluşlarında çalışma olanağı sınırlıdır. Ancak endüstri geliştikçe ve iyi eleman yetiştikçe bu alanlarda da psikologların iş bulma olanaklarının artacağı söylenebilir. Son zamanlarda bazı psikologların özel olarak işyeri açtıkları da gözlenmektedir. Psikoloji bölümünü bitiren bir kimse, eğitimi sırasında felsefe, sosyoloji gibi alanlarda yeterli düzeyde eğitim görmüş olmak ve öğretmenlik sertifikası almak koşulu ile orta dereceli okullarda felsefe grubu öğretmeni olarak görev alabilir. Halen rehberlik ve araştırma merkezlerinde okul psikologlarına ve kliniklerde psikologlara gereksinme duyulmaktadır. Mevcut ve açılmakta olan üniversitelerin de psikoloji alanında öğretim elemanlarına gereksinmeleri artmaktadır. Bir psikoloji mezununun doyurucu bir iş bulabilmesi için psikolojinin belli bir dalında lisansüstü eğitim görmesi gereklidir.


REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMALIK


Programın Amacı

Rehberlik ve psikolojik danışma programlarının amacı, bireylerin gelişimlerini ve çevrelerine uyumlarını güçleştiren faktörleri ortadan kaldırarak, onlara en üst düzeyde gelişme ortamı sağlama; gizil güçlerini geliştirebilecekleri eğitim programlarına ve mesleklere yönelmelerine yardımcı olma konusunda çalışacak elemanları yetiştirmek ve bu alanda eğitim yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler

Rehberlik ve psikolojik danışma programlarında eğitime giriş, eğitim sosyolojisi, eğitim felsefesi, eğitim tarihi, istatistik ve araştırma gibi temel dersler yanında, öğrenme psikolojisi, çocukluk, gençlik psikolojisi, sosyal psikoloji, ölçme ve değerlendirme, psikometri, ruh sağlığı, rehberlik, psikolojik danışma mesleki rehberlik, özel eğitim programları, uyumsuz çocukların eğitimi, zihin özürlü çocukların eğitimi gibi alan dersleri okutulmakta ve uygulamalar yaptırılmaktadır.

Gereken Nitelikler


Rehberlik ve psikolojik danışma programına girmek isteyen bir kimsenin normalin üzerinde bir genel akademik yeteneğe sahip, sosyal bilimlere, özellikle psikolojiye ilgili ve bu alanda yetişmiş, hoşgörü sahibi, sabırlı, insanlara içten sevgi ve saygı duyan, dinlemesini bilen, kendinden hoşnut, başkalarını oldukları gibi kabul edebilen bir kimse olmalıdır. İnsanlara yardım etmekten hoşlanan bir kimse için rehberlik, doyum sağlayıcı bir çalışma alanı olabilir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler

Rehberlik ve psikolojik danışma programı bitirenler okullarda Rehberlik ve Araştırma merkezinde ve dershanelerde "Rehberlik Öğretmeni" olarak görev alırlar Rehberlik öğretmeni başarısız veya uyum güçlüğü gösteren öğrencilerle veya onların aileleri ile görüşür; onların davranışlarını gözlemler, testler uygular ve sorunların kaynağını ortaya çıkarmaya çalışır, tüm öğrencilerin, yetenek ve ilgilerine uygun programlara yönelmelerine ve sağlıklı bir kişilik geliştirmelerine yardımcı olur; bunun için bireylere bireysel olarak veya gruplar halinde psikolojik danışma ve rehberlik hizmeti verir, ailelere çocuk eğitimi konusunda danışmanlık yapar, özel eğitime ihtiyacı olan öğrencileri ilgili kurumlara havale eder.

Çalışma Alanları


Rehberlik ve psikolojik danışmanlık programını bitirenler resmi ve özel okullarda, özel dershanelerde, rehberlik ve araştırma merkezlerinde görev alabilirler. Sekiz yıllık eğitim uygulamasından sonra okullarda rehber öğretmenlere duyulan gereksinme artmıştır. Ayrıca bu alanda eğitim görenler özel sektörde , insan kaynakları birimlerinde görev alabilmektedirler.



REKLAMCILIK

Bu bölüm 2000 ÖSS'den itibaren Eşit Ağırlık puan türüyle öğrenci almaktadır. Bölüm hizmet üreticileri ile müşterileri buluşturacak, günümüzün ve geçmişin toplumlarının yapısını iyi analiz edecek uzmanları yetiştirmeyi amaçlar.



SAĞLIK İDARESİ


Programın Amacı


Sağlık İdaresi programları sağlık kuruluşlarının yönetim birimlerinde çalışacak uzman elemanları ve üst düzey yöneticileri yetiştirmekte ve bu alanda araştırma yapmaktadır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Sağlık idaresi programında eğitim süresi 4 yıldır ve bu sürede genel işletme, muhasebe (maliyet muhasebesi, hastane maliyet muhasebesi), hukuk (hukuka giriş, idare hukuku, işletme hukuku, sağlık hukuku), ekonomi (makro ekonomi, mikro ekonomi, sağlık ekonomisi), hastane idaresi ve organizasyonu, davranış bilimleri, yönetim bilimi, beslenme, biyoistatistik, sağlık hizmetleri yönetimi, halkla ilişkiler gibi lisans dersleri verilir. Ayrıca sağlık idaresi yüksekokulu öğrencileri, sağlık kuruluşlarında, özellikle hastanelerde 4 ay süreyle staj yaparlar.

Gereken Nitelikler


Sağlık İdaresi programına girmek isteyen bir kimsenin sözlü düşünme ve hesaplama yeteneği yüksek, psikoloji,sosyoloji ve ekonomi konularına meraklı ve bu alanlarda başarılı, sosyal yardım ilgisi güçlü bir kimse olması gereklidir. Sağlık yönetimi sorunları yoğun olan, durumu nesnel olarak değerlendirmede güçlük çeken hasta ve hasta sahipleri ile iletişim halinde çalışmayı gerektirdiği için sağlık yöneticisi sabırlı, anlayışlı, hoşgörülü ve soğukkanlı olmalıdır. Sağlık yöneticisi hastanenin az çok birbirinden bağımsız bölümleri arasında işbirliği sağlamak için bölüm başkanları, doktor, hemşire ve diğer personel ile iyi bir iletişim kurmak zorundadır. Ayrıca, hastanede çalışan sağlık yöneticisi halkla ilişkilerini yürütme, hastanenin yönetim düzenini ve politikasını saptama durumunda olduğundan, bu mesleğe girmek isteyen kimsenin karar verme gücüne sahip, kendine güvenen, ağır sorumluluk altında verimli çalışabilen, ikna gücü yüksek bir kimse olması beklenir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Sağlık idaresi programını bitirenlere "Sağlık Yöneticisi" ünvanı verilir. Sağlık yöneticisi (müdür), hastanedeki çok çeşitli etkinliklerin düzenlenmesinden ve yürütülmesinden, bölümlere gerekli personel, araç ve gerecin sağlanmasından, bütçenin hazırlanmasından, çeşitli hasta bakım hizmetleri ücretlerinin saptanmasından sorumludur. Yönetici, hastanenin halen ve gelecekteki yatak gereksinmesini tespit etmek için gerekli çalışmaları da yapar.

Çalışma Alanları


Sağlık yöneticileri kamuya veya özel sektöre ait hastanelerin yönetim işlerinde görev alırlar. Sağlık yöneticiliği ülkemizde son yıllarda bir meslek olarak tanınmaya başlamıştır. Bu nedenle sağlık yöneticilerine büyük gereksinme duyulmaktadır.



SERMAYE PİYASASI


Programın Amacı


Sermaye piyasası programının amacı borsada, bankalarda yatırım danışmanlığı yapacak elemanları yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Sermaye piyasası programında hukuk, iktisat, matematik, sosyoloji ve ekonomi alanları ile lgili çeşitli derslerden başka uluslararası finans, finansal yönetim, finansal hizmetler pazarlaması, uluslararası borsalar, Avrupa Birliği sermaye piyasası hukuku,yatırım gibi dersler okutulur ve proje çalışması yaptırılır.

Gereken Nitelikler


Sermaye piyasası programında okumak isteyenlerin matematik ve sosyal bilimlere ilgili ve bu alanlarda başarılı, durumu iyi analiz edip geleceğe ilişkin doğru tahminler yapabilen, tedbirli, soğukkanlı, girişken, başkalarını etkileyebilen, araştırıcı ve yeniliklere açık kimseler olmaları gerekir. Yabancı dil (özellikle İngilizce) bilmek başarıyı artırıcı faktördür.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler

Sermaye piyasası programını bitirenler Lisans Diploması almaya hak kazanırlar. Mezunlar bankalarda ve borsalarda parasını değerlendirmek isteyen müşterilere danışmanlık yaparlar ve paralarını hangi hisse senetlerine veya fonlara yatırırlarsa ne kadar zamanda ne miktar kâr elde edecekleri ve varsa her bir seçeneğin riskleri hakkında bilgi verirler.

Çalışma Alanları


Sermaye piyasası programını bitirenler bankalarda ve borsalarda yatırım danışmanı, portföy yöneticisi olarak görev yaparlar. Sermaye piyasasının hızla gelişen uluslararası piyasalara açılan bir sektör olması nedeni ile bu alanda yetişmiş insan gücüne duyulan gereksinim artmaktadır.



SEYAHAT İŞLETMECİLİĞİ


Programın Amacı


Seyahat işletmeciliği programının amacı, turistlere hizmet sunan tesislerin ve seyahat hizmetlerinin yönetimi alanında çalışacak elemanları yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Seyahat işletmeciliği programında hukuk, ekonomi, işletme, muhasebe, seyahat işletmeciliği, tur operatörlüğü ve insan ilişkileri konularında dersler okutulur.

Gereken Nitelikler


Seyahat işletmeciliği programına girmek isteyenlerin hem matematiğe, hem sosyal bilimlere ilgi duymaları, girişken, yaratıcı ve insanlarla iyi ilişkiler kurabilen kimseler olmaları gerekir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Seyahat işletmeciliği programını bitirenler "Seyahat İşletmecisi" ünvanı almaya hak kazanırlar. Seyahat işletmecisi turistlerin ulaşım, konaklama, gezi ve alışveriş ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan seyahat işletmelerinde "Tur Operatörü veya Rehber" olarak çalışabilir ve turistlerin ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlar.

Çalışma Alanları


Bu programdan mezun olanlar seyahat acentelerinde, turizm bürolarında görev alabildikleri gibi kendileri alanları ile ilgili işyeri açabilirler.



SİGORTACILIK


Programın Amacı

Sigortacılık programının amacı, sigortacılık alanında çalışacak ara insan gücünü yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler

Sigortacılık programında, muhasebe, ticaret hukuku, borçlar hukuku, istatistik ve matematik, sigorta muhasebesi, tarım sigortası, yangın sigortası gibi dersler okutulmaktadır.

Gereken Nitelikler


Sigortacılık programına girmek isteyenlerin, sayısal yeteneğe, ayrıntılara dikkat edebilme gücüne sahip sorumluluk duygusu güçlü kişiler olmaları beklenir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler

Sigortacılık programını bitirenlere "Sigortacılık Meslek Elemanı" ünvanı verilir. Sigortacılık meslek elemanının yaptığı işler, esasta muhasebecilerinkine benzer; kaza, yangın, hastalık sigortası yaptıranların kayıtlarını tutar, sigorta ödemelerinin yasalara uygun olarak yürütülmesini sağlar.

Çalışma Alanları


Sigortacılık programını bitirenler, sigorta şirketlerinde görev alabilirler.



SINIF ÖĞRETMENLİĞİ


Sınıf öğretmenliği programının amacı ilkokulların ihtiyacı olan öğretmenleri yetiştirmektir. Mezunlar ilkokullarda görev alırlar. Ülkemizde ilkokul öğretmenlerine ihtiyaç olduğundan mezunların iş bulma sorunu yoktur. İlköğretimin ilk 5 sınıfında bulunan öğrencileri eğitecek öğretmenleri yetiştirir. Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Programı ise ilköğretim çağında zihin yetersizliği yüzünden öğrenme güçlüğü olan çocukları eğitecek öğretmenleri yetiştirir.



SİYASET BİLİMİ


Uluslararası ilişkiler bölümünün kardeş programı olan Siyaset Bilimi'nde, tarih ve toplum bilim ağırlıklı bir müfredat uygulanmakta, öğrencilere Uluslararası ilişkiler, iktisat, karşılaştırmalı siyaset bilimi, siyasal kuram ve felsefe gibi derslerin yanı sıra Türkiye'nin son iki yüz yıllık değişimi ve evrimi öğretilmektedir. Bu donanımın yanında, öğrencilerin ortak İngilizce ve bilgisayar kullanımı ile ilgili becerileri de edinmiş olmaları beklenecektir. Siyaset bilimi öğrencileri de, uluslararası ilişkiler mezunları gibi son derece zengin bir alanda iş olanaklarına sahip olacaklardır.



SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ


Siyaset bilimi derslerinde, dünya devletlerinin oluşturduğu uluslararası sistemin tarihi, geçirdiği evreler, sistemin siyasi, ekonomik ve hukuksal yapısı, işleyişi gibi konularda Türkiye'nin bu sistem içindeki yerine ve dış ilişkilerine özel ağırlık verilerek eğitim ve araştırma yapılır. Bu bölümü bitirenlerin çalışabilecekleri alanların sayısı oldukça fazladır. Başta İçişleri ve Dışişleri Bakanlıkları olmak üzere, Maliye, Gümrük Bakanlığı gibi devlet daireleri, özel şirketler ve çeşitli kitle haberleşme kuruluşlar çalışma alanlarını oluşturur. Ayrıca Dışişleri Bakanlığınca açılan sınavlarda başarı gösterirlerse diplomat olarak çalışabilirler. Diplomat, devletin bir başka ülkedeki temsilcisi olup, kendi ülkesi ile gönderildiği ülke arasındaki ilişkileri yürütür.



SİYASET BİLİMİ VE ULUSLAR ARASI İLİŞKİLER

Bu bölümde uluslararası ilişkilerin tarihi, sistemin sosyal yaşama etkisi ile ekonomik ve hukuksal yapısı, siyaset çerçevesinde ele alınır. Bu bölümü bitirenlerin çalışacakları alanların sayısı fazladır. En başta Dışişleri Bakanlığı olmak üzere , İçişleri Bakanlığı, Turizm, Maliye, Gümrük Bakanlıkları gibi devlet kuruluşları ile özel kuruluşların çeşitli yönetim kademelerinde de görev aldıkları görülmektedir. Bu bölümden mezun olanlar Dışişleri Bakanlığınca açılan sınavlarda başarı gösterirlerse, diplomat olarak çalışabilirler. Diplomat, devletlerin başka bir ülkede temsilcisi olup, kendi ülkesi ile gönderildiği ülke arasındaki siyasal ilişkileri yürütür.



SOSYAL HİZMETLER


Programın Amacı

Sosyal hizmetler programı, sıkıntı içindeki insanların toplumda kendilerine sağlanan olanakları ve kendilerinin halen sahip oldukları olanakları en iyi şekilde kullanabilmelerine yardım etme yöntemleri konusunda eğitim ve araştırma yapar.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Sosyal hizmetler yüksekokulunda eğitimin temeli olan ekonomi, sosyoloji, siyasal bilimler, sosyal antropoloji, psikoloji ve sosyal psikoloji gibi dersler ilk iki yılda verilir. Bu temel derslerin başlıca amacı, bu alanları öğrencilere sistematik disiplinler olarak öğretmek değil, onlara insan ihtiyaçlarına ve sosyal sorunlara ilişkin bir anlayış kazandırmaktır. Daha sonraki yıllarda sosyal hizmete giriş, sosyal hizmet alanları, sosyal sorunlar, mülâkat teknikleri, tıbbi ve psikiyatrik sosyal hizmetler, aile ve çocuk refahı, suçluluk, nüfus dinamiği ve sosyal refah, sosyal hizmet yöntemleri (sosyal-kişisel çalışma, sosyal grup çalışması, toplumla çalışma, sosyal refah araştırması ve sosyal hizmet yönetimi) gibi sosyal hizmetin kapsamına giren dersler okutulur. Sosyal hizmet alanında çalışanların sosyal hizmete ilişkin çeşitli disiplinler hakkında bilgi sahibi olmaları yanında belirli beceri ve davranışları geliştirmeleri de gerekir. Sosyal hizmet öğrencileri bu beceri ve davranışları ancak uygulama tecrübesi ile kazanırlar. Öğrenciler uygulamalarını sosyal grup çalışması, sosyal-kişisel çalışma ve toplumla çalışma yöntemlerini kullanarak, sırasıyla ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıflarda, bir sosyal refah kurumunda veya alanda yaparlar. Öğrenciler gerekli beceri ve davranışları, okulca görevlendirilen yöneticilerin yardımı ve denetimiyle kazanırlar. Uygulamalar genel eğitim programı içerisinde yaklaşık yüzde 40 oranında yer almaktadır.

Gereken Nitelikler


Kişisel ve toplumsal sorunlara derin ilgi duyan ve devamlı olarak kendini ve sosyal anlayışını geliştirecek bir meslek arayan kişiler için sosyal hizmet alanı ilginç ve doyurucu olabilir. Sosyal hizmet, anlayışlı, insanların refahına ilgi duyan, liderlik özelliklerine sahip kişiler için çeşitli ve yeni olanaklar sağlayan bir meslektir

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Sosyal hizmetler yüksekokulundan mezun olanlar "Sosyal Çalışmacı" ünvanı ile görev yaparlar. Sosyal çalışmacılar, korunmaya muhtaç çocuklar, yaşlılar, sakatlar, suçlular, yoksullar, hastalar, işsizler gibi grupların sorunlarının çözümünde bireylere, mesleki bilgi ve becerisiyle yardımcı olur; bu sorunların toplumsal olarak önlenmesi ve çözülmesi için kurumlar aracılığıyla ve toplum kaynaklarından yararlanarak çalışmalarını yürütür.

Çalışma Alanları


Sosyal çalışmacılar, Sağlık Bakanlığına bağlı hastanelerde, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı rehberlik ve araştırma merkezlerinde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığında, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunda, SSK'da, İş ve İşçi Bulma Kurumunda, DPT'de, sosyal hizmet il müdürlüklerinde, rehabilitasyon merkezlerinde, körler ve sağırlar okullarında, çocuk yuvalarında, yetiştirme yurtlarında, kreş ve gündüz bakımevlerinde, huzurevlerinde, ıslahevlerinde,cezaevlerinde, nüfus planlaması ile ilgili kuruluşlarda çalışabilirler.yetiştirme yurtlarında, kreş ve gündüz bakımevlerinde, huzurevlerinde, ıslahevlerinde,cezaevlerinde, nüfus planlaması ile ilgili kuruluşlarda çalışabilirler.



SOSYOLOJİ

Programın Amacı


Sosyoloji programının amacı, toplumsal kurumlar, bunların kökeni, gelişmesi, işlevi ve birbirleriyle ilişkileri konusunda çalışacak elemanları yetiştirmek ve araştırma yapmaktır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Sosyoloji bölümünde genel sosyoloji ve metodoloji, kurumlar sosyolojisi, uygulamalı sosyoloji, sosyometri, sosyoloji tarihi, sosyal değişme, köy sosyolojisi, psikoloji, felsefe, ekonomi, hukuk, bilgisayar, istatistik ve yöntembilim dersleri okutulur.

Gereken Nitelikler


Sosyoloji alanında çalışmak isteyenlerin iyi bir gözlemci olmaları, araştırma verilerini yorumlayabilmek için soyut ve analitik düşünme ve düşüncelerini söz ve yazı ile aktarabilme yeteneklerine sahip olmaları gerekir. Sosyoloji programına girmek isteyen bir kimsenin, sosyoloji yanında Türkçe, tarih, coğrafya, felsefe ve psikolojiye ağırlık vermesi gerekir. Ayrıca, çağımızda birçok sosyal bilimlerde olduğu gibi sosyolojik yöntemleri uygulamak için de matematik gerekmektedir. Bu nedenle sosyolojide yetişmek isteyen bir kimsenin matematiğe de önem vermesi ve bu alanda bilgi sahibi olması zorunlu görünmektedir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Sosyoloji bölümünü bitirenler "Sosyolog" ünvanı ile görev yapmaktadırlar. Sosyologlar, toplumda, grup yaşantısı sonucu ortaya çıkan sosyal ilişkileri, toplumsal kurumların kökenini ve gelişimlerini belirleyen ilke ve kuralları,tarihsel belgeleri inceleyerek, gözlem ve görüşme gibi yöntemlerle sahada araştırmalar yaparak ortaya çıkarmaya çalışırlar; eğitimciler, yasa koyucular ve planlama uzmanları için toplum yapısı hakkında bilgi toplar ve bunları yorumlarlar. Sosyologlar, aile, suçluluk, nüfusbilim (demografya), endüstri ve tarım sorunları, köy-kent yerleşmeleri, sosyal ekoloji,siyaset ve hukuk sosyolojisi gibi alanlarda uzmanlaşabilirler

Çalışma Alanları


Ülkemizde sosyologlar üniversitelerde öğretim üyesi olarak ve DPT, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı, Orman, Tarım ve Köy İşleri Bakanlıkları, TRT ve kamu iktisadi kuruluşlarında uzman, danışman ve araştırmacı olarak çalışmaktadırlar. Türkiye gibi hızlı bir toplumsal değişme ve gelişme sürecinde bulunan bir ülkede,toplum planlaması ve yapılan hizmetlerin sonuçlarının izlenmesi için sosyologların çalışmalarına gereksinme vardır ve bu giderek daha iyi anlaşılmaktadır. Sosyoloji bölümü öğrencileri felsefe ve psikoloji alanında da yeterli düzeyde eğitim gördükleri ve öğretmenlik sertifikası aldıkları takdirde orta dereceli okullarda felsefe grubu öğretmeni olarak görev alabilirler.



TURİZM İŞLETMECİLİĞİ


Programın Amacı


Turizm işletmeciliği programının amacı ulaştırma, seyahat, konaklama ve yiyecek-içecek işletmelerinde üst düzey yöneticilerle diğer çalışanlar arasında görev yapan ara insan gücünü yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Turizm işletmeciliği programında Anadolu uygarlıkları, İstanbul şehri ve uygarlıkları, işletme turizm ekonomisi, genel muhasebe, insan kaynakları yönetimi, seyahat yönetimi ve operasyonu, ön büro, mutfak hizmetleri, ulaştırma sistemleri, bilgisayar kullanımı gibi dersler alırlar. Konaklama veya seyahat endüstrisi alanlarından birinde derinleşmek isteyenler 3 ve 4. yarıyıllarda program başkanlığınca belirtilen ilgili dersleri alırlar.

Gereken Nitelikler


Turizm işletmeciliği programında okumak isteyenlerin insanlarla iyi iletişim kurabilen başkalarını ikna edebilen, güler yüzlü, temizliğe özenen, dikkatli, sabırlı, bedence sağlam ve dayanıklı kimseler olmaları gerekir. Yabancı dil bilmek ve yaratıcılık meslekte başarıyı artırıcı özelliklerdir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Turizm işletmeciliği programını bitirenlere "Turizm İşletmecisi" ünvanı verilir. Turizm işletmeciliği meslek elemanları otel ve motellerde, ön büroda müşterilerin giriş çıkış, bagaj, ön kasa, işlemlerini yapar. Konaklama işletmelerini (otel ve motellerin, odalarının ve ortak kullanılan bölümlerinin temizliğini, bakımını, mutfakların istenen şekilde sunulması, kalite ve fiyat yönünden işletmeye uygun malzemenin alınmasını sağlamak seyahat işletmelerinde yurtiçi ve yurtdışı turların düzenlenmesi gibi işleri yapar.

Çalışma Alanları


Turizm işletmecileri otel motel gibi konaklama işletmelerinde, seyahat işletmelerinde, Turizm Bakanlığının çeşitli birimlerinde görev alabilirler. Sermaye sahipleri kendi işletmelerini kurabilirler. Bu meslek mensupları iç ve dış turizmin yoğun olduğu Ege ve Akdeniz bölgelerinde kolaylıkla iş bulabilmektedirler.



TURİZM İŞLETMECİLİĞİ VE OTELCİLİK

Programın Amacı


Turizm işletmeciliği ve otelcilik programının amacı, çağdaş turizm anlayışına uygun olarak, müşterinin her türlü ihtiyacını karşılamak üzere çok çeşitli hizmetleri veren modern otel, lokanta vb. Turistik yerleri yönetecek personeli yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Turizm işletmeciliği ve otelcilik programında ilk yılda temel matematik, hukuk, ekonomi, istatistik, muhasebe dersleri verilir. Daha sonraki yıllarda Türkçe, turizm işletmeleri ve yönetimi, pazarlama, konaklama tesisleri ve muhasebesi, personel yönetimi, turizm pazarlaması, iş hukuku, Türkiye'nin turizm coğrafyası, halkla ilişkiler ve yabancı dil gibi zorunlu derslerin yanında, ikinci bir yabancı dilin de yer aldığı seçmeli dersler verilmektedir. Eğitim kuramsal ve uygulamalı olarak sürdürülmektedir.

Gereken Nitelikler


Turizm ve otelcilik sektöründe çalışmak isteyenlerin dinamik ve sosyal yönleri kuvvetli insanlar olmaları gerekir. İnsanlarla iyi iletişim kurabilmek, müşterilerle etkileşimi sürekli olan bir meslek için çok önemlidir. Kendine güvenen, güçlükler karşısında şaşırmayan, çabuk ve doğru karar verebilen, sabır, nezaket ve anlayış vb. özelliklere sahip insanlar bu meslekte başarılı olabilirler.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Bu programı bitirenler "Turizm Yöneticisi" olarak, çeşitli tesislerde, değişik düzeylerde görev alırlar.Bu görevlerde başarılı oldukça üst kademelere yükselirler. Turizm işletmecisi ünvanı ile otel yöneticisi olarak çalışan turizm yöneticisi otele gelen müşterilere sadece geceyi geçirecekleri bir oda sağlamaktan değil, aynı zamanda onların yiyip içmeleri ve eğlenmeleri için gereken koşulları hazırlamaktan da sorumludur. Bugün büyük oteller bir barınak olmanın ötesinde, giderek çok çeşitli sosyal etkinliklerin (nişan, düğün, kongre, konferans, seminer vb.) yapıldığı yerler haline gelmektedir. Otel yöneticisi çeşitli beğenileri olan müşterilere çeşitli hizmetler veren bir otelin işleyişinden sorumludur. Otel, motel, lokanta vb. turizm tesislerinin yöneticisi, otelin çeşitli hizmet birimlerinde (resepsiyon, restoran, santral, oda servisi, alım-satım vb.) sorumlu kişileri görevlendirir ve bunların çalışmalarını denetler; müşteriye verilecek hizmetlerin çeşidini ve ödenecek ücreti saptar. Hizmetlerin sunuluşunda çıkan sorunları çözmek, müşterilerin şikayetlerini dinleyip, giderici önlemler almak otel yöneticisinin başlıca görevlerindendir.

Çalışma Alanları


Turizm işletmeciliği ve otelcilik mezunları daha çok otellerde ve turizm sektöründe çalışırlar. Teknolojinin ilerlemesi insanların boş zamanlarının ve ulaşım olanaklarının artmasına yol açmıştır. Bu da insanlarda çeşitli bölgeleri ve ülkeleri gezip görme isteği uyandırmaktadır. Yurtiçinde çeşitli amaçlarla seyahat eden insanların sayısının artması yanında,özellikle yurtdışından birçok insan gezip görme amacı ile ülkemize gelmektedir. Turist sayısındaki bu hızlı artış ülkemizde çok sayıda otel ve motel yapılmasına yol açmış, otelcilik de kendine özgü eğitimi olan bir uzmanlık alanı haline gelmiştir. Önümüzdeki yıllarda turizm alanındaki gelişmenin devam edeceği ve bu alanda iyi yetişmiş kimselerin iş bulma sorunu olmayacağı söylenebilir. Kişisel yetenek ve yabancı dil meslekte başarılı olmaya ve ilerlemeye olanak vermektedir.



TURİZM VE OTELCİLİK


Programın Amacı


Turizm ve otelcilik programının amacı, otelcilik ve turizm alanında çalışacak ara insan gücünü yetiştirmektir.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Turizm ve otelcilik programında ilk yıl, Türkçe,işletmecilik, muhasebe, yabancı dil, büro, seyahat acenteleri, turizm ekonomisi, turizm pazarlaması, iktisat gibi temel işletme bilgilerini vermeye yönelik, ikinci yıl da ulaştırma, seyir ve organizasyonu, konaklama muhasebesi, tesis ve aletlerin onarımı, büro, kat hizmetleri, genel turizm bilgisi gibi dersler okutulmaktadır. Seçilen bölüme göre seyahat acentelerinde veya otel işletmelerinde staj zorunluluğu vardır.

Gereken Nitelikler


Bu bölüme girebilmek için özel bir şart olmamakla birlikte, meslekte başarılı olmak için düzgün fizik,güler yüz, sabır, hoşgörü sahibi olma ve çok iyi derecede yabancı dil bilme gibi özellikler gerekir. Turizm ve otelcilik sektöründe çalışmak isteyenler, ayrıca, insanlarla iyi ilişki kurabilmeli, kültürlü ve dinamik olmalıdırlar.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Mezunlar "Turizm Meslek Elemanı" ünvanını kazanırlar. Turizm meslek elemanı, turistlik otellerde müşterilerin ihtiyaçlarını belirlemek ve bu ihtiyaçları karşılamak için gerekli düzenlemeleri yapmada turizm işletmecisine yardımcı olur; resepsiyonist, muhasebeci olarak görevleri yürütür, seyahat işletmeciliği, tur operatörlüğü yapabilir.

Çalışma Alanları


Turizm meslek elemanlarının çoğu, büyük turistlik oteller de dahil olmak üzere pek çok kuruluşta görevlerini sürdürmektedirler.



ULUSLAR ARASI İLİŞKİLER



Programın Amacı


Bu programda dünya devletlerinin oluşturduğu uluslararası sistemin tarihi, geçirdiği evreler, sistemin siyasi, ekonomik ve hukuksal yapısı, işleyişi gibi konularda, Türkiye'nin bu sistem içinde yerine ve dış ilişkilerine özel ağırlık verilerek eğitim yapılır.

Programda Okutulan Belli Başlı Dersler


Uluslararası ilişkiler programında uluslararası ilişkiler, Türk dış politikası, devletler hukuku, siyasal tarih, siyaset bilimi, toplumbilim, ekonomi gibi dersler okutulur.

Gereken Nitelikler


Bu bölüme girmek isteyenlerin düşüncelerini söz ve yazı ile en etkin biçimde iletebilen, tarih, sosyoloji, psikoloji, hukuk, ekonomi alanlarına ilgi duyan, en az bir yabancı dili iyi bilen, insan ilişkilerinde başarılı kimseler olmaları gerekir. Bu bölümde diplomasi alanına uzman yetiştirildiği düşünülürse, bu mesleğin üyesi olacak bir kimse için, temsil niteliğine ve genel kültüre sahip olma ve insan ilişkilerinde başarılı olma, aranan en önemli niteliklerdir.

Mezunların Kazandıkları Ünvan ve Yaptıkları İşler


Uluslararası ilişkiler bölümünü bitirenler açılan sınavlarda başarı gösterirlerse diploması alanında çeşitli ünvanlarla görev alabilir. Diplomat, devletin bir başka ülkede temsilcisi olup kendi ülkesi ile gönderildiği ülke arasındaki ilişkileri yürütür. Temsil görevini yürüttüğü ülkenin hükümeti ile kendi hükümeti arasındaki diplomatik ilişkileri düzenler. Mezunlar diğer siyaset bilimi mezunlarının çalıştıkları alanlarda, onların yaptıkları görevleri yapabilirler. Yerel ve uluslar arası bankalarda ticari işlemler yürütürler.

Çalışma Alanları


Üniversitelerin bu bölümlerini bitirenlerin çalışabilecekleri alanlar oldukça çeşitlidir. En önemli çalışma alanları arasında, başta Dışişleri Bakanlığı olmak üzere Maliye ve Gümrük Bakanlığı, Kültür Bakanlığı ve Turizm Bakanlığı gibi devlet daireleri, özel şirketler ve çeşitli kitle haberleşme kuruluşları ve uluslararası bankalar sayılabilir.



ULUSLAR ARASI İŞLETMECİLİK


Uluslararası işletme ve yönetimi alanında, çalışacak insan gücü yetiştirilir. İşletmeci çalıştığı işletmede, para, malzeme ve insan gücünün en verimli şekilde kullanılması ve kurumunun kârlı çalıştırılması için yönetim planını düzenler, çalışmaları denetler.



ULUSLAR ARASI TİCARET


İşçi-işveren ilişkileri, sosyal güvenlik, servet ve gelir politikaları ve uluslararası planda sosyal politika konularında eğitim yapılır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yurtdışı ve yurtiçi ünitelerinde, SSK, Bağkur, Emekli Sandığı gibi sosyal kuruluşlarda, müfettiş veya uzman olarak Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve özel işletmelerin endüstriyel ilişkiler ve sosyal işler bölümlerinin yöneticilik ve danışmanlık hizmetlerinde çalışılabilir. Ayrıca iktisat ve işletme mezunlarının çalışabilecekleri öteki alanlarda da görev alınabilir.



YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ


Devlet kurumları, sosyal güvenlik kurumları ve özel sektöre ait kuruluşlarda, Planlama, düzenleme ve geliştirme ile sosyal verileri düzenleme ve geliştirme ile sosyal verileri düzenleme ve yürütülmesini sağlayacak elemanlar yetiştirilir

Bu konuyu yazdır

  YGS ve LYS'de Bölümlerin En Küçük ve En Büyük Puanları
Yazar: Mr.Muhendis - 07-18-2009, 03:57 PM - Forum: Genel Konular - Yorum Yok

2010 YGS ve LYS sonuçlarına göre bölümlerin en büyük ve en küçük puanlarına aşağıdaki tablolardan bakabilirsiniz. Tablolarda güncel bilgiler yer almaktadır.


ÖSS Tablo 4 'teki Bölümler
Tablo 4

ÖSS Tablo 3A 'daki Bölümler
Tablo 3A Burdan

ÖSS Tablo 3B 'deki Bölümler
Tablo 3B Burdan

Bu konuyu yazdır

  Ateş ağacı yetiştiriciliği - Delonix regia
Yazar: Mr.Muhendis - 07-16-2009, 03:22 PM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Ateş ağacı (Delonix regia) Baklagiller familyasından, subtropikal ve tropikağaç türü. Ateş ağacı tanımı, akrabası olmayan başka ağaç türleri için de kullanılmaktadır. kuşaklarda yetişen bir çiçekli
Ateş ağaçları, dünyadaki "en renkli ağaçlar" olarak tanımlanabilir. Ağaç parlak kızıl, kırmızı, turuncu, sarı çiçekleri ve onu daha çarpıcı hale getiren parlak yeşil yapraklarıyla bilinir.
Ateş ağacı, Madagaskar'ın batısındaki tropik ormanlarda doğal olarak bulunur. Yaşam alanından farklı ortamlarda kültürü yapılmaktadır ancak doğal yaşam alanında soyu tehlike altındadır.
Süslü rengine rağmen tropik ormanların karanlık ortamlarında, yaklaşık 5 metre ila 12 metre arasında boylanarak yaygınlaşır. Kuru mevsimlerde yapraklarını susuzluğa dayanıklı hale getirir, diğer mevsimlerde her daim yeşildir.
Çiçekler iri, sarı ve beyaz noktalıdır. Doğal varyetesi flavida sarı çiçeklidir. Tohum kabukları koyu kahverengi renklidir;boyları 60 cm. uzunluğunda,5 cm. genişliğinde olabilir.Ancak tohumlar tek başlarına 0.4 gram ağırlığındadır. Tohum kabukları Karayipler'de,şak-şak ya da marakas olarak bilinen bazı perküsyon aletlerinin yapımında kullanılır.
Birleşik yaprakları hafif tüylü görünümlü ve karakteristik parlak yeşildir. İki parçalı olabilirler. Her yaprak 30 ila 50 cm. uzunluğunda ve 10-20 parçaya bölünmüş şekildedir.
Ataş ağaçları, tropik veya yarı tropik iklimlerde bulundukları gibi, kuru ve tuzlu ortamlara da dayanabilirler. Yaygın olarak Karayipler'de görülürler.
Amerika'da sadece Florida ve Teksas'ın güney bölgelerinde bulunur.

  • Güney Florida: Haziran
  • Karayipler: Mayıs–Eylül
  • Hindistan: Nisan–Haziran
  • Avustralya: Aralık–Şubat

Bu konuyu yazdır

  Arap zamkı yetiştiriciliği - Zamk-ı Arabi
Yazar: Mr.Muhendis - 07-16-2009, 03:21 PM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Arap zamkı,(Zamk-ı Arabi) Hashab ya da Senegal akasyası (Acecia senegal), Kuzey Afrika'da doğal olarak yetişen ve zamk eldesinde kullanılan bir ağaç türüdür.
Ticari değeri yüksek olan bir bitkidir. Anavatanı Arabistan yarımadasıdır.

Bu konuyu yazdır

  Akasya Yetiştiriciliği - Acacia
Yazar: Mr.Muhendis - 07-16-2009, 03:20 PM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Akasya (Acacia), Baklagiller familyasından genellikle hep yeşil yapraklı ve dikenli ağaç ya da ağaççık cinslerine verilen ad.
Başta Avustralya olmak üzere (300 tür) sıcak ılıman ve yarı tropikal bölgelerde kendiliğinden yetişen 600 türü içerir.

Çok değişik biçimleri bulunan akasyanın çiçekleri genellikle sarı, bazen beyaz ya da kırmızı renkte, başak ya da toparlak baş biçimindedir; erkek organlar çok sayıda ve çıkıntılıdır. Meyve baklamsıdır. Yapraklar, kimisinde tüysü bileşik, kimisinde, özellikle Avustralya'da yetişen türlerin çoğunda yeşil lam halinde yaprak sapı biçimindedir; bu da onlarda terlemeyi önemli ölçüde azaltır. Acacia heterophylla türündeyse bu özelliklerin tümünün bir arada görülür.
Birçok akasya türü (en başta A.decurrens, gümüşi akasya (A. dealbata), A.baileyana, A.longifolia) bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir.
"Kadıhindi" denen bir madde, Çin'de ve Birmanya'da A.catechunun odununun suda kaynatılmasıyla hazırlanır. Kadıhindi deri sepelemesinde, kumaş boyamada ve tıpta kullanılır. Akasyanın bazı türleri ise, özellikle A.arabica ve A.senegal, hücre erimesiyle oluşan ve halk arasında "arap zamkı" adıyla anılan bir zamk verir. Tanen bakımından zengin olan akasya kabukları dericilikte kullanılır. Akasyanın Afrika'nın Sahel ve Sudan - Sahel bölgelerinde yetişen bazı türlerinin (A.albida ve A.seyal) yaprakları ve badıçları geviş getiren hayvanlarca yenir. İki akasya türünde (A.sphaerocephala ve A.fistula) karınca toplulukları barınır.

  • Kıbrıs akasyası (Acacia cyanophylla)
  • Gümüşi akasya (Acacia dealbata)
  • Yarran (Acacia homalophylla)
  • Senegal akasyası (Acacia senegal)

Bu konuyu yazdır

  Adi korunga Yetiştiriciliği - Onobrychis sativa
Yazar: Mr.Muhendis - 07-16-2009, 03:19 PM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Ülke hayvancılığımızın en önemli problemi yeterince kaba yem üretimi yapılmamasıdır. Kıraç alanlarda ekim nöbetine korunga gibi yem bitkileri sokularak, nadas alanları daraltılmalı ve hayvancılığın yem ihtiyacı karşılanmalıdır.
Ulaş, Malya, Polatlı gibi bir çok işletmemizde korunga tarımı başarıyla yapılmakta ve çevre çiftçilerimize önder olunmaktadır.
Ülkemiz korunga tohumluğu ihtiyacının büyük bir kısmını TİGEM karşılamakta olup 1998 yılında 523500 kg korunga tohumluğu dağıtımı gerçekleştirilmiştir.
Korunga tarımında sorun yapan bir çok hastalık, zararlı ve yabancı ot olmasına rağmen kimyasal mücadele yapılmamakta kültürel tedbirler alınarak problemler giderilmeye çalışılmaktadır. Korunganın ömrünü uzatacak ve verimini artıracak kültürel tedbirler ve farklı uygulamalar ortaya konulmalıdır. Korunga tarımında kullanılan alet ve ekipmanların korunga tarımına uygunluğu irdelenmeli, sakıncalı olduğuna karar verilenleri kullanmamalı yeni alet ekipman teminine gidilmelidir.
Bu seminerin amacı korunga tarımı yapan işletmelerimizde korunganın tarımı, problemleri ve çözüm yolları irdelenerek uygulama birliği sağlamaktır.
GİRİŞ
Yem bitkilerinin kralı olarak isimlendirilen korunganın Anadolu da yetiştirilmesine M.Ö. ki yıllarda başlandığı sanılmakta, Selçukluklar ve Osmanlılar döneminde de önem verilen bir yem bitkisi olarak tarımının yapıldığı bilinmektedir.
Bir çok kültür bitkisinin yetişemediği kıraç ve kuru toprakların değerlendirilmesinde korunga önemli bir yem bitkisi olarak kullanılmaktadır. Su faktörünün kritik olduğu bir çok bölgede münavebede vazgeçilmez bir bitkidir. Böyle çevre koşullarında korunganın yerine yetiştirilebilecek başka bir baklagil yem bitkisi yoktur.
Yurdumuzda özellikle Doğu Anadolu da en fazla yetiştirilen yem bitkilerinden birisi olup ekim alanı son yıllarda devamlı olarak genişlemektedir.
Korunga otu, beslenme değeri yönünden yoncaya benzemektedir. Hatta azotsuz öz maddeler, ham yağ ve ham protein yönünden yoncadan daha zengindir. Hazmolabilen kuru madde oranı yoncadan daha fazla, lignin oranı ise daha düşüktür. Korunga yeşil olarak hayvanlara yedirilebilmekte hayvanlarda şişme ishal ve ölümlere neden olmamaktadır.
Köklerin derine gitmesi fakir topraklarda dahi yetişebilmesi toprakta serbest olmayan fosforu serbest durumu getirmesi nedeniyle iyi bir toprak ıslah bitkisidir. Kök bakımından zengin olan korunga toprakta 1.8 ton / da kök kalıntısı bırakır. Kök sisteminde yaşayan Rhizobium bakterileri sayesinde havanın serbest azotunu tespit ederek kendisinden sonra gelen bitkiye çok elverişli bir toprak bırakabilir.
Meraların ıslahında özellikle buğdaygil yem bitkileri ile karışımlarda iyi gelişebilir. Erozyon kontrolünde çok etkili bir şekilde faydalanılabilir.
Korunga bol miktarda bal özü verdiğinden aynı zamanda iyi bir arı merasıdır.
Ülkemizde hayvanların kaba yem ihtiyaçlarını karşılamada önemli problemlerle karşılaşılmakta yeterince yem üretilememektedir. Uzun süren kış şartlarında hayvanları beslemek için çok önemli miktarlarda kaba yeme ihtiyaç duyulmaktadır. Bu dönemde yeterli besleme olmadığından hayvanlardan çok az bir verim alınabilmekte bu da hayvansal üretimlerin çok düşük düzeyde kalmasına neden olmaktadır. Ülkemizin büyük bir kesiminde yıllık yağış miktarları sürekli üretim için yeterli olmasına rağmen nadaslı üretim sistemi devam etmektedir. Yıllık yağışın 300 mm' nin üstünde bulunduğu bölgelerde ekim nöbetine korunga sokularak hem nadas alanları daraltılabilir hem de hayvancılığın kaba yem ihtiyacını karşılayarak ülke ekonomisine büyük katkılarda bulunabilir. TİGEM olarak işletmelerimiz çevre çiftçilere öncülük yapmakta ihtiyaç bulunan tohumluk üretim ve dağıtımını yapmaktadır.
A- Korunganın Bitkisel Özellikleri : Korunga (Onobrychis Mill) cinsi 100' e yakın türü kapsamakta olup Güney Avrupa, Kuzey Afrika ve Anadolunun bütün bölgelerine yayılmıştır. Korunga cinsi içinde kültürü yapılan tür (Onobrychis viciafolia scop= Onobrychis sativa lam.) dır. Diğer türler tarımsal yönden fazla önem taşımamakta, doğal – çayır-mer’alarda spontan olarak bulunmaktadır. Fransızca (saintfoin) ve İngilizce (sainfoin) adlarından dolayı Evliya otuda denilen korunga denildiğinde ilk akla gelen O. Viciafolia (O.sativa lam) türü çok yıllık bir türdür. İklim ve toprak koşullarına bağlı olarak 15 - 20 yıl yaşamını sürdürebilirsede ekonomik yararlanabilme yaşı 3 yıldır. Kök sistemi kazık kök tipinde olup, bitkinin toprağın 10 metre derinliğine kadar inebilen kalınlaşmış bir ana kökü ve çok sayıda yan kökleri bulunur.
Bitki kök tacıda denilen, genellikle kısa ve çok başlı bir kök boğazına sahiptir. Bitki taç kısmından çok sayıda sap verir. Sap başlangıçta rozet biçimindedir, sonradan kök boğazından dallanarak yükselir. Bu saplar yatık genelde dik olarak gelişmekte 100 - 120 cm kadar boylanmaktadır. Aşağı kısımlarda içi boş olan sap otsu bir yapıda olup yuvarlak bazen köşemsi ve üstü ince hafif tüylü bir görünümdedir. Olgunlaşma devresinde saplar çabuk kalınlaşır ve sertleşir. Yapraklar karşılıklı birleşiktir. Bir yaprak ekseni üzerinde karşılıklı olarak 2 - 3 cm uzunluğunda 0.5 - 1 cm eninde 7 - 15 çift yaprakçık oturmuştur. Yaprak ekseni daima yaprakçıkla biter. Yaprakların üst yüzeyleri koyu yeşil renkte ve genelde çıplak alt yüzeyleri ise ince tüylerle kaplıdır. Yaprak ekseninin gövdeye birleştiği yerde ince kağıt yapısında üçgen şeklinde sarımsı ve yeşil kahverenginde genelde yaprakçıklar kadar uzun olan ucu sivri bir çift kulakçık vardır.
Çiçek durumu sık salkım başak tipindedir. Başak uzun bir sapla yaprak koltuğuna bağlanmıştır. Başaklar yapraklardan daima daha yüksekte olup, dalların uç kısmındaki yaprak koltuklarından çıkmaktadır. 10 - 20 cm uzunluğunda kuvvetli bir eksene sahip olan başakta 50- 80 kadar çiçek bulunur. Çiçekler 8 - 14 mm uzunluğunda kısa saplı ve genellikle birbirlerinden aralıklı bir şekilde başak ekseni üzerinde yerleşmiş bulunmaktadır. Üzerinde koyu renkli çizgiler bulunan çiçekler pembe renkte olup çok ender olarak kendine döllenirler. Yabancı döllenen (allogam) bir bitki olan korungada tozlaşma bal arısı (Apis mellıfera l.) ve bazı yaban arıları tarafından gerçekleştirilmektedir. Bal arıları, bal özü taşıdıklarından dolayı korunga çiçeklerini severek ziyaret etmekte, bu arada tozlaşmayı yaparak döllenmeyi sağlamaktadırlar. Çiçeklenme bitkilerin en kritik dönemi olup çiçekler uzun süre döllenmeden bekleyemezler kuruyup dökülürler. Hafif yağmurlu bulutlu ve rüzgarlı olumsuz hava şartlarında bal arıları kovanlarından ayrılmamaktadırlar. Buna karşın başta bambul arıları ve bazı Megachidler, Melitturga, Melitta, Eucera, Anthophora ve Bambus cinsine bağlı bazı türlerin yoğunlukları bal arısına oranla daha düşük olsada tozlaşmada çok daha etkili olmaktadırlar.
Meyveler 5 - 8 mm uzunluğunda 3 - 4 mm kalınlığında yarım daire şeklinde tek tohumlu yassı bir bakla görümünde olup tek tohum içerir. Kabuğun üzeri ağ şeklinde damarlı ve dişlidir. Bakla rengi saman sarısından koyu kahverengiye kadar değişebilmektedir. 1000 bakla ağırlığı 17 - 23 gr' dır. Meyve kabuğu olgunlaşma döneminde açılmaz. Tohumlar böbrek şeklinde parlak kahve renklidir. Tohumların 1000 dane ağırlığı ise 14 - 16 gr kadardır.
Korunga tohumlarının optimum çimlenme ısısı 20-30C' ve çimlenme süresi 4-14 gündür.
B- Korunganın Ekolojik İstekleri
a- İklim İstekleri :Korunga her iklimde yetişebilen kurağa ve özellikle soğuğa çok dayanıklı bir baklagil yem bitkisidir. İlk yıl fide döneminde soğuğa karşı hassastır. İkinci yıldan sonra soğuktan zarar görmez. Donlara karşı dayanıklılığı yaşlandıkça artmaktadır. Kurak bir ortam istemesine karşın sıcaklık istekleri yoncadan daha azdır. Doğu ve Güney Doğu ile İç Anadolunun soğuk ve kurak koşullarındaki ekim sistemine çok iyi uyan bir bitki olup böyle çevre koşullarında korunganın yerine yetişebilecek başka baklagil yem bitkisi yoktur. (Elçi, ekiz ve sancak 1996) Korunga ılıman iklim bölgelerinde de iyi gelişebilmektedir. Yıllık yağışı 300 mm olan bölgelerde başarıyla yetiştirilip biçip alınabilmektedir.
Çiçeklenme döneminde iken bol ve sürekli yağmurlar ve uzun zaman devam eden bulutlu devreler nedeni ile bitkide tohum oluşmayabilir.
b- Toprak İstekleri : Korunga toprak istekleri bakımından kanaatkârdır. Toprak seçiciliği olmamakla beraber derin yapılı, geçirgen, gevşek, kuru ve kireçli, tınlı - kumlu toprakları sever.
Yonca tarımına uygun olmayan zayıf ve çakıllı topraklarda korunga yetiştirilebilir. Hatta alt katlarında köklerin işlemesine imkan verecek çatlakların bulunması koşuluyla, taşlı kayalık arazide de tarımı yapılabilmektedir. Bu gibi kayalık yerlerin değerlendirilmesinde, kumlu arazide,kurak ve kireçli yerlerde korunga tarımı büyük önem taşımaktadır. Korunganın tuza dayanıklılığı zayıftır. Taban suyu yüksek, ağır, killi ve ıslak, kireçsiz, asiditesi yüksek topraklar korunga tarımına pek elverişli değildir.
C- Korunganın Tarımı
a- Toprak Hazırlığı :Korunga iyi hazırlanmış, keseksiz ve bastırılmış bir tohum yatağı istemektedir. Korunganın ilk yılkı gelişmesi ve rekabet gücünün çok zayıf olması ve tesis edilecek korungadan 3 - 4 yıl süreyle yararlanılacak olması nedeniyle tohum yatağının mutlaka yabancı bitkilerden temizlenmiş olması gerekir. Korunga hasadında kullanılan biçme ve balyalama makinaları zemine çok yakın mesafede çalıştırılmaktadır. Bu nedenle hasat kayıplarına ve alet hasarlanmalarına engel olmak için korunga tesis edilecek tarlanın düzgün ve tesviyeli olmasına dikkat edilmesi varsa taşların toplanıp tarladan uzaklaştırılması gereklidir.
İşletmelerimizde korunga kıraç alanlarda ekilmekte, buğday ve arpa ile münavebeye sokulmaktadır. Tarladaki ön bitki hasat edildikten ve bitki artıkları kaldırıldıktan sonra tercihen güz aylarında yada ekim öncesi ilk baharda toprak tava gelince sürülür.
Ekim öncesinde uygun ikileme aletleri kullanarak tohum yatağı hazırlanır, gerekirse tapan çekilerek zemin düzeltilmelidir. Tohum yatağı hazırlanırken aşırı toprak işlemeden kaçınılmalıdır. Aksi takdirde her toprak işlemede toprak tavı kaçmakta çimlenme ve çıkış risk altına girmektedir. Fidelerin bir çoğu kurak yaz aylarına dayanamayıp ölmekte geri kalanlar sert kış şartlarına zayıf girmekte ve soğuktan zarar görmektedirler. Bu durum tesisin ömrünü ve verimini düşürmektedir.
b- Ekim :Korunganın her türlü iklim şartlarında en iyi ekim zamanı erken ilkbahardır. Ancak ılıman iklim bölgelerinde sonbaharda da ekilebilmektedir (Gençkan - 1992).
Kıraç şartlarda tarımı yapıldığından, kuruya ekimden kaçınılmalı ekimde gecikilmemelidir. İlkbaharda uygun toprak tavı ve sıcaklığı yakalandığı anda korunga ekimi yapılarak, çimlenme ve çıkış sağlanmalı sonradan gelecek yağışlardan bitkinin faydalanıp kurak yaz aylarına kuvvetli girmesi temin edilmelidir.
İşletmelerimizde korunga ekimi Accord tipi pinomatik mibzerlerle yapılmaktadır. Ekimde sıra arası mesafe 12.5 cm olarak tutulmakta, 2 - 5 cm derinliğe ekim yapılmaktadır. Ekimde 6 - 10 kg/da arasında değişmekle birlikte, ortalama 8 kg /da baklalı tohum kullanır. Ekimle birlikte toprağa 14 - 1 5 kg/da DAP gübresi verilir.
Ekimden önce korunga tohumlarının, havanın serbest azotunu korunga köklerinde nodoziteler oluşturarak toprağa bağlayan (rhizobium) bakteri kültürü ile aşılanması gereklidir. Aşılama işlemi direkt güneş ışığı olmayan yerlerde % 10 luk şekerli suyla hafifçe nemlendirildikten sonra yapılmalı, aşılanan tohum gölge bir yerde kurutulduktan sonra en geç 24 saat içinde ekilmelidir. Ekimden sonra tohum yatağını sıkıştırmak ve taban tavını yukarı çıkarıp daha iyi bir çimlenme ve çıkış sağlamak ve kısmen de zemini düzeltmek için merdane veya silindir çekilmelidir. Korunga tohumları toprak sıcaklığı ve tavı uygun olduğunda 4 - 10 gün içinde çimlenerek fideler toprak üstüne çıkmaya başlar.
c- Bakım ve Üst Gübreleme : İlk yıl fide gelişimi yavaştır. İlk gelişme döneminde hassas olması nedeniyle iyi bir gelişme sağlasa bile ilk yıl korunga tesisine kesinlikle hayvan sokmamalı ve çok iyi korunmalıdır. İkinci - üçüncü yıllarda ilkbaharda ota biçilecek korungalıklarda 3 - 5 kg/da saf N üzerinden üst gübreleme yapılması verimi artırmaktadır. İlk yıl aşırı otlanma olan yerlerde yabancı otların tohum bağlamalarına engel olabilmek için aktif çayır biçme makinaları kullanılarak korunga fidelerine zarar vermeyecek şekilde temizlik biçimi yapılabilir.
d- Mücadele : Korunga tarımını engelleyen ve ekonomik kayıplara neden olan korungaya zarar veren etmenlerle mücadele konusunda yeterince çalışma yapılmamış olup herhangi bir kimyasal mücadele yöntemi ortaya konmamıştır. Mücadelede, alınacak kültürel tedbirler ön plana çıkmaktadır.
d-1 Korunga Hastalıkları : Korunga hastalıkları üzerinde fazla çalışılmamıştır. Bazı bölgelerde kök çürüklüğü, solgunluk ve fungusların yol açtığı gövde zararlanmaları görülmektedir. (Fırıncıoğlu ve ünal 1997). Korunga hastalıklarına karşı alınacak kültürel tedbirler olarak, hasat edilen sahalarda balyalama işlemi yapıldıktan sonra balyaların çabuk kaldırılmasıdır. Aksi takdirde balya altındaki korungalarda havasızlığa bağlı olarak küflenme, çürüme ve ölmeler olmaktadır.
d-2 Korunga Zararlıları :
Korunga kök boğaz kurtları (bombecia scopiqera, sphenoptera carceli ve plaginotus floralis):
Bu böcekler bitkinin ikinci ve üçünü yılında kökün orta kısmında açtığı tünellerden bitkinin kökünü içten yiyerek gelişmesini durdurmakta ve bitkinin ölmesine sebebiyet vermektedir. Zararı bu böceklerin larvaları yapmakta bir kökün içinde 3 - 4 larva bulunabilmektedir.
Uzun ömürlü bir bitki olmasına rağmen bu zararlılarla bulaşık olan sahalardaki korunga bitkileri ikinci yıldan itibaren çabuk yaşlanıp ölmektedir. Bu nedenle Gözlü Altın- ova ve Koçaş işletmelerimizin üretim planlarından çıkartılmıştır. Kimyasal mücadele yöntemi bulunmayan bu zararlılara karşı, ekonomik olarak ot ve tohum üretimi yapılabilecek böceğe karşı toleranslı bitkilerin elde edilmesi yolunda çalışmalar yapılmaktadır. (Elçi - 1996).Bununla birlikte Ulaş işletmesindeki korungalıklarda bu zararlılarla bulaşıktır. 1995 - 2000 yılları arasında yaptığım incelemelerde zararlının Gözlü şartlarındaki büyüklüğüne oranla, çok küçük ebatlarda olduğunu, bir bitki kökünde ancak 1 - 2 tane olduğunu ve her bitki kökünde olmadığı gözledim.
Zararlının uzun yıllar aynı ortamda olmasına rağmen iyi bir gelişme göstermemesi ve önemli tahribat yapmaması iklim şartlarının daha sert olmasından kaynaklanabilir.
Korunga çiçek tomurcuğu zarlısı (Meligethes, acicularis, Bristan) :Ülkemiz için yeni bir korunga zararlısı olan (Meligethes acicularis bristan) kışı ergin halde korunga ekim alanları civarındaki işlenmemiş arazide geçirmektedir. Erginler, korunganın tomurcuk döneminde olduğu Haziran başından itibaren bitkilere geçerek temmuz başlarına kadar tomurcuklarda beslenmelerine devam etmektedir. Böcek korunganın çiçek tomurcuklarına üst kısmından girerek içerisindeki erkek ve dişi üreme organlarını yemek suretiyle zarar yapmakta, zarar gören tomurcuklar çiçek açmayıp bir süre sonra kuruyarak dökülmektedir. Zarar salkımların alt kısımlarındaki tomurcuklardan başlayıp yukarı doğru devam etmekte ve zamanla salkımlar tamamen çıplak kalmakta veya sadece üst kısımlardaki birkaç tomurcuk çiçek açabilmektedir. Böcek bir tomurcuktan diğer tomurcuğa geçtiği gibi bir salkımdan diğerine geçmekte ancak çiçek açma tamamlandıktan sonra böcek artık etkisini kaybetmektedir. Böcek bu şekildeki zararı ile korunganın tohum bağlamasını engellemektedir. Yapılan çalışmalarda erginin yumurtayı nereye koyduğu ve larvanın nerede beslendiği tespit edilememiş ancak yılda bir döl verdiği saptanmıştır (Yıldırım, Aslan ve Özbek 1996). Ergini, siyah, oval, hafif dikdörtgenimsi yassı, üzeri sık noktalı ve beyaz tüyleri kaplı olup, boyu 1.4 - 1.8 mm dir.
Yaptığım incelemelerde Ulaş işletmemizdeki korungalıklarda da henüz yeni tanımlanmış olan bu zararlının varlığı gözlenmiştir. Henüz bilinen bir kimyasal mücadele şekli yoktur.
d-3 Korungada Sorun Yaratabilecek Yabancı Otlar :
Korunga tesislerinde problem yaratabilecek yabancı otlar, sirken (Chenopodium album), sarı ot (Boreava orientalis), Kadın aynası (Legousia pentagonia) Gökbaş (Centaurea cyanus), Köygöçüren (Cirsium arvense), Pelemir (Cephalaria syrıaca) ve Kangal gibi geniş yapraklı otlarla, dar yapraklı bir yabancı ot olan Brom (Bromus spp.) dur.
İşletmelerimizde korunga tarımında herbisitler kullanılarak yabancı ot mücadelesi yapılmamaktadır.
Korunga çok yıllık, ilk gelişim dönemi dışında da rekabet gücü çok yüksek bir bitkidir. Bu nedenle korunga ekilecek tarlalarda toprak hazırlığı önem arz etmektedir. Toprak hazırlığında, tohum yatağının yabancı bitkilerden tam olarak arındırılmasına ve ekilecek tohumda yabancı ot tohumlarının bulunmamasına özen gösterilmelidir. Buna rağmen ilk yıl korunga tesislerinde oluşabilecek yabancı otlanmada, aktif çayır biçme makinaları kullanılarak temizlik biçimi yapılmalı, yabancı otların tohum bağlamasına engel olunmalıdır.
İlk yıl yeni tesis edilen korungaya kesinlikle hayvan sokulmamalıdır. İkinci yıl tesislerin durumlarına bakarak yabancı ot durumuna göre ota ve tohuma biçilecek alanlar tespit edilmeli otlamanın fazla olduğu yerler ota biçilerek yabancı otların tohum bağlamaları engellenmelidir.
Ulaş tarım işletmesi şartlarında korungalıklarda son 5 yıllık gözlemlere göre hasatta çarpma düzenli tamburlu aletler kullanılmasının korunganın ömrünün kısalttığı, tesisin çabuk seyrelmesine ve yabancı otlarla mücadelesinin azalmasına neden olduğu görülmüştür. Buna karşın kesme düzenli çayır biçme makinaları ve biçerdöverlerle yapılan hasatlarda korungada seyrelme olmadığı ve yabancı otları baskı altına aldığı görülmüştür.
e- Hasat:
e-1 Ot Hasadı :Yapılan araştırmalar korungada kuru ot için en uygun hasat zamanının, çiçeklenme başlangıcı (%10 çiçeklenme) olduğunu göstermiştir. Biçim geciktirilecek olursa korunga gövdeleri odunlaşmakta selüloz oranı artmakta ve ham protein oranı düşmektedir.
İşletmelerimizde korunga otu hasadı, kuhn tipi tamburlu çayır biçme makinaları yada aktif çayır biçme makinaları kullanılarak yapılmaktadır.
Kuhn tipi çayır biçme makinelerinin biçim randımanı yüksektir. Biçtiği otu sıkma ve namlu yapma düzeni vardır. Sıkma düzeninden geçen ot namluda çabucak kurumakta, iki gün içinde balyalanmaya geçilebilmektedir. Bu şekilde balyalanan otun rengi solmamakta, yaprak ve çiçeğini dökmemekte, kalitesi yüksek olmaktadır.
Aktif çayır biçme makinaları kullanılarak yapılan biçimden sonra, biçilen otlar olduğu gibi soldurulmaya tabi tutulur. Yeterince soldurulan otlar akrobat tırmık kullanılarak namlu yapılır, balyalamaya hazır hale getirilir. Yaprak ve çiçek dökülmesine engel olmak için tırmıklama sabahleyin serin vakitlerde yapılmalıdır.
Namlu haline getirilen otlar, yeterince kuruduğuna karar verildikten sonra balya makineleriyle balyalanır. İşletmelerimizde balyalamada rulo tip balya yapan makineler kullanılmaktadır.
e-2- Tohum Hasadı :İşletmelerimizde tohumluk korunga hasadı biçerdöverlerle yapılmaktadır.
Tohumluk hasadına, başağın alt kısmındaki baklalar kahve rengini alır almaz ve ilk tohumlar dökülmeye başladığı zaman girilmelidir.
Hasatta gecikilirse, olgulaşan baklalar dökülmekte, başaklar kırılabilmekte, tohum kaybı artmakta, verim düşmektedir. Hasada erken girildiğinde, hasat edilen mahsülün nem oranının yüksek olması nedeniyle, yığında kızışma riski fazla olmaktadır. Erken hasatta verim artmakta ancak tohumların çimlenme %’ si düşmektedir.
Temiz bir korunga tohumluğu hazırlayabilmek için, tohuma biçilecek korungalıklarda yabancı otların yoğun olduğu bölgelerin önceden tespit edilerek ota biçilmesi, hasat edilen çepelli mahsulün temiz olmasına dikkat edilmesi gereklidir. Tarladaki yoğunlukları az bile olsa yayılmalarını engellemek için, kangal, köygöçüren, sarı ot, pelemir ve küçük çayır düğmesi gibi bitkilerin bulunduğu alanlar tohumluk olarak biçilmemelidir.
SONUÇ ve TARTIŞMA
Korunga özenle hazırlanmış bir tohum yatağı istemektedir (Gençkan-1992 ). Ekim yatağı keseksiz ve bastırılmış olmalıdır (Sencar-1994). Korunganın rekabet gücü ilk yıl çok zayıf olduğundan, tohum yatağının yabancı bitkilerden temizlenmiş olması zorunludur (Gençkan 1992 ve Sencar 1994 ).
İşletmelerimizde korunga ekilecek tarlalarda tohum yatağı hazırlanmasında azami dikkat gösterilmektedir. Otsuz, tesviyeli, keseksiz, düzgün bir tohum yatağı hazırlanmakta, toprak tavının kaçmamasına özen gösterilmektedir. Korungalığın uzun ömürlü ve verimli bir tesis olabilmesi için uygun toprak hazırlığı çok önemli olup, toprak hazırlığında diskli aletler kullanılmasından kaçınılmalıdır.
Her türlü iklim koşullarında korunganın en iyi ekim zamanı erken ilkbahardır. Korunga yavaş geliştiği için, sonbaharda yapılan ekimde genelde bitkilerin çoğu kıştan zarar görmektedir (Gençkan,1992). İşletmelerimizde korunga uygun toprak tavının yakalandığı Nisan-Mayıs aylarında ekilmekte çimlenme ve çıkışı sağlanmaktadır.
Mibzerle sıraya ekim yapıldığında 10-15 kg/da tohum kullanılır. Sıra arası mesafe 20-30 cm tutulmalı, ekim derinliği 2-3 cm olmalıdır (Sağlamtimur, 1989 ve Gençkan 1992 ). Sıra arası mesafe üretim amacına toprak ve iklim şartlarına göre 20-50 cm arasında değişir. Mibzerle ekimde 8-10 kg/da tohum kullanılır.
İşletmelerimizde korunga ekiminde accord tipi pinomatik mibzerler kullanılmakta sıra arası 12,5 cm tutulmakta ortalama 8 kg/da tohum kullanılmakta ekim derinliği 2-5 cm arasında gerçekleştirilmektedir. İşletmelerinizde tohumluk elde edilecek korungalıklar farklı sıra aralığı mesafede ekilmemektedir. Tesislerde birinci yıl tohum üretimi, ikinci yıl ot üretimi yapılmaktadır.
Van kıraç şartlarında yapılan bir araştırmada, en yüksek kuru ot ve tohum verimi 30 cm sıra aralığında elde edilmiştir. ( Andiç ve Günel-1996 ). İşletmelerimizde halihazırda 12,5 cm sıra aralığı olarak uygulanan mesafe yeniden gözden geçirilmeli, tohumluk ve ota biçilecek alanlarda uygulanacak sıra arası mesafeler yeniden tespit edilmelidir.
Van Kıraç koşullarında değişik fosfor dozları uygulayarak yapılan bir araştırmada en yüksek tohum ve kuru ot verimi ve ham protein oranı 8 kg/da P2 05 ve 6-8 kg/da K2 0 hesabıyla fosforlu ve potasyumlu gübreler uygulanmasından elde edilmiştir. İlk gelişme dönemi için N gerekli olduğundan ekimden önce 2-3 kg/da hesabıyla azotlu gübre verilmelidir.
Toprakta kireç noksanlığı varsa kireçleme yapılması verimi artırmaktadır. (Sağlamtimur,1989 ve Sencer 1994 ). İşletmelerimizde, ekimle birlikte verilen 14-15 kg/da DAP (18-46) bitkinin P ve N ihtiyacı karşılamakta olup, tavsiye edilen gübre dozlarıyla uyum içerisindedir. Topraklarımız K ve Kireçce zengin olduğundan K ve Kireç uygulaması yapılmamaktadır.
Yapılan çalışmalarda, kıraç şartlara ekilen korungalarda, kuru ot verimi 212-321 kg/da olarak belirlenmiştir (Tosun ve Ark 1979 ). Farklı bir çalışmada, farklı gübre dozlarına bağlı olarak korungadan 637-731 kg/da kuru ot verimi elde edilmiştir ( Tahtacıoğlu ve Ark 1993). Öte yandan Keşmir’de korungadan 889-1023 kg/da kuru ot verimi alınabildiği bildirilmiştir (Shah 1989).
Korunganın kuru ot verimi, sulu koşullarda çok yükselmektedir (Avcıoğlu 1994). Yapılan başka bir araştırmada korungadan kıraçta 211-321 kg/da, suluda ise 623-917 kg/da verimler alınmıştır (Tosun ve Ark 1979).
Araştırma sonuçlarına göre, korungadan kıraç şartlarda genelde 212-321 kg/da civarında kuru ot alındığı görülmektedir. Bununla birlikte kuruda 730 kg/da kadar verimler alınmıştır. Sulu koşullarda verim iki katına çıkmaktadır.
İşletmelerimizde korungadan son 5 yıllık değerlere göre Polatlı T.İ.M.’de 221-244 kg/da Ulaş T.İ.M.’de 212-449 kg/da, Malya T.İ.M.’de 157-389 kg/da arasında değişen verimler alınmıştır. Ulaş T.İ.M.’de korunganın ilk biçimi kuru ot için yapıldığında 500 kg/da kuru ot verimi alınabilmiştir. İşletmelerimizin korunga kuru ot verimleri, araştırma bulgularıyla uyum sağlamaktadır. Ancak yoncaya göre su isteğinin çok daha az olması ve ot kalitesinin yoncaya eşdeğer olması nedeniyle hayvancılığın artan kaba yem ihtiyacının temin edilebilmesi için yoncanın düşük verim yaptığı bölgelerde sulu ziraat alanlarındaki ekim nöbetine sokulması düşünülmelidir.
Korunganın tohum veriminin 80-120 kg/da arasında değiştiği bildirilmektedir. İşletmelerimizde son 5 yılda alınan çepelli mahsül verimleri Malya T.İ.M’de 50-80 kg/da Polatlı T.İ.M’de 11-65 kg/da ve Ulaş T.İ.M’de 39-92 kg/da arasında gerçekleşmiştir.
Çepelli tohum verimlerimiz genelde literatür değerlerinin altında gerçekleşmiştir. Hasatda geç kalınması tohum verimin düşmesine neden olabilir. Bunun yarı sıra ülkemizde henüz yeni tespit edilen ve korunganın çiçek tomurcuklarında zarar yapan Meligethes acicularis bristonda tohum verimini düşürebilmektedir. İşletmelerimizde bu zararlarının tam olarak tespiti ve mücadele yöntemleri araştırılmalıdır.
İşletmelerimizde korunganın ekonomik ömrü kısalmıştır. Halihazırda tesis yılı hariç iki biçim alınabilmekte, ikinci biçim senesinden sonra verim fazla düştüğü için ekonomik olmaktan çıkmakta terkin edilmektedir. Bunu 3 biçim yılına çıkarabilmek ve iyi verim alabilmek mümkündür.
Korunga hasadında yanlış alet kullanımını ve zamansız hayvan otlatılması korungayı verimsizleştirmekte, tesis ömrünü kısaltmaktadır.
Korunga hasadını çabuklaştırdığı, işçiliği azalttığı ve biçilen otun kalitesini düşürmediği için tüm işletmelerimizde korunga otu hasadında Kuhn tipi Tamburlu çayır biçme makineleri kullanılmaktadır. Bu makinenin biçim şekli, çarparak bıçakla kesme esasına dayanmaktadır. Ancak Ulaş İşletmesinde 1995-2000 yılları arasında yaptığım incelemelerde kuvvetli bir gelişim gösteren korungada, Kuhn tipi çayır biçme makineleriyle yapılan hasatta, korunga bitkilerinin zarar gördüğü ve içi boş olan alt kısımlarından yarıldığını gözledim. Bu yarıklar bazı durumlarda köke kadar inebilmektedir. İlk yıl Kuhn tipi çayır biçme makinesi kullanılarak 500 kg/da verim alınan tarladan ikinci yıl sıfır verim alınmıştır. Aynı tarlada, aktif çayır biçme makinesi kullanılarak hasadı yapılan yerlerdeki korunga bitki sıklığı ve gelişiminin gayet iyi olduğu gözlenmiştir. 1999 yılında ota biçilecek olan, yeni tesis korungaların biçiminde tamamen aktif çayır biçme makinesi kullanılmış, 2000 yılında aynı tarlalarda yapılan gözlemlerde korunganın yer yer ilk biçim yılından daha iyi olduğu görülmüştür. Aynı şekilde biçerdöverlerle tohumluk hasadı yapılan tarlalarda, korunganın çok kuvvetli olduğu ve sonraki yıl otları tamamen bastırdığı görülmüştür.
Ot hasadında kullanılan makinelerle korunga tesis ömrü ve verimi arasındaki bu ilişkiden dolayı yeni mekanizasyona ihtiyaç duyulmaktadır. Kuhn tipi çayır biçme makineleri ot hasadında kullanılmamalıdır. Bunun yerine biçerdöverler kullanılması uygun olabilir. Biçerdöverlerin iş başarısı çok yüksektir. Zamandan ve işçilikten büyük tasarruf sağlamaktadır. Hasat çok daha kısa sürede bitirileceğinden otun kalitesinde düşme olmayacaktır. Bu işlem için biçerdöverlere, sadece otu sıkma düzeni yerleştirilmesi yeterli olacaktır.
Bir biçerdöver müteahhidi ve ustasıyla yaptığım görüşmede sıkma düzenini biçerdövere kolaylıkla monte edebileceklerini ve korunga otu hasadı yapabileceklerini beyan etmişlerdir. Bu konu önem arz etmekte olup hayata geçirilme yolları araştırılmalıdır.
Korungada yüksek verimli ve zararlılara karşı dayanıklı çeşit geliştirme çalışmaları devam etmektedir. İşletmelerimizde, ekilişlerde halihazırda popilasyon korunga tohumluğu kullanılmaktadır. Ancak tohumluk üretimi yapan işletmelerimizde tesçil edilmiş sertifikalı tohumluk kullanımına geçilmesi gereklidir.

Bu konuyu yazdır

  Acı bakla Yetiştiriciliği - Lupinus
Yazar: Mr.Muhendis - 07-16-2009, 03:18 PM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Acı bakla (Lupinus), baklagiller (Fabaceae) familyasından, 200 kadar türübitki cinsi. içeren

3000 yıl önce bazı türlerinin tarımına başlanmıştır. Çiçekleri dik salkımlar şeklinde kümelenmiştir, 30-120 cm'e kadar boylanabilir. Yabanıl türlerin çoğu Akdeniz çevresinde ve Kuzey Amerika'da yetişir. Bazı türleri süs yeşil gübreTohumları ise genellikle hayvan yemi olarak kullanılır. olarak tarlalara ya da süs bitkisi olarak bahçelere ekilir.

Türkiye hem kültürü yapılan türler ve onların yabani formları, hem de sınırlı amaçlarla kültürü yapılan acı bakla türleri açısından zengindir ve doğal bitki örtüsünde türleri ile bu türlere ait alt türler oldukça yaygındır.

  • Çam acı baklası (Lupinus albicaulis)
  • Beyaz acı bakla (Lupinus albus) Türkiye.
  • Anadolu acı baklası (Lupinus anatolicus) Türkiye.
  • Mavi acı bakla (Lupinus angustifolius) Türkiye.
  • Mahmuzlu acı bakla (Lupinus arbustus)
  • Arktik acı bakla (Lupinus arcticus)
  • Gümüşi acı bakla (Lupinus argenteus)
  • Gümüşi çalı acı baklası (Lupinus albifrons)
  • Sarı çalı acı baklası (Lupinus arboreus)
  • Arizona acı baklası (Lupinus arizonicus)
  • Minyatür acı bakla (Lupinus bicolor)
  • Kum acı baklası (Lupinus brevicaulis)
  • Lupinus chamissonis
  • Lupinus diffusus
  • Lupinus excubitus
  • Yaz acı baklası (Lupinus formosus)
  • Lupinus hispanicus Türkiye.
  • Uzun yapraklı acı bakla (Lupinus longifolius)
  • Sarı acı bakla (Lupinus luteus)
  • Tüylü acı bakla (Lupinus micranthus) Türkiye.
  • Lupinus microcarpus
  • And acı baklası (Lupinus mutabilis)
  • Bodur acı baklası (Lupinus nanus)
  • Nutka acı baklası (Lupinus nootkatensis)
  • Yabani acı bakla (Lupinus perennis)
  • Büyük yapraklı acı bakla (Lupinus polyphyllus)
  • Çöl acı baklası (Lupinus sparsiflorus)
  • Sülfür acı baklası (Lupinus sulphureus)
  • Teksas acı baklası (Lupinus texensis)
  • Tidestrom acı baklası (Lupinus tidestromii)
  • Lupinus variicolor
  • Lupinus varius Türkiye.


Diğer İsimleri: Delicebakla, Termiye, Yahudi baklası, Gâvur baklası.

Latince Adı: Lupinus Albus.

Bitki: 1 metreye kadar yükselebilen, el şeklinde parçalı yapraklı, beyaz çiçekli bir bitkidir.

Yetiştiği Yerler: Avrupa, Balkanlar ve Türkiye'de bilhassa Marmara ve Ege bölgelerinde yabani olarak yetişmekte, ayrıca yetiştirilmektedir..

Tarihçe: Güney Amerika Kızılderili kabilelerinden Navajo'lar bitkiyi kısırlık için kullanıyorlardı. Ayrıca bitkiyi kullanan kadının kız çocuk doğuracağına inanılıyordu.

Kullanılışı: Olgun tohumları acı lezzetli ve zehirli bileşikler taşıdıkları için, bunları uzaklaştırmak maksadıyla kaynar suda bir müddet tutulurlar. Gevşeyen kabuklar soyulup bakla yenir veya bu tohumlar lapa haline getirilerek harici olarak deriye sürülebilir. Tohumlar kavrulup, değirmende çekilerek toz haline de getirilebilir.. İçindeki Maddeler: Sabit yağ ve lupinin, spartein gibi alkaloidler taşımaktadır.

Tıbbî Etkiler: İdrar arttırıcı, kuvvet verici ve barsak parazitlerini düşürücü etkileri bilinmekte ve şeker hastalarında kan şekerini azalttığı idda edilmektedir. Zehirsizleştirilmiş baklalardan 10-20 adet yenilebilir.

Bitkilerin gelişmesi için en temel üç elementin toprakta bulunması gerekiyor:

Nitrojen, fosfat ve potas. Herhangi birinin eksikliğinde bitki gelişim sorunları yaşar. Toprak analiz edilip çeşitli gübrelerle uygulamalar yapıp düzeltilmeye çalışılmalıdır. Ülkemizde tarıma verilen önem, nedense zevk için yaptığımız bahçelere verilmiyor. Halbuki renk bahçeleri için topraktaki kimyayı bir şekilde dengelememiz lazım.
Nitrojen eksikliğini yapraklarda görebilirsiniz. Sarı, cılız görüntüsüyle, boy atamamak, gelişememekle de kendini gösterebilir. Bu durumlarda toprağa amonyum sülfat bazlı gübreler, kurutulmuş kan ya da tozlaştırılmış kemik katabilirsiniz.

Lupinus bir tür baklagil. Yurdumuzda Marmara, Ege bölgelerinde yetiştiği ve yendiği için adı acı bakla, delice bakla, termiye olarak bilinmektedir. İlkbahar sonu, yaz başında açtığı 40 - 50 santimlik dimdik çiçekleri hayli etkileyicidir. Her sene yerinde çıkan bir senelik ya da ufak çalı şeklinde gelişen üç değişik türü vardır.

Bir metre kadar yükselebilen bitki Romalılar zamanından beri toprak ıslahında bolca kullanılmıştır. Parmak parmak çok güzel yeşil yaprakları havadaki nitrojeni özümseyerek köklerindeki depolara yerleştirir. Kimi tek senelik olan türler çiçeklerinden sonra kesilip toprakla karıştırılıp çürümeye bırakılır.

En kaliteli humus yapıcı bitki lupinustur. Çok çabuk büyür ve etkileyicidir. Nitrojeni toprağa geçirdikleri gibi ikinci tür lupinuslar (her sene çıkanları) kök bölgelerinde yararlı bekterileri barındırırlar. Bunların görevi asıl nitrojeni parçalayıp toprağa katmaktır. Her sene çıkan ve yerinde tekrar büyüyen türleri karıştırmayın. Zayıf, kumlu topraklarda bu tür bakterilerin yaşaması, çalışmaları zordur. Bu nedenle doğal ıslah için bolca lupinus dikin.

Lupinuslar güneşli bölgeleri sever. Hafif serin yaz aylarında, asitli, kumlu, suyu geçirgen topraklarda iyi gelişirler. Hava kirliliği bitkiyi etkilemez. Lupinusların doğada bulunan türünden (L.polyphyllus) sonra mükemmel bahçe bitkisi olan L.Russell türleri üretilmiştir. Bunlar doğal olanlara göre daha büyük, renkli ve ilginçtir. Pembe, mor, mavi, beyaz düz renkliler kadar çift renkli kontrast görüntüleriyle şaşırtıcı pek çok lupinus görebilirsiniz.

Bitki son 7 - 8 senedir Amerika ve İngiltere’de çok moda oldu. Hatta geçen seneki İngiliz Chelsea bitki fuarında birincilik ödülünü almıştı. Büyük çiçekliler yaz sezonunda tohumları ekilerek ya da ilkbaharda kökten ayırmakla üretilebilir. Kesim çiçeği olarak kullanılabilir ama fazla dayanmaz. Yaz çiçekli bordürlerinde, girişlerde bolca kullanılabilir. Temmuz sonunda çürüyen üst gövdesi daha sonra açacak çiçeklere yer hazırlar. Sakın sökmeyin. Yeni bitkiyi etrafına dikin. Aster ya da kasımpatı böyle durumlar için ideal olabilir.

Lupinusların düşmanı sümüklüböcek, yaprakaltı tırtıllarıdır. Yenmiş yapraklar, kurumuş gri lekeler gördüğünüzde derhal ilaçlayın. Öncelikle yazlık gübrelemeyi durdurun, etrafını temizleyin. Alüminyum sülfat bazlı ilaçlarla işlem yapın. Üç değişik türü olan lupinusların en ilginci çalı şeklindekidir. Zayıf, kuru olan bitki deniz kenarlarında sorunsuz gelişip kokulu sarı çiçekler açabildiğinden tavsiye ederim. Büyük seralarda fideleri bulabilirsiniz. Değişik tür için ithal tohumları deneyin.

Bu konuyu yazdır

  Saman
Yazar: Mr.Muhendis - 07-16-2009, 03:17 PM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum Yok

Saman, baklagiller veya buğdaygillerin kurutulmuş halidir, hayvan yemi olarak, özellikle inek, at, koyun ve keçi gibi otlanarak beslenen hayvanlar için kullanılır. Yeterli çimen olmadığı zaman veya taze çimen doğrudan sindirilemiyecek kadar zengin olduğu zaman ona karıştırılarak kullanılır.
Saman için yaygınca kullanılan bitkiler arasında çavdar, çayır otu, çeşitli çimen türleri bulunur. Baklagillerden çeşitli yonca türleri de kullanılır.
Buğday, arpa ve yulaftan da bazan saman yapılabilirse de genelde bunların tohumları ayrılıp kalan sapları kurutulur. Besin değeri düşük olan bu sap samanı hayvanlara yataklık olarak kullanılır.
Samanın kalitesini belirleyen ondaki tohum ve yaprak içeriğidir. Çiftçiler tohumlar tam oluşmadan ama yaprakların en çok olduğu zamanda otları kesmeye çalışırlar. Kesilmiş otlar yerde bırakılarak içindeki nemin çoğunun buharlaştırılır ama makinalarla kolayca toplanıp balyalanabilmesi için yaprakların tamamen kurumasına izin verilmez.
Saman hava durumuna çok duyarlıdır. Kuraklık zamanında hem tohum hem de yapraklar çelimsiz olur, sap oranı yüksek, besin değeri düşük bir saman elde edilir. Eğer hava çok nemliyse saman daha balyalanmadan çürüyebilir. Veya, balyalanmadan sonra saman çürüyüp küflenebilir ve içinde hayvanları hasta edebilecek bazı toksinler oluşabilir. Samanın ıslanmayacağı bir şekilde depolanması gerekir. Küf ve çürüme besin değerini düşürüp hayvanları hasta edebilir.
Başarılı bir saman hasatı, ekin, tarla ve hava şartlarının beraberce uygun düşmelerine bağlıdır. Bu gerçekleştiğinde çiftlikte yoğun bir etkinlik olur ve havanın kötüleşmesine kadar sürer. Okulların yaz tatili dönemi çiftçi çocuklarının saman ve diğer ürünlerün toplanmasına yardım edebilmeleri amacıyla oluşmuştu. Kalkınmış ülkelerde hayvancılıkla uğraşan okul öğrencilerinin oranı iyice azalmış olmasına rağmen bu gelenek günümüzde hala sürmektedir.

Bu konuyu yazdır

  Yonca Yetiştiriciliği
Yazar: Mr.Muhendis - 07-16-2009, 03:16 PM - Forum: Tarla Bitkileri - Yorum (6)

Yonca (Medicago sativa), baklagiller (Fabaceae) familyasından uzun yıllar yaşayan, gerek yeşil ot gerekse kuru ot olarak değerlendirilebilen çok yıllık bir serin mevsim yem bitkisi türü.

Yonca çok yıllık otsu bir bitkidir. Boyu 50-80 cm dir. Derin bir kök sistemi vardır. Uygun koşullarda 8-10 metre derine gider. Etkili kök derinliği 120-180 cm dir. Bu nedenle, anavatanı olan Ortadoğu bölgesinin şartları ile birebir özelliklere sahip olup, kuraklığa dayanıklıdır. Yonca önemli bir yem bitkisidir. Otlatılmaya da oldukça dayanıklıdır. Bu nedenle meraların ıslahında diğer bitkilerle karışıma giren ve meranın kalitesini arttıran bir bitkidir. Ahır besiciliğinde et ve özellikle süt verimini % 30'lara kadar artıran ve yem bitkileri içerisinde en çok besleyicilik değeri olan yoncada, içerisinde 10 kadar vitamin de vardır. Tetraploid genetik yapıya sahip bir bitkidir.

Genelde hasat edilerek hayvanlara yedirilir, daha ender olarak mera ortamında hayvanlara otlatılır. Köklerinde, diğer hayvan yemlerinde olduğu gibi, bitki bünyesindeki azot değerlerini artıran rhizobia gibi proteobakterilerbakteriler topraktaki azot miktarı ile sınırlı kalınmaksızın yüksek protein değerli bir besi kaynağı oluştururlar. Bu özellikleri nedeniyle etkin üretiminin bilimsel yöntemlerle geliştirilmesinde önemli ilerlemeler sağlanmış, üretiminde en yüksek verim düzeylerine ulaşılmıştır. bulunmaktadır. Bu
Türkiye'de TÜİK verilerine göre 2004 yılında 320 bin hektar yonca ekilmiş ve 2 milyon 300 bin ton yeşil ot, 2 milyon ton kuru ot elde edilmiştir.

Türkiye coğrafyası kökenli bir bitki olduğu ve ilk kez Tunç Çağı'nda Orta Asya bozkırlarından temin edilen atları besleme amacıyla bugünkü İran topraklarında tarımsal ortamda yetiştirildiği tahmin edilmektedir. Eski YunanPers İmparatorluğu orduları ile birlikte at yemi olarak giriş yapmıştır. 17. yüzyıldan itibaren Avrupa'da düzenli olarak yetiştirilmeye başlanması Avrupa hayvancılığı açısından önemli bir ileri adım oluşturmuştur. 19. yüzyılda Amerika kıtasının özellikle iki ucunda (ABD ve Şili) geniş ölçekli olarak yetiştirilmeye başlanmıştır. A.B.D.'de özellikle Wisconsin ve KaliforniyaMojave Çölü'nde yapılmaktadır. Günümüzde dünyanın neredeyse bütün bölgelerinde büyükbaş hayvan yemi olarak üretilmektedir. uygarlığı coğrafyasına eyaletlerinde yetiştirilmektedir. Kaliforniya'daki üretimin büyük bölümü özel sulama düzenlemesi (California Aqueduct) altyapısına sahip

Yoncanın en iyi yetiştiği topraklar; tınlı, kumlu-tınlı, kumu çok fazla olmayan ve yeter derecede kireç içeren topraklardır. Taban suyu düşük ve pH'nın 6.5 dan aşağı olmaması gerekir. Yoncanın normal ürün verebilmesi için toprağın fosfor ve potas kapsamı bakımından iyi olması gerekir.

İlkbaharda veya sonbaharda hasat edilebilir. Çok yüksek potas düzeylerine sahip, çoğu kez suni gübre kullanılarak zenginleştirilmiş toprağa ihtiyaç duyar. Üretiminde çoğu kez, toprağı yabancı otlardan arındırmak için bir ön ürün, örneğin yulaf veya arpa, ekilir veya herbisit kullanılır. Herbisitlere dayanıklılık sorunu genetik yapısı değiştirilmiş alfalfanın piyasaya sürülerek ekilmesini gündeme getirmiş olup, bu konunun biyogüvenlik açısından doğurduğu tartışmalar sürmektedir.
Ototoksisite özelliği bulunan ender bitkilerdendir. Bu nedenle mevcut tarhları içinde yeni tohumları yetişmez. Yeni tohum ekmeden önce zeminin temizlenmesi gerekmektedir.

Toprak hazırlığı

Yoncanın derin köklü bir bitki olması nedeniyle sonbaharda derin işlenmesi gerekir. İlkbaharda ise kültivatör ve diskaro çekildikten sonra tapan geçirilerek iyi bir tohum yatağı hazırlanmalıdır.

Ekim

Nisan ayının ilk yarısında ve toprakta iyi bir tav mevcut iken ekim yapılmalıdır. Ekim elle serpme olarak yapılacak ise 5-5.5 kg/da, mibzerle ekim yapılacak ise 3.5–4 kg dekara tohum kullanılmalıdır. Elle serpme ekimde tohum ince elenmiş kumla 1/1

Gübreleme

Yoncaya ekimle birlikte 4 kg N ve 23 kg P2O5 verilmelidir. Yani 15 kg %26 lık Amonyum nitrat veya 20 kg %21 lik Amonyum sülfat ile 50 kg %42-44'lük triple süper fosfat gübresi diskarfo çekilmeden önce toprağa serpme olarak atılır. Azotlu gübre yalnız ilk yıl verilir. Fosforlu gübre ise her yıl sıra arasına banta verilerek çapa ile toprağa karıştırılmalıdır.

Sulama

Bir yılda 6-8 kez biçim yapılabilmekte ve yıllık su tüketimi sıcak yörelerde 2500 mm ye kadar varmaktadır. Nisan, Mayıs ve Eylül aylarında 15 gün arayla, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında ise 10 günde bir sulanmalıdır. Her sulamada toprağın 0-120 cm'si tarla kapasitesine getirilecek şekilde su verilmelidir. Yonca sulamasında dikkat edilecek önemli bir husus her biçimden sonra mutlaka sulanmalıdır. Sulamalar uzun tava veya yağmurlama metoduyla yapılmalıdır.

Bakım

Temiz bir yonca tarlasına sahip olmanın en doğru yolu temiz ve küskütsüz tohum ekmek ve tarlayı ekimden önce yabancı otlardan temizlemektir. İlk yıl yoncanın gelişmesi için gerektikçe çapa yapılmalıdır. Diğer yıllarda ise tarlanın yabancı otlardan temizlenmesine özen gösterilmelidir.

Hastalıkları, zararlıları ve mücadelesi

Yoncanın en önemli hastalık etmeni virüstür. Virüsten sakınmak için en etkili önlem, sertifikalı tohum, daha önceden virüsle bulaşık olmayan toprak ve temiz sulama suyu kullanılmalıdır. Yoncanın en önemli iki zararlısı yaprak bitiyonca hortumlu böceğidir. Yoncanın en büyük düşmanı küsküt (Püseron) ve otudur. Küsküt, ince sarı sülükleri ile yoncanın gövdesini sararak besinini alır, zayıf düşmesine yol açar. Küsküt görüldüğü zaman tohum bağlamadan yonca biraz dipten biçilmeli veya küsküt az ise elle toplanıp yakılmalıdır.

Hasat, harman ve depolanması

Otu için yetiştirilen yoncanın en uygun biçim zamanı %10 çiçeklenme devresidir. Biçim yüksekliği 8-10 cm olmalıdır. Son biçim daha yüksekten yapılmalıdır. Biçimden sonra yoncanın hayvanlarda şişkinlik yapmaması için güneşte 1-2 gün soldurularak verilmesi gerekir.
Yoncanın depolanıp saklanacak ise fazla kurutulmadan ve balyalanarak saklanmalıdır. Yonca fazla kurutulursa hem yaprakların dökülmesi hem de A vitamini kaybına yol açar. Yonca silajı da yapılabilir. %25-50 çiçeklenme döneminde biçilip silolanmalıdır.

Dehidrate edilmiş yonca yaprağı, kapsül, toz veya tisan şeklinde standardize edilmiş halde diyet katkı maddesi olarak yaygın surette kullanılmaktadır. Yüksek fiber düzeyi nedeniyle kolesterol düzeyleri üzerinde dengeleyici etki yaptığını, kötü kolesterolü düşürdüğünü gösterir bulgular bilimsel literatürde yer almaktadır. Baklagiller familyasındaki diğer bitkiler gibi protein, vitaminlermineraller açısından zengin bir kaynak oluşturan yüksek genel gıda değeri nedeniyle bünyede enerji eksikliğini önleyici, ayrıca içerdiği saponinlerkansızlık çekenlere faydalıdır. ve nedeniyle kanı ve karaciğeri detoksifiye edici özellikleri bulunduğu üzerinde durulmaktadır. Besin değeri yüksek bir besin olduğu için özellikle ABD ve Avustralya mutfağında salatalarda yeri olan bir bitkidir. Bazı ülkelerde genç yaprakları çiğ olarak tüketilmektedir. Daha olgun yoncanın tüketimi çok yüksek diyet lifi içeriği nedeniyle kısıtlıdır.


Ek olarak şu bilgilere de bakınız:

Yurdumuzda adi yonca veya kısaca yonca olarak tanınan bu bitki, dünyada en çok yetiştirilen yem bitkisidir. Yem bitkilerinin kraliçesi olarak adlandırılan yonca, tarımı yapılan hemen tüm yem bitkilerinden daha yüksek bir yem değerine sahiptir. Birim alana protein verimi de yüksek olan yoncanın kuru ve yeşil otu her türlü hayvan için lezzetli ve besleyicidir.

Otu kurutularak hayvanlara yedirildiği gibi, silo ve pelet yemi olarak da kullanılabilir. Yonca, yeşil gübre veya toprak ıslah edici bitki olarak ekilebilir. Köklerinin çok derinlere kadar inmesi nedeniyle derinlerdeki su ve bitki besin maddelerinden kolayca yararlanabilir. Diğer bir çok bitkinin yararlanmadığı bitki besin maddelerini üst katmanlara taşır. Kendisinden sonra ekilen yüzlek köklü bitkiler için organik madde ve azotça zengin iyi bir tarla toprağı bırakır. Yonca, köklerindeki yumrucuklar ile toprağa fazla miktarda azot biriktirme özelliğine sahip bir bitkidir.

1.1. Toprak ve İklim İstekleri

Yonca, toprak yönünden fazla seçici değildir. Ancak derin, verimli, sulanabilir, iyi drenajlı ve nötr topraklarda iyi gelişir. Çok ağır ve çakıllı topraklarda gelişmesi yavaşlar. Toprak derinliği kıraç koşullarda önemlidir. Yüzeylerdeki geçirgen olmayan tabakalar gelişmesini engeller. Su göllenmesine karşı fazla toleranslı değildir.

Bitkinin dormant ve sıcaklığın düşük olduğu devrelerde 10-20 günlük su toplanmaları bitkiye fazla zarar yapmaz. Ancak, büyüme döneminde ve yüksek sıcaklıklarda birkaç günlük su göllenmeleri bile büyük zararlara neden olabilir.

Toprakta taban suyu seviyesi 150-200 cm’den yukarı olmamalıdır. Yüksek taban suyu bitkinin ömrünü kısaltır.

Yonca çok asitli topraklarda iyi gelişemez. Bu alanlarda kireçlenme yapılması gereklidir. Hafif alkaliliğe daha toleranslıdır. Ancak fazla alkali topraklarda da iyi gelişemez, ideal pH 7 olarak kabul edilir.

Kültürü yapılan yonca türleri serin mevsim yem bitkileridir. Çeşitler arasında iklim istekleri yönünden bazı farklılıklar bulunmakla birlikte, yoncalar genellikle ılık ve nemli yerlerde iyi gelişirler. Örneğin adi yonca için optimum yetişme sıcaklılığı 25/15 0C (gündüz/gece) kabul edilir. 30 0C’nin üzerindeki sıcaklarda büyüme yavaşlar. Daha düşük sıcaklarda büyüme yavaşlar, Çiçeklenme gecikir. Çok sıcak havalarda bitkiler erken generatif devreye geçerler.

Yonca kurağa dayanıklıdır. Yarı kurak koşullara iyi uyum göstermekte ve yıllık yağışı 350-450 mm kadar olan alanlarda sulanmadan yetişebilmektedir. Bu bölgelerde yonca, kuru yaz aylarını dormant halde geçirir ve genellikle 1-2 biçim verir.

1.2. Ekim, Bakımı ve Hasat İşlemleri

Yonca tohumlarının küçük olması nedeniyle, yonca ekilecek tarla çok iyi hazırlanmalıdır. Ekim yatağı sert, yabancı otlardan temizlenmiş olmalı ve toprağın birkaç cm derinliğinde nem bulunmalıdır. Bu nedenle derince sürülen toprak birkaç kez diskaro veya tırmık çekilerek iyice ufalanmalıdır. Ağır topraklarda yüzeyin çok uflanmamasına dikkat edilmelidir. Aksi halde ekimden sonra gelecek yağmurlar kaymak bağlamaya ve çıkışın zayıflamasına neden olabilir.

Yonca tohumu oldukça küçüktür 1 kg yoncada, yaklaşık 465.000 tohum bulunur. İyi bir yonca tarlasının her m2 ‘sinde ortalama 200 bitki bulunduğu göz önüne alınırsa 1 da alan için 400-500 gr tohumun yeterli olabileceği hesaplanabilir. Ancak çimlenme ve sürme kayıpları ile fidelerdeki ölümler göz önüne alınırsa ekim oranının artırılması gerektiği de kolayca anlaşılabilir. Genel olarak 1 kg /da tohumun ekim için yeterli olduğu kabul edilebilir. ABD ve Kanada ‘nın bir çok yöresinde 1-1.5 kg/da ekim oranı yaygındır. Yurdumuzda bu ekim oranı ile yapılan ekimlerden çok iyi bir bitki örtüsü elde edilmektedir. Bazı yörelerimizde serpme ekim yapılmakta ve dekara 4-5 kg tohum atılmaktadır. Bu ekimlerde ekim yatağının iyi hazırlanması ve ekim derinliğinin ayarlanamaması yüzünden atılan tohumların çok azı çıkabilmektedir. Atılan her tohum çıksa bile fideler kısa sürede seyrekleşmektedir. Bu nedenle ekimde fazla tohum kullanmanın fazla bir yararı görülmemektedir.

Yonca ekiminde seyrek çıkışın veya tarlada yer yer boşluklar kalmasının en önemli nedenlerden birisi, ekim derinliğinin iyi ayarlanmamasıdır. Tohumların küçük olması nedeniyle içerisinde yedek besin maddesi azdır. Derine ekilen tohumlar çimlendikten sonra toprak yüzeyine ulaşamazlar. Çıkabilen fideler çok zayıf olarak gelişirler. Bu nedenle yoncanın ekim derinliği 1.5 cm‘yi geçmemelidir. Ağır topraklarda daha yüzlek, hafif topraklarda biraz daha derin ekim yapılabilir.

Orta Anadolu ve geçit bölgelerimizde, yonca Ağustos sonu- Eylül başı döneminde ekilebilir. Bu bölgelerde sulanarak tava getirilen tarlaya ekilen yonca kışa kadar iyi bir şekilde gelişir ve soğuklardan zarar görmez. Kışları ılıman geçen yerlerde yonca sonbaharda ekilebilir. Zeytin, incir ve turunçgil tarımı yapılan bölgelerde yonca fideleri kıştan zarar görmemektedir. Bu bölgelerde yonca Ekim ve Kasım ayı içerisinde ekilirse fideler fazla gelişmekte ve kışa kuvvetli bir şekilde girmektedir. Ertesi ilkbaharda fazla büyümeye başlayan bitkiler ilk yılında verimine kavuşmaktadır.

Yonca tarımında, bölgeye önerilen çeşitlerin ekimi ile maksimum verimi ve ekonomik gelir elde edilebilir. Bu nedenle ekilecek yonca çeşidinin iyi belirlenmesi gerekir. Yurdumuzun orta Anadolu ve geçit bölgelerinden Kayseri yoncasının tarımı yapılmaktır. Kayser yoncası soğuğa oldukça dayanıklı, dik büyüyen biçimden sonra yavaş gelişen populasyon karakterinde bir çeşittir. Bu çeşittin tohumları bölgede yaygın olarak kullanılmaktadır. Doğu Anadolu da ise soğuğa çok dayanıklı, yarı dik gelişen şark yoncası veya Muş yoncası olarak adlandırılan yonca çeşidi yaygındır. Orta Anadolu ve geçit bölgelerimiz için son yıllarda geliştirilen Bilensoy-82 çeşidi Kayseri yoncasından biraz daha verimli ve hastalıklara daha dayanıklıdır. Kışlar ılık geçen kıyı şeridi ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizde, soğuğa dayanıklı olmayan ancak hızla gelişen, biçim sayısı fazla, verimi yüksek Peru, Mesa-sirsa, Moapa gibi çeşitler kullanılmaktadır. Bu çeşitlerin tohumları çeşitli kurumlar tarafından üretilerek çiftçilere ulaştırılmaktadır. Son yıllarda İç Anadolu ve kıyı bölgelerimize uygun değişik yonca varyeteleri çeşitli tohumculuk firmaları tarafından ithal edilerek satışa sunulmaktır.

Ekimde kullanılacak yonca tohumluluğunun saf ve biyolojik değeri yüksek, yabancı ot tohumlarından arınmış olması gerekir. Özellikle küsküt tohumlarının bulunmamasına özen gösterilmelidir. Kuru ve temiz yerde depolanan yonca tohumluluğu çimlenme gücünü çok uzun yıllar koruyabilir. Örneğin, Ankara koşullarında üretilen ve depolanan yonca tohumu 20 yıl kadar canlılığını koruduğu saptanmıştır. Kuzey Dakota’da normal oda sıcaklılığında 45 yıl depolanan yonca tohumlarının % 50’sinin çimlendiği görülmüştür. Görüldüğü gibi normal depo şartlarında bile canlılığını uzun süre koruyabilmektedir. Bu nedenle temiz yonca tohumluğu uzun süre ekim amacıyla kullanılabilir. Ancak kötü koşullarda saklanan yonca tohumlarının biyolojik değeri hızla düşer tohumlar küflenir ve renkleri matlaşır.

Yonca çeşitli yöntemler ile ekilebilir. Bunlardan en ilkeli el veya makine ile serperek ekimdir. Bu ekim yönteminde tohum israf olacağı gibi çıkışta düzenli olmaz. Yağışlı bölgelerde ve devamlı yağış alan yörelerde toprak yüzeyi nemli kaldığından serpme ekim başarılı sonuçlar verebilir. Ancak yonca tarımında en iyi ekim yöntemi sıraya ekimdir. Yurdumuzun bir çok yöresinde olduğu gibi küçük parsellere tahta tırmıklar ile belirli aralıkla çizgiler açmak tohumu bu çizgilere attıktan sonra kapatmak iyi bir ekim yöntemidir. Geniş alanlarda ise özel ekim imkanları ile az miktarda tohum yüzlek ve düzenli bir şekilde ekilebilir. Ancak, özel ekim imkanları yurdumuzda fazla miktarda bulunmadığından tahıl ekim makinaları yonca ekiminde kullanılmaktadır dikkatli bir şekilde ayarlanan tahıl mibzerleri ile düzenli bir ekim yapılabilir. Yoncanın mibzer veya tırmıkla sıraya ekiminde sıralar arası 15-20 cm olmalıdır. Kıraçta ise sıra arası 30-60 cm ’ye kadar çıkarılmalıdır. Çok hafif ve havalı topraklarda ekimden sonra çeşitli aletler örneğin merdane ile toprağın bastırılması gerekir. Aksi halde çıkış düzensizlikleri ve tarlada boşluklar görülebilir.

Yonca topraktan fazla miktarda besin maddesi kaldıran bir bitkidir. Yapılan hesaplamalara göre 2 ton/da yonca kuru otu ile 55 kg K, 39 kg Ca, 6.6 kg Mg, 5.8 kg P, 5.5 kg S kaldırılmaktadır. Yonca etkili bakteri kültürü ile aşılanmış veya toprakta doğal olarak bakteriler bulunuyorsa bitki köklerinde bol miktarda yumrucuklar (nodoziteler) oluşur. Yumrucuklarda yaşayan bakteriler gerekli enerjiyi bitkiden alarak havanın serbest azotunu azotlu bileşiklere dönüştürür. Bu nedenle yonca, azotlu gübreye fazla miktarda ihtiyaç duymaz. Ekimde sadece yumrucuk oluşumu öncesinde kullanılmak üzere az miktarda azotlu gübre verilmelidir. Bu dönemde uygulanacak fazla azot, yumrucuk oluşumunu engeller. Genellikle iyi yumrucuk oluşturmuş bir yoncaya azotlu gübrelemenin fazla bir etkisinin olmadığı kabul edilir. Fosfor fide gelişmesi için gerekli bir elementtir. Fosforlu gübrenin mineralizasyonu yavaş olduğundan serpme fosforlu gübre uygulamaları verimi fazla artırmamaktadır. Ekim öncesinde veya ekimde yapılacak iyi fosforlu gübre uygulaması, verimi uzun yıllar olumlu yönde etkilemektedir. Yapılan araştırmalara göre sulanabilir koşullarda ekimle birlikte yoncaya 2-5 kg/da N ve 10-15 kg/da P2O5 verilmesi yeterlidir.

Potasyumlu gübreler yonca üretiminde önemlidir. Yurdumuzun birçok yöresinde K’lu gübrelere ihtiyaç olmadığı bildirilmektedir.

Yonca toprak asitliğine karşı çok hassas bir bitkidir. En uygun toprak pH’sı 6.5-7.5 dir. PH 6.0’nın altına indiği zaman verim çok azalır. Bu nedenle asit topraklarda kireçleme yapılması gerekir. Kireç içerisinde bulunan bol miktarda Ca yoncayı olumlu yönde etkiler. Toprak çok asit karekterde ise kireçleme ekimden birkaç ay önce yapılmalıdır. Uygulamanın başarısı yağış miktarına, toprakla karışma düzeyine, parça iriliğine bağlıdır.

Diğer bazı besin maddeleri, örneğin S, B ve Mo yonca tarımında önem kazanabilir. Ancak bunların eksikliklerine çok az rastlanır.

Ekimden sonra yonca tarlasında en önemli bakım işlerinden birisi, yabancı ot savaşıdır. Yonca fidelerinin zayıf olmaları nedeniyle, otlarla kaplı bir alanda gelişemezler. Küçük parsellerde yabancı otlar çapalanarak temizlenebilir. Ancak, geniş alanlarda çapa ile ot mücadelesi zor ve masraflıdır. Böyle tarlalarda yoncanın ilk biçimi erken yapılmalıdır. Biçimden sonra gelişen yonca otları bastırır. İkinci yıldan itibaren yabancı ot, sadece ilk biçimlerde zararlı olabilir. Genel olarak iyi bir yoncalık ota boğulmaz. Ancak taban suyunun yüksekliği, su baskını ve kötü kullanım yüzünden yonca seyrekleşmeye başladığında tarlada yabancı otlar çoğalır. Yabancı otların aşırı derecede çoğaldığı yoncalıklar sürülerek başka bitkiler ekilmelidir.

Yoncalık, salma veya yağmurlama yöntemi ile sulanabilir. Tarlanın düzeltilmesi gerekmeden, geniş alanlarda yağmurlama sulama başarı ile uygulanabilir. Ancak, yağmurlama tesisini kurmak masraflı olabilir. Salma sulama yönteminde suyun dengeli dağılımı için, tarlanın tesviyeli olması gerekir. Ekim dönemi genellikle yağışlı olduğu için sulamaya gerek duyulmaz. Eğer yağmurlama tesisi varsa, yonca çıkınca sulamaya başlanabilir. Yonca fideleri iyice kuvvetlenmeden salma sulama yapılmamalıdır. Yoncanın su ihtiyacı, toprak ve iklim koşullarına göre değişir. Genel olarak yoncayı biçimden bir hafta önce ve bir hafta sonra olmak üzere her biçimde iki kez sulamak yeterli olabilir. Suyun kısıtlı olduğu yerlerde yoncayı biçimden sonra bir kez sulamak yeterli olabilir.

Yüksek verim ve kaliteli ot ürünü alabilmek için yoncada biçim, toplama ve depolama işlemlerine çok dikkat edilmesi gerekir. Yonca kök tacındaki gözlerden bol sürgün verir. Bu sürgünler 50-150 cm’ye kadar boylanır ve sırası ile vejetatif, tomurcuklanma, çiçeklenme ve meyve bağlama devreleri geçirir. Bu devreler boyunca verim ve kalite özellikleri değişir. Örneğin kuru madde oranı ve verim gelişme devreleri boyunca artarken, protein oranı ve sindirilme değeri giderek azalır. Devreler ilerledikçe yaprak oranı düşerken, sap oranı artar. Biçim devresi, verim ve kalite birlikte düşünülerek dikkatlice ayarlanmalıdır. Çiçeklenme başlangıç dönemi (1/10 çiçeklenme)genel olarak ideal biçim dönemi olarak kabul edilir. Bu dönemde sap ve yaprakların verime katkısı %50-%50 oranındadır. Biçim geciktirilirse yaprak oranı azalırken sapın katkısı çok artar.

Biçim zamanında yonca %70-80 nem içerir. Otun emniyetli bir şekilde kurutulması için nem oranının %20-25 ‘e indirilmesi gerekir. Eğer fazla nem ile depolanırsa kızışma ve küflene görülür.

Yurdumuzun birçok yöresinde yonca 20-30 yıl yaşarsa da normal bir yoncalığın ekonomik ömrü 5-7 yıl kabul edilir. İkinci ve üçüncü yıllarda verim yüksektir. Belirli bir yaştan sonra yoncalık zayıflamaya başlar ve yabancı otlar çoğalır. Bu nedenle, yoncalık bu dönemlerde sürülmeli ve yerine başka bitkiler ekilmelidir.


Başka bir kaynak:

Yurdumuzda adi yonca veya kısaca yonca olarak tanınan bu bitki, dünyada en çok yetiştirilen yem bitkisidir. Yem bitkilerinin kraliçesi olarak adlandırılan yonca, tarımı yapılan hemen tüm yem bitkilerinden daha yüksek bir yem değerine sahiptir. Birim alana protein verimi de yüksek olan yoncanın kuru ve yeşil otu her türlü hayvan için lezzetli ve besleyicidir. Otlatılmaya da oldukça dayanıklıdır. Otu vitaminlerce çok zengindir. İçerisinde en az 10 vitamin bulunduğu bilinmektedir.

Özellikle karotin (provitamin A), tokoferol (Vitamin E), vitamin K, piliç derileri ve yumurta sarısı rengini iyileştiren Ksantofil (Xanthophyll), maddeleri yönünden zengindir. Ayrıca, yonca otunda et, süt ve döl verimini artıran birçok madde bulunur. ABD'nde süt sığırlarının beslenmesinde yonca otu+mısır silajı kombinasyonu yaygın olarak kullanılır. Otu yeşil veya kurutularak hayvanlara yedirildiği gibi, silo yemine ve pelet yeme işlenebilir. Yonca, örtücü bitki, yeşil gübre veya toprak ıslah edici bitki olarak ekilebilir.

Yonca çık yıllık otsu bir bitkidir. Boyu 50-80 cm dir. Derin bir kök sistemi vardır. Uygun koşullarda 8-10 metre derine gider. Etkili kök derinliği 120-180 cm dir. Köklerinin çok derinlere kadar inmesi nedeni ile derinlerdeki su ve bitki besin maddelerinden kolayca yararlanır.

Diğer birçok bitkinin alamadığı bitki besin maddelerini üst katmanlara taşır. Kendisinden sonra ekilen yüzlek köklü bitkiler için organik madde ve azotça zengin, su tutma kapasitesi iyi bir tarla toprağı bırakır. Yonca, köklerindeki yumrucuklar ile toprağa fazla miktarda azot biriktirme özelliğine sahip bir bitkidir.

YONCA YETİŞTİRİCİLİĞİ

A) İklim İsteği
Yoncanın Alaska ve Sibirya gibi çok soğuk bölgelerde yetişen türleri olduğu gibi en sıcak bölgelerde de yetişen türleri vardır. Sıcak olan gün sayısı ne kadar fazla ise biçim sayısı ve buna bağlı olarak ot verimi de o oranda artar.

B) Toprak İsteği
Yoncanın en iyi yetiştiği topraklar; tınlı, kumlu-tınlı, kumu çok fazla olmayan ve yeter derecede kireç içeren topraklardır. Taban suyu yüksek ve PH'nın 6.5 dan aşağı olmaması gerekir. Yoncanın normal ürün verebilmesi için toprağın fosfor ve potas kapsamı bakımından iyi olması gerekir.

C) Toprak Hazırlığı
Yonca kurulacak alan, her şeyden önce drenajlı ve tesviyeli olmalıdır. Aksi halde yüksek taban suyu ve durgun su yoncada verim düşüklüğüne ve giderek de seyrekleşmeye neden olmaktadır. Fazla eğimli arazilerde yonca yetiştirilmek istenirse önce teraslama, sonra da tesviye gereklidir.

Yoncalık toprağı ekime hazırlanırken ilk ele alınacak konu arazinin yabancı bitkilerden temizlenmesidir. Çünkü yonca fideleri, diğer bitki fidelerinden daha yavaş gelişmekte, zamanla yonca bastırılmakta ve yok olmaktadır.

Yonca kökleri derine gittiğinden toprakta alt tabakaların da gevşek yapılı olması istenir. Alt toprakta sıkışma varsa, önce “dipkazan” denen aletle pulluk tabanı yırtılarak gevşetilmelidir. Bu işlemden sonra toprak önce yüzlek olarak sürülür ve yabancı bitki tohumlarının çimlenmesine ortam hazırlanır. Sonra da derin sürüm yapılarak yabancı bitkiler toprağa gömülürler. Yonca tohumlarının küçük olması nedeniyle, yonca ekilecek tarla çok iyi hazırlanmalıdır. Pullukla sürümden sonra, toprağın iyice ufalanması için diskharrow veya kazayağı çekilmeli, tırmık merdane veya sürgü ile de toprak düzeltilerek tohum yatağı hazırlanmalıdır.

Yonca ağır topraklardan kumlu topraklara kadar her tip toprakta yetişmesiyle birlikte en iyi kireççe zengin, tınlı-kumlu, kumlu-tınlı yapıda ve yeterince nemli bulunan topraklarda yetişmektedir. Taban suyu en çok 1,5-2 m yükseklikte olmalı ve durgun olmamalıdır.

Yonca ekilecek toprak ağır killi bir yapıdaysa, toprağın sıkışmasını önlemek için, ya ekimden 1 yıl önce öncü bitki olarak bir çapa bitkisi yetiştirilir ve bu bitki dekara 3-5 ton hesabı ile ahır gübresi ile gübrelenir, ya da olgunlaşmış ve yanmış olmak koşulu ile 2-3 ton ahır gübresi doğrudan yonca toprağına verilir.

Yonca ekimden önce toprağın pH derecesine de bakılmalı, pH 6.5’den düşükse gerektiği oranda kireçlenmelidir.

D) Ekim
Ekim zamanının belirlenmesinde toprak sıcaklığı ve nemi etkilidir. Ekimler sonbaharda ilk donlardan en az 4 hafta önce (Eylül - Ekim); ilkbaharda ise son donlardan sonra ve kurak yörelerde de son yağmurlardan en az 4 hafta önce tamamlanmalıdır. Ekimler imkanların elverdiği ölçüde erken yapılmalıdır. Böylece bitki sonbahar ekimlerinde kışa karşı, ilkbahar ekimlerinde de kuraklığa karşı daha dirençli olabilir.

Yonca pratik olarak küçük (1-5dekarlık) alanlarda serpme olarak, 5 dekardan büyük alanlarda ise mibzerle sıraya ekilmektedir. Sıraya ekimlerde hem tarlanın her tarafına tohumlar homojen dağıtılmakta ve gereğinden fazla tohumluk kullanılmamış olmakta; hem de tohumlar istenen derinliğe bırakılabildiğinden çıkış güvence altına alınabilmektedir.

Sıraya ekimde sıra arası mesafe ve ekim derinliği önemlidir. Genel olarak ot üretiminde sıra arası 15-20 cm, ekim derinliği ise toprak yapısı ve tav durumuna göre 0,5-2 cm arasında olmalıdır.
Ekim yonca mibzeri ile yoksa sıfıra ayarlanmış hububat mibzeri ile yapılır ve üzerinden baskı (merdane) geçirilir. Dekara 2-2.5 kg tohum yeterli olmaktadır.

Serpme ekimde ise, usulüne uygun olarak hazırlanmış tohum yatağına yeterli oranda (3-3.5 kg/da) tohumluk serpilir ve tohumların toprakla karışmasını sağlamak için üzerinden tırmık ve silindir

E) Gübreleme
Bitkinin gelişimi, topraktan alacağı besin maddelerine bağlıdır. Toprakta besin maddesi çokluğu oranında, bitkide kuru madde oluşumu da artar.

Yonca, topraktan fazla miktarda besin maddesi kaldıran bir bitkidir. Yonca da ekim dönemi ve ekimden sonraki dönemler için olmak üzere 2 tip gübreleme yapılır.

F) Ekim dönemi :
En iyisi ön bitkinin (mısır) ahır gübresi ile gübrelenmesidir. Ahır gübresinin bulunmadığı yerlerde, genel olarak toprak işleme sırasında dönümüne 28 kg Triple Süper Fosfat, ekim sırasında ise dönümüne 12 kg Amonyum Nitrat (%26) verilmesi uygundur.

G) Ekim sonrası :
İkinci yıldan itibaren Aralık-Şubat ayları arasında dönümüne 15 kg gelecek şekilde Diamonyum Fosfat (DAP) m gübresi verilmelidir. Ayrıca her biçimden sonra dönümüne 8-10 kg Amonyum Nitrat verilmeli ve sulama yapılmalıdır.

H) Sulama :
Bir yılda 6-8 kez biçim yapılabilmekte ve yıllık su tüketimi sıcak yörelerde 2500 mm ye kadar varmaktadır. Nisan,Mayıs ve Eylül aylarında 15 gün arayla, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında ise 10 günde bir sulanmalıdır. Her sulamada toprağın 0-120 cm si tarla kapasitesine getirilecek şekilde su verilmelidir. Yonca sulamasında dikkat edilecek önemli bir husus her biçimden sonra mutlaka sulanmalıdır. Sulamalar uzun tava veya yağmurlama metoduyla yapılmalıdır.

I) Bakım :
Temiz bir yonca tarlasına sahip olmanın en doğru yolu temiz ve küskütsüz tohum ekmek ve tarlayı ekimden önce yabancı otlardan temizlemektir. İlk yıl yoncanın gelişmesi için gerektikçe çapa yapılmalıdır. Diğer yıllarda ise tarlanın yabancı otlardan temizlenmesine özen gösterilmelidir.

J) Hastalıkları, Zararlıları ve Mücadelesi :
Yoncanın en önemli hastalık etmeni virüstür. Virüsten sakınmak için en etkili önlem, sertifikalı tohum, daha önceden virüsle bulaşık olmayan toprak ve temiz sulama suyu kullanılmalıdır.

Yoncanın en önemli iki zararlısı yaprak biti (Püseron) ve yonca hortumlu böceğidir. Yoncanın en büyük düşmanı küsküt otudur. Küsküt, ince sarı sülükleri ile yoncanın gövdesini sararak besinini alır,zayıf düşmesine yol açar. Küsküt görüldüğü zaman tohum bağlamadan yonca biraz dipten biçilmeli veya küsküt az ise elle toplanıp yakılmalıdır.

K) Hasat, Harman ve Depolanması :
Otu için yetiştirilen yoncanın en uygun biçim zamanı %10 çiçeklenme devresidir. Biçim yüksekliği 8-10 cm olmalıdır. Son biçim daha yüksekten yapılmalıdır. Biçimden sonra yoncanın hayvanlarda şişkinlik yapmaması için güneşte 1-2 gün soldurularak verilmesi gerekir.

Yoncanın depolanıp saklanacak ise fazla kurutulmadan ve balyalanarak saklanmalıdır. Yonca fazla kurutulursa hem yaprakların dökülmesi hem de A vitamini kaybına yol açar.

Yonca sılajı da yapılabilir. %25-50 çiçeklenme döneminde biçilip silolanmalıdır.

L) Biçim Yüksekliği ve Sayısı :
Yonca hasadında biçim zamanı kadar, biçim yüksekliği de önemlidir. Biçim alçaktan yapıldığında yeni sürgünler zarar görmekte, yüksek yapıldığında ise ürün tarlada bırakılmaktadır. Normal koşullarda bölgelere göre değişmek üzere yoncada biçim yüksekliği 5-10 cm dir. Ancak kıştan önce yapılan son biçimde, yüksekliğin 15 cm olması gerekmektedir. Bu yükseklik kökün besin maddeleri bakımından zenginleşmesini sağlamakta ve böylece bitki kışı daha güvenli geçirip, ilkbaharda daha kuvvetli gelişebilmektedir.

Yonca öğle sıcaklığında değil sabah veya öğleden sonra serinde biçilmelidir. Biçme sırasında özen gösterilecek bir diğer konu da özellikle nemli havalarda, yoncalığın fazla çiğnenmemesidir. Aksi halde yoncalığın toprağı sıkışmakta ve verim düşmektedir.
Yoncada biçim sayısı, yoncanın çeşidine, yetiştirildiği bölgeye ve biçim zamanına göre değişmektedir.

M) Verim :
İlkbaharda kurulan bir yoncalık ilk yıl fazla ürün vermemektedir. Sonbaharda kurulan yoncalık, bir sonraki yaz başından itibaren ürün vermektedir. Yonca en yüksek verimi üçüncü yılda vermekte ve daha sonra verim düşmektedir. Bu nedenle yonca, ekim nöbetinde en az 3 yıl kalmalıdır.

Ot verimi, toprağın verimine, gübrelemeye, sulamaya göre değişir. Her biçimden dekara ortalama 1 ton yeşil ot alınabilir. Bunun kuru ot karşılığı 250 kg’dır. Sulama koşullarında bir yoncalıktan yılda 1200-1800 kg/da kuru ot alınabilmektedir.

Bu konuyu yazdır