11-05-2014, 06:53 PM
KURU FASULYE YETİŞTİRİCİLİĞİ
Yemeklik tane baklagiller insan beslenmesinde bitkisel kaynaklı proteini karşılamaktadır. Gerek beslenme değeri, gerekse maliyetinin düşük olması ve et mamullerine göre ucuz olması, uzun süre bozulmadan saklanabilmesi yemeklik tane baklagillerin önemini artırmaktadır. Ayrıca köklerinde bulunan Rhizobium bakterileri havanın serbest azotunu fikse ederek toprağın azot miktarını artırmaktadır.
İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ
Fasulye sıcak iklim bitkisidir, dona karşı çok hassastır. Çiçeklenme döneminde 23-25oC’nin üzerindeki sıcaklıklar ve yağışlı havalar çiçek dökümüne sebep olmaktadır. Fasulye yetiştiriciliği için ideal toprak organik madde miktarı iyi, derin, tınlı veya siltli, hafif asit topraklardır.
TARLA HAZIRLIĞI
Zamanında ve uygun şekilde toprak işleme verim üzerinde önemli rol oynar. Tahıl anızına ekim yapılacaksa sonbaharda yüzlek (10-15 cm) sürüm yapılır, ancak fazla yabancı ot varsa 15-20 cm’den toprak işleme yapılır. İlkbaharda ikileme ve gerekirse üçlemeden sonra ekim yapılır.
EKİM
Bölgemizde fasulye için en uygun ekim zamanı Nisan ayıdır. Ancak iklime göre bu değişebilir. Verimli ve su problemi olmayan alanlarda sıra arası 50-60 cm, sıra üzeri 10-15 cm olmalıdır. Kurak ve verimsiz topraklarda bu mesafeler artırılır. Ekim derinliği tavlı ve ağır topraklarda 4-6 cm, nemini çabuk kaybeden hafif topraklarda 6-8 cm’dir. Kimyasal ot öldürücüler kullanıldığında 7-8 cm ekim derinliği uygundur.
GÜBRELEME
Sonbaharda tarla sürülmeden önce 2-3 ton/da yanmış çiftlik gübresi verilir. Ekimde 6 kg/da P2O5 ve 2-3 kg/da N verilir. Daha önce hiç fasulye yetiştirilmeyen ve yeterli nodozitenin oluşmadığı alanlarda uygun bakteri ile tohumlar aşılanır.
BAKIM
Ekimden sonra toprak yüzeyi kaymak bağlarsa bu tabaka kırılır. Bitki 10-15 cm olduğunda ilk çapa yapılır ve sıra arasındaki toprakla kök boğazı doldurulur. İlk çapa ile çiçeklenme arasında ikinci çapa yapılır. Çapalama genellikle sulamadan sonra toprak tava geldiğinde yapılır.
SULAMA
Ekimden sonra toprakta yeterli nem yoksa sulama yapılmalıdır. Çıkış-çiçeklenme arasında iklim ve toprak yapısına bağlı olarak bir iki sulama yapılır. Çiçeklenme bakla oluşumu ve tane doldurma dönemlerinde bitki suya karşı oldukça hassastır. Sıcak havalarda ve kumlu topraklarda 5-10 gün, serin ve ağır topraklarda 10-15 gün ara ile sulama yapılır.
HASAT VE HARMAN
Hasat baklaların büyük çoğunluğu sarardığı, ancak kupkuru olmadığı devrede hasat edilmelidir. Bakla içindeki tanenin sert, iyi gelişmiş ve bakla kırılır kırılmaz dışarı çıkacak durumda olması en uygun zamandır. Hasat sabahın erken saatinde yapılmalıdır. Elle veya orakla biçilerek hasat yapılabildiği gibi makine ile de yapılabilmektedir. Hasat edilen bitkiler kuru ve kapalı yere taşınır, 3-5 gün kurutulur. Bitkiler iyice kuruduktan sonra sopalarla dövülerek veya üzerinden lastik tekerlikli traktör geçirilerek harman yapılır. Ayrıca harman makinalarıyla da harman edilir.
Yemeklik tane baklagiller insan beslenmesinde bitkisel kaynaklı proteini karşılamaktadır. Gerek beslenme değeri, gerekse maliyetinin düşük olması ve et mamullerine göre ucuz olması, uzun süre bozulmadan saklanabilmesi yemeklik tane baklagillerin önemini artırmaktadır. Ayrıca köklerinde bulunan Rhizobium bakterileri havanın serbest azotunu fikse ederek toprağın azot miktarını artırmaktadır.
İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ
Fasulye sıcak iklim bitkisidir, dona karşı çok hassastır. Çiçeklenme döneminde 23-25oC’nin üzerindeki sıcaklıklar ve yağışlı havalar çiçek dökümüne sebep olmaktadır. Fasulye yetiştiriciliği için ideal toprak organik madde miktarı iyi, derin, tınlı veya siltli, hafif asit topraklardır.
TARLA HAZIRLIĞI
Zamanında ve uygun şekilde toprak işleme verim üzerinde önemli rol oynar. Tahıl anızına ekim yapılacaksa sonbaharda yüzlek (10-15 cm) sürüm yapılır, ancak fazla yabancı ot varsa 15-20 cm’den toprak işleme yapılır. İlkbaharda ikileme ve gerekirse üçlemeden sonra ekim yapılır.
EKİM
Bölgemizde fasulye için en uygun ekim zamanı Nisan ayıdır. Ancak iklime göre bu değişebilir. Verimli ve su problemi olmayan alanlarda sıra arası 50-60 cm, sıra üzeri 10-15 cm olmalıdır. Kurak ve verimsiz topraklarda bu mesafeler artırılır. Ekim derinliği tavlı ve ağır topraklarda 4-6 cm, nemini çabuk kaybeden hafif topraklarda 6-8 cm’dir. Kimyasal ot öldürücüler kullanıldığında 7-8 cm ekim derinliği uygundur.
GÜBRELEME
Sonbaharda tarla sürülmeden önce 2-3 ton/da yanmış çiftlik gübresi verilir. Ekimde 6 kg/da P2O5 ve 2-3 kg/da N verilir. Daha önce hiç fasulye yetiştirilmeyen ve yeterli nodozitenin oluşmadığı alanlarda uygun bakteri ile tohumlar aşılanır.
BAKIM
Ekimden sonra toprak yüzeyi kaymak bağlarsa bu tabaka kırılır. Bitki 10-15 cm olduğunda ilk çapa yapılır ve sıra arasındaki toprakla kök boğazı doldurulur. İlk çapa ile çiçeklenme arasında ikinci çapa yapılır. Çapalama genellikle sulamadan sonra toprak tava geldiğinde yapılır.
SULAMA
Ekimden sonra toprakta yeterli nem yoksa sulama yapılmalıdır. Çıkış-çiçeklenme arasında iklim ve toprak yapısına bağlı olarak bir iki sulama yapılır. Çiçeklenme bakla oluşumu ve tane doldurma dönemlerinde bitki suya karşı oldukça hassastır. Sıcak havalarda ve kumlu topraklarda 5-10 gün, serin ve ağır topraklarda 10-15 gün ara ile sulama yapılır.
HASAT VE HARMAN
Hasat baklaların büyük çoğunluğu sarardığı, ancak kupkuru olmadığı devrede hasat edilmelidir. Bakla içindeki tanenin sert, iyi gelişmiş ve bakla kırılır kırılmaz dışarı çıkacak durumda olması en uygun zamandır. Hasat sabahın erken saatinde yapılmalıdır. Elle veya orakla biçilerek hasat yapılabildiği gibi makine ile de yapılabilmektedir. Hasat edilen bitkiler kuru ve kapalı yere taşınır, 3-5 gün kurutulur. Bitkiler iyice kuruduktan sonra sopalarla dövülerek veya üzerinden lastik tekerlikli traktör geçirilerek harman yapılır. Ayrıca harman makinalarıyla da harman edilir.

