Bahçe Bitkileri Yüksek Lisans Sınavı Soruları

[Mr.Muhendis]

Bahçe Bitkileri ABD, meyve, sebze, bağ ve süs bitkilerinin yetiştirilmesi, ıslahı, fizyolojisi ve hasat sonrası teknolojilerini kapsar. Sınavda temel tarım bilgisi yanında özel olarak bahçe bitkileri yetiştiriciliği, fizyoloji, biyoteknoloji ve ıslah konularından sorular gelebilir.

1. Genel Bahçe Bitkileri Bilgisi
Bahçe bitkilerinin sınıflandırılması (meyve, sebze, süs bitkileri) nasıl yapılır?

Türkiye’nin önemli bahçe bitkileri ve yetiştiricilik bölgeleri nelerdir?

Bahçe bitkilerinin tarımsal üretim ve ekonomiye katkıları nelerdir?

Örnek Soru:
"Türkiye'de en çok üretilen sert kabuklu meyveler hangileridir? Bu ürünlerin yetiştiriciliğinde karşılaşılan en önemli sorunlar nelerdir?"

2. Meyve Yetiştiriciliği
Meyve ağaçlarında çiçek tomurcuğu oluşumu ve dinlenme fizyolojisi

Soğuklama gereksinimi (chilling requirement) nedir? Örnek veriniz.

Meyve tutumu ve dökümünü etkileyen faktörler nelerdir?

Örnek Soru:
"Elma yetiştiriciliğinde periyodisite (alternans) nedir? Bu sorun nasıl önlenebilir?"

3. Sebze Yetiştiriciliği
Sebzelerde generatif ve vejetatif gelişme dönemleri

Serada sebze yetiştiriciliğinde dikkat edilmesi gerekenler

Tohum kalitesini etkileyen faktörler

Örnek Soru:
"Domates yetiştiriciliğinde çiçek burnu çürüklüğü neden olur? Nasıl önlenir?"

4. Bağ Yetiştiriciliği (Vitis spp.)
Asma fizyolojisi ve budama teknikleri

Üzüm çeşitlerinin sınıflandırılması (sofralık, şaraplık, kurutmalık)

Bağ hastalıkları (külleme, mildiyö) ve mücadele yöntemleri

Örnek Soru:
"Asmalarda kış budaması ile yaz budaması arasındaki farklar nelerdir?"

5. Süs Bitkileri ve Peyzaj
Kesme çiçek yetiştiriciliğinde önemli türler (gül, karanfil, lale)

İç mekan süs bitkilerinde bakım koşulları

Peyzaj mimarisinde kullanılan bitkilerin seçim kriterleri

Örnek Soru:
"Gül yetiştiriciliğinde verimi artırmak için hangi kültürel uygulamalar yapılmalıdır?"

6. Bahçe Bitkilerinde Fizyoloji ve Hasat Sonrası
Meyve olgunluğu kriterleri (SÇKM, asitlik, sertlik)

Depolama koşullarının raf ömrüne etkisi

Etilen hormonunun meyve olgunlaşmasındaki rolü

Örnek Soru:
"Muz hasat sonrası depolamada etilen kullanımı nasıl yönetilmelidir?"

7. Bitki Islahı ve Biyoteknoloji
Klon seleksiyonu ve melezleme yöntemleri

Doku kültürü uygulamaları (mikroçoğaltım)

GDO’lu bahçe bitkileri ve tartışmalar

Örnek Soru:
"Bahçe bitkilerinde markör destekli seleksiyon (MAS) nedir? Avantajları nelerdir?"

8. Güncel Konular ve Araştırma Yöntemleri
İklim değişikliğinin bahçe bitkileri üzerine etkileri

Topraksız tarım (hidroponik, aeroponik) sistemleri

Organik bahçe bitkileri yetiştiriciliği

Örnek Soru:
"Sürdürülebilir sebze yetiştiriciliğinde dikey tarımın potansiyelini tartışınız."

[Mr.Muhendis]

Bahçe bitkilerinde çiçek tomurcuğu oluşumu ve gelişimini etkileyen içsel (fitohormonal) ve çevresel (sıcaklık, fotoperiyot, su stresi) faktörleri açıklayınız. Vernalizasyon ihtiyacı olan ve olmayan türler arasındaki fizyolojik farklılıkları karşılaştırınız.

Meyve türlerinde tozlanma ve döllenme biyolojisini, kendine verimlilik ve kendine uyuşmazlık mekanizmaları üzerinden detaylandırınız. Partenokarpi ve apomiksis olaylarının bahçe bitkileri yetiştiriciliğindeki pratik önemini örneklerle değerlendiriniz.

Asma, elma, turunçgil ve zeytin gibi çok yıllık meyve türlerinde budamanın fizyolojik esaslarını açıklayınız. Farklı budama tekniklerinin (gençleştirme, ürün budaması, yeşil budama) verim, meyve kalitesi ve ağaç fizyolojisi üzerindeki etkilerini tartışınız.

Sebzecilikte aşılama tekniklerinin (dilciksiz, dilcikli, yanaştırma aşı) uygulama amaçlarını ve fizyolojik etki mekanizmalarını açıklayınız. Anaç-kalem etkileşiminin bitki büyümesi, stres toleransı ve verim üzerindeki rolünü güncel araştırmalar ışığında tartışınız.

Bahçe bitkilerinde tohum ve çeşit muhafazası yöntemlerini (ex-situ ve in-situ) karşılaştırarak açıklayınız. Genetik kaynakların korunmasında karşılaşılan biyolojik ve organizasyonel sorunları uluslararası sözleşmeler çerçevesinde değerlendiriniz.

Kesme çiçeklerde ve süs bitkilerinde hasat sonrası fizyolojisini ve yaşlanma (senescence) sürecini etkileyen faktörleri açıklayınız. Etilen hormonunun bu süreçteki rolünü ve vazo ömrünü uzatmaya yönelik uygulamaları (ön koruma ve son koruma solüsyonları) detaylandırınız.

Bahçe bitkilerinde ıslah yöntemlerini (melezleme, seleksiyon, mutasyon ıslahı) karşılaştırarak açıklayınız. Modern biyoteknolojik yöntemlerin (moleküler markör destekli seleksiyon, genetik transformasyon) ıslah sürecine entegrasyonunu bir tür örneği üzerinden tartışınız.

Ilıman iklim meyve türlerinde dinlenme (endodormansi, ekodormansi, paradormansi) fizyolojisini ve kış dinlenme ihtiyacının (soğuklama süresi) karşılanamaması durumunda ortaya çıkan anormallikleri açıklayınız. Dinlenmeyi kırmaya yönelik kültürel ve kimyasal uygulamaları tartışınız.

Örtüaltı yetiştiriciliğinde (sera ve plastik tüneller) mikro-iklim faktörlerinin (ışık, sıcaklık, nem, CO2) yönetim prensiplerini açıklayınız. Topraksız tarım tekniklerinin (hidroponik, akuaponik, aeroponik) örtüaltı sebze yetiştiriciliğindeki avantajlarını ve sınırlamalarını karşılaştırınız.

Bahçe bitkilerinde görülen önemli fizyolojik bozuklukların (örneğin; elmada acı benek, domateste çiçek burnu çürüklüğü, bağda salkım ucu kuruması) nedenlerini besin elementi eksikliği veya dengesizliği ile ilişkilendirerek açıklayınız. Bu bozuklukların önlenmesine yönelik kültürel uygulamaları tartışınız.

Asma anaç ıslahının amaçlarını (filoksera direnci, kireç toleransı, kuraklık toleransı, vigor kontrolü) açıklayınız. Dünyada ve Türkiye'de yaygın olarak kullanılan asma anaçlarının özelliklerini ve adaptasyon yeteneklerini karşılaştırarak değerlendiriniz.

Organik tarım yönetmeliği çerçevesinde bahçe bitkileri yetiştiriciliğinin temel prensiplerini açıklayınız. Organik meyve ve sebze üretiminde toprak verimliliğinin korunması, hastalık ve zararlılarla mücadele stratejilerini konvansiyonel yöntemlerle karşılaştırarak tartışınız.